Brahmandapurana 2.12
Brahmāṇḍapurāṇa 2.12
- Language
- Sanskrit
Contents
2.12.1
sūta uvāca
devāścapitaraścaiva anyonyaṃ niyatāḥ smṛtāḥ /
ātharvaṇastveṣa vidhirityuvāca bṛhaspatiḥ //
2.12.2
pūjayeta pitṝnpūrvaṃ devāṃśca tadanantaram /
devā api pitṝnpūrvamarccayanti hi yatnataḥ //
2.12.3
dakṣasya duhitā nāmnā viśvā nāmeti viśrutā /
viśvākhyāstu sutāstasyāṃ dharmato jajñire daśa //
2.12.4
prakhyātā striṣu lokeṣu sarvalokanamaskṛtāḥ /
samastāste mahātmānaścerurugraṃ mahattapaḥ //
2.12.5
himavacchikhare ramye devarṣigaṇasevite /
śuddhena mansā prītā ūcustānpitarastadā //
2.12.6
varaṃ vṛṇīdhvaṃ prītāḥ sma kaṃ kāmaṃ kakhāmahe /
evamukte tu pitṛbhistadā trailokyabhāvanaḥ //
2.12.7
brahmovāca mahātejāstapasā taistu toṣitaḥ /
prīto 'smi tapasānena kaṃ kāmaṃ karavāṇi vaḥ //
2.12.8
evamuktāstadā viśve brahmaṇā viśvakarmaṇā /
ūcuste sahitāḥ sarve brahmāṇāṃ lokabhāvanam //
2.12.9
śrāddhe 'smākaṃ bhavedaṃśo hyeṣa naḥ kāṅkṣito varaḥ /
pratyuvāca tato brahmā tānvai tridaśapūjitaḥ //
2.12.10
bhaviṣyatyevamevaṃ tu kāṅkṣito vo varastu yaḥ /
pitṛbhiśca tathetyuktamevametanna saṃśayaḥ //
2.12.11
sahasmābhistu bhoktavyaṃ yatkiṃ ciddṛśyate tviha /
asmākaṃ kalpite śrāddhe yuṣmānaprāśanaṃ hi vai //
2.12.11.p1
bhaviṣyati manuṣyeṣu satyame tadbruvāmahe /
mālyairgandhaistathānnena yuṣmānagre 'rccayiṣyati /1 12.12//
2.12.13
agre dattvā tu yuṣmākamasmākaṃ dāsyate tataḥ /
visarjanamathāsmākaṃ pūrvaṃ paścāttu daivatam //
2.12.14
rakṣaṇaṃ caiva śrāddhasya ātithyasya vidhidvayam /
bhūtānāṃ devatānāṃ ca pitṝṇāṃ caiva karmaṇi //
2.12.15
evaṃ kṛte samyagetatsarvameva bhaviṣyati /
evaṃ dattvā varaṃ teṣāṃ brahmā pitṛgaṇaiḥ saha //
2.12.16
kṣamānugrahakṛddevaḥ saṃcakāra yathoditam /
vede pañca mahāyajñā narāṇāṃ samudāhṛtāḥ //
2.12.17
etānpañca mahāyajñānnirvapetsatataṃ naraḥ /
yatra sthāsyanti dātārastatsthānaṃ vai nibodhata //
2.12.18
nirbhayaṃ virajaskaṃ ca niḥśokaṃ nirvyathaklamam /
brāhmaṃ sthānamavāpnoti sarvalokapuraskṛtam //
2.12.19
śūdreṇāpi ca karttavyāḥ pañcaite mantravarjitāḥ /
ato 'nyathā tu yo bhuṅkte sa ṛṇaṃ nityamaśnute //
2.12.20
ṛṇaṃ bhuṅkte sa pāpātmā yaḥ pacedātmakāraṇāt /
tasmānnirvartayetpañca mahāyajñānsadā budhaḥ //
2.12.21
udakpūrve baliṃ kuryādudakānte tathaiva ca /
baliṃ suvihitaṃ kuryā duccairuccataraṃ kṣipet //
2.12.22
paraśṛṅgaṃ gavāṃ mūtraṃ baliṃ sūtraṃ samutkṣipet /
tannivedyo bhavetpiṇḍaḥ pitṝṇāṃ yastu jīvati //
2.12.23
iṣṭenānnena bhakṣyaiśca bhojayecca yathāvidhi /
nivedyaṃ kecidicchanti jīvantyapi hi yatnataḥ //
2.12.24
devadevā mahātmāno hyete pitara ityuta /
icchanti kecidācāryaḥ paścātpiṇḍanivedanam //
