Tirthaprakasha 4.p248
Tīrthaprakāśa 4.p248
- Language
- Sanskrit
4.p248
tīrthānāṃ samānāṃ krameṇa gamanaṃ kāryamiti praghaṭṭakārthaḥ | tathā dhaumyatīrthayātrāyām, pūrvaṃ prācīṃ diśaṃ rājan rājarṣigaṇasevitām | ramyāṃ te kīrttayiṣyāmi yudhiṣṭhira yathāmati || yasyāṃ girivaraḥ puṇyo gayo rājarṣisatkṛtaḥ | śivaṃ brahmasaro yatra sevitaṃ tridaśarṣibhiḥ || yadarthaṃ puruṣavyāghra kīrttayanti purātanāḥ | eṣṭavyā bahavaḥ putrā yadyeko'pi gayāṃ vrajet || uttārayati santatyā daśa pūrvān daśāparān | mahānadī ca tatraiva tathā gayāśiro nṛpa || yatrāsau kīrtyate viprairakṣayyakaraṇo vaṭaḥ | yatra dattaṃ pitṛbhyo'nnamakṣayyaṃ bhavati prabho || sā ca puṇyajalā yatra phalgunāmā mahānadī | bahumūlaphalā cāpi kauśikī bharatarṣabha || iti | tathā āṅgirasatīrthayātrāyām, muṇḍapṛṣṭhaṃ gayāṃ caiva nairṛtaṃ devaparvatam | tṛtīyāṃ krauñcapādīṃ ca brahmahatyā vimucyate || iti | vāmanapurāṇe prahlādatīrthayātrāyām, gayāyāṃ gopatiṃ draṣṭuṃ jagāma sa mahāsuraḥ | sarasi brahmaṇaḥ snātvā kṛtvā cāsya pradakṣiṇam || piṇḍanirvapaṇaṃ puṇyaṃ pitṝṇāṃ sa cakāra ha | iti | narasiṃhapurāṇe, śivanadyāṃ śivakaraṃ gayāyāṃ ca janārdanam | sarvatra paramātmānaṃ yaḥ paśyati sa mucyate || iti | śivanadī vihāranagareāpakaṇṭhe'sti | matsyapurāṇe gaurīsthānaprastāve, vārāṇasyāṃ viśālākṣī prayāge lalitā tathā | gayāyāṃ maṅgalānāmā kṛtaśauce tu siṃhikā || iti | bṛhaspatiḥ, kāṅkṣanti pitaraḥ putrānnārakādbhayabhīravaḥ | gayāṃ yāsyati yaḥ kaścitso'smān santārayiṣyati || gayāyāṃ dharmapṛṣṭhe ca sadasi brahmaṇastathā | gayāśīrṣe'kṣayavaṭe pitṝṇāṃ dattamakṣayam || dharmāraṇyaṃ dharmapṛṣṭhaṃ dhenukāraṇayameva ca | dṛṣṭvaitāni pitṛṃścārcya vaṃśān viṃśatimuddharet || iti | vāyupurāṇe, gayāyāṃ dharmapṛṣṭhe ca sadasi brahmaṇastathā | gavāṃ gṛdhravaṭe caiva śrāddhaṃ dattaṃ mahāphalam || bharatasyāśrame puṇye nityaṃ puṇyatamairvṛte | mataṅgasya padaṃ tatra dṛśyate sarvamānavaiḥ || khyāpitaṃ dharmasarvasvaṃ lokasyāsya nidarśanāt | yaccampakavanaṃ puṇyaṃ puṇyakṛdbhirniṣevitam || tasmin pāṇḍuviśalyeti tīrthaṃ sadyonidarśanam | tṛtīyāyāṃ tathā pāde niṣṭhīvāyāśca maṇḍale || mahāhrade ca kauśikāṃ dattaṃ śrāddhaṃ mahāphalam | muṇḍapṛṣṭhe padaṃ nyastaṃ mahādevena dhīmatā || bahūn varṣagaṇāṃstaptvā tapastīvraṃ suduścaram | alpenāpyatra kālena naro dharmaparāyaṇaḥ || pāpmānamutsṛjatyāśu jīrṇāṃ tvacamivoragaḥ | nāmnā kanakhalaṃ vipra tīrthaṃ jagati viśrutam || udīcyāṃ muṇḍapṛṣṭhasya brahmarṣigaṇasevitam | tatra snātvā divaṃ yānti svaśarīreṇa mānavāḥ || dattaṃ cāpi sadā śrāddhamakṣayaṃ samudāhṛtam | snātvā ṛṇatrayaṃ tatra niṣkrīṇāti narottamaḥ || mānase sarasi snātvā śrāddhaṃ nirvarttayettataḥ | uttaraṃ mānasaṃ gatvā siddhiṃ prāpnotyanuttamām || tasminnirvarttayet śrāddhaṃ yathāśakti yathābalam | kāmān sa labhate divyān mokṣopāyāṃśca kṛtsnaśaḥ || iti | atha prathamadinakṛtyam | vāyupurāṇe, ācchāditaḥ śilāpādaḥ prabhāsenādriṇā tataḥ | prabhāso munibhiḥ spṛṣṭaḥ śilāṅguṣṭho vinirgataḥ || aṅguṣṭhasthita īśo'pi prabhāseśaḥ prakīrttitaḥ | śilāṅguṣṭhaikadeśo yaḥ sā ca pretaśilā smṛtā || piṇḍadānādva yatastasmāt pretatvānmucyate naraḥ | mahānadīprabhāsākhyoḥ saṅgame snānakṛnnaraḥ || rāmo devaiḥ saha snāto rāmatīrthaṃ tataḥ smṛtam | prārthito'tha mahānadyā rāma snāto bhavānyadi || rāmatīrthaṃ bhavedatra sarvalokeṣu pāvanam | janmāntaraśataṃ sāgraṃ yatkṛtaṃ duṣkṛtaṃ mayā || tatsarvaṃ vilayaṃ yātu rāmatīrthābhiṣecanāt | mantreṇānena yaḥ snātvā śrāddhaṃ kurvīta mānavaḥ || rāmatīrthe piṇḍadasta viṣṇuloke prayātyasau | tathetyuktvā sthitau rāmaḥ sītayā bharatāśrame || rāmatīrthe naraḥ snātvā mantraiḥ piṇḍaprado bhavet
Linked texts (4)
- Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Garuḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Nirṇayasindhu — Kamalākarabhaṭṭa 1612, Sanskrit
- Tīrthacintāmaṇi — Vācaspatimiśra, Sanskrit