Brahmandapurana 2.34
Brahmāṇḍapurāṇa 2.34
- Language
- Sanskrit
Contents
- 2.34.55 — 1 part
2.34.1
sagara uvāca
brahmaputra mahābhāga mahānme 'nugrahaḥ kṛtaḥ /
yadidaṃ kavacaṃ mahyaṃ prakāśitamanāmayam //
2.34.2
aurveṇānugṛhīto 'haṃ kṛtāstro yadanugrahāt /
bhavatastu kṛpāpātraṃ jāto 'hamadhunā vibho //
2.34.3
rāmeṇa bhārgavendreṇa kārttavīryo nṛpo guro /
yathā samāpito vīrastanme vistarato vada //
2.34.4
kṛpāpātraṃ sa dattasya rājā rāmaḥ śivasya ca /
ubhau tau samare vīrau jaghaṭāte kathaṃ guro //
2.34.5
vasiṣṭha uvāca
śṛṇu rājanpravakṣyāmi caritaṃ pāpanāśanam /
kārttavīryasya bhūpasya rāmasya ca mahātmanaḥ //
2.34.6
sa rāmaḥ kavacaṃ labdhvā mantraṃ caiva gurormukhāt /
cakāra mādhanaṃ tasya bhaktyā paramayā yutaḥ //
2.34.7
bhūmiśāgī triṣavaṇa snānasadhyāparāyaṇaḥ /
uvāsapuṣkare rāma śatavarṣamatandritaḥ //
2.34.8
samitpuṣpakuśādīni dravyāṇyaharaharbhṛgoḥ /
ānīya kānanādbhūpa prāyacchadakṛtavraṇaḥ //
2.34.9
satataṃ dhyānasaṃyukto rāmo matimatāṃ varaḥ /
ārādhayāmāsa vibhuṃ kṛṣṇaṃ kalmaṣanāśanam //
2.34.10
tasyaivaṃ yajamānasya rāmasya jagatīpate /
gataṃ varṣaśataṃ tatra dhyānayuktasya nityadā //
2.34.11
ekadā tu mahārāja rāmaḥ snātuṃ gato mahān /
madhyamaṃ puṣkaraṃ tatra dadarśāśvaryamuttamam //
2.34.12
mṛga ekaḥ samāyāto mṛgya yuktaḥ palāyitaḥ /
vyādhasya mṛgayāṃ prāpto dharmatapto 'tipīḍitaḥ //
2.34.13
pipāsito mahābhāga jalapānasamutsukaḥ /
rāmasya paśyatastatra sarasastaṭamāgataḥ //
2.34.14
paścānmṛgī samāyātā bhītā sā cakitekṣaṇā /
ubho tau pibatastatra jalaṃ śaṅkitamānasau //
2.34.15
tāvatsamāgato vyādho bāṇapāṇirdhanurddharaḥ /
sa dṛṣṭvā tatra saṃviṣṭaṃ rāmaṃ bhārgavanandanam //
2.34.16
akṛtavraṇasaṃyuktaṃ tasthau dūrakṛtekṣaṇaḥ /
sa cintayāmāsa tadā śaṅkito bhṛgunandanāt //
2.34.17
ayaṃ rāmo mahāvīro duṣṭānāmantakārakaḥ /
kathametasya hanmyetau paśyato mṛgayāmṛgau //
2.34.18
iti cintā samāviṣṭo vyādho rājanyasattama /
tasthau tatraiva rāmasya bhayātsaṃtrastamānasaḥ //
2.34.19
rāmastu tau mṛgoṃ dṛṣṭvā pibantau sabhyaṃ jalam /
tarkayāmāsa medhāvī kimatra bhayakāraṇam //
2.34.20
naivātra vyāghrasenādo na ca vyādho hi dṛśyate /
kenaitau kāraṇenāho śaṅkitau cakitekṣaṇau //
2.34.21
atha vā mṛgajātirhi nisargāccakitekṣaṇā /
cenaitau jalapāne 'pi paśyataścakitekṣaṇau //
2.34.22
naitāvatkāraṇaṃ cātra kintu khedabhayāturau /
lakṣayete khinnasarvāṅgau kampayuktau yatastvimau //
2.34.23
evaṃ saṃcintya matimānsa tasthau madhyapuṣkare /
śiṣyeṇa saṃyuto rāmo yāvattau cāpi saṃsthitau //
2.34.24
pītvā jalaṃ tatastau tu vṛkṣacchāyāsamāśritau /
rāmaṃ dṛṣṭvā mahātmānaṃ kathāṃ tau cakraturmudā //
2.34.25
mṛgyuvāca
kānta cātraiva tiṣṭhāvo yāvadrāmo 'trasaṃsthitaḥ /
asya vīrasya sāṃnidhye bhayaṃ naivāvayorbhavet //
2.34.26
atrāpyāgatya caivdyādhau hyāvayoḥ prahariṣyati /
dṛṣṭamātro hi muninā bhasmībhūto bhaviṣyati //
2.34.27
ityukte vacane mṛgyā rāmar śanatuṣṭayā /
mṛgaścovāca harṣeṇa samāviṣṭaḥ priyāṃ svakām //
2.34.28
evameva mahābhāge yadvai vadasi bhāmini /
jāne 'hamapi rāmasya prabhāvaṃ sumahātmanaḥ //
2.34.29
yo 'yaṃ saṃdṛśyate cāsya pārśvaṃ śiṣyo 'kṛtavraṇaḥ /
sacāne na mahābhāgastrāto vyāghrabhayāturaḥ //
2.34.30
ayaṃ rāmo mahābhāge jamadagnisuto 'nujaḥ /
