Virasimhavalokana p1.10

p1.10

yuktaṃprakṛtisatvenavidyātpuruṣamajvaraṃ vyāyāmaṃcavyavā yaṃcasnānaṃcaṃkramaṇānica jvaramuktonasevetayāvannobalavā nbhavet itiśrītomaravaṃśāvataṃśaripubhūna bhairavaśrī vīrasiṃhadevaviracitegraṃthevīrasiṃhāvalokejyotiḥśāstrakarmavipākāyurvedoktaprayogojvarādhikāraḥ atha kramaprāptasyātīsārasyajyotiḥśāstrābhiprāyeṇahetumāha tatpratīkāraṃca yaduktaṃ jātakesārāvalyāṃca vallabha matisārayutaṃ bahubhakṣaṃniṣṭhuraṃpriyālāpaṃ janayatiravinā dṛṣṭaḥ saurigrahevocanaḥpuruṣaṃ anyacca śastrapātanabhedaśva jvarātīsārapīḍanaṃ śatrusaṃgorthanāśaścācchaneraṃtargateta me chidrasthāviṃduśakraucedatīsāraṃvinirdiśet tatrace tsakujaḥsukaḥkurutemalapātanaṃ aṣṭamasthayoriṃdraśu krayoḥprītyaivakṣamāṇaṃjapahomādikaṃvidheyaṃśaniyahera vida‌ṣṭasyabudhasyavādhopaśāṃtayetatpratīkārakaṃdānādi kamāha udbudhyasyetimaṃtrasyajapaḥ tilairapāmārgasyasami dbhiścajuhuyāt hemadānaṃcadadyāt snānaṃcayathāhaśrīpatiḥgomayākṣataphalaiḥsarocanaiḥ kṣaudramuktibhavamūlahe mabhiḥ snānamuktamidamatrabhūbhṛtāṃbodhanāśrubhavināśanaṃbudhaiḥ aṃgesuvarṇaṃdhāryaṃ śaneraṃtargaterāho atīsāra darśanecakayānaścitraitimaṃtreṇaśaktyājapaḥ tiladūrvā samidbhiścahomaḥkhaḍgadānaṃrājāvarttaparidhānaṃ śanaiśca roktesnānaṃ aśitatilāṃjanaityādibhirauṣadhairiti a thātīsārarogasyakarmavipākamāha agnyupaśamīatī sārībhavati taḍāgabhettāca yaduktaṃpadmapurāṇe atīsā rīcabhavatiyastretāgnivināśakaiti sognirasmītyṛcaṃ japet yathoktamevadaśasahasrasaṃkhyayātilājyadravyeṇajuhuyāt hiraṇyaṃdadyāt anyacca yathāhabauddhāya naḥsuvarṇenāthatāmreṇa kuryātpratikṛtiṃbudhaiti vanhervi bhavasāreṇapalenādvenavāpunaḥ vanhipratikṛtilakṣaṇaṃ tulokapālaprasaṃgena brahmāṃḍadānenadarśitaṃ tathājvālā kulāraktacaṃdanenavilepitāṃ raktavastreṇasaṃvītāmeṣasyo parisaṃsthitāṃ raktamālyaistusaṃchannāṃmuktādāmapariskṛ tāṃ kanakācalavarṇābhāṃ dvādaśārkanibhāṃśubhāṃ bramha caryānvitevipretaponiṣṭhegnihotriṇi aṃgulīya kavastrā dyairbhūṣitetāṃnivedayet maṃtreṇānenavidhivadagniprītyartha mādṛtaḥ tretārūpognirīḍyastvamaṃtaścarasibainṛṇāṃ tvaṃ vetsiprāktanaṃ pāpamatīsāraṃ vināśaya,evaṃkṛtvā naraḥ samyagatīsāraṃvyapohati nirogaścasvarūvīnityaṃdīrghamāyuśca viṃdati ityatīsāraharavahnimūrtidānaṃ athātīsāresanidānaṃcikitsitamāha rugviniścayāt saśaṃmyāpāṃ dhāturagniṃpravṛddhaḥ śakṛnmiśrovāyunāthaḥ praṇunnaḥ saratya tīvātisāraṃtamāhu vyādhiṃghoraṃṣaḍḍidhaṃtaṃvadaṃti ekaikaśaḥ sarvaśaścāpidoṣaiḥ śokenānyaḥ ṣaṣṭaāmenacoktaḥ hṛnnābhi pāyūdarakukṣinodagātrāvaśādānilasaṃnirodhāt viṃḍhaṃgasādhmānamathāvipāko