Brahmavaivartapurana 2.60: adhyāyaḥ 60
Brahmavaivartapurāṇa 2.60
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 60
2.60.1
nārada uvāca ..
2.60.2
nārāyaṇa mahābhāga vedavedāṅgapāraga ..
2.60.3
nipītaṃ ca mahākhyānaṃ tvanmukhenduvinisṛtam .. 1 ..
2.60.4
adhunā śrotumicchāmi kimuvāca bṛhaspatiḥ ..
2.60.5
śivaṃ ca gatvā kailāsaṃ dātāraṃ sarvasampadām .. 2 ..
2.60.6
jagatkartā vidhātā ca kiṃ vā taṃ pratyuvāca saḥ ..
2.60.7
etatsarvaṃ samālocya vada vedavidāṃ vara .. 3 ..
2.60.8
nārāyaṇa uvāca ..
2.60.9
śīghraṃ gatvā ca kailāsaṃ bhraṣṭaśrīḥ śaṃkaraṃ guruḥ ..
2.60.10
praṇamya tasthau purato lajjāvanatakandharaḥ .. .. 4 ..
2.60.11
dṛṣṭvā gurusutaṃ śambhurudatiṣṭhatkuśāsanāt ..
2.60.12
āliṅganaṃ dadau tasmai śīghraṃ māṃgalikāśiṣaḥ .. 5 ..
2.60.13
svāsane vāsayitvā vai papraccha kuśalaṃ vacaḥ ..
2.60.14
uvāca madhuraṃ vākyaṃ bhītaṃ taṃ lajjitaṃ śivaḥ .. 6 ..
2.60.15
śrīśaṅkara uvāca ..
2.60.16
kathamevaṃvidhastvaṃ ca duḥkhī malina vigrahaḥ ..
2.60.17
sāśrunetro lajjitaśca bhrātastatkāraṇaṃ vada .. 7 ..
2.60.18
kiṃ vā tapasyā hīnā te sandhyā hīnā'thavā mune ..
2.60.19
kiṃ vā śrīkṛṣṇasevā sā vihīnā daivadoṣataḥ .. 8 ..
2.60.20
kiṃ vā gurau bhaktihīno'bhīṣṭadeve'thavā gurau ..
2.60.21
kiṃ vā na rakṣituṃ śaktaḥ prapannaṃ śaraṇāgatam .. 9 ..
2.60.22
kiṃ vā'tithiste vimukhaḥ kiṃ vā poṣyā bubhukṣitāḥ ..
2.60.23
kiṃ vā svatantrā strī vā te kiṃ vā putro'vacaskaraḥ ..2.60.1 0..
2.60.24
suśāsito na śiṣyo vā kiṃ bhṛtyāścottarapradāḥ ..
2.60.25
kiṃ vā te vimukhā lakṣmīḥ kiṃ vā ruṣṭo gurustava .. 11 ..
2.60.26
gariṣṭhaśca variṣṭhaśca śaśvatsantuṣṭa mānasa ..
2.60.27
gurustava vasiṣṭhaśca preṣṭhaḥ śreṣṭhaḥ satāmaho ..12..
2.60.28
kiṃ vā ruṣṭo'bhīṣṭadevaḥ kiṃ vā ruṣṭāśca vāḍavāḥ ..
2.60.29
kiṃ vā ruṣṭā vaiṣṇavāśca kiṃ vā te prabalo ripuḥ .. 13 ..
2.60.30
kiṃ vā te bandhuvicchedo vigraho balinā saha ..
2.60.31
kiṃ vā padaṃ paragrastaṃ kiṃ vā bandhudhanaṃ ca vā ..14..
2.60.32
kena te vā kṛtā nindā khalairvā pāpibhirmune ..
2.60.33
kena vā tvaṃ parityakto bāndhavena priyeṇa vā..15..
2.60.34
bandhustyaktastvayā kiṃ vā vairāgyeṇa krudhā'thavā ..
2.60.35
kiṃ vā tīrthe nahi snātaṃ na dattaṃ puṇyavāsare..16..
2.60.36
gurunindā bandhunindā khalavaktrācchrutā'thavā ..
2.60.37
gurunindā hi sādhūnāṃ maraṇādatiricyate .. 17 ..
2.60.38
asadvaṃśaprajātānāṃ khalānāṃ nindanaṃ tathā ..
2.60.39
dauśśīlyamevamasatāṃ śaśvannārakiṇāmiha .. 18 ..
