Shivatattvaratnakara 74.49

74.49

ṣaḍdravyamāśritāste ca yathāpūrvaṃ balāvahāḥ
tatrādyā mārutaṃ ghnanti trayastiktādayaḥ kapham
kaṣāyatiktamadhurāḥ pittamanye tu kurvate
madhuro bṛṃhaṇasnigdhastvamlo hṛdyaśca locakaḥ
tiktastu śoṣaṇaśśodhī kaṣāyastvadhiropaṇaḥ
lavaṇaḥ pācanaḥ kledī kaṭuśśoṣyo'nalāpahaḥ
ādau ṣaḍrasamapyannaṃ mādhurībhūtamīrayet
phenabhūtaṃ kaphaṃ yātaṃ vidāhādamlatāṃ tataḥ
pittamāmāśayātkuryāccyavamānaṃ cyutaṃ punaḥ
agninā śoṣitaṃ pakvaṃ piṇḍitaṃ kaṭu mārutam
bhaumāpyāgneyavāyavyāḥ pañcoṣmāṇassanābhasāḥ
pañcāhāraguṇān svān svān pārthivādīn pacantyanu
cayaprakopapraśamā vāyugrīṣmādiṣu triṣu
varṣādiṣu tu pittasya śleṣmaṇaśśiśirādiṣu
rogākrāntaśarīrasya sthānānyaṣṭau parīkṣayet
rogaparīkṣā.
nāḍīmūtramalaṃ jihvā śabdasparśaśarīradṛk
doṣe kope ghane cālpe pūrvaṃ nāḍīṃ parīkṣayet
tavyatkūrmo dehināṃ nābhideśe vāme pucchaṃ tasya vaktraṃ tu yāmye
ūrdhve bhāgau hastapādau ca vāmau tasyaivādhassaṃsthitau dakṣiṇau ca
vaktre nāḍīdvayaṃ tasya pucche nāḍīdvayaṃ tathā
pañca pañca kare pāde vāmadakṣiṇabhāgayoḥ
nābheradhaḥ prasṛtayordaśa yāntyadhastā
dūrdhvaṃ tathā prasṛtayordaśa tadvadeva .
dve dve śire pravitate prasṛte ca tiryak
yuktāścaturbhiriti viṃśatiratra kāye
dvisaptatisahasrāṇi nāḍyo mukhyāstu ṣoḍaśa
tāsāṃ sthānāni vakṣyāmi bāhvorhastinicittinī
kuhuḥ kuce dakṣiṇe ca pūṣā vāmakuce tathā
alambusā ca hṛdaye nasīḍā piṅgalā mate
suṣumnā ca bhruvormadhye gajajihvā gale tathā
guhyanābhipradeśe ca netrayossūkṣmarandhrake
pādāṃguṣṭhe rudranāḍī brahmanāḍī ca guhyake
ūrdhvanāḍī kapole ca gāndhārī brahmarandhrake
puṃsāṃ ca dakṣiṇe haste vāmahaste ca yoṣitām
karāgre maṇibandhe ca sphurannāḍīṃ parīkṣayet