Brahmavaivartapurana 2.16: adhyāyaḥ 16
Brahmavaivartapurāṇa 2.16
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 16
2.16.1
nārāyaṇa uvāca ..
2.16.2
tulasī parituṣṭā sā cāsvāpsīddhṛṣṭamānasā ..
2.16.3
navayauvanasampannā praśaṃsantī varāṃganā .. 1 ..
2.16.4
cikṣepa pañcabāṇaśca pañca bāṇāṃśca tāṃ prati ..
2.16.5
puṣpāyudhena sā dagdhā puṣpacandanacarcitā .. 2 ..
2.16.6
pulakāñcitasarvāṃgī kampitā raktalocanā ..
2.16.7
kṣaṇaṃ sā śuṣkatāṃ prāpa kṣaṇaṃ mūrcchāmavāpa ha ..3..
2.16.8
kṣaṇamudvignatāṃ prāpa kṣaṇaṃ tandrāṃ sukhāvahām ..
2.16.9
kṣaṇaṃ sā dahanaṃ prāpa kṣaṇaṃ prāpa pramattatām..4..
2.16.10
kṣaṇaṃ sā cetanāṃ prāpa kṣaṇaṃ prāpa viṣaṇṇatām ..
2.16.11
uttiṣṭhantī kṣaṇaṃ talpādgacchantī nikaṭaṃ kṣaṇam .. 5..
2.16.12
bhramantī kṣaṇamudvegādvivasantī kṣaṇaṃ punaḥ ..
2.16.13
kṣaṇameva samudvegādasvāpsītpunareva sā .. 6 ..
2.16.14
puṣpacandanatalpaṃ ca tadbabhūvātikaṇṭakam ..
2.16.15
viṣamāhārakaṃ svādu divyarūpaṃ phalaṃ jalam ..7..
2.16.16
nilayaśca nirākāraḥ sūkṣmavastraṃ hutāśanaḥ..
2.16.17
sindūrapatrakaṃ caiva vraṇatulyaṃ ca duḥkhadam..8..
2.16.18
kṣaṇaṃ dadarśa tandrāyāṃ suveṣaṃ puruṣaṃ satī..
2.16.19
sundaraṃ ca yuvānaṃ ca sasmitaṃ rasikeśvaram..9..
2.16.20
candanokṣitasarvāṃgaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam..
2.16.21
āgacchantaṃ mālyavantaṃ paśyantaṃ tanmukhāmbujam .. 2.16.10 ..
2.16.22
kathayantaṃ ratikathāṃ cumbantamadharaṃ muhuḥ ..
2.16.23
śayānaṃ puṣpatalpe ca samāśliṣyantamaṅgakam .. 11 ..
2.16.24
punareva tu gacchantamāgacchantaṃ vasantakam ..
2.16.25
kānta kva yāsi prāṇeśa tiṣṭhetyevamuvāca sā .. 12 ..
2.16.26
punaḥ svacetanāṃ prāpya vilalāpa punaḥ punaḥ ..
2.16.27
evaṃ tapovane sā ca tasthau tatraiva nārada .. 13 ..
2.16.28
śaṅkhacūḍo mahāyogī jaigīṣavyānmanoramam ..
2.16.29
kṛṣṇasya mantraṃ samprāpya prāpya siddhiṃ tu puṣkare .. 14 ..
2.16.30
paṭhansadā tu kavacaṃ sarvamaṅgalamaṅgalam ..
2.16.31
brahmeśācca varaṃ prāpya yattanmanasi vāñchitam ..15..
2.16.32
ājñayā brahmaṇaḥ so'pi badarīṃ vai samāyayau ..
2.16.33
āgacchantaṃ śaṅkhacūḍamapaśyattulasī mune..16..
2.16.34
navayauvanasampannaṃ kāmadevasamaprabham..17..
2.16.35
śvetacampakavarṇābhaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam ..
2.16.36
śaratpārvaṇacandrāsyaṃ śaratpaṅkajalocanam .. 18 ..
2.16.37
mahāratnagaṇāklṛptavimānasthaṃ manoharam ..
2.16.38
ratnakuṇḍalayugmāḍhyagaṇḍasthalavirājitam .. 19 ..
2.16.39
pārijātaprasūnāḍhyamālyavantaṃ ca susmitam ..
