Bhavishyapurana 13.4
Bhaviṣyapurāṇa 13.4
- Language
- Sanskrit
13.4.1
saṃsāradoṣavarṇanam
13.4.2
.. yudhiṣṭhira uvāca .. ..
13.4.3
devatvaṃ mānuṣatvaṃ ca tiryaktvaṃ kena karmaṇā ..
13.4.4
prāpnoti puruṣaḥ kena garbhavāsaṃ sudāruṇam .. 1 ..
13.4.5
garbhasthaśca kimaśnāti kathamutpadyate punaḥ ..
13.4.6
dattotthānādikāndoṣānkathaṃ tarati dustarān .. 2 ..
13.4.7
bālabhāve kathaṃ puṣṭiḥ syādyuvā kena karmaṇā ..
13.4.8
kulīnaḥ kena bhavati surūpaḥ sudhanaḥ katham .. 3 ..
13.4.9
kathaṃ dārānavāpnoti gṛhaṃ sarvaguṇairyutam ..
13.4.10
paṃḍitaḥ putravāṃstyāgī syādā mayavivarjitaḥ .. 4 ..
13.4.11
kathaṃ sukhena mriyate kathaṃ bhuṃkte śubhāśubham ..
13.4.12
sarvamevāmalamate gahanaṃ pratibhāti me .. 5 ..
13.4.13
.. śrīkṛṣṇa uvāca .. ..
13.4.14
śubhairdevatvamāpnoti miśrairmānuṣatāṃ vrajet ..
13.4.15
aśubhaiḥ karmabhirjjaṃtustiryagyoniṣu jāyate .. 6 ..
13.4.16
pramāṇaṃ śrutirevātra dharmādharmaviniścaye ..
13.4.17
pāpaṃ pāpena bhavati puṇyaṃ puṇyena karmaṇā .. 7 ..
13.4.18
ṛtukāle tadā bhuktaṃ nirdoṣaṃ yena saṃsthitam ..
13.4.19
tadā tadvāyunā spṛṣṭaṃ strīraktenaikatāṃ vrajet ..8..
13.4.20
visargakāle śukrasya jīvaḥ karaṇasaṃyutaḥ ..
13.4.21
bhṛtyaḥ praviśate yoniṃ karmabhiḥ svairnniyojitaḥ .. 9 ..
13.4.22
tacchukraraktamekasthamekāhātkalalaṃ bhavet ..
13.4.23
pañcarātreṇa kalalaṃ budbudākāratāṃ vrajet .. 4.4.10 ..
13.4.24
budbudaṃ saptarātreṇa māṃsapeśī bhavettataḥ ..
13.4.25
dvisaptāhādbhavetpeśī raktamāṃsadṛḍhāṃcitaḥ .. 11 ..
13.4.26
bījasyevāṃkurāḥ peśyāḥ pañcaviṃśa tirātrataḥ ..
13.4.27
bhavaṃti māsamātreṇa pañcadhā jāyate punaḥ .. 12 ..
13.4.28
grīvā śiraśca skandhaśca pṛṣṭhavaṃśastathodaram ..
13.4.29
māsadvayena sarvāṇi kramaśaḥ saṃbhavaṃti ca .. 13 ..
13.4.30
tribhirmāsaiḥ prajāyaṃte sadravyāṃkurasaṃdhayaḥ ..
13.4.31
māsaiścaturbhiraṃgulyaḥ prajāyaṃte yathākramam .. 14 ..
13.4.32
mukhaṃ nāsā ca karṇau ca jāyante pañca māsakaiḥ ..
13.4.33
daṃtapaṃktistathā guhyaṃ jāyaṃte ca nakhāḥ punaḥ .. 15 ..
13.4.34
karṇau ca raṃdhrasahitau ṣaṇmāsābhyaṃtareṇa tu ..
13.4.35
pāyurmeḍhramupasthaśca nābhiścāpyupa jāyate .. 16 ..
13.4.36
saṃdhayo ye ca gātreṣu māsairjāyaṃti saptabhiḥ ..
13.4.37
aṅgapratyaṃgasaṃpūrṇaḥ śiraḥ keśasamanvitaḥ .. 17 ..
13.4.38
vibhaktāvayavaḥ puṣṭaḥ punarmāsāṣṭakena ca ..
13.4.39
paṃcātmakasamāyuktaḥ paripakvaḥ sa tiṣṭhati .. 18 ..
13.4.40
māturāhāravīryeṇa ṣaḍvidhena sa tiṣṭhati ..
