Pramāṇa · Search · About · API

Shraddhacandrika (Divakarabhatta) 2.p98

Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa) 2.p98

Language
Sanskrit

2.p98

bhaviṣyedaśakṛtvaḥ pivedāpo gāyatryā śrāddhabhugdvijaḥ | tataḥ sandhyāmupāsīta yajecca juhuyādapi || iti | atha nityaśrāddham | mārkaṇḍeyapurāṇekuryādaharahaḥ śrāddhamannādyenodakena ca | pitṛnuddiśya viprāṃśca bhojayedviprameva vā || iti | tacca yatsvayamannamatti tenaivānnena kāryam | tathācahemādrau brahmāṇḍe, yadannaḥ puruṣastu syāttadannāstasya devatāḥ | nityaśrāddhe tato dadyādbhuṅkte yatsvayameva hi || anena hi niṣiddhānne śākādipadārthānujñā kṛtā bhavati | uttamānnasamrdbhāve tu jaghanyaṃ na dadyāt | tadāha-devalaḥ, aghṛtaṃ bhojayan vipraṃ svagṛhe sati sarpiṣi | paratra nirayaṃ ghoraṃ gṛhasthaḥ pratipadyate || miṣṭamannaṃ svayaṃ bhuktvā paścātkadaśanaṃ laghu | brāhmaṇaṃ bhojayanvipro niraye ciramāvaset || iti | vyāsaḥ-ekamapyāśayedvipraṃ ṣaṇṇāmapyanvahaṃ gṛhī | iti | etadasamarthasya | samarthasya tu bahavo viprāḥ pūrvoktā bhūyāsuḥ| ekāsāmarthye'pikātyāyanaḥ, adaivaṃ nāsti cedannaṃ bhoktā bhojyamathāpi vā | abhyuddhṛtya yathāśaktyā kiñcidannaṃ yathāvidhi || pitṛbhya idamityuktvā svadhākāramudāharet | iti | uddhṛtasya pratipattiḥ-kūrmapurāṇe, uddhṛtya vā yathāśakti kiñcidannaṃ samāhitaḥ | vedatattvārthaviduṣe brāhmaṇāyopapādayet || iti | tatra kāṃścitpadārthānniṣedhati-pracetāḥ, nāmantraṇaṃ na homaśca nāhvānaṃ na visarjanam | na piṇḍadānaṃ na surā na dadyāttatra dakṣiṇām || īti | atra-upaveśyāsanaṃ dattvā sampūjya kusumādibhiḥ | nirdiśya bhojayitvā tu kiñciddattvā visarjayet || iti tenaivoktatvādvakṣiṇāvikalpo bodhyaḥ | vyāsaḥnityaśrāddhe tu gandhādyairdvijānabhyarcya śaktitaḥ | sarvepsitaguṇān samyak sahaivoddiśya bhojayet || āvāhanaṃ svadhākāraṃ piṇḍāgnaukaraṇādikam | brahmacaryādiniyamā viśvedevā na caivahi || iti | etatpramādāddivā na kṛtaṃ cedrātrau kāryam | rātrau praharaparyantaṃ divākṛtyāni kārayet | brahmayajñaṃ ca sauraṃ ca varjayitvā viśeṣataḥ || iti saṅgrahokteḥ | yatra prasaṅgena nityaśrāddhaṃ siddhyati tatra pṛthak na kāryam | taduktamprayogapārijāte, nityaśrāddhaṃ na kurvīta prasaṅgādyatra siddhyati | śrāddhāntare kṛte'nyatra karttavyamiti niścayaḥ || iti | (1)śrāddhāntare=ekadevatāke | anyatra=bhinnadevatāke vārṣikādike kṛte kāryamiti niścayaḥ | tacca vārṣikādike śrāddhānnaśeṣeṇaiva kāryam | tato nityakriyāṃ kuryyādbhojayecca tathātithīn | tatastadannaṃ bhuñjīta sahabhṛtyādibhirnaraḥ || iti hemādrau mārkaṇḍeyapurāṇe śrāddhasamāptau pṛthakpākamanuktvaiva vaiśvadevanityaśrāddharūpanityakriyāyāḥ śrāddhaśeṣānnenābhyanujñāpanāt | atha kṣayāhaśrāddham | hemādrau brahmapurāṇepratisamvatsaraṃ kāryaṃ mātāpitrormṛte'hani | pitṛvyasyāpyaputrasya bhrāturjyeṣṭhasya caivahi || iti | bhrāturityatrāpyaputrasyetyanuṣañjanīyam | mādhavīye bhaviṣyapurāṇaprabhātakhaṇḍayoḥ-mṛte'hani pituryyastu na kuryācchrāddhamādarāt | mātuścaiva varārohe ! vatsarānte mṛte'hani || nāhaṃ tasya mahādevi ! pūjāṃ gṛhṇāmi no hariḥ | na brahmā na ca vai rudro na cānye devatāgaṇāḥ || tasmādyatnena karttavyaṃ varṣe varṣe mṛte'hani || iti | tatra kṣayāharniruktiruktā-hemādrau vyāsena, māsapakṣatithispṛṣṭe yo yasmin mriyate'hani | pratyabdaṃ tu tathābhūtaṃ kṣayāhaṃ tasya tasya taṃ viduḥ || atra māsaśabdena mṛtatithermṛtatithiparyyantaṃ triṃśattithyātmakaścāndro māso vivakṣitaḥ | tathāca mādhavīyesiddhāntaśiromaṇau,

Linked texts (8)