2.16.40
kastūrīkuṅkumayutaṃ sugandhitilakojjvalam..2.16.20..
2.16.41
sā dṛṣṭvā sannidhāne taṃ mukhamācchādya vāsasā ..
2.16.42
sasmitā taṃ nirīkṣantī sakaṭākṣaṃ punaḥ punaḥ ..21..
2.16.43
babhūva sā namramukhī navasaṅgamalajjitā..
2.16.44
kāmukī kāmabāṇena pīḍitā pulakānvitā .. 22 ..
2.16.45
pibantī tanmukhāmbhojaṃ locanābhyāṃ ca santatam ..
2.16.46
dadarśa śaṅkhacūḍaśca kanyāmekāṃ tapovane .. 23 ..
2.16.47
puṣpacandanatalpasthāṃ vasantīṃ vāsasā vṛtām ..
2.16.48
paśyantīṃ tanmukhaṃ śaśvatsasmitāṃ sumanoharām ..24..
2.16.49
supīnakaṭhinaśroṇīṃ pīnonnatapayodharām..
2.16.50
muktāpaṃktiprabhājuṣṭadantapaṃktiṃ subibhratīm ..25..
2.16.51
pakvabimbādharoṣṭhīṃ ca sunāsāṃ sundarīṃ varām ..
2.16.52
taptakāñcanavarṇābhāṃ śaraccandrasamaprabhām .. 26 ..
2.16.53
svatejasā parivṛtāṃ sukhadṛśyāṃ manoramām ..
2.16.54
kastūrībindubhiḥ sārddhamadhaścandanabindunā .. 27 ..
2.16.55
sindūrabindunā śaśvatsīmantādhaḥsthalojjvalām ..
2.16.56
nimnanābhigabhīrāṃ ca tadadhastrivalīyutām .. 28 ..
2.16.57
karapadmatalāraktāṃ nakhacandrairvibhūṣitām ..
2.16.58
sthalapadmaprabhājuṣṭaṃ pādapadmaṃ ca bibhratīm .. 29 ..
2.16.59
āraktavarṇaṃ lalitamalaktakasamaprabham ..
2.16.60
sthalapadmaiśca jalajaiḥ padmarāgavirājitām ..2.16.30..
2.16.61
śaradinduvinindyaikanakhendvoghavirājitām..
2.16.62
amūlyaratna saṃmiśrayāvakena svalaṃkṛtām..31..
2.16.63
maṇīndramukhyakhacitakvaṇanmañjīrarañjitām ..32..
2.16.64
dadhatīṃ kabarībhāraṃ mālatīmālyasaṃyutam..
2.16.65
amūlya ratnasaṃklṛptamakarākṛtirūpiṇā..33..
2.16.66
citrakuṇḍalayugmaśrīsuṣumāpariśobhitām ..
2.16.67
ratnendramuktāhāraśrīstanamadhyasthalojjvalām ..34..
2.16.68
ratnakaṃkaṇakeyūraśaṃkhabhūṣaṇabhūṣitām ..
2.16.69
ratnāṃgulīyakairdivyairaṃgulyāvalibhiryutām .. 39 ..
2.16.70
dṛṣṭvā tāṃ lalitāṃ ramyāṃ suśīlāṃ sudatīṃ satīm ..
2.16.71
uvāsa tatsamīpe ca madhuraṃ tāmuvāca saḥ..36..
2.16.72
śaṃkhacūḍa uvāca ..
2.16.73
kā tvaṃ kasya ca kanyā'si dhanye mānye suyoṣitām..
2.16.74
kā tvaṃ kāmini kalyāṇi sarvakalyāṇadāyini..37..
2.16.75
svargabhogādisaritivihāre hārarūpiṇi..
2.16.76
saṃsāradārasāre ca māyādhāre manohare.. .. 38 ..
2.16.77
jagadvilakṣaṇe kṣāme munīnāṃ mohakāriṇi ..
2.16.78
maunaṃ tyaktvā kiṃkaraṃ māṃ sambhāṣāṃ kuru sundari .. 39 ..
2.16.79
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā sakāmā vāmalocanā ..
2.16.80
sasmitā namravadanā sakāmaṃ tamuvāca sā..2.16.40..
2.16.81
tulasyuvāca ..