13.4.41
rasena pratyahaṃ bālo vardhate bharatarṣabha .. 19 ..
13.4.42
tatte'haṃ saṃpravakṣyāmi yathāśrutamariṃdama ..
13.4.43
nābhisūtranibandhena varddhate sa dinedine .. 4.4.20 ..
13.4.44
tataḥ smṛtiṃ labhejjīvaḥ saṃpūrṇe'smiñcharīrake ..
13.4.45
sukhaṃ duḥkhaṃ vijānāti nidrāsvapnaṃ purā kṛtam .. 21 ..
13.4.46
mṛtaścāhaṃ punarjāto jātaścāhaṃ punarmṛtaḥ ..
13.4.47
nānāyoni sahasrāṇi mayā dṛṣṭāni tāni vai .. 22 ..
13.4.48
adhunā jātamātro'haṃ prāptasaṃskāra eva ca..
13.4.49
etacchreyaḥ kariṣyāmi yena garbhe na saṃśrayaḥ ..23..
13.4.50
garbhasthaściṃtaye devamahaṃ garbhādviniḥsṛtaḥ ..
13.4.51
adhyeṣye caturo vedānsaṃsāravinivartakān .. 24 ..
13.4.52
evaṃ sa garbhaduḥkhena mahatā paripīḍitaḥ ..
13.4.53
jīvaḥ karmavaśādāste mokṣopāyaṃ viciṃtayan .. 25 ..
13.4.54
yathā girivarākrāṃtaḥ kaścidduḥkhena tiṣṭhati ..
13.4.55
tathā jarāyuṇā dehī duḥkhe tiṣṭhati ceṣṭitaḥ .. 26 ..
13.4.56
patitaḥ sāgare yadvadduḥkhairāste samākula. ..
13.4.57
garbhodakena siktāṃgastathāste vyākulaḥ pumān .. 27 ..
13.4.58
lohakuṃbhe yathā nyastaḥ pacyate kaścidagninā ..
13.4.59
tathā sa pacyate jaṃturgarbhasthaḥ pīḍitodaraḥ .. 28 ..
13.4.60
sūcībhiragnivarṇābhirvibhinnasya niraṃtaram ..
13.4.61
yadduḥkhamupajāyeta tadgarbhe'ṣṭaguṇaṃ bhavet .. 29 ..
13.4.62
garbhavāsātparo vāsaḥ kaṣṭo naivāsti kutracit ..
13.4.63
dehināṃ duḥkhavadrājansughoro hyatisaṅkaṭaḥ .. 4.4.30 ..
13.4.64
ityetadgarbhaduḥkha hi prāṇināṃ parikīrtitam ..
13.4.65
carasthirāṇāṃ sarveṣātmāmagarbhānurūpataḥ .. 34 ..
13.4.66
garbhātkoṭiguṇaṃ duḥkhaṃ yoniyaṃtraprapīḍanāt ..
13.4.67
saṃmūrcchitasya jāyeta jāyamānasya dehinaḥ ..32..
13.4.68
śaravatpīḍyamānasya yaṃtreṇeva samaṃtataḥ ..
13.4.69
śirasi tāḍyamānasya pāpamudgarakeṇa ca .. 33 ..
13.4.70
garbhānniṣkampamāṇasya prabalaiḥ sūtimārutaiḥ ..
13.4.71
jāyate sumahadduḥkhaṃ paritrāṇamaviṃdataḥ .. 34 ..
13.4.72
yaṃtreṇa pīḍitā yadvanniḥsārāḥ syustilekṣavaḥ ..
13.4.73
tathā śarīraṃ niḥsāraṃ yoniyaṃtraprapīḍitam ..35..
13.4.74
asthimajjātvacāmāṃsasnāyubaṃdhena yaṃtritam ..
13.4.75
raktamāṃsamṛdā yuktaṃ viṇmūtradravalepanam .. 36 ..
13.4.76
keśalomatṛṇācchannaṃ rogāyatanamāturam ..
13.4.77
vadanaikamahaddvāraṃ daṃtoṣṭhakavibhūṣitam.. 37 ..
13.4.78
oṣṭhadvayakapāṭaṃ ca dantajihvārgalānvitam ..
13.4.79
nāḍīsvedapravāhaṃ ca kaphapittapariplutam .. 38 ..
13.4.80
jarāśokasamāviṣṭaṃ kālacakrānale sthitam ..
13.4.81
kāmakrodhasamākrāṃtaṃ vyasanaiścopamarditam .. 39 ..
