Brahmavaivartapurana 3.4.238

Brahmavaivartapurāṇa 3.4.238

Language: Sanskrit

3.4.238.1

śrīnārāyaṇa uvāca .. ..
dhyātvā stutvā ca tiṣṭhaṃto devāste tejasaḥ puraḥ ..
dadṛśustejaso madhye śarīraṃ kamanīyakam .. 1 ..
sajalāṃbhodavarṇābhaṃ sasmitaṃ sumanoharam ..
paramāhlādakaṃ rūpaṃ trailokyacittamohanam .. 2 ..
gaṃḍasthalakapolābhyāṃ jvalanmakara kuṇḍalam ..
sadratnanūpurābhyāṃ ca caraṇāṃbhojarājitam .. 3 ..
vahniśuddhaharidrābhāmūlyavastravirājitam ..
maṇiratneṃdrasārāṇāṃ svecchā kautukanirmitaiḥ .. 4 ..
bhūṣitaṃ bhūṣaṇai ramyaistadrūpeṇaiva bhūṣitaiḥ ..
vinodamuralīyuktabiṃbādharamanoharam .. 5 ..
prasannekṣaṇapaśyaṃtaṃ bhaktānugrahakātaram ..
sadratnaguṭikāyuktakavacoraḥsthalojjvalam .. 6 ..
kaustubhāsaktasadratnapradīptatejasojjvalam ..
tatra tejasi cārvaṃgīṃ dadṛśū rādhikābhidhām .. 7 ..
paśyaṃtaṃ sasmitaṃ kāṃtaṃ paśyaṃtīṃ vakracakṣuṣā ..
muktāpaṃktiviniṃdyaikadaṃtapaṃktivirājitām .. .. 8 ..
īṣaddhāsyaprasannāsyāṃ śaratpaṃkajalocanām ..
śaratpārvaṇacandrābhāviniṃdāsyamanoharām .. 9 ..
baṃdhujīvaprabhāmuṣṭādharauṣṭharu cirānanām ..
raṇanmaṃjīrayugmena pādāṃbujavirājitām .. 4.6.10 ..
maṇīṃdrāṇāṃ prabhāmoṣanakharājivirājitām ..
kuṅakumābhāsamācchādya padādhorāgabhūṣitām .. 11 ..
amūlyaratnasārāṇāṃ raśanāśroṇibhūṣitām ..
hutāśanaviśuddhāṃśukāmūlyajvalitojjvalām .. 12 ..
mahāmaṇīṃdrasārāṇāṃ kiṅkiṇīmadhyasaṃyutām ..
sadratnahārakeyūrakarakaṃkaṇabhūṣitām .. 13 ..
ratneṃdrasāraracitakapolojjvalakuṇḍalām ..
karṇopari maṇīndrāṇāṃ karṇabhūṣaṇabhūṣitām .. 14 ..
khageṃdracaṃcunāsāgra gajeṃdramauktikānvitām ..
mālatīmālayā vakrakabarībhāraśobhi tām .. 15 ..

3.4.238.2

mālayā kaustubheṃdrāṇāṃ vakṣaḥsthalasuśobhitām..
pārijātaprasūnānāṃ mālājālojjvalāṃbarām .. 16 ..
ratnāṃgulīya nikaraiḥ karāṃgulivibhūṣitām ..
divyaśaṃkhavikāraiśca citrarāgavibhūṣitaiḥ ..17..
sūkṣmasūtrākṛtai ramyairbhūṣitā śaṃkhabhūṣaṇaiḥ ..
sadratnasāraguṭikārājisūtrasuśobhitām .. 18..
prataptasvarṇavarṇābhāmācchādya cāruvigrahām ..
nitambaśroṇilalitāṃ pīnastananatāṃbarām ..19..
bhūṣitāṃ bhūṣaṇaiḥ sarvaiḥ sauṃdaryeṇa vibhūṣitaiḥ ..
vismitāstridaśāḥ sarve dṛṣṭvā tāmīśvarīṃ varām..
tuṣṭuvuste surāḥ sarve pūrṇasarvamanorathāḥ..4.6.20..
.. brahmovāca ..
tava caraṇasaroje manmanaścaṃcarīko bhramatu satatamīśa premabhaktyā saroje ..
bhuvanavibhavabhogāttāpaśāṃtyauṣadhāyasudṛḍhasu paripakvādehibhakti cadāsyam .. 21 ..
.. śaṃkara uvāca .. ..
bhavajalanidhimagnambittamīno madīyo bhramati satatamasminghorasaṃsāra kūpe ..
viṣayamativiniṃdyaṃ sṛṣṭisaṃhārarūpamapanaya tava bhaktiṃ dehi pādāraviṃde .. 22 ..
.. dharma uvāca ..
tava nijajanasārddhaṃ saṃgamo me madīśa bhavatu viṣayabaṃdhacchedane tīkṣṇakhaṅgaḥ.
tava caraṇasaroje sthānadānaikaheturjanuṣi januṣi bhaktiṃ dehi pādāravinde ..23..
ityevaṃ stavanaṃ kṛtvā paripūrṇaikasānasāḥ ..
kāmapūrasya puratastiṣṭhato rādhikāpateḥ .. 24 ..
surāṇāṃ stavanaṃ śrutvā tānu vāca kṛpānidhiḥ ..
hitaṃ tathyaṃ ca vacanaṃ smerānanasaroruhaḥ .. 25 ..
.. śrīkṛṣṇa uvāca .. ..
tiṣṭhatāgacchata surā madīyā nātra saṃśayaḥ ..
śivāśrayāṇāṃ kuśalaṃ praṣṭuṃ yuktaṃ na sāṃpratam .. 26 ..
niściṃtā bhavatātraiva kā ciṃtā vo mayi sthite..

