Shraddhacandrika (Divakarabhatta) 2.p93
Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa) 2.p93
- Language
- Sanskrit
2.p93
uktaṃ caitat pratāpanārasiṃhākhyagranthe, akṛte piṇḍadāne tu brāhmaṇo vamate yadi | punaḥ pākaṃ ca vai kṛtvā śrāddhaṃ kuryātprayatnataḥ || iti | atra mūlaṃ mṛgyam | atha dakṣiṇādānam | hemādrau saurapurāṇe, vahnībhirdakṣiṇābhiryaḥ śrāddhe prīṇayate dvijān | sa pitṝṇāṃ prasādena yāti svargamanantakam || aśaktastu yathāśaktyā śrāddhe dadyāttu dakṣiṇām | adakṣiṇaṃ tu yacchrāddhaṃ hriyate taddhi rākṣasaiḥ || dakṣiṇādravyāṇi | matsyapurāṇesatilaṃ nāmagotreṇa dadyācchaktyā ca dakṣiṇām | gobhūhiraṇyavāsāṃsi yānāni śayanāni ca || dadyādyadiṣṭaṃ viprāṇāmātmanaḥ pitureva ca | vittaśāṭhyena rahitaḥ pitṛbhyaḥ prītimācaran || nāmagotreṇa sampradānasyātmanaśca nāmagotroccāraṇenetyarthaḥ nāmagotre samuccārya sampradānasya cātmanaḥ | sampradeyaṃ prayacchanti kanyādāne tu puṃntrayam || iti vyāsokteḥ | vahnipurāṇebhaktyātha dakṣiṇā deyā śrāddhakarmāṇi śaktitaḥ | suvarṇaratnavāsāṃsi rajataṃ bhūṣaṇāni ca || anaḍuho mahiṣyaśca vividhānyāsanāni ca | yena yenopayogo'sti viprāṇāmātmanastathā || tattatpradeyaṃ śrāddheṣu dakṣiṇārthaṃ hitaiṣiṇā | iti | atidaridrasya dakṣiṇoktā saurapurāṇe— yajñopavītamathavā hyatidāridryapīḍitaḥ | pradadyāddakṣiṇārthaṃ vai tena syātkarma sadguṇam || dakṣiṇādāne kramamāha vṛddhamanuḥ, dakṣiṇāṃ pitṛviprebhyo dadyātpūrvaṃ tato dvayoḥ | iti | dvayoḥ=vaiśvadevikaviprayoḥ | jamadagniḥ, sarvaṃ karmāpasavyena dakṣiṇādānavarjitam | apasavyaṃ tu tatrāha matsyo hi bhagavānmanuḥ || ato'tra vikalpaḥ— viṣṇuḥ, mantrahīnaṃ kriyāhīnaṃ sampaddhīnaṃ dvijottamāḥ ! | śrāddhaṃ sampūrṇatāṃ yātu prasādādbhavatāṃ mama || iti | atha vaiśvadevaḥ | tatkālo hemādrau brahmāṇḍapurāṇe, vaiśvadevāhutīragnāvarvāgbrāhmaṇabhojanāt | juhuyādbhūtayajñādi śrāddhaṃ kṛtvā tu tatsmṛtam || ityekaḥ kālaḥ | arvāgbrāhmaṇabhojanādityanenāgnaukaraṇānantaraṃ vaiśvadevāhutīrhunedityuktamiti hemādriḥ | dvitīyo bhaviṣye, pitṝnsantarpya vidhivadbaliṃ dadyādvidhānataḥ ! vaiśvadevaṃ tataḥ kuryātpaścādbrāhmaṇabhojanam || iti | baliśabdārthastatraivoktaḥ— ye agnidagdhāmantreṇa bhūmau yannikṣipedbudhaḥ | jānīhi taṃ baliṃ vīra ! śrāddhakarmāṇi sarvadā || tṛtīyo'pi tatraiva — kṛtvā śrāddhaṃ mahābāho brāhmaṇāṃśca visṛjya ca | vaiśvadevādi kaṃ karma tataḥ kuryānnarādhipa ! || iti | tadevamanāhitāgneragnaukaraṇavikiradānadvijavisarjanarūpakālatrayavyavasthoktā-
Linked texts (4)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bārhaspatyasaṃhitā (Aṅgiras) — Aṅgiras, Sanskrit
- Smṛticandrikā — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit