Anvitarthaprakashika 67
Anvitārthaprakāśikā 67
- Language
- Sanskrit
Contents
- 67.44 — 1 part
67.1
śrībhagavānuvāca || yogasya lakṣaṇaṃ vakṣye sabījasya nṛpātmaje || mano yenaiva vidhinā prasannaṃ yāti satpatham
67.2
svadharmācaraṇaṃ śaktyā
vidharmācca nivartanam || daivāllabdhena saṃtoṣa ātmaviccaraṇārcanam
67.3
grāmyadharmanivṛttiśca mokṣadharmaratistathā || mitamedhyādanaṃ śaśvadviviktecemasevanam
67.4
ahiṃsā satyamasteyaṃ yāvadarthaparigrahaḥ || brahmacaryaṃ tapaḥ śaucaṃ svādhyāyaḥ puruṣārcanam
67.5
maunaṃ sahāsanajayaḥ sthairyaṃ prāṇajayaḥ
śanaiḥ || pratyāhāraścendriyāṇāṃ viṣayānmanasā hṛdi
67.6
svadhiṣṇyānāmekadeśe manasā prāṇadhāraṇam || vaikuṇṭhalīlā'bhidhyānaṃ samādhānaṃ tathātmanaḥ
67.7
etairanyaiśca pathibhirmano duṣṭamasatpatham || buddhyā yuñjīta śanakairjitaprāṇo hyatandritaḥ
67.8
śucau deśe pratiṣṭhāpya vijitāsana āsanam
tasmin svasti samāsīna ṛjukāyaḥ samabhyaset
67.9
prāṇasya śodhayenmārgaṃ pūrakakumbhakarecakaiḥ || pratikūlena vā cittaṃ yathā sthiramacañcalam
67.10
mano'cirātsyādvirajaṃ jitaśvāsasya yoginaḥ || vāyvagnibhyāṃ yathālohaṃ dhmātaṃ tyajati vai malam
67.11
prāṇāyāmairdaheddoṣāndhāraṇābhiśca kilbiṣān || pratyāhāreṇa saṃsargāndhyānenānīśvarānguṇān
67.12
yadā manaḥ svaṃ virajaṃ yogena susamāhitam || kāṣṭhāṃ bhagavato dhyāyetsvanāsāgrāvalokanaḥ
67.13
prasannavadanāmbhojaṃ padmagarbhāruṇekṣaṇam || nīlotpaladalaśyāmaṃ śaṅkhacakragadādharam
67.14
lasatpaṅkajakiṃjalkapītakauśeyavāsasam
śrīvatsavakṣasaṃ bhrājatkaustubhāmuktakandharam
67.15
mattadvirephakalayā parītaṃ vanamālayā || parārdhyahāravalayakirīṭāṅgadanūpuram
67.16
kāñcīguṇollasacchroṇiṃ hṛdayāmbhojaviṣṭaram || darśanīyatamaṃ śāntaṃ manonayanavardhanam
67.17
apīcyadarśanaṃ śaśvatsarvalokanamasrkṛtam || santaṃ vayasi kaiśore bhṛtyānugrahakātaram
67.18
kīrtenyatīrthayaśasaṃ puṇyaślokayaśaskaram || dhyāyeddevaṃ samagrāṅgaṃ yāvanna vyavate manaḥ
67.19
sthitaṃ vrajantamāsīnaṃ śayānaṃ
vā guhāśayam || prekṣaṇīyehitaṃ dhyāyecchuddhabhāvena cetasā
67.20
tasmin labdhapadaṃ cittaṃ sarvāvayavasaṃsthitam || vilakṣyaikatra saṃyujyādaṅge bhagavato
muniḥ
67.21
saṃcintayedbhagavataścaraṇāravindaṃ vajrāṅkuśadhvajasaroruhalāñchanāḍhyam || uttuṅgaraktavilasannakhacakravālajyotsnābhirāhatamahaddhṛdayāndhakāram
67.22
yacchaucaniḥsṛtasaritpravarodakena tīrthena mūrdhndhadhikṛtena śivaḥ śivo'bhūt || dhyāturmanaḥśamalaśailanisṛṣṭavajraṃ dhyāyecciraṃ bhagavataścaraṇāravindam
67.23
jānudvayaṃ jalajalocanayā jananyā lakṣmyā'khilasya suravanditayā vidhātuḥ || ūrvornidhāya karapallavarociṣā yatsaṃlālitaṃ hṛdi
vibhorabhavasya kuryāt
67.24
ūrū suparṇabhujayoradhiśobhamānāvojonidhī atasikākusumāvabhāsau || vyālambipītavaravāsasi vartamānakāñcīkalāpaparirambhi nitambabimbam
67.25
nābhihradaṃ bhuvanakośaguhodarasthaṃ yatrātmayonidhiṣaṇākhilalokapadmam || vyūḍhaṃ harinmaṇivṛṣastanayoramuṣya dhyāyeddvayaṃ viśadahāramayūkhagauram
67.26
vakṣo'dhivāsamṛṣabhasya mahāvibhūteḥ puṃsāṃ manonayananirvṛttimādadhānam || kaṇṭhaṃ ca kaustubhamaṇeradhibhūṣaṇārthaṃ
kuryānmanasyakhilalokanamaskṛtasya
67.27
