Pramāṇa · Search · About · API

Tirthaprakasha 4.p244

Tīrthaprakāśa 4.p244

Language
Sanskrit

4.p244

hemādrau, mahāālaye gayāśrāddhe pretaśrāddhe daśāhike | piṇḍaśabdaprayogaḥ syādannamanyatra kīrttayet || tathā, vṛddhi śrāddhe gayāśrāddhe pretaśrāddhe tathaiva ca | sapiṇḍīkaraṇaśrāddhe na japet pitṛsūktakam || iti | atra mūlaṃ mṛgyamityāhuḥ | vāyavīye, piṇḍaṃ dadyācca pitrāderātmano'pi tilairvinā | ātmano dadhyaktaṃ piṇḍatrayaṃ janārdanahaste deyam | trayaḥ piṇḍā mayā dattāstava haste janārdana | paralokagate mahyamakṣayyamupatiṣṭhatām || iti agnipurāṇīyamantraliṅgāt | ātmapiṇḍadānaṃ savyena vinā tilaṃ kāryam | mantreṇa cātmano'nyeṣāṃ savyenāpi tilairvinā | itivacanāt | atha gayāparimāṇam ˙ vāyavīye, pañcakrośaṃ gayākṣetraṃ krośamātraṃ gayāśiraḥ | atra madhyāvadhiḥtatraiva, muṇḍapṛṣṭhācca pūrvasmin dakṣiṇe paścimottare | sārddhaṃ krośadvayaṃ mānaṃ gayetiparikīrttitam || muṇḍapṛṣṭhāttanmadhyamityarthaḥ | gayāśiraḥ parimāṇamāhaagnipurāṇam, nāgakūṭādgṛdhrakūṭāttathā cottaramānasāt | etadgayāśiraḥ proktaṃ phalgutīrthaṃ taducyate || tāvadeva phalgutīrthamityarthaḥ | tathā, mahānadyāḥ paścimena yāvadgṛdhreśvaro giriḥ | uttare brahmayūpasya yāvaddakṣiṇamānasam || etadgayāśiro nāma triṣu lokeṣu viśrutam || iti | gayāsuraśiraḥpātanasthānameva gayāśiraḥśabdenābhilapyate | pādme sṛṣṭikhaṇḍe, kīkaṭeṣu gayā puṇyā puṇyaṃ rājagṛhe vanam | cyavanasyāśramaḥ puṇyo nadī puṇyā punaḥpunā || iti | atha gayāśabdārthanirvacanam | vāyavīye, śvetakalpe tu vārāhe gayo yāgamakārayat | gayanāmnā gayā khyātā kṣetraṃ brahmādikāṅkṣitam || iti | atha gayāgamanaphalam | agnipurāṇe, yathā yathā vrajan yāti janaḥ sthānādgayāṃ prati | tathā tathā divaṃ yānti pretāḥ pūrvapitāmahāḥ || iti | atha śrāddhaphalam | kalpatarau varāhapurāṇe, sanatkumāra uvāca | dhanyastvameva dvijavaryyamukhya yadvedavādābhirataḥ pitṝṃśca | prīṇāsi mantravratahomajapyairgayāṃ samāsādya tathānnapiṇḍaiḥ || śṛṇuṣva vākyaṃ nṛpatirbabhūva viśālanāmā sa purīṃ viśālām | uvāsa dhanyāṃ dhṛtimānaputraḥ svayaṃviśālādhipatirdvijāgryān || papraccha putrārthamamitrahantā te brāhmaṇāścocuradīnasattvāḥ | rājan pitṝṃstarpaya putraheto gatvā gayāyāṃ vidhivattu piṇḍaiḥ || dhruvaṃ sutaste bhavitā nṛvīra sahasradātā sakalakṣitīśaḥ | itīrito brāhmaṇaiḥ samprahṛṣṭo rājā viśālādhipatiḥ prayatnāt || samāgatastīrthavaraṃ dvijeśa gayāmimāṃ tadgatamānasaḥ san | āgatya so'tha pravaraṃ sutārthī gayāśiro yāgaparaḥ pitṝṇām || piṇḍapradānaṃ vidhinā prayacchettāvadviyatyuttamamūrttiyuktān | paśyan sa puṃsaḥ sitaraktakṛṣṇā nuvāca rājā kimidaṃ mahādbhiḥ || samīkṣyate śaṃsata sarvameva kutūhalaṃ me manasi pravṛttam | sita uvāca | ahaṃ sitaste janako'smi tāta nāmnā ca vṛttena ca karmaṇā ca | ayaṃ ca me janako raktavarṇo nṛśaṃsakṛdbrahmahā pāpakārī || adhīśvaraḥ śṛṇu paraḥ pitāsya kṛṣṇo nāmnā karmaṇā varṇataśca | etena kṛṣṇena hatāḥ purā vai janmanyaneke ṛṣayaḥ purāṇāḥ || tathā, etau mṛtau dvāvapi pitṛputrāvavīcisaṃjñaṃ narakaṃ prapannau | adhīśvaro'yaṃ janakaḥ paro'sya tau kṛṣṇaraktāvapi dīrghakālam|| ahaṃ ca śuddhena nijena karmaṇā śakrāsanaṃ prāpya sudurlabhaṃ tat | tvayā punarmantravidā gayāyāṃ piṇḍapradānena balādimau ca || mokṣāyitau tīrthavaraprabhāvādavīcisaṃjñaṃ narakaṃ gatau tau | pitṝn pitāmahāṃścaiva tathaiva prapitāmahān | prīṇayāmīti yattoyaṃ tvayā dattamarindama || tenāsmadyugapadyogo jāto vākyena sattama | tīrthaprabhāvādgacchāmaḥ pitṛlokaṃ na saṃśayaḥ || atra piṇḍapradānena etau tava pitāmahau | durgatāvapi saṃsiddhau pāpādivigataliṅginau || tīrthaprabhāva eṣo'tra brahmaghnasyāpi sattama | pituḥ piṇḍapradānena kuryāduddharaṇaṃ sutaḥ || etasmāt kāraṇāt putra ahametau vigṛhya tu

Linked texts (5)