Viramitrodaya 38
Vīramitrodaya 38
- Language
- Sanskrit
38
}
nidrāṃ ratiṃ śivāṃ bhadrāṃ kīrtiṃ medhāṃ sarasvatīm /
prajñāṃ tuṣṭiṃ tathā kāntiṃ tatraivāhani pūjayet //
vidyākāmo viśeṣeṇa pūjayecca sarasvatīm /
iti /
liṅgapurāṇe 'pi--
caturthyāṃ tu gaṇeśasya gauryāścaiva vidhānataḥ /
pūjāṃ kṛtvā labhet siddhiṃ saubhāgyaṃ ca naraḥ kramāt //
iti /
nāradīyapurāṇe 'pi--
māghaśuklacaturthyāṃ tu gaurīmārādhayedūbudhaḥ /
caturthī varadā nāma gaurī tatra supūjitā //
iti /
jayā ca yadi sampūrṇā caturthī hasate punaḥ /
jayā saiva hi kartavyā nāgaviddhāṃ na kārayet //
iti vacanamapi gaurīvrate kaimutyanyāyena tṛtīyāyuktacaturthīṃ grāhyatayā pratipādayati /
ayaṃ hi asya vacanasyārthaḥ /
yadā paradine caturthīhrāsena pañcamī viddhā bhavati pūrvadine punarjayā sampūrṇadinavyāpinī bhavati tadā śuddhā tṛtīyāpi caturthīvrate grāhyā na tu doṣabhūyiṣṭhā pañcamīviddhā caturthīti /
na tvidaṃ vacanaṃ caturthīvrate śuddhatṛtīyāṃ grāhyatayā pratipādayati pañcamīviddhacaturthīniṣedhaparatvāt /
ubhayaparatve ca vākyabhedāditi /
kecittu idaṃ vacanaṃ vināyakavrataviṣayamityaṅgīkṛtyānyathā vyācakṣate /
yadā pūrvadine madhyāhne jayā sampūrṇā uttaradine punarhāsavaśāccaturthī madhyāhvādarvāgeva samāpyate tadā dinadvaye karmakāle caturthyā abhāve sati kiṃ dinaṃ grāhyāmatyapekṣāyāmidaṃ vacanamārabhyate-jayā ca yadi sampūrṇeti /
jayāyā madhyānhavyāpitve 'pi jayāyuktā pūrvaiṃva caturthī grāhyā na tu nāgaviddhā parā caturthī /
gauryāścaturthī vaṭadhenupūjā durgācanaṃ durmaraholike ca /
vatsasya pūjā śivarātriretāḥ parā vinighnanti nṛpaṃ sarāṣṭram //
itipurāṇamuñcayavacanādapi gaurīvrate tṛtīyāyuktā caturthī grāhyeti pratīyate /
gauryāścaturthī = gaurīvratasambandhinī caturthī /
dhenupūjā = tatsambandhinī bahulācaturthī /
vatsasya pūjā = vatsadvādaśī /
kecittu śuklacaturthī pañcamīyutā kṛṣṇacaturthī tṛtīyāyutā grāhyā /
"śuklapakṣe tithirjñeya"ityādivacanādityāhuḥ /
tadayuktam /
tṛtīyāyuktacaturthīgrahaṇavākyasya pūrvoktaiva vyavasthā sādhvīti /
saṅkaṣṭacaturthī tu candrodayavyāpinī grāhyā tasyāstatkalpe candrodayakālatvavidhānāt /
iti caturthīnirṇayaḥ /
{
Linked texts (5)
- Pratāpārka — Viśveśvarabhaṭṭa 1766, Sanskrit
- Gadādharapaddhati — Gadādhara Rājaguru 1725, Sanskrit
- Kālasāra — Nārāyaṇa Jyotirvit, Sanskrit
- Kālasāra — Gadādhara (Pāraskara commentator), Sanskrit
- Kālanirṇaya (Kālamādhavīya) — Mādhava, Sanskrit