2.16.82
dharmadhvajasutā'haṃ ca tapāmyasyāṃ tapovane ..
2.16.83
tapasvinīha tiṣṭhāmi kastvaṃ gaccha yathāsukham..41..
2.16.84
kāminīṃ kulajātāṃ ca rahasyekākinīṃ satīm..
2.16.85
na pṛcchati kule jāta evameva śrutau śrutam ..42..
2.16.86
lampaṭo'satkule jāto dharmaśāstrārthavarjitaḥ ..
2.16.87
yenāśrutaḥ śruterarthaḥ sa kāmīcchati kāminīm..43..
2.16.88
āpāta madhurāmante cāntakāṃ puruṣasya tām ..
2.16.89
viṣakumbhākārarūpāmamṛtāsyāṃ ca santatam .. 44 ..
2.16.90
hṛdaye kṣuradhārābhāṃ śaśvanmadhurabhāṣiṇīm ..
2.16.91
svakāryyapariniṣpattitatparāṃ satataṃ sadā..45..
2.16.92
kāryyārthe svāmivaśagāmanyathaivāvaśāṃ sadā ..
2.16.93
svāntarmalinarūpāṃ ca prasannavadanekṣaṇām..46..
2.16.94
śrutau purāṇe yāsāṃ ca caritramanirūpitam ..
2.16.95
tāsu ko viśvasetprājño hyaprājña iva sarvadā .. 47 ..
2.16.96
tāsāṃ ko vā ripurmitraṃ prārthayantīṃ navaṃ navam ..
2.16.97
dṛṣṭvā suveśaṃ puruṣamicchantīṃ hṛdaye sadā..48..
2.16.98
bāhye svātmasatītvaṃ ca jñāpayantīṃ prayatnataḥ ..
2.16.99
śaśvatkāmāṃ ca rāmāṃ ca kāmādhārāṃ manoharām..49..
2.16.100
bāhye chalācchādayantīṃ svāntarmaithunalālasām..
2.16.101
kāntaṃ grasantīṃ rahasi bāhye'tīva sulajjitām..2.16.50..
2.16.102
māninīṃ maithunābhāve kopinīṃ kalahāṃkurām ..
2.16.103
saṃbhītāṃ bhūrisambhogātsvalpamaithunaduḥkhitām .. 51 ..
2.16.104
sumṛṣṭānnaṃ śītatoyamākāṃkṣantīṃ ca mānase ..
2.16.105
sundaraṃ rasikaṃ kāntaṃ yuvānaṃ guṇinaṃ sadā .. 52 ..
2.16.106
sutātparamatisnehaṃ kurvantīṃ ratikartari ..
2.16.107
prāṇādhikaṃ priyatamaṃ sambhoga kuśalaṃ priyam .. 53 ..
2.16.108
paśyantīṃ riputulyaṃ ca vṛddhaṃ vā maithunākṣamam ..
2.16.109
kalahaṃ kurvatī śaśvattena sārddhaṃ sukopanām .. 54 ..
2.16.110
carcayā bhakṣayantīṃ taṃ kīnāśa iva gorajaḥ ..
2.16.111
dussāhasasvarūpāṃ ca sarvadoṣāśrayāṃ sadā ..55..
2.16.112
śaśvatkapaṭarūpāṃ ca sarvadoṣāśrayāṃ sadā ..
2.16.113
brahma viṣṇuśivādīnāṃ dustyājyāṃ moharūpiṇīm .. 56 ..
2.16.114
tapomārgārgalāṃ śaśvanmuktidvārakapāṭikām ..57..
2.16.115
harerbhaktivyavahitāṃ sarvamāyā karaṇḍikām ..
2.16.116
saṃsārakārāgāre ca śaśvannigaḍarūpiṇīm .. 58 ..
2.16.117
indrajālasvarūpāṃ ca mithyāvādisvarūpiṇīm ..
2.16.118
bibhratīṃ bāhya saundaryaṃ madhyāṅgamatikutsitam ..59 ..
2.16.119
nānāviṇmūtrapūyānāmādhāraṃ malasaṃyutam ..
2.16.120
durgandhi doṣasaṃyuktaṃ raktāktaṃ cāpyasaṃskṛtam .. ...2.16.60..
