Viramitrodaya 229

229

}
dinadvaye 'pi sāmyenāparāhṇaikadeśavyāptiśca śrāddhāṅgatithervṛdhdyā kṣayeṇa sāmyena vā bhavati, tatra kasmindine pārvaṇamitisaṃśaye--
kharvodarpastathā hiṃsā trividhaṃ tithilakṣaṇam /
sarvadarpau parau pūjyau hiṃsā syātpūrvakālikī //
iti vyāghrapacanānnirṇayaḥ /
kharvaḥ = sāmyavāṃstithiḥ, darpo vṛddhistadvāṃstithiḥ, hiṃsā kṣayastadvāniti trividhaṃ tithilakṣaṇaṃ tithisvarūpam /
atra sarvatvādīnāṃ grāhyatithigatatvaṃ kharvadarpayoḥ parayorhisāyāśca pūrvasyā grāhyatvābhidhānāt /
sā ca tulyakālaikadeśabyāptirgrāhyatithervṛddhikṣayasāmyairitthaṃbhavati samarātrindivasamaye yadā viṃśatighaṭīparimitā pūrvatithir bhavati dvāviṃśatighaṭīparimitā cottaratithistadā dinadvaye 'pi sāmyena ghaṭīcatuṣṭayaparimitāparāhṇaikadeśavyāptirbhavati /
grāhyatithiśca ghaṭīdvayena vardhate /
yadā ca dvāviṃśatighaṭīparimitā pūrvatithirviṃśatighaṭīparimitā cottaratithistadāpi
sāmyena ghaṭīdbayarūpāparāhṇaikadeśavyāptirbhavati tithaiśca ghaṭīdvayena kṣīyate /
yadā ca pūrvottaradinayoḥ pūrvottare tithī ekaviṃśatighaṭīparamite stastadāpi sāmyenaiva ghaṭītrayaparimitāparāhṇaikadeśavyāptirbhavati tithiśca sāmyamupaiti /
atra vṛddhisāmyayoḥ parā grāhyā kṣaye pūrveti /
iti pārvaṇanirṇayaḥ /
ekoddiṣṭasya tu kālamāha hārītaḥ--
āmaśrāddhaṃ tu pūrvāhṇa ekoddiṣṭaṃ tu madhyataḥ /
pārvaṇaṃ cāparāhṇe tu prātarvṛddhinimittakam //
upakramakālamāha vyāsaḥ--
kutapaprathame bhāge ekoddiṣṭamupakramet /
āvartanasamīpe vā tatraiva niyatātmavān //
samaptikālamāha ślokagautamaḥ--
ārabhya kutape śrāddhaṃ kuryādārauhiṇaṃ budhaḥ /
vidhijño vidhimāsthāya rauhiṇaṃ tu na laṅghayet //
evaṃ ca kutaparauhiṇayormuhūrtayorekoddiṣṭakālatvāt tavdyāptyādinaiva nirṇayaḥ /
atrāpi pūrvedyureva madhyāhnavyāptiraparedyureva madhyāhnavyāptirityanayoḥ pakṣayoḥ--
madhyāhnavyāpinī yā tu tithiḥ pūrvā parāpi vā /
tasyāṃ pitṛbhyo dātavyaṃ hāsavṛddhī na kāraṇam //
{