Viramitrodaya 217
Vīramitrodaya 217
- Language
- Sanskrit
217
}
hemādrau smṛtisamuccaye--
ekādaśāhātprabhṛti ghaṭastoyānnasaṃyutaḥ /
dine dine pradātavyo yāvatsyādvatsaraḥ sutaiḥ //
iti /
pāraskareṇa piṇḍadānamapyatra pākṣikamuktam--aharaharannamasmai brāhmaṇāyodakumbhaṃ ca dadyātpiṇḍamapyeke nipṛṇantīti /
asmai pretāya taduddeśenetyarthaḥ /
arvāksapiṇḍīkaraṇe 'pi deya ityāha--
yājñavalkyaḥ, (a. 1 śrā. pra. ślo. 255)
arvāksapiṇḍīkaraṇaṃ yasya saṃvatsarādbhavet /
tasyāpyetat sodakumbhaṃ dadyātsaṃvatsaraṃ dvijaḥ //
iti /
sapiṇḍīkaraṇottaraṃ māsikeṣviva nātra pretaśabdollekhaḥ /
asmādeva vacanādudakumbhasyāpakarṣo nāstīti pratīyate /
yattu gobhilaśrāddhakalpabhāṣye skāndavaco likhitam--
annaṃ caiva svaśattyā tu saṅkhayāṃ kṛtvābdikasya tu /
dātavyaṃ brāhmaṇebhyastu yadvā tanniṣkrayaṃ ca yat //
api śrāddhaśatairdattairudakumbhaṃ vinā narāḥ /
daridrā duḥkhinastāta! bhramanti ca bhavārṇave //
tato 'pakṛṣya dātavyaṃ pretasyāpyudakumbhakam /
iti udakumbhasyāpyapakarṣakaṃ, tattu yājñavalkyavacovirodhānnāpakarṣaparaṃkintu pratidinamudakumbhānnadānāśaktau ekasminnapi dine tāvanto yathāsambhavaṃ yadā kadācidvā vatsaramadhye tāvanto deyā iti tadarthaḥ ācārasyāpi tathādṛṣṭatvāt /
atra kvacitkumbhasyānnasāhityaṃ kvacidannasya kumbhasāhityaṃ yadyapi, tathāpi guṇapradhānabhāvāvivakṣayā idamannameṣa kumbha iti pṛthageva tyāgaḥ kāryaḥ /
atra ca yadā pretoddeśenānnasya tatsthānīyasya vā dravyasya śraddhayā tyāgaḥ śrāddhamiti vijñāneśvaroktaṃ śrāddhalakṣaṇaṃ, brāhmaṇasvīkāraprayantaḥ pitṝnuddiśya dravyatyāgaḥ śrāddhamiti kalpatarūktaṃ, pitrādīṃścaturthyantapadairuddiśya havistyāgaḥ śrāddhamiti śūlapāṣyuktaṃ ca śrāddha lakṣaṇaṃ, tadāpi etacchrāddhalakṣaṇākrāntatvādannodakumbhatyāgo 'pi śrāddharūpa eva /
yattu śūlapāṇinā asya nityaśrāddhatvamuktam--
ahanyahani yacchrāddhaṃ tannityamabhidhīyate /
iti bhaviṣyapurāṇoktanityaśrāddhalakṣaṇasyātrāpi sattvāditi, tanna /
ahanyahani yaccoditaṃ tannityāmatyabhidhānādyatrāvadhidinaviśeṣānupādānena jīvanāvadhi niyojyatvaṃ pratīyate tannityam /
{
Linked texts (2)
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Śrāddhakaumudī — Govindānanda 1500, Sanskrit