3.4.238.3

sthito'haṃ sarvajīveṣu pratyakṣo'haṃ stavena vai..27..
yuṣmākaṃ yamabhiprāyaṃ sarvaṃ jānāmi niścitam ..
śubhāśubhaṃ ca yatkarma kāle khalu bhaviṣyati .. 28 ..
mahatkṣudraṃ ca yatkarma sarvaṃ kālakṛtaṃ surāḥ ..
sve sve kāle ca taravaḥ phalitāḥ puṣpiṇaḥ sadā .. 29 ..
paripakvaphalāḥ kāle kāle pakvaphalānvitāḥ ..
sukhaṃ duḥkhaṃ vipatsaṃpacchokaciṃtāśubhāśubham .. 4.6.30 ..
svakarmaphalaniṣṭhaṃ ca sarvakāle'pyupasthitam ..
na hi kasya priyaḥ ko vā vipriyo vā jagattraye .. 31 ..
kāle kāryavaśātsarve bhavaṃtyevāpriyāḥ priyāḥ ..
rājāno manavaḥ pṛthvyāṃ dṛṣṭā yuṣmābhiratra vai .. 32 ..
svakarmaphalapākena sarve kālavaśaṃ gatāḥ ..
yuṣmākamadhunā caiva goloke yatkṣaṇaṃ gatam .. 33 ..
pṛthivyāṃ tatkṣaṇenaiva saptamanvataraṃ gatam ..
iṃdrāḥ sapta gatāstatra deveṃdra ścāṣṭamo'dhunā .. 34 ..
kālacakraṃ bhramatyeva madīyaṃ ca divāniśam ..
indrāśca mānavā bhūpāḥ sarve kālavaśaṃ gatāḥ .. 35 ..
kīrtiḥ pṛthvyāṃ puṇyamadya kathāmātrāvaśeṣitam ..
adhunā'pi ca rājāno duṣṭāśca hariniṃdakāḥ .. 36 ..
babhūvurbahavo bhūmau mahābala parākramāḥ ..
sarve yāsyaṃti rājānaḥ kālāṃtaravaśaṃ dhuvam .. 37 ..
upasthito'pi kālo'yaṃ vāto vāti niraṃtaram ..
vahnirdahati sūryaśca tapatyeva mamājñayā .. 38 ..
vyādhayaḥ saṃti deheṣu mṛtyuścarati jaṃtuṣu ..
varṣaṃtyete jaladharāḥ sarve devā mamājñayā .. 39 ..
brāhmaṇyaniṣṭhā viprāśca taponiṣṭhāstapodhanāḥ .. bra
hmarṣayo brahmaniṣṭhā yoganiṣṭhāśca yoginaḥ .. 4.6.40 ..
te sarve madbhayādbhītāḥ svakarmadharmatatparāḥ ..

3.4.238.4

madbhaktāścaiva niḥśaṃkāḥ karmanirmūlakārakāḥ .. 41 ..
devāḥ kālasya kālo'haṃ vidhātā dhātureva ca ..
saṃhārakartuḥ saṃhartā pātuḥ pātā parātparaḥ .. 42 ..
mamājñayā'yaṃ saṃhartā nāmrā tena haraḥ smṛtaḥ ..
tvaṃ viśvasṛṭ sṛṣṭihetoḥ pātā dharmasya rakṣaṇāt .. 43 ..
brahmāditṛṇaparyantaṃ sarveṣāmahamīśvaraḥ ..
svakarmaphaladātā'haṃ karmanirmūlakārakaḥ .. 44 ..
ahaṃ yānsaṃhariṣyāmi kasteṣāmapi rakṣitā ..
yānahaṃ pālayiṣyāmi teṣāṃ haṃtā na ko'pi vā .. 45 ..
sarveṣāmapi saṃhartā sraṣṭā pātā'hameva ca ..
nāhaṃ śaktaśca bhaktānāṃ saṃhāre nityadehinām .. 46 ..
bhaktā mamānugā nityaṃ matpādārcanatatparāḥ ..
ahaṃ bhaktāṃtike śaśvatteṣāṃ rakṣaṇahetava .. 47 ..
sarve naśyaṃti brahmāṇḍe prabhavaṃti punaḥpunaḥ ..
na me bhaktāḥ praṇaśyanti niḥśaṃkāśca nirāpadaḥ .. 48 ..
ato vipaścitaḥ sarve dāsyaṃ vāṃchaṃti no varam ..
ye māṃ dāsyaṃ prayācaṃte dhanyāste'nye ca vaṃcitāḥ .. 49 ..
janmamṛtyujarāvyādhi bhayaṃ ca yamayātanā ..
anyeṣāṃ karmiṇāmasti na bhaktānāṃ ca karhicit .. 4.6.50 ..
bhaktā na liptāḥ pāpeṣu puṇyeṣu sarvaka rmiṇaḥ ..
ahaṃ dhunomi teṣāṃ ca karmabhogānsuniścitam .. 51 ..
ahaṃ prāṇaśca bhaktānāṃ bhaktāḥ prāṇā mamāpi ca ..
dhyāyaṃte te ca māṃ nityaṃ tānsmarāmi divāniśam .. 52 ..
cakraṃ sudarśanaṃ nāma ṣoḍaśāraṃ sutīkṣṇakam ..
yattejaḥ ṣoḍaśāṃśo'pi nāsti sarveṣu jīviṣu .. 93 ..
bhaktāntike tu taccakraṃ dattvā rakṣārthamīpsitam ..
na svāsthyaṃ na ca prītirme yāmi teṣāṃ ca sannidhim .. 54 ..
na me svāsthyaṃ ca vaikuṃṭhe goloke rādhikāṃtike ..