2.60.40
parapraśaṃsakāḥ santaḥ puṇyavanto hi bhārate ..
2.60.41
śaśvanmaṅgalayuktāśca rājante manasā sadā .. 19 ..
2.60.42
putre yaśasi toye ca samṛddhe ca parākrame ..
2.60.43
aiśvarye vā pratāpe ca prajābhūmidhaneṣu ca .. 2.60.20 ..
2.60.44
vacaneṣu ca buddhau ca svabhāve ca caritrataḥ ..
2.60.45
ācāre vyavahāre ca jāyate hṛdayaṃ nṛṇām..21..
2.60.46
yādṛgyeṣāṃ ca hadaye tādṛkteṣāṃ ca maṃgalam ..
2.60.47
yādṛgyeṣāṃ pūrvapuṇyaṃ tādṛkteṣāṃ ca mānasam .. 22 ..
2.60.48
ityuktvā ca mahādevo virarāma svasaṃsadi ..
2.60.49
tamuvāca mahāvaktā svayameva bṛhaspatiḥ .. 23 ..
2.60.50
bṛhaspatiruvāca ..
2.60.51
akathyameva vṛttāntaṃ kathayāmi kimīśvara ..
2.60.52
lokāḥ karmavaśānnityaṃ nānājanmasu yatkṛtam .. 24 ..
2.60.53
svakarmaṇāṃ phalaṃ bhuṅkte janturjanmani janmani ..
2.60.54
nahi naṣṭaṃ ca tatkarma vinā bhogācca bhārate .. 25 ..
2.60.55
sukhaṃ duḥkhaṃ bhayaṃ śoko narāṇāṃ bhārate prabho ..
2.60.56
kecidvadanti hi bhavetsvakṛtena ca karmaṇā .. 25 ..
2.60.57
kecidvadanti daivena svabhāveneti kecana ..
2.60.58
trividhā gatayo hyasya vedavedāṅgapāraga .. 27 ..
2.60.59
svayaṃ ca karmajanakaḥ karma vai daivakāraṇam ..
2.60.60
svabhāvo jāyate nṝṇāṃ svātmanaḥ pūrvakarmaṇaḥ .. 28 ..
2.60.61
svakarmaṇāṃ ca sarveṣāṃ jantūnāṃ pratijanmani ..
2.60.62
sukhaṃ duḥkhaṃ bhayaṃ śokaṃ svātmanaśca prajāyate .. 29 ..
2.60.63
svakarmaphalabhoktā ca jīvo hi saguṇaḥ sadā ..
2.60.64
ātmabhojayitā sākṣī nirguṇaḥ prakṛteḥ paraḥ .. 2.60.30 ..
2.60.65
sa evātmā sarvasevyaḥ sarveṣāṃ ca phalapradaḥ ..
2.60.66
sa vai sṛjati daivaṃ ca svabhāvaṃ karma caiva hi .. 33 ..
2.60.67
karmaṇā ca nṛṇāṃ lajjā praśaṃsā ca praphullatā ..
2.60.68
lajjābījaṃ ca vṛttāntaṃ tathā'pi kathayāmi te .. 32 ..
2.60.69
ityuktvā sarvavṛttāntamavocattaṃ bṛhaspatiḥ ..
2.60.70
śrutvā babhūva namrāsyo gaurīśo lajjayā tadā ..33..
2.60.71
japamālā karādbhraṣṭā kopāviṣṭasya śūlinaḥ ..
2.60.72
babhūva sadyaḥkampaśca raktapaṃkajalocane..34..
2.60.73
saṃhartturīśo rudrasya viṣṇoḥ pātuḥ sakhā śivaḥ ..
2.60.74
sraṣṭuḥ stutyaśca mānyaśca svātmanaḥ paramātmanaḥ .. 35 ..
2.60.75
nirguṇasya ca kṛṣṇasya prakṛtīśasya nārada ..
2.60.76
kopātpravaktumārebhe śuṣkakaṇṭhauṣṭhatālukaḥ .. 36 ..
2.60.77
śiva uvāca ..
2.60.78
śivamastu ca sādhūnāṃ vaiṣṇavānāṃ satāmiha ..
2.60.79
avaiṣṇavānāmasatāmaśivaṃ ca pade pade .. 37 ..
2.60.80
dadāti vaiṣṇavebhyaśca yo duḥkhaṃ susthito janaḥ ..
2.60.81
śrīkṛṣṇastasya saṃharttā vighnastasya pade pade .. 38 ..
