Viramitrodaya 154

154

}
pratimāsaṃ mṛtāhe ca śrāddhaṃ yat prativatsaram /
manvādau ca yugādau ca māsayorubhayorapi //
yaugādikaṃ māsikaṃ ca śrāddhaṃ cāparapākṣikam /
manvādikaṃ tairthikaṃ ca kuryānmāsadvaye 'pi vā //
iti marīcyādivacanāt yugādiśrāddhasyobhayatrakartavyatāmāhuḥ /
tairthikasyobhayatrakartavyatā tu yadaiva tīrthaprāptiḥ śuddhe male vā tadaiva śrāddhaṃ kuryāditivyavasthā draṣṭavyā /
vastutastu manvādivākyena vairūpyāpatteḥ etadvacanabalāt tīrthaśrāddhamubhayatra kāryamitiyuktam /
āparapākṣikaṃ kṛṣṇapakṣasāmānyanimittakaṃ māsadvaye kāryam /
mahālayanimittasya tu yadi śrāvaṇabhādrayoradhimāsapātastadā--
nabho vātha nabhasyo vā malamāso yadā bhavet /
saptamaḥ pitṛpakṣaḥ syādanyatraiva tu pañcamaḥ //
iti nāgarakhaṇḍavacanenāṣāḍhītaḥ saptame pakṣe vihitatvāt malamāse niṣedhaḥ spaṣṭa eva /
yadā tvāśvinasyādhimāsatvaṃ tadāpi na kanyāsambandhabhrāntyā malināśvine mahālayaḥ kāryaḥ kintu bhādrāparapakṣa eva"anyatrava tu pañcamaḥ"ityabhidhānāt /
na ca kanyāyogābhāve kathaṃ tatra śrāddhamiti vācyam /
sakalasya pakṣasya kanyāyogābhāve kathaṃ tatra śrāddhamiti vācyam /
sakalasya pakṣasya kanyāsambandhābhāve 'pi bhādrapadakṛṣṇapakṣasya kanyāsaṅkrāntisparśavattvena tatra śrāddhasyānuṣṭhānaṃ śakyatvāt /
ata eva--
ante vā yadi vā madhye yatra kanyāṃ ravirvrajet /
sa pakṣaḥ sakalaḥ pūjyaḥ śrāddhaṃ tatra vidhīyate //
iti kārṣṇājinivacane 'pi sakalasya pakṣasya kanyāyogābhāve 'pi tatra śrāddhamuktam /
śūlapāṇyādimate tu kanyāsambandhanirapekṣasya pañcamapakṣasyaiva śrāddhakālatvādyuktameva tatra śrāddhānuṣṭhānam /
yattu tanmate kanyāgatāparapakṣe sakṛtkriyamāṇaśrāddhāntara tat kanyāgatāparapakṣasya pañcamatvāsambhavānmalināśvine prāptamapi vakṣyamāṇavacanānusārāttulāgatāparapakṣa eva kāryam /
vastutastu kanyāgatāparapakṣaśrāddhaṃ na pañcamapakṣaśrāddhādbhinnaṃ śrāddhabhede vidhikalpanāgauravāpatteḥ /
pañcamapakṣasya"ante vā yadi vā madhya"iti vacanena kanyopalakṣitasyaiva śrāddhakālatvapratīteśca /
na ca kanyāsambandhābhāve pañcamapakṣe
śrāddhakaraṇāpattiḥ /
tasmin kanyāsambandhasyāvaśyakatvāt /
śrāvaṇabhādrayorhi malamāsatve pañcamapakṣasya kanyāsambandho na bhavet /
tadā ca saptamapakṣasya vihitatvāt kanyopalakṣita eva śrāddhaprāptiriti na kāpi kṣatiḥ /
{