3.4.238.5

yatra tiṣṭhaṃti bhaktāste tatra tiṣṭhāmyaharniśam .. 55 ..
prāṇebhyaḥ preyasī rādhā sthitorasi divāniśam ..
yūyaṃ prāṇādhikā lakṣmīrna me bhaktātparā priyā .. 56 ..
bhaktadattaṃ ca yaddravyaṃ bhaktyā 'śnāmi sureśvarāḥ ..
abhaktadattaṃ nāśnāmi dhruvaṃ bhuṃkte baliṃ svayam .. 57 ..
strīputrasvajanāṃstyaktvā dhyāyaṃte māmaharniśam ..
yuṣmānvihāya tānnityaṃ smarāmyahamaharniśam .. 58 ..
duṣṭā yadā me bhaktānāṃ brāhmaṇānāṃ gavāmapi ..
kratūnāṃ devatānāṃ ca hiṃsāṃ kurvaṃti niścitam .. 59 ..
tathā'ciraṃ te naśyaṃti yathā vahnau tṛṇāni ca ..
na ko'pi rakṣitā teṣāṃ mayi haṃtaryupasthite .. 4.6.60 ..
yāsyāmi pṛthivīṃ devā yāta yūyaṃ svamālayam ..
yūyaṃ caivāṃśarūpeṇa śīghraṃ gacchata bhūtalam .. 61 ..
ityuktvā jagatāṃ nātho gopānā hūya gopikāḥ ..
uvāca madhuraṃ vākyaṃ satyaṃ yatsamayocitam .. 62 ..
gopā gopyaśca śṛṇuta yāta naṃdavrajaṃ param ..
vṛṣabhānugṛhe kṣipraṃ gaccha tvamapi rādhike .. 63 ..
vṛṣabhānupriyā sādhvī naṃdagopakalāvatī ..
subalasya sutā sā ca kamalāṃśasamudbhavā .. .. 64 ..
pitṝṇāṃ mānasī kanyā dhanyā mānyā ca yoṣitām ..
purā durvāsasaḥ śāpājjanma tasyā vraje gṛhe .. 65 ..
tasyā gṛhe janma labha śīghraṃ naṃdavrajaṃ vraja ..
tvāmahaṃ bālarūpeṇa gṛhṇāmi kamalānane .. 66 ..
tvaṃ me prāṇādhikā rādhe tava prāṇādhiko'pyaham..
na kiṃcidāvayorbhinnamekāṃgaṃ sarvadaiva hi ..67..
śrutvaivaṃ rādhikā tatra ruroda premavihvalā ..
papau cakṣuścakorābhyāṃ mukhacaṃdraṃ harermune ..68..
janurlabhata gopāśca gopyaśca pṛthivītale ..
gopānāmuttamānāṃ ca maṃdire maṃdire śubhe ..69..

3.4.238.6

etasminnaṃtare sarve dadṛśū rathamuttamam ..
maṇiratneṃdrasāreṇa hīrakeṇa vibhūṣitam ..4.6.70..
śvetacāmaralakṣeṇa śobhitaṃ darpaṇāyutaiḥ ..
sūkṣmakāṣāyavastreṇa vahniśuddhena bhūṣitam .. .. 71 ..
sadratnakalaśānāṃ ca sahasreṇa suśobhitam ..
pārijātaprasūnānāṃ mālājālairvirājitam .. 72 ..
pārṣadapravaraiyuktaṃ śāta kuṃbhamayaṃ śubham ..
tejaḥsvarūpamatulaṃ śatasūryasamaprabham .. 73 ..
tatrasthaṃ puruṣaṃ śyāmaṃ sundaraṃ kamanīyakam ..
śaṃkhacakragadāpadmadharaṃ pītāṃbaraṃ varam .. 74 ..
kirīṭinaṃ kuṇḍalinaṃ vanamālāvibhūṣitam ..
caṃdanāgurukastūrīkuṅkumadravacarcitam .. 75 ..
caturbhujaṃ smeravaktraṃ bhaktānugrahakātaram ..
maṇiratneṃdrasārāṇāṃ sārabhūṣaṇabhūṣitam .. 76 ..
devīṃ tadvāmato ramyāṃ śuklavarṇāṃ manoharām ..
ratnālaṃkāraśobhāḍhyāṃ śobhitāṃ pītavāsasā .. 77 ..
śaratpārvaṇacaṃdrāsyāṃ śaratpaṃkajalocanām ..
pakvabiṃbādharoṣṭhīṃ ca smerayu ktāṃ manoharām .. 78 ..
veṇuvīṇāgraṃthahastāṃ bhaktānugrahakātarām ..
vidyādhiṣṭhātṛdevīṃ ca jñānarūpāṃ sarasvatīm .. 79 ..
aparāṃ dakṣiṇe ramyāṃ śatacaṃdrasamaprabhām ..
prataptasvarṇavarṇābhāṃ sasmitāṃ sumanoharām .. 4.6.80 ..
sadratnakuṇḍalābhyāṃ ca sukapolavirāji tām ..
amūlyaratnakhacitāmūlyavastreṇa bhūṣitām .. 81 ..
amūlyaratnakeyūrakarakaṃkaṇaśobhitām ..
sadratnasāramaṃjīrakalaśabdasa manvitām .. 82 ..
maṇīṃdrakiṃkiṇīyuktamadhyadeśasamanvitām ..
pārijātaprasūnānāṃ mālāvakṣaḥ sthalojjvalām .. 83 ..
praphulla mālatīmālāsaṃyuktakabarīyutām ..
śaraccaṃdraprabhāmuṣṇanmukhacāruvibhūṣitām .. 84 ..