bhaviṣyatastasya puraḥ sarāṇi laṃghanamekaṃmuktāna cānyadastīha bheṣajaṃbalinaḥ samudī rṇadoṣanicayaṃ śamayati tatstrāvayatyapica athavṛṃdasaṃ grahāt dhānyodīcyasṛtaṃ toyaṃtṛṣṇādāhātisāriṇe hrīveraśṛṃgaverābhyāṃmustāparppaṭakenavā bilvagokṣara kairaṃḍayavakāṃjikasādhitā āmātīsāraśūlaghnī madhu yuktāharītakī vilvaśakrayavāṃbhoda nāgarātiviṣākṛ taḥ kaṣāyohaṃtyatīsāraṃ sāmaṃpittasamudbhavaṃ sakṣaudrāti viṣāpiṣṭyāvatsakasyaphalaṃtvacaṃ taṃḍulodakasaṃyuktaṃpeyaṃpi ntānisāranut savatsakaḥ sātiviṣaḥ sabilvaḥ sodī cyamustaścakṛtaḥ kaṣāyaḥ sāme saśūle sahaśoṇite'pi rapravṛtto vihito tisāre dhānyanāgaramustaṃ ca bālakaṃ bi lvameva ca āmaśūlavivaṃdhaghnaṃ pācanaṃ vahnidīpanaṃ aveda naṃsusaṃpakkaṃdīptāgneḥ sucirotthitaṃ nānāvarṇamatīsāraṃpu ṭapākairūpācaret tvampatraṃdīrghavṛṃtasyapadmakesarasaṃyutaṃ kāśmarīpadmapatraiścaveṣṭyasūtreṇataṃdṛḍhaṃ mṛdāvaliptaṃsu kṛtamaṃgāraistadvipācayet svinnamuddhṛtyaniṣyāṭyarasa mādāyataṃtataḥ śītaṃkṛtvāmadhuyutaṃpāyayedatisāriṇaṃ tittiraluṃcisamyakṛnikṛṣṭaṃtañcapūrayet nyagrodhādi tvacaḥ kalkairbaddhvā pakkaṃ capūrvavat rasamādāyatasyātha sukhinnasyasamākṣikaṃ śarkarāsahitaṃśītaṃ pāyayeto darāmayī evaṃ prarohaiḥ kurvītavaṭādīnāṃ vidhānavit puṭa pākānyathāyogānjāgatopahitānśubhān mustā vatsakabījaṃmocarasovilvadhātakīrodhraṃ mathitaguḍasaṃprayuktaṃgaṃgāmapivāhinīṃruṃdhyāt tulāmathārdrāṃgiri mallikāyāḥ saṃkuṭya patkārasamādadīta tasminsupū tepalasaṃmitāni ślakṣṇāni piṣṭvāsahasālmajena pāṭhā samaṃgātiviṣāsamustaṃbilvaṃcapuṣpāṇicadhātakīnāṃ prakṣipyabhūyovipacecca tāvaddarvīpralepaḥ svarasastuyāvat pītastvasau kālavidā jalena maṃḍena vā jāpayasāthavā pi nihaṃti sarvatvatisāramugraṃ kṛṣṇaṃ sitaṃ lohitapītakaṃ vā doṣagrahaṇyāvividhaṃnaraktaṃ pittaṃtathārśāṃsisaśoṇi tāni asṛgdaraṃ caivamasādhyarūpaṃ nihaṃtyavaśyaṃkuṭajāṣṭako yaṃ yathāmṛtaṃtathākṣīramatīsāreṣupūjitaṃ nirotthiteṣu tapteyamapāṃbhāgaistribhiḥsṛtaṃ ardhārddhavarttacaturthāṃśamaṣṭabhā gāvaśeṣitaṃ atīsāreṣupānīyamadhikasyādhikaṃphalaṃ vā yuḥpravarttatedhastādūrdhvavātaścagacchati yasyoccāraṃvināmū traṃsamyagvāyuścagacchati dīptāgnerlaghukoṣṭhasyasthitasta syodarāmayaḥ itiśrītomaravaṃśāvataṃsaripubhūtrabhai ravaśrīvīrasiṃhadevaviracitegraṃthevīrasiṃhāvalokejyo tiḥśāstrakarmavipākāyurdevoktaprayogotīsārādhikā raḥ athagrahaṇīrogasyajyotiḥśāstrābhiprāyeṇahetumāha yaduktaṃsārāvalyāṃ pracurāmitrastīkṣṇomṛdu kāyāgnirmadālasaścaṃdre ṣaṣṭhecodararodhakabhāvaiḥ paripīḍitobhavati anyañcajātake kṣīṇeṃdudaśāyogevindvā