Pramāṇa · Search · About · API

Tirthendushekhara 2.p28

Tīrthenduśekhara 2.p28

Language
Sanskrit

2.p28

ityuktam | tatra brahmalokaśabdena brahmāṇḍāntargatacaturmukhalokarūpaḥ svargaviśeṣa eva, 'manasāpyabhikāmasye'tyupakramāt na tu tatkāśīparaṃ maraṇenaiva tatra mokṣasya śrutyā pratipādanāt | vanaparvaṇi tadupakramyāgre brahmaloke mahīyata ityukteśca | upakramopasaṃhārābhyāṃ tasya kururṣirājaviśeṣakṛṣṭakṣetraparatvācca | tatra karṣaṃṇaphalasya yuddhamṛtānāṃ svargaprāptirūpasya smaraṇācca | ataeva kauravapāṇḍavayuddhe tatrāpi yuddhena mṛtānāṃ tattallokavāsa uktaḥ | tatrātra hi jantoḥ prāṇeṣūtkramamāṇeṣvityuktervaraṇāsimadhyavartināṃ manuṣyavyatiriktānāṃ sthāvarāṇāṃ jaṅgamānāṃ ca tasyāṃ prāṇaprayāṇasamaye utpattisthitipralayakāraṇānāṃ puṇyapāpakarmaṇāṃ madhye prārabdhena śarīreṇa kriyamāṇayoḥ puṇyapāpayorabhāvātprārabdhakarmaṇāṃ bhogādeva parikṣayāt vidyamānasyāpi tatkālameva māyayā svapne iva bhogaṃ sampādyādhikāridehaṃ ca sampādya sarvajñaḥ sarvaśaktiḥ sarvāntaryāmī paramakāruṇikaḥ svataḥ siddhamātmarūpamavidyāprahāṇādavagamayati | manuṣyeṣu ye saguṇabrahmopāsakāḥ ye ca kevalaṃ phalanirapekṣatayā śrutismṛtyuktasvavarṇāśramocitakarmānuṣṭhātārasteṣāṃ sarveṣāṃ catvāriṃśatsaṃskāraiḥ saṃskṛtānāmasaṃskṛtatvepi aṣṭabhirātmaguṇairyuktānāṃ prāṇaprayāṇasamaye pūrvoktarītyaiva tadavagamayati | anyeṣāmapi manuṣyāṇāmutkaṭapāpebhyo nivṛttānāṃ gaṅgāvagāhanadevadarśanajapadānādibhiḥ kṣīṇapurākṛtapāpakarmaṇāmavaśiṣṭakāmyapuṇyakarmaṇāmalpāvaśiṣṭakṣudrapāpānāṃ prāṇaprayāṇāvyavahitapūrvakṣaṇe sarvāntaryāmī bhagavānmāyayaiva tādṛśakarmaphalabhogayogyaśarīrāṇi udbhāvyeṣṭāniṣṭānaśvaraprakalpānbhogānanubhāvya uktarītyaiva avagantavyamavagamayati | taduktaṃ sūtasaṃhitāyāmīdṛśī paramā niṣṭhā guroḥ sākṣānnirīkṣaṇāt | karmasāmye'pyanāyāsātsiddhayatyeva na saṃśayaḥ || iti | karmaṇaḥ sukṛtaduṣkṛtayoḥ phalabhogena kṣayasāmye'pītyarthaḥ | vāsiṣṭhe'piyathā svapne muhūrte syātsaṃvatsaraśatabhramaḥ | tathā māyāvilāsottho jāyate jāgrati bhramaḥ || iti | etadabhiprāyeṇaivoktam kṛtvā karmāṇyanekāni śubhāni cetarāṇi ca | tāni kṣaṇātsamutkṣipya kāśīsaṃstho'mṛto bhavet || iti | labdhavākyānāmīdṛśānāṃ mṛtadehaḥ śivasya pratimeti viśveśvaraliṅgavannamyaḥ pūjyaśceti āśvamedhike parvaṇi maruttasaṃvartopākhyānāllabhyate | tathā hi marutto rājā vṛhaspatinā yājakena pratyākhyātaścintāviṣṭo nāradenaivaṃ bodhitaḥ | kāśyāmunmattavaccaran vṛhaspatibhrātā saṃvarto'sti sa tvāṃ yājayiṣyati sa mayā kathaṃ pariceya iti rājapraśne yo viśveśvaradarśanārthī mārge śavaṃ dṛṣṭvā taṃ praṇamya saṃpūjya ca nivartate sa saṃvartaḥ iti jñeya iti tatroktam | ye tu utkaṭapāpā gaṅgādideveṣvapyanāśrvastā dambhenāśrvāsanāṭakā vā kāśyāṃ mahatsu pāpeṣu ratāsteṣāṃ tu yātanānte'vagantavyamavagamayati| adharmiṣṭhasya tatkṣetre yātanānte diśenmatim | kāśyāṃ kṛtasya pāpasya bhogo rudrapiśācatā || ekaikasya ca pāpasya samānāmayutatrayam || iti pādmokteḥ | atra yātanāntakālike dehe'dhikāraḥ saṃpadyate | taddehe'pi mumūrṣutvādanna hi jantoriti śrutyā tu na virodhaḥ | jābālaśrutāvapi pāpina upakramya bhairavīṃ ghorāṃ yātanāṃ nānāvidhāṃ kāśyāṃ paretā bhuktvā tataḥ śuddhā māṃ prapadyante ityuktam | evamutkaṭakāmyapuṇyavatāmapi tattatpuṇyabhogānte muktiruktā mātsye—