Shraddhamanjari (Bapubhatta Kelakara) 4.1.p1.1
Śrāddhamañjarī (Bāpūbhaṭṭa Kelakāra) 4.1.p1.1
- Language
- Sanskrit
4.1.p1.1
pāṇihome'pyagnaukaraṇavidhiṃ kecitkurvanti | taduktaṃ hemādrau yamena—
agnaukaraṇavattantraṃ homo viprakare bhavet
paryukṣya darbhānāstīrya yato hyagnisamo dvijaḥ
aparārke śaunakaḥ—bhavatsvevāgnaukaraṇaṃ kariṣya iti vai vadet
kriyatāmiti prativacanam | mekṣaṇena kareṇa vā homa iti kamalākaraḥ
pāṇihome mekṣaṇapraharaṇaṃ neti vṛttikṛt | apūrvatvānnāyaṃ vidhiriti
kecit | taduktaṃ smṛtiratnāvalyām—
nānujñā pāṇihome syānna staḥ paryūkṣaṇokṣaṇe
nāgne tamadyāditi ca na syātāmidhmamekṣaṇe || iti
atra kecididaṃ somāya pitṛmata idamagnaye kavyavāhanāyeti samantrakavibhāgakaraṇaṃ kurvanti | tannocyate—yatra nānādaivate sthālīpākatantre
samantrakanirvāpastantreṇa śrapaṇaṃ tatraiva samantrakavibhāgakaraṇaṃ piṇḍapitṛyajñe tadabhāvānnibandhakārairanuktatvācca tadupekṣyam | tūṣṇīṃvibhāgakaraṇaṃ
bhavatyeveti | hutāvaśiṣṭapratipattimāha yamaḥ—
pitṛpāṇihutāccheṣaṃ pitṛpātreṣu nikṣipet
agnaukaraṇaśeṣaṃ tu na dadyādvaiśvadaivike
etadagnihome'pi samamiti kamalākaraḥ | vṛddhavasiṣṭhaḥ—
pitryaviprakare hutvā śeṣaṃ pātreṣu nikṣipet
piṇḍebhyaḥ śeṣayetkiñcinna dadyādvaiśvadaivike || iti
kamalākarastvāha-pāṇau hutaṃ pātre nidhāya viprānnācamayya(cāmya)
hutaśeṣaṃ pātreṣu dadyāt | anaimittikaṃ cedamācamanaṃ na hutabhakṣaṇanimittam
tenāgnaukaraṇābhāve'pyācamanaṃ bhavatīti siddham | viprāḥ pāṇau hutamannaṃ
bhojanārthadattānnena saha bhojanakāle bhuñjīyuḥ | na tu bhojanātpūrvamiti
baudhāyanamate havanānantarameva bhakṣaṇaṃ tattacchākhīyānāmeva