3.4.238.7

kastūrībiṃdusaṃyuktasinduratilakānvitām ..
sucārukajjalāsaktaśaratpaṃkajalocanām .. 85 ..
sahasradalasaṃsaktalīlākamalasaṃyutām ..
nārāyaṇaṃ ca paśyaṃtaṃ paśyaṃtī vakraca kṣuṣā .. 86 ..
avaruhya rathāttūrṇa sastrīkaḥ sahapārṣadaḥ ..
jagāma ca sabhāṃ ramyāṃ gopagopīsamanvitām .. 87 ..
devā gopyaśca gopāśca tasthuḥ prāṃjalayo mudā ..
sāmavedoktastotreṇa kṛtena ca surarṣibhiḥ .. 88 ..
gatvā nārāyaṇo devo vilīnaḥ kṛṣṇavigrahe ..
dṛṣṭvā ca paramāścaryaṃ te sarve vismayaṃ yayuḥ .. 89 ..
etasminnantare tatra śātakuṃbhamayādrathāt ..
avaruhya svayaṃ viṣṇuḥ pātā ca jaga tāṃ patiḥ .. 4.6.90 ..
ājagāma caturbāhurvanamālāvibhūṣitaḥ ..
pītāṃbaradharaḥ śrīmānsasmitaḥ sumanoharaḥ .. 91 ..
sarvālaṃkāraśobhā ḍhyaḥ sūryakoṭisamaprabhaḥ ..
uttasthuste ca taṃ dṛṣṭvā tuṣṭuvuḥ praṇatā mune .. 92 ..
sa cāpi līnastatraiva rādhikeśasya vigrahe ..
te dṛṣṭvā mahadāścaryaṃ vismayaṃ paramaṃ yayuḥ .. 93 ..
saṃvilīne hareraṃge śvetadvīpanivāsini ..
etasminnaṃtare tūrṇamājagāma tvarānvitaḥ .. 94 ..
śuddhasphaṭikasaṃkāśo nāmnā saṃkarṣaṇaḥ smṛtaḥ ..
sahasraśīrṣā puruṣaḥ śatasūryasamaprabhaḥ .. 95 ..
āgataṃ tuṣṭuvuḥ sarve dṛṣṭvā taṃ viṣṇuvi graham ..
sa cāgatya nataskadhastuṣṭāva rādhikeśvaram .. 96 ..
sahasramūrdhā bhaktyā ca praṇanāma ca nārada ..
āvāṃ ca dharmaputrau dvau nara nārāyaṇābhidhau .. 97 ..
līno'haṃ kṛṣṇapādābje babhūva phālguno'varaḥ..
brahmeśaśeṣadharmāśca tasthurekatra tatra vai .. 98 ..
etasminnaṃtare devā dadṛśū rathamuttamam ..
svarṇasāravikāraṃ ca nānāsanaparicchadam .. 99 ..

3.4.238.8

maṇīṃdrasārasaṃyuktaṃ vahniśuddhāṃśukānvitam ..
śvetacāmara saṃyuktaṃ bhūṣitaṃ darpaṇānvitaiḥ .. 4.6.100 ..
sadratnasārakalaśasamūhena virājitam ..
pārijātaprasūnānāṃ mālājālaiḥ suśobhitam.. 101 ..
sahasracakrasaṃyuktaṃ manoyāyi manoharam ..
grīṣmamadhyāhnamārtaṃḍaprabhāmoṣakaraṃ varam .. 102 ..
muktāmāṇikyavajrāṇāṃ samūhena samujjvalam ..
citraputtalikāpuṣpasaraḥ kānanacitritam .. 103 ..
devānāṃ dānavānāṃ ca rathānāṃ pravaraṃ mune ..
yatnena śaṃkaraprītyā nirmitaṃ viśvakarmaṇā .. 104 ..
paṃcāśadyojanordhvaṃ ca caturyojanavistṛtam ..
ratitulyavadhūyuktaiḥ śobhitaṃ ratimaṃ diraiḥ .. 105 ..
tatrasthāṃ dadṛśurdevīṃ ratnālaṃkārabhūṣitām ..
pradagdhasvarṇasārāṇāṃ prabhāmoṣakaradyutim .. 106 ..
tejaḥsvarūpā matulāṃ mūlaprakṛtimīśvarīm ..
sahasrabhujasaṃyuktāṃ nānāyudhasamanvitām .. 107 ..
īṣaddhāsyaprasannāsyāṃ bhaktānugrahakātarām ..
gaṃḍasthalakapolasthasadratnakuṃḍalojjvalām .. 108 ..
ratnendrasāraracitakvaṇanmañjīraraṃjitām ..
maṇīṃdramekhalāyuktamadhya deśasuśobhitām .. 109 ..
sadratnasārakeyūrakarakaṃkaṇabhūṣitām ..
maṃdārapuṣpamālābhiruraḥsthalasamujjvalām .. 4.6.110 ..
nitaṃbakaṭhinaśroṇīṃ pīnonnatakucānatām ..
śaratsudhākarābhāsaviniṃdāsyamanoharām .. 111 ..
kajjalojjalarekhāktaśaratpaṃkajaloca nām ..
caṃdanāgurukastūrīcitrapatravibhūṣitām .. 112 ..
muktāpaṃktiprabhāmuṣṭadaṃtarājivirājitām ..
praphullamālatīmālāsaṃsaktakabarīṃ varām ..113 ..
pakṣīṃdracaṃcunāsāgragajeṃdramauktikānvitām ..
vahniśuddhāṃśukenātijvalitena samujjvalām .. 114 ..

