Pramāṇa · Search · About · API

Anvitarthaprakashika 201

Anvitārthaprakāśikā 201

Language
Sanskrit

Contents

201.1

śrīśuka uvāca || aṃśumāṃśca tapastepe gaṅgānayanakāmyayā || kālaṃ mahāntaṃ nāśaknottataḥ kālena saṃsthitaḥ

201.2

dilīpastatsutastadvadaśaktaḥ kālameyivān || bhagīrathastasya putrastepe sa sumahattapaḥ

201.3

darśayāmāsa taṃ devī prasannā varadā'smi te || ityuktaḥ svamabhiprāyaṃ śaśaṃsāvanato nṛpaḥ

201.4

ko nu dhārayitā vegaṃ patantyā me mahītale || anyathā bhūtalaṃ bhitvā nṛpa yāsye rasātalam

201.5

kiṃ cāhaṃ na bhuvaṃ yāsye
narā mayyāmṛjantyagham || sṛjāmi tadaghaṃ kutra rājam̐statra vicintyatām

201.6

bhagīratha uvāca || sādhavo nyāsinaḥ śāntā brahmiṣṭhā lokapāvanāḥ
harantyaghaṃ te'ṅgasaṅgātteṣvāste hyaghabhiddhariḥ

201.7

dhārayiṣyati te vegaṃ rudrastvātmā śarīriṇām || yasminnotaṃmidaṃ protaṃ viśvaṃ śāṭīva tantuṣu

201.8

ityuktvā sa nṛpo devaṃ tapasā'toṣayacchivam || kālenālpīyasā rājam̐stasyeśaḥ samatuṣyata

201.9

tatheti rājñā'bhihitaṃ sarvalokahitaḥ
śivaḥ || dadhārāvahito gaṅgāṃ pādapūtajalāṃ hare

201.10

bhagīrathaḥ sa rājarṣirninye bhuvanapāvanīm || yatra svapitṝṇāṃ dehā bhasmībhūtāḥ sma śerate

201.11

rathena vāyuvegena prayāntamanudhāvatī || deśānpunantī nirdagdhānāsiñcatsagarātmajān

201.12

yajjalasparśamātreṇa brahmadaṇḍahatā api
sagarātmajā divaṃ jagmuḥ kevalaṃ dehabhasmabhiḥ

201.13

bhasmībhūtāṅgasaṅgena svargyātāḥ sagarātmajāḥ|| kiṃ punaḥ śraddhayā devīṃ ye sevante dhṛtavratāḥ

201.14

na hyetatparamāścaryaṃ svardhunyā yadihoditam || anaṃtacaraṇāmbhojaprasūtāyā bhavacchidaḥ

201.15

sanniveśya mano yasmiñchraddhayā munayo'malāḥ || traiguṇyaṃ
dustyajaṃ hitvā sadyo yātāstadātmatām

201.16

śruto bhagīrathājjajñe tasyā nābho'paro'bhavat || sindhudvīpastatastasmādayutāyustato'bhavat

201.17

ṛtuparṇo nalasakho yo'śvavidyāmayānnalāt || dattvā'kṣahṛdayaṃ cāsmai sarvakāmastu tatsutaḥ

201.18

tataḥ sudāsastatputro madayantīpatirnṛpa
āhurmitrasahaṃ yaṃ vai kalmāṣāṃghrisuta kvacit || vasiṣṭhaśāpādakṣo'bhūdanapatyaḥ svakarmaṇā

201.19

rājovāca || kiṃnimitto guroḥ śāpaḥ saudāṃsasya
mahātmanaḥ || etadveditumicchāmaḥ kathyatāṃ na raho yadi

201.20

śrīśuka uvāca || saudāso mṛgayāṃ kiñciccaranarakṣo jaghāna ha || mumoca bhrātaraṃ
so'tha gataḥ praticikīrṣayā

201.21

sa cintayannaghaṃ rājñaḥ sūdarūpadharo gṛhe || gurave bhoktukāmāya paktvā ninye narāmiṣam

201.22

parivedyamāṇaṃ bhagavānvilokyyābhakṣyamañjasā || rājānamaśapatkruddho rakṣo hyevaṃ bhaviṣyasi

201.23

rakṣaḥkṛtaṃ tadviditvā cakre dvādaśavārṣikam || so'pyapo'ñjalinādāya guruṃ śaptuṃ samudyataḥ

201.24

vārito madayantyā''po ruśatīḥ pādayorjahau || diśaḥ khamavanīṃ sarvaṃ paśyañjīvamayaṃ nṛpaḥ

