Viramitrodaya 164

164

}
tasyaiva saṃskārakatvāt /
dvitīyādau tu /
putraḥ svayameva kuryāt
nāniṣṭvā tu pitṝn śrāddhe karma vaidikamārabhet /
iti śātātapokteḥ /
atra nāniṣṭvetivacanenaiva sarvatra nāndīśrāddhaprāptau yajñodvāhapratiṣṭhāsvityādipunarvacanaṃ niyamārtham /
na copasaṃhāraḥ"nāniṣṭvā"ityasyānarthakyāpatteḥ /
na cotpattiviniyogābhyāṃ sāptadaśya iva sārthakatobhayorapi viniyojakatvāt /
tenoktādanyatrāniyamaḥ /
asyāpavādaḥ---
chandogapariśiṣṭe:
nāṣṭakāsu bhavecchrāddhaṃ na śrāddhe śrāddhamiṣyate /
na soṣyatījātakarmaproṣitāgatakarmasu //
atra jātakarmaṇi śrāddhaṃ niṣidhyate /
janananimittaṃ tu tadbhavatyeva /
kālaviśeṣamāha--
hemādrau vaśiṣṭhaḥ:
pūrvedyurmātṛkaṃ śrāddhaṃ karmāhe paitṛkaṃ tathā /
uttaredyuḥ prakurvīta mātāmahagaṇasya tu //
vṛddhaśātātapaḥ--
pṛthagdineṣvaśaktaścedekasminpūrvavāsare /
śrāddhatrayaṃ tu kurvīta vaiśvadevaṃ ca tāntrikam //
tatrāpi kālabhedamāha--
sa eva:
pūrvāhṇe mātṛkaṃ śrāddhamaparāhṇe ca paitṛkam /
tato mātāmahānāṃ ca vṛddhau śrāddhatrayaṃ smṛtam //
etadasambhave vṛddhamanuḥ--
alābhe bhinnakālānāṃ nāndīśrāddhatrayaṃ budhaḥ /
pūrvedyurvai prakurvīta pūrvāhṇe mātṛpūrvakam //
tatrāpi prātareva /
prātarvṛddhinimittakamitiśātātapokteḥ /
etatputrajanmano 'nyatra /
pūrvāhṇe vai bhavedvṛddhirvinā janmanimittakam /
putrajanmani kurvīta śrāddhaṃ tātkālikaṃ budhaḥ //
ityatrivacanāt /
putrajanmetyaniyatanimittopalakṣaṇam /
niyateṣu nimitteṣu prātarvṛddhinimittakam /
teṣāmaniyatatve tu tadānantaryamiṣyate //
iti laugākṣivacanāt /
atra prātaritidinatrayādipakṣopalakṣaṇam /
niyatanimittatvena śakyānuṣṭhānatvāt /
karmāṅgaśrāddhe 'pyeta eva kālāḥ /
{