Viramitrodaya 234

234

}
yathā vasantādernimittattvaśravaṇam ajīvato 'nuṣṭhānāsambhavādvasantādyavacchinnajavinaparaṃ bhavati /
ata evādyetyādisaṅkalpavākye sāvanadinasyādhikaraṇatvenollekhaḥ śiṣṭānām /
purāṇeṣvapi ca"adya janmāṣṭamīṃ prāpya"iti sahkalpavākyaṃ sāvanadinasya vidhiṃ sūcayati /
tena sāvanadinasaṅkocenaiva paryudāsaḥ /
nanu paryudāsasyāpi paryudasanīyaprāptisāpekṣatvātsarvaśrāddheṣu ca pūrvāhṇāparāhṇāditattadvelānāṃ niyatatvena rātryādiprāptyabhāvātkathamete paryudāsā iti cet,
prātaḥsandhyātatsamīpaparyudāsastāvatprātarvṛddhinimittakavacanaprāptaputrajanmātiriktavṛddhiśrāddhaviṣayaḥ /
samīpamapi cātra muhūrtamātra"sūryodayamuhūrte ca"iti śātātapavacanāt /
sāyaṃsandhyā tatsamīpasāyāhnādiparyudāsāśca pārvaṇaśrāddhaviṣayāḥ /
tathā śrāddhasya pūrvāhnādaparāhṇo viśiṣyate /
vāsarasya tṛtīye 'ṃśe--
ityādivacanairdvedhātredhāvibhāgāntargatāparāhṇasya rātriparyantasya tatra vihitatvāt /
caturthapraharasāyāhnadivasāṣṭamabhāgāntyamuhūrtānāṃ ca tāratamyena varjyatvaṃ draṣṭavyam /
rātriparyudāsasya tu grahaṇaputrajanmādinimitta śrāddhaviṣayatvam /
teṣāṃ--
rāhudarśanasaṅkrāntivivāhātyayavṛddhiṣu /
snānadānādikaṃ kuryuṃrniśi kāmyavrateṣu ca //
ityādidevalādivākyai rātrau prāptatvāt /
darśaprakaraṇagatasyāpi ca niṣedhasya prakaraṇe niveśāmbhavādutkarṣa iti kecit /
anye tu vidhiparyudāsayorekagrahaṇādiviṣayatvena tulyabalatvādvikalpāpattestīrthaśrāddhaviṣayatvaṃ rātriparyudāsasya /
taddhi prakṛtiprāptasyāparāhṇasya aupideśikena nimittānantaryeṇa bādhādrātrāvapi sāmānyataḥ prāpnoti na tu grahaṇādivattatpuraskārema vidhirastīti tatra vikalpaprasattyabhāvātsa eva rātriparyudāsasya viṣayaḥ /
yattu--
akāle 'pyathavā kāle tīrthaśrāddhaṃ ca tarpaṇam /
ityādivacanaṃ tadapi vāśabdopanibandhādvacanāntaraparyudastaparātreranyatra prāptaprātassāyāhnādigauṇakālasyāpi mukhyatvadyotanārthaṃ na punā rātrāvapi tatkartavyatāparamityāhuḥ /
apare tu prakaraṇābādhe sambhavati tadvādhasyāyogātprakṛtāveva daivānmānuṣādvā pratibandhādasamāpte śrāddhe yadi ravirastamiyāttadā prārabdhatvādrātrāvapi tatsamāpane prasakte na naktaṃ śrāddhaṃ kurvīteti paryudāsaḥ /
tathā ca sāmikṛtameva sthāpayitvā paredyuḥ kṛtvātatsamāpanīyaṃ yajamānenāpi ca taduttarameva bhoktavyam /
{