bāhūṃśca mandaragireḥ parivartanena nirṇiktabāhuvalayānadhilokapālān || saṃcintayeddaśaśatāramasahyatejaḥ
śaṅkhaṃ ca tatkarasaroruharājahaṃsam
67.28
kaumodakīṃ bhagavato dayitāṃ smareta digghāmarātibhaṭaśoṇitakardamena || mālāṃ madhuvratavarūthagiropaghuṣṭāṃ
caityasya tattvamamalaṃ maṇimasya kaṇṭhe
67.29
bhṛtyānukampitadhiyeha gṛhītamūrteḥ saṃcintayedbhagavato vadanāravindam || yadvisphuranmakarakuṇḍalavalgitena
vidyotitāmalakapolamudāranāsam
67.30
yacchrīniketamalibhiḥ parisevyamānaṃ ॰ bhūtyā svayā kuṭilakuntalavṛndajuṣṭam || mīnadvayāśrayamavikṣipadmabjanetraṃ dhyāyenmanomayamandrita ullasadbhrū
67.31
tasyāvalokamadhikaṃ kṛpayā'tighoratāpatrayopaśamanāya nisṛṣṭamakṣṇoḥ || snigdhasmitānukaguṇitaṃ vipulaprasādaṃ dhyāyecciraṃ vipulabhāvanayā guhāyām
67.32
hāsaṃ hareravanatākhilalokatīvraśokāśrusāgaraviśoṣaṇamatyudāram || saṃmohanāya
racitaṃ nijamāyayā'sya bhrūmaṇḍalaṃ munikṛte makaradhvajasya
67.33
dhyānāyanaṃ prahasitaṃ bahulādharoṣṭhabhāsā'ru ṇāyitatanu dvijakundapaṅkti || dhyāyetsvadehakuhare'vasitasya viṣṇorbhaktyā''rdrayārpitamanā na pṛthak didṛkṣet
67.34
evaṃ harau bhagavati pratilabdhabhāvo bhaktyā dravahṛdaya utpulakaḥ
pramodāt || autkaṇṭhyabāṣpakalayā muhurhadyamānastaccāpi cittavaḍiśaṃ śanakairviyuṅkte
67.35
muktāśrayaṃ yarhi nirviṣayaṃ viraktaṃ nirvāṇamṛcchati
manaḥ sahasā yathā'rciḥ || ātmānamatra puruṣo'vyavadhānamekamanvīkṣate pratinivṛttaguṇapravāhaḥ
67.36
so'pyetayā caramayā manaso nivṛttyā tasminmahimnyavasitaḥ sukhaduḥkhavāhe || hetutvamapyasati kartari duḥkhayoryatsvātmanvidhatta upalabdhaparātmakāṣṭhaḥ
67.37
dehaṃ ca taṃ na caramaḥ sthitamutthitaṃ
vā siddho vipaśyati yato'dhyagamatsvarūpam || daivādupetamatha daivavaśādapetaṃ vāso yathā parikṛtaṃ madirāmadāndhaḥ
67.38
deho'pi daivavaśagaḥ khalu
karma yāvatsvārambhakaṃ pratisamīkṣata eva sāsuḥ || taṃ saprapañcamadhirūḍhasamādhiyogaḥ svāpnaṃ punarna bhajate pratibuddhavastuḥ
67.39
yathā putrācca vittācca
pṛthaṅ martyaḥ pratīyate || apyātmatvenābhimatāddehādeḥ puruṣastathā
67.40
yatholmukādvisphuliṅgāddhūmādvāpi svasaṃbhavāt || apyātmatvenābhimatāttadagniḥ pṛthagulmukāta
67.41
bhūtendriyāntaḥkaraṇāt pradhānājjīvasaṃjñitāt || ātmā tathā pṛthagdraṣṭā bhagavān brahmasaṃjñitaḥ
67.42
sarvabhūteṣu
cātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani || īkṣetānanyabhāvena bhūteṣviva tadātmatām
67.43
svayoniṣu yathā jyotirekaṃ nānā pratīyate || yonīnāṃ guṇavaiṣamyāttathā''tmā prakṛtau sthitaḥ
67.44
tasmādimāṃ svāṃ prakṛtiṃ daivīṃ sadasadātmikām || durvibhāvyāṃ parābhāvya svarūpeṇāvatiṣṭhate
67.44.p1
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe tṛtīyaskandhe kāpileyopākhyāne aṣṭāṅgayoge sādhanānuṣṭhānaṃ nāmāṣṭāviṃśatitamo'dhyāyaḥ
Linked texts (10)
- Vārāhastotra — Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Tṛtīyaskandha — Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Kapilagītā — Sanskrit
- Kapilākhyāna — Sanskrit
- Muktāphala — Vopadeva, Sanskrit
- Prayāgarājatīrthamāhātmya — Sanskrit
- Bhāgavtasaṃlāpa — Bhakti Pradīpa Tīrtha, Sanskrit
- Vyāsatātparyanirṇaya — Aṇṇeya Paṇḍita 1725, Sanskrit