2.16.121
māyārūpaṃ māyināṃ ca vidhinā nirmitaṃ purā ..
2.16.122
viṣarūpāṃ mumukṣūṇāmadṛśyāṃcaiva sarvadā..61..
2.16.123
ityuktvā tulasī taṃ ca virarāma ca nārada ..
2.16.124
sasmitaḥ śaṃkhacūḍaśca pravaktumupacakrame ..62..
2.16.125
śaṃkhacūḍa uvāca ..
2.16.126
tvayā yatkathitaṃ devi na ca sarvamalīkakam ..
2.16.127
kiṃcitsatyamalīkaṃ ca kiṃcinmatto niśāmaya..63..
2.16.128
nirmitaṃ dvividhaṃ dhātrā strīrūpaṃ sarvamohanam ..
2.16.129
kṛtyārūpaṃ vāstavaṃ ca praśasyaṃ cāpraśaṃsitam.. ..64..
2.16.130
lakṣmī sarasvatī durgā sāvitrī rādhikādikam..
2.16.131
sṛṣṭisūtrasvarūpaṃ cāpyādyaṃ sraṣṭvā tu nirmitam .. 65 ..
2.16.132
etāsāmaṃśarūpaṃ yatstrīrūpaṃ vāstavaṃ smṛtam ..
2.16.133
tatpraśaṃsyaṃ yaśorūpaṃ sarvamaṅgalakāraṇam .. 66 ..
2.16.134
śatarūpā devahūtissvadhā svāhā ca dakṣiṇā ..
2.16.135
chāyāvatī rohiṇī ca varuṇānī śacī tathā .. 67 ..
2.16.136
kuberavāyupatnī sā'pyaditiśca ditistathā ..
2.16.137
lopāmudrā'nasūyā ca kaiṭabhī tulasī tathā ..68..
2.16.138
ahalyā'rundhatī menā tārā mandodarī parā ..
2.16.139
damayantī vedavatī gaṃgā ca yamunā tathā .. 69 ..
2.16.140
puṣṭistuṣṭiḥ smṛtirmedhā kālikā ca vasundharā ..
2.16.141
ṣaṣṭhī maṃgalacaṇḍī ca mūrtirvai dharmakāminī .. 2.16.70 ..
2.16.142
svastiḥ śraddhā ca kāntiśca tuṣṭiḥ śāntistathā parā ..
2.16.143
nidrā tandrā kṣutpipāsā sandhyā rātrirdināni ca .. 71 ..
2.16.144
sampattivṛttikīrtyaśca kriyāśobhāprabhāṃśakam ..
2.16.145
yatstrīrūpaṃ ca sambhūtamuttamaṃ tadyuge yuge .. 72 ..
2.16.146
kṛtyāsvarūpaṃ tadyattu svarveśyādikameva ca ..
2.16.147
tadapraśaṃsyaṃ viśveṣu puṃścalīrūpameva ca .. 73 ..
2.16.148
sattvapradhānaṃ yadrūpaṃ tacca śuddhaṃ svabhāvataḥ ..
2.16.149
taduttamaṃ ca viśveṣu sādhvīrūpaṃ praśaṃsitam ..74..
2.16.150
tadvāstavaṃ ca vijñeyaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ..
2.16.151
rajorūpaṃ tamorūpaṃ kṛtyāsu dvividhaṃ smṛtam ..75..
2.16.152
sthānābhāvātkṣaṇābhāvānmadhyavṛtterabhāvataḥ ..
2.16.153
dehakleśena rogeṇa satsaṃsargeṇa sundari..76..
2.16.154
bahugoṣṭhā vṛtenaiva ripurājabhayena ca ..
2.16.155
rajorūpasya sādhvītvamatainaivopajāyate .. 77 ..
2.16.156
idaṃ madhyamarūpaṃ ca pravadanti manīṣiṇaḥ ..
2.16.157
tamorūpaṃ durnivāryyamadhamaṃ tadvidurbudhāḥ..78..
2.16.158
na pṛcchati kule jātaḥ paṇḍitaśca parastriyam..
2.16.159
nirjane durjane vā'pi rahasye vacasāṃ striyam ..79..
2.16.160
āgacchāmi tvatsamīpamājñayā brahmaṇo'dhunā ..