3.4.238.9

siṃhapṛṣṭhasamārūḍhāṃ sutābhyāṃ sahitāṃ mudā ..
avaruhya rathāttūrṇa śrīkṛṣṇaṃ praṇanāma ca .. 115 ..
sutābhyāṃ sahitā devī samuvā sa varānanāḥ ..
gaṇeśaḥ kārttikeyaśca natvā kṛṣṇa parātparam .. 116 ..
nanāma śaṃkaraṃ dharmamanaṃtaṃ kamalodbhavam ..
uttasthurārātte devā dṛṣṭvā tau tridaśeśvarau .. 117 ..
āśiṣaṃ ca dadurdevā vāsayāmāsuraṃtike ..
tābhyāṃ saha sadālāpaṃ cakrurdevā mudā'nvitāḥ .. 118 ..
tasthurdevāḥ sabhāmadhye devasya purato hareḥ ..
gopā gopyaśca bahuśo babhūvurvismayākulāḥ .. 119 ..
uvāca kamalāṃ kṛṣṇaḥ smerānanasaroruhaḥ ..
tvaṃ gaccha bhīṣmakagṛhaṃ nānāratnasamanvitam .. 4.6.120 ..
vaidarbhyā udare janma labha devi sanā tani ..
tava pāṇiṃ grahīṣyāmi gatvā'haṃ kuṃḍinaṃ sati .. 121 ..
tā devyaḥ pārvatīṃ dṛṣṭvā samutthāya tvarānvitāḥ ..
ratnasiṃhāsane ramye vāsayāmāsurīśvarīm .. 122..
vipreṃdra pārvatīlakṣmīvāgadhiṣṭhātṛdevatāḥ ..
tasthurekāsane tatra saṃbhāṣya ca yathoci tam .. 123 ..
tāśca saṃbhāṣayāmāsuḥ saṃprītyā gopakanyakāḥ ..
ūcurgopālikāḥ kāścinmudā tāsāṃ ca saṃnidhau .. 124 ..
śrīkṛṣṇaḥ pārvatīṃ tatra samuvāca jagatpatiḥ ..
devi tvamaṃśarūpeṇa jana naṃdavraje śubhe .. 125 ..
udare ca yaśodāyāḥ kalyāṇī naṃdaretasā ..
labha janma mahāmāye sṛṣṭisaṃhārakāriṇi .. 126 ..
grāme grāme ca pūjāṃ te kārayiṣyāmi bhūtale ..
kṛtsne mahītale bhaktyā nagareṣu vaneṣu ca .. 127 ..
tatrādhiṣṭhātṛdevīṃ tvāṃ pūjayiṣyaṃti mānavāḥ ..
dravyairnānāvidhairdivyairbalibhiśca mudā'nvitāḥ .. 128 ..
tvadbhūmisparśamātreṇa sūtikāmaṃdire śive ..

3.4.238.10

pitā māṃ tatra saṃsthāpya tvāmādāya gamiṣyati .. 129 ..
kaṃsadarśana mātreṇa gamiṣyasi śivāṃtikam ..
bhārāvataraṇaṃ kṛtvā gamiṣyāmi svamāśramam .. 4.6.130 ..
ityuktvā śrīharistūrṇamuvāca ca ṣaḍānanam ..
aṃśarūpeṇa vatsa tvaṃ gamiṣyasi mahītalam .. 131 ..
jāṃbavatyāśca garbhe ca labha janma sureśvara ..
aṃśena devatāḥ sarvā gacchaṃtu dharaṇītalam .. 132 ..
bhārahāraṃ kariṣyāmi vasudhāyāśca niścitam ..
ityuktvā rādhikānāthastasthau siṃhāsane vare .. 133 ..
tasthurdevāśca devyaśca gopā gopyaśca nārada ..
etasminnaṃtare brahmā samuttasthau hareḥ puraḥ ..
puṭāṃjalirjagatkāṃtamuvāca vina yānvitaḥ .. 134 ..
.. brahmovāca .. ..
avadhānaṃ kuru vibho kiṃkarasya nivedanam .. 135 ..
ājñāṃ kuru mahābhāga kasya kutra sthalaṃ bhuvi ..
bhartā pātoddhārakartā sevakānāṃ prabhuḥ sadā .. 136 ..
sa bhṛtyaḥ sarvadā bhakta īśvarājñāṃ karoti yaḥ ..
ke devāḥ kena rūpeṇa devyaśca kalayā kayā .. 137 ..
kutra kasyābhideyaṃ ca viṣayaṃ ca mahītale ..
brahmaṇo vacanaṃ śrutvā pratyuvāca jagatpatiḥ .. 138 ..
yatra yasyāvakāśaṃ ca kathayāmi vidhānataḥ ..
śrīkṛṣṇa uvāca .. ..
kāmadevo raukmiṇeyo ratirmāyāvatī satī .. 139 ..
śaṃbarasya gṛhe yā ca chāyārūpeṇa saṃsthitā ..
tvaṃ tasya putro bhavitā nāmnā'niruddha eva ca .. 4.6.140 ..
bhāratī śoṇitapure bāṇaputrī bhaviṣyati ..
anaṃto devakīgarbhādrauhiṇeyo jagatpatiḥ .. 141 ..
māyayā garbhasaṃkarṣānnāmnā saṃkarṣaṇaḥ prabhuḥ ..
kāliṃdī sūryatanayā gaṃgāṃśena mahītale .. 142 ..
arddhāṃśenaiva tulasī lakṣmaṇā rāja kanyakā ..