13.4.82
bhogatṛṣṇāturaṃ mūḍhaṃ rāgadveṣavaśānugam ..
13.4.83
saṃvartitāṃgapratyaṃgaṃ jarāyupariveṣṭitam .. 4.4.40 ..
13.4.84
saṃkaṭenāviviktena yonidvāreṇa nirgatam ..
13.4.85
viṇmūtraraktasiktāṃgaṃ patkeśācca samudbhavam .. 41 ..
13.4.86
iti dehagṛhaṃ proktaṃ nityasyānityamā tmanaḥ ..
13.4.87
aviśuddhaṃ viśuddhasya karmabaṃdhavinirmitam .. 42 ..
13.4.88
śukraśoṇitasaṃyogāddehaḥ saṃjāyate yataḥ ..
13.4.89
nityaṃ viṇmūtrapūrṇaśca tenāyamaśuciḥ smṛtaḥ .. 43 ..
13.4.90
yathāṃtarviṣṭhayā pūrṇaḥ śuciḥ syānna bahirghaṭaḥ ..
13.4.91
yatnataḥ śodhyamāno'pi deho'yamaśucistathā .. 44 ..
13.4.92
saṃprāpyātra pavitrāṇi paṃcaga vyahavīṃṣi ca ..
13.4.93
aśucitvaṃ kṣaṇāccāpi kimanyadvastubiṃdavaḥ .. 45 ..
13.4.94
dehaḥ saṃśodhyamāno'pi pañcagavyakuśāṃbubhiḥ ..
13.4.95
ghṛṣyamāṇa ivāṃgāro nirmalatvaṃ na gacchati .. 46 ..
13.4.96
srotāṃsi yasya satataṃ pravahaṃti gireriva ..
13.4.97
kaphamūtrapurīṣādyaiḥ sa dehaḥ śuddhyate katham .. 47 ..
13.4.98
sarvāśucinidhānasya śarīrasya na vidyate ..
13.4.99
śucirekaḥ pradeśo'pi viṭpūrṇaḥ syaṃdate kila .. 48 ..
13.4.100
kāyaḥ sugaṃdhadhūpādyairyatnenāpi tu saṃskṛtaḥ ..
13.4.101
na jahāti svakaṃ bhāvaṃ śvapu cchamiva nāmitam .. 49 ..
13.4.102
yathā jātyaiva kṛṣṇo hi na śuklaḥ syādupāyataḥ ..
13.4.103
saṃśodhyamānā'pi tathā bhavenmūrtirna nirmalā .. 4.4.50 ..
13.4.104
jighrannapi svadurgaṃdhaṃ paśyannapi malaṃ svakam ..
13.4.105
na virajjati loko'yaṃ pīḍayannapi nāsikām .. 51 ..
13.4.106
aho mohasya māhātmyaṃ yena vyāmohitaṃ jagat ..
13.4.107
jighranpaśyansvakaṃ doṣaṃ kāyasya na virajyate .. 52 ..
13.4.108
evametaccharīraṃ hi nisargādaśuci dhruvam ..
13.4.109
tvaṅmātrasāraṃ niḥsāraṃ kadalīsārasaṃnibham ..53..
13.4.110
garbhasthasya smṛtiryāsītsā jātasya praṇaśyati ..
13.4.111
saṃmūrcchitasya duḥkhena yoniyaṃtraprapīḍanāt .. 54 ..
13.4.112
bāhyena vāyunā cāsya mohasaṃjñena dehinaḥ..
13.4.113
spṛṣṭamātreṇa ghoreṇa jvaraḥ samupajāyate .. 55 ..
13.4.114
tena jvareṇa mahatā mahāmohaḥ prajāyate ..
13.4.115
saṃmūḍhasya smṛtibhraṃśaḥ śīghraṃ saṃjāyate punaḥ .. 56 ..
13.4.116
smṛtibhraṃśāttu tasyeha pūrvakarmavaśena ca ..
13.4.117
ratiḥ saṃjāyate tūrṇaṃ jaṃtostatraiva janmani .. 57 ..
13.4.118
rakto mūḍhasya loko'yamakārye saṃpravartate ..
13.4.119
na cātmānaṃ vijānāti na paraṃ vindate ca saḥ .. 58 ..
13.4.120
na śrūyate paraṃ śreyaḥ sati cakṣuṣi nekṣate ..
13.4.121
same pathi śanairgacchanskhalatīva padepade .. 59 ..
13.4.122
satyāṃ buddhau na jānāti bodhyamāno budhairapi ..
13.4.123
saṃsāre kliśyate tena rāgalobhavaśānugaḥ .. 4.4.60 ..
