Pramāṇa · Search · About · API

Shraddhacandrika (Divakarabhatta) 2.p127

Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa) 2.p127

Language
Sanskrit

2.p127

ntyāsināṃ bhaveyuḥ | atra pakṣaśrāddhe trīṇi pārvaṇāni kāryāṇi | taduktam— himādrau mātsye, mahālaye gayāśrāddhe vṛddhau cānvaṣṭakāsu ca | navadaivatyamatreṣṭaṃ śeṣaṃ ṣāṭpauruṣaṃ viduḥ || iti | samarthasya tu dvādaśadaivatyamuktaṃ dvaitanirṇaye nigame, jñeyaṃ dvādaśadaivatyaṃ tīrthe proṣṭhe maghāsu ca | iti | atra pūrvārdhaṃ tadeva | itareṣāṃ pitṛvyādīnāmekoddiṣṭameva | upādhyāyaguruśvaśrupitṛvyācāryamātulāḥ | śvaśurabhrātṛtatputraputrartvikpriyapoṣakāḥ || bhaginīsvāmiduhitṛjāmātṛbhaginīsutāḥ | pitaraḥ pitṛpatnīnāṃ piturmātuśca yā svasā || sakhidravyadaśiṣyāśca tīrthe caiva mahālaye | ekoddiṣṭavidhānena pūjanīyāḥ prayatnataḥ | itipurāṇokteḥ | vidhavāyā viśeṣaḥ— smṛtisaṃgrahe, catvāri pārvaṇānīha vidhavāyāḥ sadaiva hi | svabhartṛśvaśurādīnāṃ mātāpitrostathaiva ca || tato mātāmahānāṃ ca śrāddhadānamupakramet | iti | iha=mahālaye ityarthaḥ | darśe'pi tasyā viśeṣaḥ smṛtisamuccaye— svabhartṛprabhṛtitribhyaḥ svapitṛbhyastathaiva ca | vidhavā kārayecchrāddhaṃ yathākālamatandritā || iti | idaṃ ca mahālayaśrāddhamāmenainava kāryam nāmādinā | mṛtāhaṃ ca sapiṇḍaṃ ca gayāśrāddhaṃ mahālayam | āpanno'pi na kurvīta śrāddhamāmena karhicit || itigālavokteḥ | mahālaye bharaṇīśrāddhaṃ mahāphalam | bharaṇī pitṛpakṣe tu mahatī parikīrttitā ! asyāṃ śrāddhaṃ kṛtaṃ yena sa gayāśrāddhakṛd‌bhavet || iti mātsyāt | atra navamyāmanvaṣṭakātyuktaṃ prāk | asyāṃ mātṛśrāddhamatirāmāvaśyakam | sarvāṃsāmeva mātṛṇāṃ śrāddhaṃ kanyāgate ravau | navamyāṃ hi pradātavyaṃ brahmalabdhavarā yataḥ || iti smṛteḥ | sarvāsāmiti kathanātsapatnamāturapi kāryam | idaṃ jīvatpitṛkeṇāpi mṛtamātṛkeṇa kāryam || anvaṣṭakyaṃ gayāprāptau satyāṃ yacca mṛte'hani | mātuḥ śrāddhaṃ sutaḥ kuryātpitaryapi ca jīvati || iti maitrāyaṇīyapariśiṣṭāt | anvaṣṭakyaṃ=mahālayāntargatanavamyāṃ karttavyatvena bodhitaṃ mātṛśrāddhaṃ na tu "aparedyuranvaṣṭakyam" ityāśvalāyanādyuktam | tasya jīvatpitṛkasya niṣedhadarśanāt | śūdrānupetayorapyatrādhikārācca | mātṛdvitve bahutve vā śrāddhaprakāramāha— gālvaḥ, anekā mātaro yasya śrāddhe cāparapākṣike | arghyadānaṃ pṛthak kuryātpiṇḍamekaṃ tu nirvapet || dvayorbahuīnāṃ ca nāmaikye dvivacanabahuvacanāntaṃ ceti | adaḥ śrāddhaṃ sadhavāyā eva māturmaraṇe kāryamiti kecit | tattuccham | vacanāttādṛśārthapratītyabhāvāt | yuktaṃ tu vidhavāyā apīti | yattu paṭhanti— śrāddhaṃ navamyāṃ kuryāttu mṛte bharttari lupyate | iti vacastatrākaraścintyaḥ | athātraiva trayodaśīśrāddham | manuḥ, yatkiñcinmadhunā miśraṃ pradadyāttu trayodaśīm | tadapyakṣayameva syādvarṣāsu ca maghāsu ca || iti

Linked texts (1)