pitaraṃ kārttavīryeṇa dṛṣṭvā caiva tiraskṛtam //
2.34.31
cakārātitarāṃ kruddhaḥ pratijñāṃ nṛpaghātinīm /
tatpūrtikāmo hyagamadbrahmalokaṃ purā hyayam //
2.34.32
sa brahmā diṣṭavāṃścainaṃ śivalokaṃ vrajeti ha /
tasya tvājñāṃ samādāya gato 'sau śivasannidhim //
2.34.33
provācākhilavṛttānta rājñaścapyātmanaḥ pituḥ /
sa kṛpālurmahādevaḥ sabhājya bhṛgunandanam //
2.34.34
dadau kṛṣṇasya sanmantramabhedyaṃ kavacaṃ tathā /
svīyaṃ pāśupataṃ cāstramanyāstragrāmameva ca //
2.34.35
visarjayāmāsa mudā dattvā śastrāṇi cādarāt /
so 'yamatrāgato bhadre metrasādhanatatparaḥ //
2.34.36
nityaṃ japati dharmātmā kṛṣṇasya kavacaṃ sudhīḥ /
śatavarṣāṇi cāpyasya gatāni sumahātmanaḥ //
2.34.37
mantra sādhayato bhadre na ca tatsiddhireti hi /
ātrāsti kāraṇaṃ bhaktiḥ sāva vai trividhā matā //
2.34.38
uttamā madhyamā caiva kaniṣṭhā taralekṣaṇe /
śivasya nāradasyāpi śukasya ca mahātmanaḥ //
2.34.39
aṃbarīṣsya rājarṣe rantidevasya māruteḥ /
balervibhīṣaṇasyāpi prahlādasya mahātmanaḥ //
2.34.40
uttamā bhaktirevāsti gopīnāmuddhavasya ca /
vasiṣṭhādimunīśānāṃ manvādīnāṃ śubhekṣaṇe //
2.34.41
madhyā ca bhaktirevāsti prākṛtānyajaneṣu sā /
madhyabhaktirayaṃ rāmo nityaṃ yamaparāyaṇaḥ //
2.34.42
sevate gopikādhīśaṃ tena siddhiṃ na cāgataḥ /
vasiṣṭha uvāca
ityuktā tvaritaṃ kāntaṃ sā mṛgī hṛṣṭamānasā //
2.34.43
punaḥ papraccha bhaktestu lakṣaṇaṃ premadāyakam /
mṛgyuvāca
sādhukānta mahābhāga vacaste 'laukikaṃ priya /
rhadṛg jñānaṃ tava kathaṃ saṃjātaṃ tadvadādhunā //
2.34.44
mṛga uvāca
śṛṇu priye mahābhāge jñānaṃ puṇyena jāyate //
2.34.45
tatpuṇyamadya saṃjātaṃ bhārgavasyāsya darśanāt /
puṇyātmā bhārgavaścāyaṃ kṛṣṇābhakto jitendriyaḥ //
2.34.46
guruśuśrūṣako nityaṃ nityanaimittikādaraḥ /
ato 'sya darśanājjātaṃ jñānaṃ me/dyaiva bhāmini //
2.34.47
trailokyasthitasattvānāṃ śubhāśubhanidarśakam /
adyaiva viditaṃ me 'bhūdrāsasyāsya mahātmanaḥ //
2.34.48
caritaṃ puṇyadaṃ caiva pāpaghnaṃ śṛṇvatāmidam /
yadyatkariṣyate caiva tadapi jñānagocaram //
2.34.49
yottamā bhaktirākhyātā tāṃ vinā naiva siddhyati /
kavacaṃ mantrasahitaṃ hyapi varṣāyutāyutaiḥ //
2.34.50
yadyayaṃ bhārgavo bhadre hyagastyānugrahaṃ labhet /
kṛṣṇapremāmṛtaṃ nāma stotramuttamabhaktidam //
2.34.51
jñātvā ca lapsyate siddhiṃ mantrasya kavacasya ca /
sa munirjñātatattvārthaḥ sānukaṃpo 'bhayapradaḥ //
2.34.52
upadekṣyati caivainaṃ tattvajñānaṃ mudāvaham /
śrīkṛṣṇacāritaṃ sarvaṃ nāmabhirgrathitaṃ yataḥ //
2.34.53
kṛṣṇapremāmṛtastotrājjñāsyate 'sya mahāmatiḥ /
tataḥ saṃsiddha kavacau rājanaṃ haihayādhipam //
2.34.54
hatvā saputrāmātyaṃ ca sasuhṛdbalavāhanam /
triḥ saptakṛtvo nirbhūpāṃ kariṣyatyavanīṃ priya //
2.34.55
vasiṣṭha uvāca
evamuktvā mṛgo rājanvirarāma mṛgīṃ tataḥ /
ātmano mṛgabhāvasya kāraṇaṃ jñātavāṃśca ha //
2.34.55.p1
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya
upoddhātapāde bhārgavacarite catustriṃśattamo 'dhyāyaḥ // 34//
Linked texts (3)
- Ancient Indian Historical Tradition — F. E. Pargiter, English
- History of Dharmaśāstra (Ancient and Mediaeval Religious and Civil Law in India) — P. V. Kane, English
- Studies in the Purāṇic Records on Hindu Rites and Customs — R. C. Hazra, English