Pramāṇa · Search · About · API

Shraddhacandrika (Divakarabhatta) 2.p29

Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa) 2.p29

Language
Sanskrit

2.p29

śrāddhe pālāśapātrāṇi madhūkodumbarāṇi ca || pārikākuṭakaplakṣakakrakacāni kramājjaguḥ | kadalīcūtapanasajambū punnāgacampakāḥ | alābhe mukhyapātrāṇāṃ grāhyāḥ syuḥ pitṛkarmaṇi || iti | tatra kadalīpatraṃ tu na grāhyam | "na jātīkusumāni dadyānna kadalīpatram" ityaṅgirovacanāt , asurāṇāṃ kule jātā rambhā pūrvaparigrahe | tasyā darśanamātreṇa nirāśāḥ pitaro gatāḥ || iti kratuvākyācca | akṣatā gopaśuścaiva śrāddhe māṃsaṃ tathā madhu | devarācca sutotpattiḥ kalau pañca vivarjayet || iti nigamavākyena kaliyuge māṃsamadhunoḥ śrāddhe niṣedhāttadvicāro na pradarśita iti saṅkṣepaḥ | granthavistarabhiyā bahu noktaṃ sāratastu nikhilaḥ pradarśitaḥ | prāyaśo nahi rucirvipaścitāṃ vistare bhavati sārabhāginām || atha viśvedevavyavasthā | hemādrāvādityapurāṇe, viśvedevau kraturdakṣaḥ sarvāsriṣṭikṣu kīrttitau | nitye nāndīmukhe śrāddhe vasukatyau ca paitṛke || navānna lambhane devau kāmakālau sadaiva hi | api kanyāgate sūrye kāmye ca dhūrilocanau || pururavārdravau caiva viśvedevau ca pārvaṇe | iti | iṣṭiśrāddhamādhānasomayāgādau kriyamāṇaṃ vṛddhiśrāddham | nāndīmukhaṃ garbhādhānādau kriyamāṇaṃ vṛddhiśrāddham | kanyāgate sūrye kanyā saṅkrāntyantargata mahālaye kriyamāṇam | kāmyaṃ putrādiphaloddeśena kriyamāṇam | pārvaṇamatrāvaśyaka buddhyā kriyamāṇaṃ darśādiśrāddham | sarvāsriṣṭikṣu sarveṣu karmāṅgaśrāddheṣviti hemādriḥ | śaṅkhaḥiṣṭiśrāddhe kraturdakṣāvaṣṭamyāṃ kāmakālakau | iti | aṣṭamyāmaṣṭakāśrāddhe | kvacidviśvedevāpavādamāhaśātātapaḥ, nityaśrāddhamadaivaṃ syādekoddiṣṭaṃ tathaiva ca | mātṛśrāddhaṃ ca yugmaiḥ syādadaivaṃ prāṅmukhaiḥ pṛthak || yojayeddaivapūrvāṇi śrāddhānyanyāni yatnataḥ | iti | hemādrirnāndīśrāddhe bhinnaprayogapakṣe mātṛśrāddhamadaivamityāha | ābhyudayikaśrāddhaṃ keṣāṃ cinmate daivahīnamityāha mārkaṇḍeyaḥ | ābhyudayikaṃ prakṛtyavaiśvadevavihīnaṃ tu ke cidicchanti mānavāḥ | yugmāścātra dvijāḥ kāryāste pūjyāśca pradakṣiṇam || iti | atha saṅkṣepeṇopayuktā śrāddhaparibhāṣā | hemādrau śātātapaḥ, jape home tathā dāne svādhyāye pitṛkarmaṇi | aśūnyaṃ tu karaṃ kuryātsuvarṇarajataiḥ kuśaiḥ || atriḥubhābhyāmeva pāṇibhyāṃ vimarddarbhapavitrake | dhāraṇīye prayatnena brahmagranthisamanvite || mārkaṇḍeyaḥsapavitreṇa hastena kuryādācamanakriyām | nocchiṣṭaṃ tatpavitraṃ tu bhuktocchiṣṭaṃ tu varjayet || aṅguliniyamaḥ smṛtyantare, anāmikābhyāmevaite pavitre granthisaṃyute | dhārayeddakṣiṇenaiva pāṇinā vā kuśagrahaḥ || pavitradarbhasaṅkhyā mārkaṇḍeyapurāṇecaturbhirdarbhapiñjūlairbrāhmaṇasya pavitrakam | ekaikanyūnamuddiṣṭaṃ varṇe varṇe yathākramam || sarveṣāṃ vā bhaveddvābhyāṃ pavitraṃ grandhitaṃ navam | iti | atha brāhmaṇanimantraṇam | hemādrau pracetasaḥ smṛtau, kṛtāpasavyaḥ pūrvedyuḥ pitṛpūrvaṃ nimantrayet | bhavadbhiḥ pitṛkāryaṃ śvaḥ sampādyaṃ naḥ prasīdata || savyena vaiśvadevārthānpraṇipatya nimantrayet | nimantraṇaprakāro nāgarakhaṇḍebrāhmaṇāṃ gṛhaṃ gatvā tān prārthya vinayānvitaḥ | amukasya tvayā śrāddhe kṣaṇo vai kriyatāmiti || vadedabhyupagaccheyurviprāścaivoṃ tatheti ca | bhūyo'pi vyāharetkarttā taṃ prāpnotu bhavāniti || dvijastu prāpnavānīti vidhireṣa nimantraṇe | śrāddhadine'pi nimantraṇaṃ kāryamityāhamanuḥ, pūrvedyuraparedyurvā śrāddhakarmaṇyupasthite | nimantrayīta tryavarānsamyagviprānyathoditān || nimantraṇakarttāro bṛhaspatismṛtau, upavītī tato bhūtvā devatārthaṃ dvijottamān | apasavyena pitrye'tha svayaṃ śiṣyo'thavā sutaḥ || iti | nimantrayeditiśeṣaḥ | brāhmaṇasaṅkhyāmāha-vasiṣṭhaḥ, dvau daive pitṛkṛtye trīnekaikamubhayatra vā | bhojayetsusamṛddho'pi na prasajyeta vistare || vistare'dhikabrāhmaṇanimantraṇakriyādirūpe na prasajyeta na pravartteta | vistare doṣamāha - manuḥ, satkriyāṃ deśakālau ca śaucaṃ brāhmaṇasampadam | pañcaitānvistaro hanti tasmānneheta vistaram

Linked texts (6)