Pramāṇa · Search · About · API

Tirthaprakasha 4.p21

Tīrthaprakāśa 4.p21

Language
Sanskrit

4.p21

brahmapurāṇe, brāhmaṇaḥ pratigṛhṇīyādvṛttyarthaṃ sādhūnastathā | avyaśvamaṇimātaṅgatilalauhāṃśca varjayet || kṛṣṇājinapratigrāhī na bhūyaḥ puruṣo bhavet | śayyālaṅkāravastrādi pratigṛhya mṛtasya ca || narakānna nivartante dhenuṃ tilamayīṃ tathā| apyaśvetiratnākarādau pāṭhaḥ | skānde, ajinaṃ mṛtaśayyāṃ ca meṣīṃ cobhayatomukhīm | kurukṣetre ca saṅgṛhya na bhūyaḥ puruṣo bhavet || hemādrau āgneye, kurukṣetre ca yaddānaṃ caṇḍālātpatitāttathā | māsike ca naraḥ śrāddhe bhuñjan pretatvamāpnuyāt || pādme, na tīrthe pātakaṃ kuryāttyajettīrthopajīvanam | tīrthe pratigrahastyājyastyājyo dharmasya vikrayaḥ || tathā, brahmahatyāsurāpānamapi steyaṃ tariṣyati | āturādyadgṛhītaṃ tu tat kathaṃ vai tariṣyati || rājapratigraho niṣiddhaḥ | yo rājñaḥ pratigṛhṇāti lubdhasyocchāstravarttinaḥ | sa paryāyeṇa yātīmānnarakānekaviṃśatim || iti vacanāt | lubdhasya brāhmaṇāderapi | yatturājāntevāsiyājyebhyaḥ sīdanniccheddhanaṃ kṣudhā | iti, tadāpadviṣayaṃ sadvṛttarājaviṣayaṃ vā | tadā ca lubdhasyetyādi rājaviśeṣaṇaṃ bodhyam | mahābhārate, api pāpakṛto rājñaḥ pratigṛhṇanti sādhavaḥ | pṛthivīṃ nānyadicchanti pāvanīṃ jananīṃ yathā || bhūmipratigrahastu svargaphalako'pi | bhūmiṃ yaḥ pratigṛhṇāti yaśca bhūmiṃ prayacchati | ubhau tau puṇyakarmāṇau niyatau svargagāminau || iti mitākṣarādidhṛtavacanāt | yājñavalkyaḥ, vidyātapobhyāṃ hīnena na tu grāhyaḥ pratigrahaḥ | gṛhṇan pradātāramadho nayatyātmānameva ca || adho narakam | viṣṇuḥ, etāni yadi gṛhṇāti svecchayābhyarthito na tu | tasmai dāne na doṣo'sti yastvātmānaṃ tu. tārayet || etenānicchave garhitadāne doṣa iti sūcitam | tārayet, japādinā pratigrahapāpamapanudet | tāraṇaprakāramāha— hārītaḥ, maṇivāsogavādīnāṃ pratigrahe sāvitryaṣṭasahasraṃ japet pañca madhyame daśottame dvādaśarātraṃ payovrataḥ śatasahasramasatpratigraheṣviti | aṣṭasahasram, aṣṭādhikaṃ sahasram | asatpratigraheṣu, ubhayatomukhyādipratigraheṣu | ādiparvaṇi, kiṃ kariṣyatyasau mūḍho gṛhṇannubhayatomukhīm | sahasraṃ vāruṇāḥ pāśāḥ kṣuradhārāgnisannibhāḥ || pūrṇe varṣasahasre ca pāśa ekaḥ pramucyate | ekādaśāhadeyaśayyādhikāre— brahmapurāṇam, tena kṛṣṇā tu sā śayyā na grāhyā dvijasattamaiḥ | gṛhītāyāṃ tu tasyāṃ sa punaḥ saṃskāramarhati || vedeṣu ca purāṇeṣu śayyā sarvatra garhitā | iti | evaṃ cānyatrāpi śayyāniṣedhastatpara eva | yājñavalkyaḥ, pratigrahasamartho hi nādatte yaḥ pratigraham | ye lokā dānaśīlānāṃ sa tānāpnoti puṣkalān || apavādamāha sa eva, kuśāḥ śākapayomatsyā gandhāḥ puṣpaṃ dadhi kṣitiḥ | māṃsaṃ śayyāsanaṃ dhānāḥ pratyākhyeyaṃ na vāri ca || cakārādgṛhādi | śayyāṃ gṛhān kuśān gandhānapaḥ puṣpaṃ maṇīn dadhi | matsyān dhānāḥ payo māṃsaṃ śākaṃ caiva na nirṇudet || maṇīn, viṣādinivārakān tathā, edhodakaṃ phalaṃ mūlamannamabhyuddhṛtaṃ ca yat | sarvataḥ pratigṛhṇīyānmadhvathābhayadakṣiṇām

Linked texts (2)