Pramāṇa · Search · About · API

Shraddhakaumudi 2.p84

Śrāddhakaumudī 2.p84

Language
Sanskrit

2.p84

balvajaṃparaḥ, muñjaḥ śarastadbhavaṃ mauñjaṃ dalaṃ yatra dalavidhānāt karadhāraṣāsāmārthyācca gobhiile' śaraniṣedhaḥ śarakāṇḍaparaḥ grāhyamiti dūrbbādīnāṃ sarvveṣāṃ viśeṣaṇaṃ | dūrvvādiṣu darbhaśabdo gauṇaparastatkāryyakaraṇārthaḥ | atra darbhatvāvyabhicāre'pi ṣaṇṇāṃ madhye yat kuśasya gaṇanaṃ tattu kuśavadeteṣvapi pañcasu darbhaśabdaprayogārtham ! atra kuśābhāve kāśaṃ dūrvvāṃ vā dadyāt iti viṣṇuvacanāt— piṇḍanirvvapaṇaṃ kāryyaṃ kuśābhāve vicakṣaṇaiḥ | kāśeṣu rājan dūrvvāsu pavitre parame mate || iti viṣṇudharmottaravacanācca kāśadūrvvayormukhyapratinidhitvam | tayorabhāve tvanyeṣāmiti | ataeva maitrāvaruṇīyapariśiṣṭam— darbhāstaraṇārthe kāśaḥ pratinidhiḥ tadalābhe parvvatībhiḥ kāṇḍavatībhiroṣadhībhiḥstaraṇaṃ kurvvantīti | ulapastṛṇabhedaḥ gavedhukā gaveḍurityarthaḥ | śūka tṛṇa balvaja śara śauryyaṃ...varjaṃ sarvva tṛṇāni | iti gobhilavacanena pratinidhitvena prāptayorniṣedho'yam || śūkaṭaṇaṃ śukayuktatṛṇaṃ dhānyādi śauryyādayastṛṇabhedāḥ svanāmakhyātā deśaviśeṣaprasiddhāḥ | vāyupurāṇe— rannimātrāḥ praśastā vai pitṛtīrthena saṃskṛtāḥ | upamūle tathā lūnāḥ prastarārthe kuśottaśaḥ || gulmāḥ sādre vīrakuśā balvajā gandhako tathā | vīraṇākhyotpannāścaiva lambā varjyāśca nityaśaḥ