2.60.82
avaiṣṇavānāṃ hṛdayaṃ nahi śuddhaṃ sadāmalam ..
2.60.83
śrīkṛṣṇamantrasmaraṇaṃ manonairmalyakāraṇam .. 39 ..
2.60.84
bhidyate hadayagranthiśchidyante sarvasaṃśayāḥ ..
2.60.85
viṣṇumantropāsanayā kṣīyate karma tannṛṇām .. 2.60.40 ..
2.60.86
aho śrīkṛṣṇadāsānāṃ kaḥ svabhāvaḥ sunirmalaḥ ..
2.60.87
hṛtabhāryyaṃ mūrcchitaśca na śaśāpa ripuṃ guruḥ .. 41 ..
2.60.88
gururyasya variṣṭhaśca krodhahīnaśca dhārmikaḥ ..
2.60.89
śataputraghnamapyenaṃ na śaśāpa ripuṃ muniḥ .. 42 ..
2.60.90
niśśvāsādvai suragurorbhrāturmama bṛhaspateḥ ..
2.60.91
bhasmībhūto nimeṣeṇa śatacandro bhaveddhruvam .. .. 43 ..
2.60.92
tathā'pi taṃ no śaśāpa dharmmabhaṅgabhayena ca ..
2.60.93
tapasyā hīyate śaptuḥ kopāviṣṭasya nityaśaḥ .. 44 ..
2.60.94
aho hyatrerasatputraḥ parastrīlubdhakaḥ śaṭhaḥ ..
2.60.95
tapasvino vaiṣṇavasya brahmaputrasya dhīmataḥ .. 45 ..
2.60.96
dharmiṣṭhā brahmaṇaḥ putrā vaiṣṇavā brāhmaṇāstathā ..
2.60.97
keciddevā dvijā daityāḥ pautrāśca trividhā matāḥ .. 46 ..
2.60.98
ye sāttvikā brāhmaṇāste devā rājasikāstathā ..
2.60.99
daityāstāmasikā raudrā baliṣṭhāścoddhatāḥ sadā .. 47 ..
2.60.100
svadharmaniratā viprā nārāyaṇaparāyaṇāḥ ..
2.60.101
śaivāḥ śāktāśca te devā daityāḥ pūjāvivarjitāḥ .. 48 ..
2.60.102
mumukṣavo viṣṇubhaktā brāhmaṇā dāsyalipsavaḥ ..
2.60.103
aiśvaryyalipsavo devāścāsurāstāmasāstathā .. 49 ..
2.60.104
brāhmaṇānāṃ svadharmaśca kṛṣṇasyārccanamīpsitam ..
2.60.105
niṣkāmānāṃ nirguṇasya parasya prakṛterapi .. 2.60.50 ..
2.60.106
ye brāhmaṇā vaiṣṇavāśca svatantrāḥ paramaṃ padam ..
2.60.107
yāntyanyopāsakāścānyaiḥ sārddhaṃ ca prākṛte laye .. 51 ..
2.60.108
varṇānāṃ brāhmaṇāḥ śreṣṭhāḥ sādhavo vaiṣṇavā yadi ..
2.60.109
viṣṇumantravihīnebhyo dvijebhyaḥ śvapaco varaḥ .. 52 ..
2.60.110
paripakvā vipakvā vā vaiṣṇavāḥ sādhavaśca te ..
2.60.111
satataṃ pāti tāṃścaiva viṣṇucakraṃ sudarśanam .. 53 ..
2.60.112
yathā vahnau śuṣkatṛṇaṃ bhasmībhūtaṃ bhavetsadā..
2.60.113
tathā pāpaṃ vaiṣṇaveṣu kāṣṭhānīva hutāśane .. 54 ..
2.60.114
guruvaktrādviṣṇumantro yasya karṇe pravekṣyati ..
2.60.115
taṃ vaiṣṇavaṃ mahāpūtaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ .. 55 ..
2.60.116
puṃsāṃ śataṃ pitṝṇāṃ ca śataṃ mātāmahasya ca ..
2.60.117
svasodarāṃśca jananīmuddharantyeva vaiṣṇavāḥ .. 56 ..
2.60.118
gayāyāṃ piṇḍadānena piṇḍadāḥ piṇḍabhojinam ..
2.60.119
samuddharanti puṃsāṃ ca vaiṣṇavāśca śataṃ śatam ..97..
2.60.120
mantragrahaṇamātreṇa jīvanmukto bhavennaraḥ ..