3.4.238.11

sāvitrī vedamātā ca nāmnā nāgnajitī satī .. 143 ..
vasuṃdharā satyabhāmā śaibyā devī sarasvatī ..
rohiṇī mitraviṃdā ca bhavitā rājakanyakā .. 144 ..
sūryapatnī ratnamālā kalayā ca jagatprabhoḥ ..
svāhāṃśena suśīlā ca rukmiṇyādyāḥ striyo nava .. 145 ..
durgāṃśārddhājjāṃbavatī mahiṣīṇāṃ daśa smṛtāḥ ..
arddhāṃśena śailaputrī yātu jāṃbavato gṛham .. 146 ..
kailāse śaṃkarājñā ca babhūva pārvatīṃ purā ..
kailāsagāminaṃ viṣṇuṃ śvetadvīpanivāsinam ..
āliṃganaṃ dehi kāṃte nāsti doṣo mamā jñayā .. 147 ..
.. brahmovāca ..
kathaṃ śivājñā tāṃ devīṃ babhūva rādhikāpate ..
viṣṇoḥ saṃbhāṣaṇe pūrvaṃ śvetadvīpanivāsinaḥ .. 148 ..
.. śrībhagavānuvāca .. ..
purā gaṇeśaṃ draṣṭuṃ ca prajagmuḥ sarvadevatāḥ ..
śvetadvīpātsvayaṃ viṣṇurjagāma śaṃkarālaye .. 149 ..
dṛṣṭvā gaṇeśaṃ muditaḥ samuvāsa sukhāsane ..
sukhena dadṛśuḥ sarve trailokyamohanaṃ vapuḥ .. 4.6.150..
kirīṭinaṃ kuṃḍalinaṃ pītāṃbaradharaṃ varam ..
suṃdaraṃ śyāma rūpaṃ ca navayauvanasaṃyutam .. 151 ..
caṃdanāgurukastūrīkuṃkumadravasaṃyutam ..
ratnālaṃkāraśobhāḍhayaṃ smerānanasaroruham .. 152 ..
ratna siṃhāsanasthaṃ ca pārṣadaiḥ pariveṣṭitam ..
vaṃditaṃ ca suraiḥ sarvaiḥ śivena pūjitaṃ stutam ..153..
taṃ dṛṣṭvā pārvatī viṣṇuṃ prasannavadanekṣaṇā ..
mukhamācchāditaṃ cakre vāsasā vrīḍayā satī ..154..
atīva sundaraṃ rūpaṃ darśaṃdarśaṃ punaḥpunaḥ ..
dadarśa mukhamācchādya nimeṣarahitā satī .. 159 ..
paramādbhutaveṣaṃ ca sasmitā vakracakṣuṣā ..
sukhasāgarasammagnā babhūva pulakāṃcitā ..156..
kṣaṇaṃ dadarśa pañcāsyaṃ śubhravarṇaṃ trilocanam ..

3.4.238.12

triśūlaparighadharaṃ kandarpakoṭisundaram .. 157 ..
kṣaṇaṃ dadarśa śyāmaṃ tamekāsyaṃ ca dvilocanam ..
caturbhujaṃ pītavastraṃ vanamālāvibhūṣitam .. 158 ..
ekaṃ bahma mūrtibhedamabhedaṃ vā nirūpitam ..
dṛṣṭvā babhūva sā māyā sakāmā viṣṇu māyayā .. 159 ..
madaṃśāśca trayo devā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ ..
tābhyāmautkarṣapātācca śreṣṭhaḥ sattvaguṇātmakaḥ .. 4.6.160 ..
dṛṣṭvā taṃ pārvatī bhaktyā pulakāṃcitavigrahā..
manasā pūjayāmāsa paramātmānamīśvaram .. 161 ..
durgāṃtarābhiprāyaṃ ca bubudhe śaṃkaraḥ svayam ..
sarvāṃtarātmā bhagavānaṃtaryāmī jagatpatiḥ .. 162 ..
durgāṃ nirjanamāhūya tāmuvāca haraḥ svayam ..
bodhayāmāsa vividhaṃ hitaṃ tathyamakhaṃḍitam .. 163 ..
.. śrīśaṃkara uvāca .. ..
nivedanaṃ madīyaṃ ca nibodhaṃ śailakanyake ..
śṛṃgāraṃ dehi bhadraṃ te haraye paramātmane .. 154 ..
ahaṃ brahmā ca viṣṇuśca brahmaikaṃ ca sanātanam ..
vadaiko vedarahito viṣayānmūrtibhedakaḥ .. 165 ..
ekā prakṛtiḥ sarveṣāṃ mātā tvaṃ sarvarūpiṇī ..
svayaṃbhūrasi vāṇī tva lakṣmīrnārāyaṇorasi .. 166 ..
mama vakṣasi durgā tvaṃ nibodhādhyātmakaṃ sati ..
śivasya vacanaṃ śrutvā tamuvāca sureśvarī .. 167 ..
.. pārvatyuvāca .. ..
dīnabaṃdho kṛpāsiṃdho tava māmakṛpā katham..
suciraṃ tapasā labdho nāthastvaṃ jagatāṃ mayā .. 168 ..
mādṛśīṃ kiṃkarī nātha na parityaktumarhasi ..
ayogyamīdṛśaṃ vākyaṃ mā mā vada maheśvara .. 169 ..
tava vākyaṃ mahādeva kariṣyāmyeva pālanam ..
dehāṃtare janma labdhvā bhajiṣyāmi hariṃ hara .. 4.6.170 ..
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā virarāma maheśvaraḥ ..

