Viramitrodaya 48

48

}
prājāpatyarkṣasaṃyuktā kṛṣṇā nabhasi cāṣṭamī /
muhūrtamapi labhyeta sopoṣyā sā mahāphalā //
muhūrtamapyahorātre yasmin yuktaṃ hi labhyate /
aṣṭamyāṃ rohiṇīṛkṣaṃ tāṃ supuṇyāmupāvaset //
iti viṣṇurahasyokteḥ /
tenottaradina eva rohiṇīyoge pūrvaniśīthavyāpinī śuddhāpi tyājyeti hemādrimādhavādayaḥ /
śiṣṭāstu pūrvāmevopavasanti /
teṣāmayamāśayaḥ /
atrārddharātrasya vakṣyamāṇarītyā karmakālatvāt karmakālaśāstrasya ca sarvāpekṣayā balavattvāt parīdane ca tadabhāvāt pūrvaiveti /
na ca rohiṇīyogaśāstrānurodhenottareti vācyam /
tasya guṇaphalasambandhārthakatvena budhavārādiyogaśāstravanirṇāyakatvāt /
anyathā
pretayonigatānāṃ ca pretatvaṃ nāśitaṃ naraiḥ /
yaiḥ kṛtā śrāvaṇe māsi hyaṣṭamī rohiṇīyutā //
kiṃ punarbudhavāreṇa somenāpi viśeṣataḥ //
kiṃ punarnavamīyuktā kulakoyyāstu muktidā /
iti pādmāt pūrvejhurarddharātragatāṃ rohiṇīyutāmaṣyaṣṭamīṃ parityajya budhavārādiyutā parā kartavyā āpadyeta /
na ceṣṭāpattiḥ /
kulakoṭayāstu muktidā kiṃ punarbudhavāreṇetyādinā"yadi kāmayeta varṣukaḥ parjanyaḥ syāt"itivat (a0 3 pā0 8 adhi0 6) guṇaphalasambandhārthakatvapratīteḥ /
etena ācāryacūḍāmaṇyuktaṃ budhāvārādiyogasya nirṇāyakatvaṃ pratyuktam /
tithitattvakārādayo 'pi budhavārādiyogasyānirṇāyakatvaṃ manyante /
evaṃ ca--
prājāpatyarkṣasaṃyuktā kṛṣṇā nabhasi cāṣṭamī /
muhūrtamapi labhyeta--
iti viṣṇurahasyavacanamapi guṇaphalasambandhaparaṃ vyākhyeyam /
yattu--
udaye cāṣṭamī kiñcit navamī sakalā yadi /
iti skāndavacane udayagrahaṇaṃ taccandrodayaparaṃ"tārāpatyudaye tathā"itivacanāntaraikavākyatvāt /
na ca--
divā vā yadi vā rātrau nāsti cedrohiṇī kalā /
rātriyuktāṃ prakurvīta viśeṣeṇendusaṃyutām //
itivacanāt paradine rohiṇīyogābhāva eva rātriyuktāṣṭamī grāhye ti vācyam /
tasya taddine svalpasyāpi rohiṇīyogasyābhāve 'pi nyāyaprāptaśuddhā ṣṭamīvratakartavyatānuvādakatvāt iti śiṣṭamatamanavadyam /
dinadvaye rohiṇīyoge 'yoge vā śuddhādhikā pūrvaiva tadatikrame kāraṇābhāvāt /
{