201.25

rākṣasaṃ
bhāvamāpannaḥ pāde kalmāṣatāṃ gataḥ || vyavāyakāle dadṛśe vanaukodampatī dvijau

201.26

kṣudhārto jagṛhe vipraṃ tatpatnyāhākṛtāthaṃvat || na bhavān‌rākṣasaḥ sākṣādikṣvākūṇāṃ mahārathaḥ

201.27

madantyāḥ patirvīra nādharmaṃ kartumarhasi || dehi me'patyakāmāyā akṛtārthaṃ patiṃ dvijam

201.28

deho'yaṃ mānuṣo rājanpuruṣasyākhilārthadaḥ || tasmādasya vadho vīra sarvārthavadha ucyate

201.29

eṣa hi brāhmaṇo vidvāṃstapaḥśīlaguṇānvitaḥ || ārirādhayiṣurbrahma mahāpuruṣasaṃjñitam || sarvabhūtātmabhāvena bhūteṣvantarhitaṃ guṇaiḥ

201.30

so'yaṃ brahmarṣivaryaste rājarṣipravarādvibho || kathamarhati dharmajña vadhaṃ
piturivātmajaḥ

201.31

tasya sādhorapāpasya bhrūṇasya brahmavādinaḥ || kathaṃ vadhaṃ yathā vajrormanyate sanmato bhavān

201.32

yadyayaṃ kriyate bhakṣastarhi
māṃ khāda pūrvataḥ || na jīviṣye vinā yena kṣaṇaṃ ca mṛtakaṃ yathā

201.33

evaṃ karuṇabhāṣiṇyā vilapantyā anāthavat || vyāghraḥ paśumivākhādatsaudāsaḥ śāpamohitaḥ

201.34

brāhmaṇī vīkṣya didhiṣuṃ puruṣādena bhakṣitam || śocantyātmānamurvīśamaśapatkupitā satī

201.35

yasmānme
bhakṣitaḥ pāpa kāmārtāyāḥ patistvayā || tavāpi mṛtyurādhānādakṛtaprajña darśitaḥ

201.36

evaṃ mitrasahaṃ śaptvā patilokaparāyaṇā || tadasthīni
samiddhe'gnau prāsya bharturgatiṃ gatā

201.37

viśāpo dvādaśābdānte maithunāya samudyataḥ || vijñāya brāhmaṇīśāpaṃ mahiṣyā sa nivāritaḥ

201.38

tata ūrdhvaṃ sa tatyāja strīsukhaṃ karmaṇā'prajaḥ || vasiṣṭhastadanujñāto madayantyāṃ prajāmadhāt

201.39

sā vai sapta samā garbhamabibhranna vyajāyata
jaghne'śmanodaraṃ tasyāḥ so'śmakastena kathyate

201.40

aśmakānmūlako jajñe yaḥ strībhiḥ parirakṣitaḥ || nārīkavaca ityukto niḥkṣatre mūlako'bhavat

201.41

tato daśarathastasmātputra aiḍaviḍastataḥ || rājā viśvasaho yasya khaṭvāṅgaścakravartyabhūt

201.42

yo devairarthito daityānavadhīdyudhi
durjayaḥ || muhūrtamāyujñātvaitya svapuraṃ sandadhe manaḥ

201.43

na me brahmakulātprāṇāḥ kuladaivānna cātmajāḥ || na śriyo na mahī rājyaṃ na dārāśnātivallabhāḥ

201.44

na bālye'pi matirmahyamadharme ramate kvacit || nāpaśyamuttamaślokādanyatkiñcana vastvaham

201.45

devaiḥ kāmavaro datto
mahyaṃ tribhuvaneśvaraiḥ || na vṛṇe yamahaṃ kāmaṃ bhūtabhāvanabhāvataḥ

201.46

ye vikṣiptendriyadhiyo devāste svahṛdi sthitam || na vidanti priyaṃ śaśvadātmānaṃ kimutāpare

201.47

atheśamāyāraciteṣu saṅgaṃ guṇeṣu gandharvanagaropameṣu || rūḍhaṃ prakṛtyā''tmani viśvakarturbhāvena hitvā tamahaṃ prapadye

201.48

iti vyavasito buddhyā nārāyaṇagṛhītayā || hitvā'nyabhāvamajñānaṃ tataḥ svaṃ bhāvamāśritaḥ

201.49

yattadbrahma paraṃ sūkṣmamaśūnyaṃ śūnyakalpitam
bhagavānvāsudeveti yaṃ gṛṇanti hi sātvatāḥ

201.49.p1

iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe navamaskandhe sūryavaṃśānuvarṇane navamo'dhyāyaḥ

Linked texts (7)