3.4.238.13

uccairjahāsābhayadaḥ pārvatyai cābhayaṃ dadau .. 171 ..
tatpratijñāpālanāya pārvatī jāṃbavadgṛhe ..
labhiṣyati janurdhātarnāmnā jāṃbavatī satī .. 172 ..
.. brahmovāca .. ..
bhūmau katividhe bhūpe saṃsthite pārvatī katham ..
lalābha bhārate janma niṃdite bhālluke gṛhe ..173..
.. śrīkṛṣṇa uvāca .. ..
rāmāvatāre tretāyāṃ devāṃśāśca yayurmahīm ..
himālayāṃśo bhallūko jāṃbavānnāma kiṃkaraḥ .. 174 ..
rāmasya varadānena ciraṃjīvī śriyā yutaḥ ..
koṭisiṃhabalādhānaṃ vidhatte ca mahābalaḥ .. 175 ..
pituraṃśagṛhe durgā jagāmāṃśena bhūtalam ..
pūrvaṃ pūrvasya vṛttāṃtaṃ kathitaṃ śṛṇu manmukhāt .. 175 ..
sarveṣāṃ ca surāṇāṃ vai vaṃśā gacchaṃtu bhūtalam ..
nṛpaputrā matsahāyā bhaviṣyaṃti raṇe vidhe .. 177 ..
kamalākalayā sarvā bhavaṃtu nṛpakanyakāḥ ..
manmahiṣyo bhaviṣyaṃti sahasrāṇāṃ ca ṣoḍaśa .. 178 ..
dharmo'yamaṃśarūpeṇa pāṃḍuputro yudhiṣṭhiraḥ ..
vāyoraṃśādbhīmasenaḥ sa vajrī hyarjunaḥ svayam .. 179 ..
nakulaḥ sahadevaśca svarvaidyāṃśasamudbhavau .
sṛryāṃśaḥ karṇavīraśca viduraḥ sa yamaḥ svayam .. 4.6.180 ..
duryodhanaḥ kaleraṃśaḥ samudrāṃśaśca śaṃtanuḥ ..
aśvatthāmā śaṃkarāṃśo droṇo vahnyaṃśasaṃbhavaḥ .. 181 ..
hutāśanāṃśo bhagavāndhṛṣṭadyumno mahābalaḥ ..
caṃdrāṃśo'pyabhimanyuśca bhīṣmaścaiva vasūdbhavaḥ .. 182 ..
vasudevaḥ kaśyapāṃśo'pyadityaṃśā ca devakī ..
vasvaṃśo naṃdagopaśca yaśodā vasukā minī .. 183 ..
draupadī kamalāṃśā ca yajñakuṃḍasamudbhavā ..
subhadrā śatarūpāṃśā devakīgarbhasaṃbhavā ..184..
devā gacchaṃtu pṛthivīmaṃśena bhārahārakāḥ ..

3.4.238.14

kalayā devapatnyaśca gacchaṃtu pṛthivītalam .. 185 ..
ityevamuktvā bhagavānvirarāma ca nārada ..
sarvaṃ vivaraṇaṃ śrutvā tatrovāsa prajāpatiḥ ..186..
kṛṣṇasya vāme vāgdevī dakṣiṇe kamalālayā ..
purato devatāḥ sarvāḥ pārvatī cāpi nārada .. 187 ..
gopyo gopāśca parito rādhā vakṣaḥsthalasthitā ..
etasminnaṃtare sā ca tamuvāca vrajeśvarī ..188..
.. rādhikovāca ..
śṛṇu nātha pravakṣyāmi kiṃkarīvacanaṃ prabho ..
prāṇā dahaṃti satatamāṃdolayati me manaḥ .. 189 ..
cakṣurnimīlanaṃ kartumaśaktā tava darśane ..
tvayā vinā kathaṃ nātha yāsyāmi dharaṇītalam .. 4.6.190 ..
kiyatkālāṃtareṇaiva melanaṃ me tvayā saha ..
prāṇeśvara brūhi satyaṃ bhaviṣyatyeva gokule .. 191 ..
nimeṣaṃ ca yugaśataṃ bhavitā me tvayā vinā ..
kaṃ drakṣyāmi kva yāsyāmi ko vā māṃ pālayiṣyati .. 192 ..
mātaraṃ pitaraṃ baṃdhuṃ bhrātaraṃ bhaginīṃ sutam ..
tvayā vinā'haṃ prāṇeśa ciṃtayāmi na kaścana .. 193 ..
karoṣi māyayā channā māṃ cenmāyeśa bhūtale ..
vismṛtāṃ vibhavaṃ dattvā me satyaṃ śapathaṃ kuru .. 194 ..
anukṣaṇaṃ mama manomadhupo madhusūdana ..
karotu bhramaṇaṃ nityaṃ samādhvīke padāṃbuje .. 195 ..
yatrayatra ca yasyāṃ vā yonau janma bhavatvidam ..
tvaṃ svasya smaraṇaṃ dāsyaṃ mahyaṃ dāsyasi vāṃchitam .. 196 ..
kṛṣṇastvaṃ rādhikā'haṃ ca premasaubhāgyamāvayoḥ ..
na vismarāmi bhūmau ca dehi mahyaṃ varaṃ param .. 197 ..
yathā tanvā saha prāṇāḥ śarīraṃ chāyayā saha ..
tathā''vayorjanma yātu dehi mahyaṃ varaṃ vibho .. 198 ..
cakṣurnimeṣavicchedo bhavitā nāvayorbhuvi ..