2.60.121
yamastasmānmahābhīto vainateyādivoragaḥ .. 58 ..
2.60.122
punantyeva hi tīrthāni gaṅgādīni ca bhārate ..
2.60.123
kṛṣṇamantropāsakāśca sparśamātreṇa vākpate .. 59 ..
2.60.124
pāpāni pāpināṃ tīrthe yāvanti prabhavanti ca ..
2.60.125
naśyanti tāni sarvāṇi vaiṣṇavasparśamātrataḥ .. 2.60.60 ..
2.60.126
kṛṣṇamantropāsakānāṃ rajasā pādapadmayoḥ ..
2.60.127
sadyo muktāḥ pātakebhyaḥ kṛtsnā pūtā vasundharā .. 61 ..
2.60.128
vāyuśca pavano vahniḥ sūryyaḥ sarvaṃ punāti ca ..
2.60.129
ete pūtā vaiṣṇavānāṃ sparśamātreṇa līlayā .. 62 ..
2.60.130
ahaṃ brahmā ca śeṣaśca dharmaḥ sākṣī ca karmmaṇām ..
2.60.131
ete hṛṣṭāśca vāñchanti vaiṣṇavānāṃ samāgamam .. 63 ..
2.60.132
phalaṃ karmānurūpeṇa sarveṣāṃ bhārate bhavet ..
2.60.133
na bhavettadvaiṣṇave ca siddhadhānye yathāṃ'kuram .. 64 ..
2.60.134
hanti teṣāṃ karma pūrvaṃ bhaktānāṃ bhaktavatsalaḥ ..
2.60.135
kṛpayā svapadaṃ tebhyo dadātyeva kṛpānidhiḥ .. 65 ..
2.60.136
tejasvināṃ ca pravaraṃ vaiṣṇavaṃ bhṛgunandanam ..
2.60.137
sa candro durbalo bhītaḥ śukraṃ ca śaraṇaṃ yayau .. 66 ..
2.60.138
sudarśano baliṣṭhaṃ ca śukraṃ jetuṃ na śaktimān ..
2.60.139
tathā'pi coddhariṣyāmi tārāṃ mantreṇa madguroḥ .. 67 ..
2.60.140
bhaja satyaṃ paraṃ brahma kṛṣṇamātmānamīśvaram ..
2.60.141
suprasanne bhagavati patnīṃ prāpsyasi līlayā .. 68 ..
2.60.142
mantraṃ tasya pradāsyāmi bhrātaḥ kalpataruṃ param ..
2.60.143
koṭijanmāghanighnaṃ ca sarvamaṃgalakāraṇam ..69..
2.60.144
brahmādistaṃbaparyyantaṃ naśvaraṃ jalabimbavat ..
2.60.145
śaraṇaṃ yāhi govindaṃ paramātmānamīśvaram ..
2.60.146
tāvadbhavecchā bhogecchā strīsukhecchā nṛṇāmiha .. 2.60.70 ..
2.60.147
yāvadgurumukhāmbhojānna prāpnoti manuṃ hareḥ ..
2.60.148
saṃprāpya durlabhaṃ mantraṃ vitṛṣṇo hi bhavennaraḥ .. 71 ..
2.60.149
indratvamamaratvaṃ ca nahi vāñchanti vaiṣṇavāḥ ..
2.60.150
nahi vāñchanti mokṣaṃ ca dāsyaṃ bhaktiṃ vinā hareḥ .. 72 ..
2.60.151
bhakti nirmathanaṃ bhakto mokṣaṃ no vāñchati prabhoḥ ..
2.60.152
jñānaṃ mṛtyuñjayatvaṃ ca sarvasiddhiṃ tadīpsitam .. 73 ..
2.60.153
vāksiddhiṃ caiva dhātṛtvaṃ bhaktānāṃ nahi vāñchitam ..
2.60.154
bhaktiṃ vihāya kṛṣṇasya viṣayaṃ yo hi vāñchati ...74...
2.60.155
viṣamatti sudhāṃ tyaktvā vañcito viṣṇumāyayā ..
2.60.156
ahaṃ brahmā ca viṣṇuśca dharmo'nantaśca kaśyapaḥ ..75..
2.60.157
kapilaśca kumāraśca naranārāyaṇāvṛṣī ..
2.60.158
svāyambhuvo manuścaiva prahlādaśca parāśaraḥ .. .. 76 ..
2.60.159
bhṛguḥ śukraśca durvāsā vasiṣṭhaḥ kraturaṃgirāḥ ..
