Viramitrodaya 73

73

}
upavāsaṃ na kurvīta putrapautrasamanvitaḥ //
iti kaurmokteḥ /
kintu naktameva /
ekādaśī yadā vṛddhā dbādaśī ca kṣayaṃ gatā /
kṣīṇā sā dvādaśī jñeyā naktaṃ tatra vidhīyate //
iti vṛddhaparāśarokteḥ /
kecittu dinakṣayanimittopavāsaniṣedha"upavāsaniṣedhe tu"itivacanāt kiñcidbhakṣayedityāhuḥ /
tanna /
naktādividhervi śeṣata āmnānāt /
yattu--
ekādaśī vivṛddhā cecchukle kṛṣṇe viśeṣataḥ /
uttarāṃ tu yatiḥ kuryāt pūrvāmupavasedgṛhī //
iti pracetovacanaṃ tat śuddhāviṣayaṃ"sampūrṇaikādaśī yatra"ityādibahuvākyaikavākyatvāt /
mādhavastu asmādvacanāt viddhāyāmapi iyaṃ vyavasthetyāha /
atra ca yeṣu pakṣeṣu viddhopavāsaprasaktistatra rātrau pūjāvratasaṅkalpāvanuṣṭheyau /
viddhopavāse 'naśrnaṃstu dinaṃ tyaktvā samāhitaḥ /
rātrau sampūjayedviṣṇuṃ saṅkalpaṃ ca tadācaret //
iti anantabhaṭṭodāhṛtasmṛtivacanāt /
yeṣu tu śuddhopavāsaprasaktistatra yadi pūrvadine madhyarātrāt pūrvaṃ daśamī tadā"prātaḥ sahkalpayedvidvān" "pūrvāhne daivakāryāṇi"ityādisāmānyavacanebhyaḥ prātareva tāvanuṣṭhayau /
yadā tu madhyarātrottaraṃ daśamyā vedhastadā madhyāhnottaraṃ pūjāvratasaṅkalpā vanuṣṭheyau /
daśamyāḥ saṅgadoṣeṇa madhyarātrāt peraṇa tu /
varjayeccaturo māsān sahkalpārcanayostathā //
iti anantabhaṭṭodāhṛtavacanāt /
evaṃ ca--
ardharātrāt parā yatra ekādaśyāṃ tu labhyate /
tatropavasanaṃ kartuṃ na ceccheddaśamīkalā //
itismṛtivacane 'pyupavāsagrahaṇaṃ prātaḥsahkalparūpopavāsaniṣedhārthameva vyākhyeyaṃ na tūpavāsaniṣedhārthamityanantabhaṭṭaḥ /
hemādristu prathamārambhaviṣayamityāha /
na ceccheditīcchāniṣe vasya prathamaprayoga evāñjasyāt /
anye tu kapālavedhasyāpi aruṇodayavedhavannityavadeva dūṣakatvam asmād vacanāt /
ata eva kālanirṇayadīpikāvivaraṇakāreṇāpi etanna dūṣitam /
ataśca kapālavedho deśācārād vyavasthita ityāhuḥ /
vastutastu
ardharātre 'pi keṣāñciddaśamyā vedha iṣyate /
aruṇodayakāle tu nāvakāśo vicāraṇe //
{