2.12.25
pūjanaṃ caiva vipraṇāṃ pūrvameveha nityaśaḥ /
taddhidharmārthakuśalo netyuvāca bṛhasmatiḥ //
2.12.26
pūrvaṃ nivedayetpiṇḍānpaścādviprāṃśca bhojayet /
yogātmāno mahātmānaḥ pitaro yoga saṃbhavāḥ //
2.12.27
somamāpyāyayantyete pitaro yogasaṃsthitāḥ /
tasmāddadyācchuciḥ piṇḍānyogebhyastatparāyaṇaḥ //
2.12.28
pitṝṇāṃ hi bhavedetatsākṣādiva hutaṃ haviḥ /
brahmaṇānāṃ sahasrasya yogasthaṃ grāsayedyadi //
2.12.29
yajamānaṃ ca bhoktṝṃś ca naurivāmbhasi tārayet /
asatāṃ pragraho yatra satāṃ caiva vimānatā //
2.12.30
daṇḍo daivakṛtastatra sadyaḥ patati dāruṇaḥ /
itvā mama sadharmāṇaṃ bāliśaṃ yastu bhojayet //
2.12.31
ādikarma samutsṛjya dātā tatra vinaśyati /
piṇḍamagnau sadā dadyadbhogārthī prathamaṃ naraḥ //
2.12.32
dadyātprajārthī yatnena madhyamaṃ mantrapūrvakam /
uttamāṃ kāntimanvicchangoṣu nityaṃ prayacchati //
2.12.33
prajñāṃ caiva yaśaḥ kīrttimapsu vai saṃprayacchati /
prārthayandīrghāmāyuśca vāyasebhyaḥ prayacchati //
2.12.34
sokumāryamathānvicchankukkuṭebhyaḥ prayacchati /
evametatsamuddiṣṭaṃ piṇḍanirvapaṇe phalam //
2.12.35
ākāśe gamayedvāpi apsu vā dakṣiṇāmukhaḥ /
pitṝṇāṃ sthānamākāśaṃ dakṣiṇā caiva digbhevet //
2.12.36
eke viprāḥ punaḥ prāhuḥ piṇḍoddharaṇamagrataḥ /
anujñātastu tairvipraiḥ kāmasuddhriyatāmit //
2.12.37
puṣpāṇāṃ ca phalānāṃ ca bhakṣyāṇāmannatastathā /
agramuddhṛtya sarveṣāṃ juhuyāddhavyavāhane //
2.12.38
bhaṅyamannaṃ tathā peyaṃ mūlāni ca phalāni ca /
hutvāgnau ca tataḥ piṇḍānnirvapeddakṣiṇā mukhaḥ //
2.12.39
vaivasvatāya somāya hutvā piṇḍānnivedya ca /
udakānnayanaṃ kṛtvā paścādviprāṃśca bhojayet //
2.12.40
anupūrvaṃ tato viprānbhakṣyairannaiśca śaktitaḥ /
snigdhairuṣṇaiḥ sugandhaiśca tarpayettānrasairapi //
2.12.41
ekāgraḥ paryupāsīnaḥ prayataḥ prāñjaliḥ sthitaḥ /
tatparaḥ śraddadhānaśca kāmānāpnoti mānavaḥ //
2.12.42
akṣudratvaṃ kṛtajñatvaṃ dākṣiṇyaṃ saṃskṛtaṃ vacaḥ /
tapo yajñāṃśca dānaṃ ca prayacchanti pitāmahāḥ //
2.12.43
ataḥ paraṃ vidhiṃ saumyaṃ bhuktavatsu dvijātiṣu /
ānupūrvyeṇa vihitaṃ tanme nigadataḥ śṛṇu //
2.12.44
prokṣya bhūmimathoddhṛtya pūrvaṃ pitṛparāyaṇaḥ /
tato 'nnivikiraṃ kuryādvidhidṛṣṭena karmaṇā //
2.12.45
svadhā vācya tato viprān vidhivadbhūritakṣiṇān /
annaśeṣamanujñāpya satkṛtya dvijasattamān //
2.12.46
prāñjaliḥ prayataścaiva anugamya visarjayet //
2.12.46.p1
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīye
upoddhātapāde śrāddhakalpe dvādaśo 'dhyāyaḥ // 12//
Linked texts (3)
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Nāradapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Nṛsiṃhaprasāda — Dalapatirāja 1511, Sanskrit