13.4.124
garbhasmṛterabhāvena śāstramuktaṃ maharṣibhiḥ ..
13.4.125
tadduḥkhamathanārthāya svargamokṣaprasādhakam .. 61 ..
13.4.126
ye saṃtyasminpare jñāne sarvakāmārthasādhake ..
13.4.127
na kurvaṃtyātmanaḥ śreyastadatra mahadbhutam .. 62 ..
13.4.128
avyakteṃdriyavṛttitvādbālye duḥkhaṃ mahatpunaḥ ..
13.4.129
icchannapi na śaknoti kartuṃ vaktuṃ ca satkriyām .. 63 ..
13.4.130
daṃtotthāne mahadduḥkhaṃ maulena vyādhinā tathā ..
13.4.131
bālarogaiśca vividhaiḥ pīḍā bālagrahairapi .. 64 ..
13.4.132
tṛḍbubhukṣāparītāṃgaḥ kaścittiṣṭhati rāraṭan ..
13.4.133
viṇmūtrabhakṣaṇamapi mohādbālaḥ samācaret .. 65 ..
13.4.134
kaumāre karṇavedhena mātāpitrośca tāḍanāt ..
13.4.135
akṣarādhyayanātpuṃsāṃ duḥkhaṃ syādguruśāsanāt .. 66 ..
13.4.136
prasanneṃdriyavṛttiśca kāmarāgaprapīḍanāt ..
13.4.137
rogoddhatasya satataṃ kutaḥ saukhyaṃ ca yauvane .. 67 ..
13.4.138
īrṣyayā ca mahadduḥkhaṃ mohādraktasya jāyate ..
13.4.139
netrasya kupitasyaiva rāgo duḥkhāya kevalam ..68..
13.4.140
na rātrau viṃdate nidrāṃ kopāgniparipīḍitaḥ ..
13.4.141
divā vāpi kutaḥ saukhyamarthopārjanaciṃtayā .. 69 ..
13.4.142
strīṣvāyāsitadehasya ye puṃsaḥ śukrabiṃdavaḥ ..
13.4.143
na te sukhāya maṃtavyāḥ svedajā iva biṃdavaḥ .. 4.4.70 ..
13.4.144
krimibhistudyamānasya kuṣṭhinaḥ kāminastathā ..
13.4.145
kaṇḍūyanāgnitāpena yadbhavetstrīṣu taddhi tat .. .. 71 ..
13.4.146
yādṛśaṃ viṃdate saukhyaṃ gaṃḍānvayavinirgame ..
13.4.147
tādṛśaṃ strīṣu maṃtavyaṃ nādhikaṃ tāsu vidyate ..72..
13.4.148
gaṃḍasya vedanā yadvatsphuṭitasya nivartate ..
13.4.149
tadvatstrīṣvapi maṃtavyaṃ na saukhyaṃ paramārthataḥ .. 73 ..
13.4.150
viṇmūtrasya samutsargātsukhaṃ bhavati yādṛśam ..
13.4.151
tādṛśaṃ teṣu vijñeyaṃ mūḍhaiḥ kalpitamanyathā .. ..74..
13.4.152
nārīṣvaśucibhūtāsu sarvadoṣāśrayāsu ca ..
13.4.153
nāṇumātrakamapyevaṃ sukhamasti vicārataḥ ..75..
13.4.154
sanmānamapamānena viyogena susaṃgamaḥ ..
13.4.155
yauvanaṃ jarayā grastaṃ kiṃ saukhyamanupadravam .. 76 ..
13.4.156
valīpalitakhālityaiḥ śithilīkṛtavigraham ..
13.4.157
sarvakriyāsvaśaktaṃ ca jarayā jarjarīkṛtam .. 77 ..
13.4.158
strīpuṃsayornnavaṃ rūpaṃ tadānyonyaṃ priyaṃ purā ..
13.4.159
tadeva jarayā grastamubhayorapi na priyam ..78..
13.4.160
apūrvavatsvamātmānaṃ jarayā parivartitaḥ ..
13.4.161
yaḥ paśyannapi rajyeta ko'nyastasmādacetanaḥ .. 79 ..
13.4.162
jarābhibhūtaḥ puruṣaḥ patnīputrādibāṃdhavaiḥ ..
13.4.163
aśaktatvāddurācārairbhṛtyaiśca paribhūyate .. 4.4.80 ..
13.4.164
dharmamarthaṃ ca kāmaṃ ca mokṣaṃ ca na jarī yataḥ ..