2.60.160
baliśca vālakhilyāśca varuṇaśca hutāśanaḥ .. 77 ..
2.60.161
vāyuḥ sūryaśca garuḍo dakṣo gaṇapatiḥ svayam ..
2.60.162
ete parā bhaktavarāḥ kṛṣṇasya paramātmanaḥ ..78..
2.60.163
ye ca tasya kalāḥ śreṣṭhāste tadbhaktiparāyaṇāḥ ..
2.60.164
ityuktvā śaṅkarastasmai dadau kalpataruṃ manum ..79..
2.60.165
lakṣmīmāyākāmabījaṃ ṅentaṃ kṛṣṇapadaṃ mune ..
2.60.166
paraṃ pūjāvidhānaṃ ca stotraṃ ca kavacaṃ mune .. .. 2.60.80 ..
2.60.167
tatpuraścaraṇaṃ dhyānaṃ śuddhe mandākinītaṭe ..
2.60.168
guruḥ saṃprāpya taṃ mantraṃ śaṅkarācca jagadguroḥ .. 81 ..
2.60.169
viṣaṇṇo hi bhavābdhau ca babhūva tamuvāca ha .. 82 ..
2.60.170
bṛhaspatiruvāca ..
2.60.171
ājñāṃ kuru jagannātha yāmi taptuṃ harestapaḥ ..
2.60.172
tārā tiṣṭhatu tatraiva na tayā me prayojanam ..83..
2.60.173
paśyāmi viṣatulyaṃ ca sarvaṃ naśvaramīśvara ..
2.60.174
śrīkṛṣṇaṃ śaraṇaṃ yāmi satyaṃ nityaṃ ca nirguṇam..84..
2.60.175
śrīmahādeva uvāca ..
2.60.176
paragrastāṃ striyaṃ tyaktvā na praśaṃsyaṃ tapo mune ..
2.60.177
sambhāvitasya duścarccā maraṇādatiricyate .. 85 ..
2.60.178
puro gaccha mahābhāga tametaṃ narmadātaṭam ..
2.60.179
yatra brahmādayo devāstatrāhaṃ yāmi satvaram ..86..
2.60.180
śivasya vacanaṃ śrutvā yayau suraguruḥ svayam ..
2.60.181
āyayau ca mahābhāgaḥ śaṅkaro narmadātaṭam .. 87 ..
2.60.182
sagaṇaṃ śaṅkaraṃ dṛṣṭvā prasannavadanekṣaṇam ..
2.60.183
praṇemurdevatāḥ sarvā manavo munayastathā .. 88 ..
2.60.184
nanāma śambhuḥ śirasā viṣṇuṃ ca kamalodbhavam ..
2.60.185
dadau viṣṇurmaheśāya premṇā''liṅganamāsanam .. 89 ..
2.60.186
etasminnantare tatra cāgamacca bṛhaspatiḥ ..
2.60.187
praṇanāma mahādevaṃ viṣṇuṃ ca kamalodbhavam .. 2.60.90 ..
2.60.188
sūryyaṃ dharmamanantaṃ ca naraṃ māṃ ca munīśvarān ..
2.60.189
svaguruṃ pitaraṃ bhaktyā cāvasattatra saṃsadi .. 91 ..
2.60.190
sañcintya manasā yuktimūce tatra ca saṃsadi ..
2.60.191
svayaṃ viṣṇuśca bhagavānbrahmāṇaṃ candraśekharam ..92..
2.60.192
viṣṇuruvāca..
2.60.193
yuvāṃ ca munayaścaiva samudrapulinaṃ drutam..
2.60.194
śukraṃ kañcicca madhyasthaṃ prasthāpayitumarhatha ..93..
2.60.195
vigraheṇaiva viṣamaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ ..
2.60.196
madāśiṣā suragurustārāṃ prāpsyati niścitam .. 94 ..
2.60.197
suraiḥ stutaśca santuṣṭaḥ śukrācāryyo bhaviṣyati ..
2.60.198
suraiḥ śukro hi na jitaḥ kṛṣṇacakreṇa rakṣitaḥ .. 95 ..
2.60.199
yuvābhyāṃ prārthyamāno'haṃ yuvayoḥ stavanena ca ..
2.60.200
śvetadvīpādāgato'smi parituṣṭaḥ stavena ca .. 96 ..
First 200 of 219 passages. Read on
Linked texts (2)
- Kṛṣṇajanmakhaṇḍa — Sanskrit
- Janmakhaṇḍa — Sanskrit