nyetānilakṣayedvidvān udarāmayajvaraśironayanotkleśaḥ prajāyatepuṃsāṃ atraudarāmayagrahaṇyādayaḥ tadupaśāṃtaye caṃdraprītayejapahomādikaṃkuryāt imaṃdevāitimaṃtreṇaja paḥsvaśākhoktatalligamaṃtreṇavāvyādhitāratamyenatilā jyapalāśasamidbhirhomaḥ śaṃkhadānaṃca snānaṃcayathāhaśrī patiḥ paṃcagavyagajadānavimiśraiḥ śaṃkhasuktikumudaspha ṭikaiśca śītaraśmikṛtavaikṛtahaṃtṛsnānametaduditaṃnṛpatīnāṃ bhujābhyāṃmuktāphalaṃdhāryyapāyasaṃnaivedyaṃnivedaye t tenopaśāṃtirbhavati athagrahaṇīrogasyakarmavipāka māha yaḥpunaḥtuṣṭāṃbhāryāminanyagatikāṃkāraṇamaṃtareṇapa rityajati saḥjanmāṃtaresaṃgrahaṇīrogavānbhavati śiva saṃkalpasūktamaṣṭottarasahasraṃjapet madhuhiraṇyaṃcadadyāt sādhvīṃbhāryāṃcayomartyaḥparityajatikāmataḥ grahaṇī rogasaṃyuktaḥsadābhavatimānavaḥ śivasaṃkalpasūktenaja pedaṣṭottaraṃśataṃ itiśivagītāvacanān dhenuṃsulakṣaṇāṃ dadyātsavatsābharaṇāṃnvitāṃ payasvinīṃguṇopetāṃbrāhmaṇā yaviśeṣataḥ padmapurāṇe grahaṇīvānapatyāha gautamaḥ ghe nuṃpayasvinīṃdadyāddhaṃ ṭābharaṇabhūṣitāṃ hemaśṛṃgīṃraupyakhurāṃ vāsobhirveṣṭitāṃnaraḥ navadhānyaiḥsamāyuktāmekaikaṃdroṇapaṃ cakaṃ sahiraṇyāṃtugāṃdadyādbrāhmaṇāyakuṭuṃbine alolu pāyaśāṃtāyadharmajñāyaviśeṣataḥ homaṃcapūrvavatkuryātsami dājyacarūktaiḥ tasmaihutavatedadyātpūjitāyāṃgu līyakaiḥ gāṃkṛṣṇāṃkṛṣṇārūpāyamaṃtreṇānenarogavān devakīputracāṇūrakaṃsāriṣṭavināśana nāśayagrahaṇīṃkṛṣṇā gopījanamanohara dānamaṃtraḥ maṃtreṇānenadānenagrahaṇī śāṃtimicchati tasmādetaccakarttavyaṃgrahaṇīrogiṇāṃsadā itigrahaṇīharadhenudānavidhiḥ athagrahaṇīrogasyasanidānaṃcikitsitamāha rugviniścayāt atīsāre nivṛttepimaṃdāgnerahitāśinaḥ bhūyaḥsaṃdūṣitovanhirgraha ṇīmapidūṣayet ekaikaśaḥsarvaśaścāpidoṣairatyarthamūrchi taiḥ sāduṣṭābahuśobhuktamāmamevavimuṃcati pakvaṃvāsaru jaṃpūtimuhurbaddhaṃmuhurdravaṃ grahaṇīrogamāhustamāyurvedavido janāḥ ṣaṣṭhīpittadharānāmakalā parikīrtitā pakkāmāśayamadhyasthāyragrahaṇīṃtāṃvidurbudhāḥ grahaṇīmāśritaṃdo ṣamajīrṇavadupācaret atīsāroktavidhināntasyāmaṃnavirecayet kapitthabilvacāṃgerītakradāḍimasādhitā ya vāgūḥpācayatyāmaṃśakṛtsaṃvartayatyapi laghunāpaṃcamūlenapaṃcakolenapācayet annānvikalpayedvidvānbilvavṛkṣāmladāḍimaiḥ grahaṇīdoṣiṇāṃtakraṃdīpanaṃgrāhilāghavaṃ amlaṃ madhurapākitvānnacapittaprakopanaṃ śrīphalaśalāṭukalko nāgaracūrṇenamiśritaḥsaguḍaḥ grahaṇīgadamatyugraṃtakrabhuk śīlitojayati nāgarātiviṣāmustākvāthaḥsyādāmapā canaḥ cūrṇaṃhiṃgvaṣṭakaṃvāpivātikeṣvapalaṃghṛtaṃ nāgarāti viṣāmustādhātakīsarasāṃjanaṃ vatsakatvakphalaṃbilvaṃpāṭhāṃ kaṭukarohiṇīṃ pivetsamāṃsakaṃcūrṇaṃsakṣaudraṃtaṃḍulāṃbunā