Shraddhadipa 8.18
Śrāddhadīpa 8.18
- Language
- Sanskrit
8.18
iti
maitrāvaruṇadaṇḍādhikaraṇanyāyena nirāmiṣabhojanameva kartavyamityuktam | bhuñjīta
pitṛsevitamityatra puroḍāśakapālena tuṣānupavapatītivat paraprayuktadravyopa
jīvitvenā'prayojakatvād, dvitīyānirdeśena pratipattitvācca | kākādisparśe
śeṣabhakṣaṇalopaḥ | vaiguṇyasamādhānāya viṣṇusmaraṇaṃ kāryyam
yattū śrāddhaśeṣaviṣaye vijñāneśvarīye yajamānasya māṃse tu yathārucītyuktam
ayaṃ bhāvaḥ śrāddhaśeṣamāṃsamaśrīyādityāhṛtya māṃsabhakṣaṇavidhibhāvāt pratipatteśca
jñātiprāyaṃ prakalpayediti manūktadiśā bhojanenāpi siddheḥ, kṛtavarjanasaṅkalpena
śrāddhe māṃsādāne'pi saṅkalvanirvāhaḥ | yadā tu bhrāntyā śrāddhe māṃsaṃ dattaṃ tadā
puruṣārthasamāsatteḥ “kāmyaṃ nityasya bādhaka” mitinyāyena kratvartha camasabādhena
godohapraveśavat varjanasaṅkalpasya balavattvācca māṃsaṃ varjayedeva, kintu śrāddhaśeṣamāṃsaṃ
bhakṣayedityāhṛtya māṃse vidhyabhāvāt sarvataḥ samudāyeti sarvapadasya sarvanāmatvena
viśeṣarūpeṇopasthāpakatve'pi māṃsasya kāmyatvena niyatabuddhyā rucitvābhāvāt
māṃsātiriktahaviḥ prāśane pratipattisiddhermāṃsasya jñātibhojanādau pratipattisambhavāt kṛtasaṃkalpaṃ śrāddhakartā varjayedeva māṃsam | yadātvavibhaktadhanānāṃ
bhrātṝṇāṃ madhye sarvānumatyā jyeṣṭha evaikaḥ śrāddhaṃ karoti tadā kaniṣṭhabhrātaro'pi
sarve pūrvadine nirāmiṣasakṛdbhojanaṃ śrāddhadine ca sakṛdbhojanaṃ brahmacaryyādikañca kuryuḥ | phalasaṃskārāṇāṃ phalasamānādhikaraṇatvaniyamāt | jyeṣṭhakṛtādapyekasmācchrāddhāt sarveṣāṃ pṛthak pṛthak phalaprāpteḥ | anyathā teṣāṃ
pratyavāyāpatteḥ, sarvehi adhikāriṇaḥ | adhikāriṇāñca phalam | kevalaṃ
kartraṃśe jyeṣṭhasya niyamaḥ
"arthakarmaṇi dravyāpekṣayā karmaṇaḥ prādhānyamityādikamūhanīyam | nyāyanaye'dṛṣṭavadarthakarmatvimagatamapūrvaṃ janayatīti saṃkṣepaḥ | prapañcastu pūrvamīmāṃsāmanusandheyamiti
muśalaśabdaśca daṇḍe prasiddhaḥ| yathā kathaṃ nu khalu muśālino māṇavakā gaṅgāṃ
nāvatareyuriti | tasmādapyarthakarmaṃ