13.4.165
śaktaḥ sādhayituṃ tasmāccharīramidamātmanaḥ .. 81 ..
13.4.166
vātapittakaphādīnāṃ vaiṣamyaṃ vyādhirucyate ..
13.4.167
tasmādvyādhimayaṃ jñeyaṃ śarīramidamātmanaḥ .. 82 ..
13.4.168
vātādyavyatiriktatvādvyādhīnāṃ pañjarasya ca ..
13.4.169
rogairnānāvidhairyāni dehaduḥkhānyanekadhā ..
13.4.170
tāni ca svātmavedyāni kimanyatkathayāmyaham .. 83 ..
13.4.171
ekottaraṃ mṛtyuśatamasmindehe pratiṣṭhitam ..
13.4.172
tatraikaḥ kālasaṃyuktaḥ śeṣāścāgantavaḥ smṛtāḥ .. 84 ..
13.4.173
ye tvihāgaṃtavaḥ proktāste praśāmyaṃti bheṣajaiḥ ..
13.4.174
japahomapradānaiśca kālamṛtyurna śāmyati .. 85 ..
13.4.175
yadi cāpi na mṛtyuḥ syādviṣamadyādaśaṃkitaḥ ..
13.4.176
na saṃti puruṣe tasmādapamṛtyuvibhītayaḥ .. 86 ..
13.4.177
vividhā vyādhayaḥ śastraṃ sarpādyāḥ prāṇinastathā ..
13.4.178
viṣāṇi jaṃgamādyāni mṛtyordvārāṇi dehinām .. .. 87 ..
13.4.179
pīḍitaṃ sarvarogādyairapi dhanvantariḥ svayam ..
13.4.180
svasthīkartuṃ na śaknoti prāptamṛtyuṃ ca dehinam .. 88 ..
13.4.181
nauṣadhaṃ na tapo dānaṃ na maṃtrā na ca bāṃdhavāḥ ..
13.4.182
śaknuvaṃti paritrātuṃ naraṃ kālena pīḍitam .. 89 ..
13.4.183
rasāyanatapojapyairyogasiddhairmahātmabhiḥ ..
13.4.184
kālamṛtyurapi prājñaistīryate nālasairnnaraiḥ .. 4.4.90 ..
13.4.185
nāsti mṛtyusamaṃ duḥkhaṃ nāsti mṛtyusamaṃ bhayam ..
13.4.186
nāsti mṛtyusamastrāsaḥ sarveṣāmeva dehinām .. 91 ..
13.4.187
sadbhāryāputramitrāṇi rājyaiśvaryadha nāni ca ..
13.4.188
abaddhāni ca vairāṇi mṛtyuḥ sarvāṇi kṛntati .. 92 ..
13.4.189
he janāḥ kiṃ na paśyadhvaṃ sahasrasyāpi madhyataḥ ..
13.4.190
janāḥ śatāyuṣaḥ pañca bhavaṃti na bhavaṃti ca .. 93 ..
13.4.191
aśītikā vipadyante kecitsaptatikā narāḥ ..
13.4.192
paramāyuṣaṃ sthitaṃ ṣaṣṭistaccaivāniścitaṃ punaḥ .. 94 ..
13.4.193
yasya yāvadbhavedāyurdehināṃ pūrvakarmabhiḥ ..
13.4.194
tasyārddhamāyuṣo rātrirharate mṛtyurūpiṇī .. 95 ..
13.4.195
bālabhāvena mohena vārddhakye jarayā tathā ..
13.4.196
varṣāṇāṃ viṃśatiryāṃti dharmakāmārthavarjitā .. 96 ..
13.4.197
āgaṃtukerbhayaiḥ puṃsāṃ vyādhiśokairanekadhā ..
13.4.198
bhakṣyate'rddhaṃ ca tatrāpi yaccheṣaṃ tacca jīvati .. 97 ..
13.4.199
jīvitāṃte ca maraṇaṃ mahāghoramavāpnuyāt ..
13.4.200
jāyate janmakoṭīṣu mṛtaḥ karmavaśātpunaḥ .. 98 ..
First 200 of 276 passages. Read on
Linked texts (10)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Anādivīraśaivasārasaṃgraha — Sanskrit
- Bhūkhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Purāṇasāra — Sāyaṇa, Sanskrit
- Purāṇasāra (Mādhava Vidyāraṇya) — Mādhava Vidyāraṇya, Sanskrit
- Bhūmikhaṇḍa — Sanskrit
- Sarvajñānottarāgama — Sanskrit