paittikegrahaṇīdoṣestaṃyaṃsyopaveśyate arśāsyathagude śūlaṃjayeśraivapravāhikāṃ nāgarādyamidaṃcūrṇaṃkṛṣṇātreyeṇa pūjitaṃ jalamaṣṭaguṇaṃ‌dyātsalaṃkaṃḍitataṃḍulā bhāvayitvā tatodeyaṃ taṃḍulodakakarmaṇitryūṣaṇatriphalā kalkaivilva mātraiguḍātsale sarpiṣoṣṭapalaṃdatvāmātrāṃmaṃdānilaḥpibet viśvauṣadhasyagarbheṇadaśamūlajalestṛtaṃ ghṛtaṃnihaṃtiśvatha śuṃgrahaṇīṃsāmajāmapi yavānīpippalīmūlacāturjātaka nāgaraiḥ maricāgnijalājājīdhānyasauvarcalaiḥsamaiḥ vṛkṣāmladhātakīkṛṣṇābilvadāḍimadīpyakaiḥ triguṇaiḥṣaḍguṇasitaiḥ kapitthaṣṭaguṇīkṛtaiḥ cūrṇotisāragrahaṇīkṣa yaigulmagalāmayān kāsaśvāsāgnisādārarśaḥ pīnasāro cakānūjayet vāgbhaṭādatīsārekapityāṣṭakaṃcūrṇaṃ ka rṣonmitātugokṣīrīcāturjātaṃdvikārṣakaṃ yavānīdhānyakājājīgraṃthijyoṣaṇapalāṃśakaṃ palānidāḍimasyāṣṭau sitāyāścaikataḥ kṛtaḥ guṇaiḥ kapityāṣṭakaścūrṇoyaṃ dāḍi māṣṭakaḥ rāmasarkūrodviguṇaśarkarāvā vāgbhaṭādatīsā redāḍimāṣṭakaṃcūrṇaṃ itiśrīnomaravaṃśāvataṃsaripubhūta bhairavaśrīvīrasiṃhadevaviracitegraṃthevīrasiṃhāvalokejyo tiḥśāstrekarmavipākāpurvedoktaprayogograha ṇyadhikāraḥ athajyotiḥ śāstrābhiprāyeṇārśo rogaprayogamāha ya duktaṃjātake karkaṭasthebhānausvaputradṛṣṭepumānpiśūnaḥ durnāmikuṣṭarogairabhibhūtonirdayovigatalajjaḥ karkasthi tasyaśanidṛṣṭasyasūryasyabādhopaśāṃtaye japadānādivi dhimāha ākṛṣṇetimaṃtreṇajaṃpaḥ tilārkasamidghṛterhomaḥ guḍaudananaivedyaṃ vyādhitā ratnamyenayathoktaṃdhenuṃcadadyā t snānaṃcayathāhaśrīpatiḥ manaḥśilailāsuradārukuṃku mauruśīrayaṣṭīmadhupadmakānvitaiḥ satāmrapuṣpairviṣamasthi teravauśubhrāvahaṃsnānamudāhṛtaṃbudhaiḥ vidrumaṃcadhāryaṃ a thārśorogasyakarmavipākaṃmāha tatpratīkāraṃcavetanamā dāyayodhyāpayatyarcayatijuhomīti japati saarśorogavānbhavati sakṛcchātikṛcchāṃdrāyaṇānikṛtvāpuru ṣasūktaṃ udhannamṛcaṃ vivasvatahṛdayaṃvāagnivarṇamityādi sūktaṃvyādhiguru laghubhāvenavāpekṣayājapet saghṛtaṃhiraṇyaṃcadadyāt śrotriyāyakuṭaṃbinekuṭuṃbaparyāptaṃ dhanaṃdadyāt etanmahādhaniṣiyaṃ śrotriyāyakulīnā yatyarthinecaviśeṣataḥ asādhyavyādhināyasto dhanaṃda dyādviśāṃpate itibrahmagītākvacanāt ityarśoghnaprakāraḥ padmapurāṇe arśavāngovadhomartyaḥ bauddhāyanaḥ sauvarṇāṃgāṃprakurvītapalenārddhenavāpunaḥ vittaśāṭhyaṃnaku rvītavibhavesatirogavān hemaśṛṃgīṃraupyakhurīṃnānāva strairalaṃkṛtāṃ gṛhāṇāmuparisthāpyadhanadhānyānivinya set homastu pūrvvatkāryyogoviṃdaprītayehitaḥ idaṃviṣṇuḥpra bhurviṣṇuḥ viṣṇoḥ sūktamitikramāt samidājyacaruhutvāpūrṇāhu taevahi tatastāṃścavimātrogībrāhmaṇaṃvedapāragaṃ śrutavṛttopasaṃpannaṃkulī naṃdharmavādinaṃ|