Shraddhamanjari (Bapubhatta Kelakara) 5.1

5.1

iti madhumatīśca japitvā madhu madhu madhu ityuktvā devatābhyaḥ pitṛ0 namo namaḥ
iti triḥ
sapta vyādhā daśārṇeṣu mṛgāḥ kālañjane girau
cakravākāḥ śaradvīpe haṃsāḥ sarasi mānase
te'pi jātāḥ kurukṣetre brāhmaṇā vedapāragāḥ
prasthitā dīrghamadhvānaṃ yūyaṃ tebhyo'va(kimata)sīdatha
amūrtānāṃ ca mūrtānāṃ pitṝṇāṃ dīptatejasām
namasyāmi sadā teṣāṃ dhyāyināṃ yogacakṣuṣām
iti pitṝnanusmṛtya, īśānyaviṣṇuru0 brahmārpaṇaṃ brahma0 ghinā | harirdātā0 caturbhiśca0 prasīdatu | oṃ tatsadbrahmārpa0 | eko viṣṇurma0
vyayaḥ | anena mama pitrādīnāṃ darśaśrāddhe brāhmaṇabhojanena pitṛsvarūpī
janārdanavāsudevaḥ priyatāṃ na mameti^3 | yajño0 pitṛpūrvakaṃ viprapāṇiṣvāpośanārthamudakaṃ dadyāt | viprāśca nityabhojanavatpariṣecanaṃ kṛtvā
balidānavarjamamṛtopastaraṇamasītyāpośanaṃ kṛtvā prāṇāhutīrgṛhṇīyuḥ
kartā ca prāṇāhutimantrānpaṭhet | śraddhāyāṃ prāṇe niviṣṭo'mṛtaṃ juhomi
śivo mā viśāpradāhāya prāṇāya svāhā^4| śraddhāyāmapāne ni0 śi0
apānāya svāhā^5| śraddhāyāṃ vyāne ni0 vyānāya svāhā^6| śraddhāyāmudāne ni0 udānāya svāhā^7| śraddhāyāṃ samāne ni0 samānāya svāhā^8
brahmaṇe svāhā^9| prāṇāya svāhā | apānāya svāhetyevaṃ vā | tato viprā
vāṅniyamādyuktaniyamayuktāḥ santo bhuñjīran | kartā apekṣita0 mānasairiti viprānsaṃprārthya yathāsukhaṃ juṣadhvamiti bhojanāyātisṛjet | tataḥ
savyāhṛtikāṃ gāyatrīṃ japitvā bhuñjānānvaiśvadevarākṣoghnapitryādīni
sūktāni śrāvayet | tatasteṣu tṛpteṣu siddhasya haviṣo madhye yadrocate tadyācadhvamiti pṛcchet | alamityukte puru0 devāstṛptāḥ stha prācī0
pitarastṛptāḥ stheti vadet | tṛptāḥ sma iti pra0 | pūrvavadgāyatrīṃ japitvā
madhuvātā0 ṛcaḥ 3 | akṣannamī0 harī | iti śrāvayitvā śrāddhaṃ
saṃpannamiti vadet | susaṃpannamiti viprāḥ | tataḥ kartā bhuktaśeṣātsārvavarṇikamannaṃ piṇḍārthaṃ prakiraṇārthaṃ ca pṛthakpṛthaguddhṛtya śeṣaṃ brāhmaṇebhyo
nivedya śeṣamannaṃ kiṃ kriyatāmiti | viprāstadannaṃ svī kuryurīcchā cet
no cediṣṭaiḥ saha bhuñjīteti vadeyuḥ | tataḥ kartocchiṣṭabhāgibhyo'nnaṃ dīyatāmiti vadet | brāhmaṇā bhuktāvaśiṣṭaṃ pātrasthamannaṃ yajamānakule0
bhūtala iti mantreṇa daive dakṣiṇabhāge pitrye vāmabhāge bhūmau tyajeyuḥ
tataḥ kartā piṇḍadānaṃ kuryāt | tadyathā pitṛtṛptyarthaṃ piṇḍadānaṃ kariṣye
kuruṣveti viprairukte yajñopavītī dvijocchiṣṭasamīpe caturhastāntare sthalasaṃkocādau hastamātrāntare vā dakṣiṇena hastena sphyena darbhamūlena vā''gneyīsaṃsthāṃ lekhāmullikhet | apahatā asurā rakṣāṃsi vediṣadaḥ | tatpaścāttathaiva dvitīyāmullikhya krameṇābhyukṣya tayoḥ krameṇā''gneyyagrakaṃ sakṛdācchinnaṃ barhirdvayamāstīrya prācī0 prathamalekhāyāṃ stīrṇa barhiṣi ādimadhyāntadeśeṣu trirudakaṃ ninayet | śundhantāṃ sapatnīkāḥ pitaraḥ