2.16.161
gāndharveṇa vivāhena tvāṃ grahīṣyāmi śobhane .. 2.16.80 ..
2.16.162
ahameva śaṅkhacūḍo devavidrāvakārakaḥ ..
2.16.163
danuvaṃśodbhavo viśve sudāmā'haṃ hareḥ pure .. 81 ..
2.16.164
ahamaṣṭasu gopeṣu gogopīpārṣadeṣu ca ..
2.16.165
adhunā dānavendro'haṃ rādhikāyāśca śāpataḥ .. 82 ..
2.16.166
jātismaro'haṃ jānāmi kṛṣṇamantraprabhāvataḥ ..
2.16.167
jātismarā tvaṃ tulasī saṃsaktā hariṇā purā .. 83 ..
2.16.168
tvameva rādhikākopājjātā'si bhārate bhuvi ..
2.16.169
tvāṃ sambhoktumicchako'haṃ nālaṃ rādhābhayāttataḥ .. 84 ..
2.16.170
ityevamuktvā sa pumānvirarāma mahāmune ..
2.16.171
sasmitā tulasī hṛṣṭā pravaktumupacakrame .. 85 ..
2.16.172
tulasyuvāca ..
2.16.173
evaṃvidho budho viśve budheṣu ca praśaṃsitaḥ ..
2.16.174
kāntamevaṃvidhaṃ kāntā śaśvadicchati kāmataḥ .. 86 ..
2.16.175
tvayā'hamadhunā satyaṃ vicāreṇa parājitā ..
2.16.176
sa ninditaścāpyaśuciryaḥ pumāṃśca striyā jitaḥ .. 87 ..
2.16.177
nindanti pitaro devā bāndhavāḥ strījitaṃ janam ..
2.16.178
strījitaṃ manasā vācā pitā bhrātā ca nindati ..88..
2.16.179
śudhyedvipro daśāhena jātake mṛtake tathā ..
2.16.180
bhūmipo dvādaśāhena vaiśyaḥ pañcadaśāhataḥ .. 89 ..
2.16.181
śūdro māsena vedeṣu mātṛvadvarṇasaṅkaraḥ..
2.16.182
aśuciḥ strījitaḥ śudhyeccitādahanakālataḥ .. 2.16.90 ..
2.16.183
na gṛhṇantīcchayā tasya pitaraḥ piṇḍatarpaṇam ..
2.16.184
na gṛhṇantīcchayā devāsta sya puṣpajalādikam .. 91 ..
2.16.185
kiṃ tasya jñānatapasā japahomaprapūjanaiḥ ..
2.16.186
kiṃ vidyayā vā yaśasā strībhiryasya mano hṛtam .. 92 ..
2.16.187
vidyāprabhāvajñānārthaṃ mayā tvaṃ ca parīkṣitaḥ ..
2.16.188
kṛtvā parīkṣāṃ kāntasya vṛṇoti kāminī varam .. 93 ..
2.16.189
varāya guṇahīnāya vṛddhāyājñānine tathā ..
2.16.190
daridrāya ca mūrkhāya rogiṇe kutsitāya ca .. 94 ..
2.16.191
atyantakopayuktāya cātyantadurmukhāya ca ..
2.16.192
paṃgulāyāṅgahīnāya cāndhāya badhirāya ca .. 95 ..
2.16.193
jaḍāya caiva mūkāya klībatulyāya pāpine ..
2.16.194
brahmahatyāṃ labhetso'pi yaḥ svakanyāṃ dadāti ca.. .. 96 ..
2.16.195
śāntāya guṇine caiva yūne ca viduṣe'pi ca ..
2.16.196
vaiṣṇavāya sutāṃ dattvā daśavājiphalaṃ labhet .. 97 ..
2.16.197
yaḥ kanyāpālanaṃ kṛtvā karoti vikrayaṃ yadi ..
2.16.198
vipadā dhanalobhena kumbhīpākaṃ sa gacchati .. 98 ..
2.16.199
kanyāmūtrapurīṣaṃ ca tatra bhakṣati pātakī ..
2.16.200
kṛmibhirdaśitaḥ kākairyāvadindrāścaturdaśa ..99..
First 200 of 422 passages. Read on
Linked texts (2)
- Devībhāgavatapurāṇa — Sanskrit
- Critical edition (BORI) — Sanskrit