Viramitrodaya 93

93

}
yāni tu--
trayodaśyādikaṃ varjyaṃ dinānāṃ navakaṃ dhruvam /
māṅgalyeṣu samasteṣu grahaṇe candrasūryayoḥ //
tathā--
dvādaśyādistṛtīyānto vedha indugrahe smṛtaḥ /
ekādaśyādikaḥ saure caturthyantaḥ prakīrttitaḥ //
khaṇḍagrahe tayoḥ prokta ubhayatra dinatrayam /
ityādīni niṣedhavacanāni tāni māṅgalyakarmāntaraviṣayāṇi /
tathāca smṛtiḥ:
nitye naimittike japye homayajñakriyāsu ca /
upākarmaṇi cotsarge grahabhedo na vidyate //
iti /
evaṃ ca grahaṇapūrvottaradine śravaṇasattve tatroyākarma na tyājyam /
yadā ca grahaṇasaṅkrāntiduṣṭaṃ parva tadā kālaniyama uktaḥ smṛtimahārṇave--
saṅkrāntirgrahaṇaṃ vāpi yadi parvaṇi jāyate /
tanmāse hastayuktāyāṃ pañcamyāṃ ca tadiṣyate //
tathā--
saṅkrāntirgrahaṇaṃ vāpi paurṇamāsyāṃ yadā bhavet /
upākṛtistu pañcamyāṃ kāryā vājasaneyibhiḥ //
iti /
vājasaneyibhirityanena yeṣāṃ pañcamī gṛhya uktā ta upalakṣyante /
"saṅkrāntirgrahaṇaṃvā pi' "yadi parvaṇi' ityādisāmānyavākyaikavākyatālāmāt /
anyathā vājasaneyibhiḥ pañcamyāmeveti cetyubhayavidhāne vākyabhedaḥ syāt /
na ca"saṅkrāntirgrahaṇaṃ vāpi yadi parvaṇi jāyate"ityasyānenopasaṃhāro yukto natu lakṣaṇā lakṣaṇāta upasaṃhārasya nyāyyatvāt, anyathā"puroḍāśaṃ caturdhā karoti"ityetatsamānārthakatvārthamāgneyavākye 'pi lakṣaṇā syāditi vācyam /
prakṛte hi upasaṃhāre śuddhapañcamyā api vidheyatvena vākyabhedāpattyā lakṣaṇaiva yuktā tasmādyeṣāṃ gṛhye papañcamī noktā taiḥ pūrvodāhṛtamanuvākyāt,
śrāvaṇasya tu māsasya paurṇamāsyāṃ dvijottama! /
āṣāḍhyāṃ prauṣṭhapadyāṃ vā vedopākaraṇaṃ smṛtam //
iti kūrmapurāṇācca prauṣṭhapadyāmāṣāḍhyāṃ vā kāryam /
baudhāyanaistu āṣāḍhyāmevā teṣāṃ kevalāyā evāṣāḍhyā uktatvāt /
sāmagaistu siṃhasthe sūrye hastanakṣatre kāryam /
prauṣṭhapadīṃ hastenetipūrvodāhṛtagobhilāt /
prauṣṭhapadīmityatra proṣṭhapadaḥ saura eva siṃhārkirūpaḥ /
{