3.4.238.15

tatrāgatyāpi kutrāpi dehi mahyaṃ varaṃ prabho .. 199 ..
mama prāṇaistava tanuḥ kena vā karuṇā hare ..
ātmanā muralīpādau manasā vā vinirmitau .. 4.6.200 ..
striyaḥ katividhāḥ saṃti puruṣā vā puruṣṭuta ..
nāsti kutrāpi kāṃtā vā kāṃtyā śaktyā ca mādṛśī .. 201 ..
tava dehārdhabhāgena kena vā'haṃ vinirmitā ..
ayamevāvayorbhedo nāstyatastvayi me manaḥ .. 202 ..
mamātmā mānasaṃ prāṇāstvayi saṃsthāpitā yathā ..
tavātmamānasaprāṇā mayi vā saṃsthitāstathā ..203..
ato nimeṣavirahādātmanorviklavaṃ manaḥ ..
pradagdhaṃ santataṃ prāṇā dahaṃti virahaśrutau .. 204 ..
ityevamuktvā sā devī tatraiva surasaṃsadi..
bhūyobhūyo rurodoccairdhṛtvā taccaraṇāṃbujam .. 205..
kroḍe kṛtvā tu tāṃ kṛṣṇo mukhaṃ saṃmṛjya vāsasā ..
bodhayāmāsa vividhaṃ satyaṃ tathyaṃ hitaṃ vacaḥ .. 206 ..
śrīkṛṣṇa uvāca ..
ādhyātmikaṃ paraṃ yogaṃ śokacchedanakārakam ..
śṛṇu devi pravakṣyāmi yogīṃdrāṇāṃ ca durlabham .. 207 ..
ādhārādheyayoḥ sarvaṃ brahmāṃḍaṃ paśya sundari ..
ādhāravyatirekeṇa nāstyādheyasya saṃbhavaḥ .. .. 208 ..
phalādhāraṃ ca puṣpaṃ ca puṣpādhāraṃ ca pallavam ..
skandhaśca pallavādhāraḥ skandhādhārastaruḥ svayam .. 209 ..
vṛkṣādhāro 'pyaṃkuraśca jīvaśaktisamanvitaḥ ..
aṣṭirekāṃkurādhāraścāṣṭyādhāro vasundharā .. 4.6.210 ..
śeṣo vasundharādhāraḥ śeṣādhāro hi kacchapaḥ..
vāyuśca kacchapādhāro vāyvādhāro'hameva ca .. 211 ..
mamādhārasvarūpā tvaṃ tvayi tiṣṭhāmi sāṃpratam ..
tvaṃ ca śaktisamūhā ca mūlaprakṛ tirīśvarī .. 212 ..
tvaṃ śarīrasvarūpā'si triguṇā''dhārarūpiṇī ..

3.4.238.16

tavātmā'haṃ nirīhaśca ceṣṭāvāṃśca tvayā saha ..213..
puruṣādvīryamutpannaṃ vīryātsantatireva ca ..
tayorādhārarūpā ca kāminī prakṛteḥ kalā .. 214 ..
vinā dehena kvātmā ca kva śarīraṃ vinā''tmanā..
prādhānyaṃ ca tayordevi vinā tvā'dya kuto bhavaḥ ..215..
na kutrāpyāvayorbhedo rādhe saṃsārabījayoḥ ..
yatrātmā tatra dehaṃ ca na bhedo vinayena kim .. 216 ..
yathā kṣīre ca dhāvalyaṃ dāhikā ca hutāśane ..
bhūmau gandho jale śaityaṃ tathā tvayi mayi sthite .. 217 ..
dhāvalyadugdhayoraikyaṃ dāhikānalayoryathā ..
bhūgandhajalaśaityānāṃ nāsti bhedastathā''vayoḥ .. 218 ..
mayā vinā tvaṃ nirjīvā cādṛśyo'haṃ tvayā vinā ..
tvayā vinā bhavaṃ kartuṃ nālaṃ sundari niścitam .. 219 ..
vinā mṛdā ghaṭaṃ kartuṃ yathā nālaṃ kulālakaḥ ..
vinā svarṇaṃ svarṇakāro'laṃkāraṃ kartumakṣamaḥ .. 4.6.220 ..
svayamātmā yathā nityastathā tvaṃ prakṛtiḥ svayam ..
sarvaśaktisamāyuktā sarvādhārā sanātanī .. 221 ..
mama prāṇasamā lakṣmīvāṇī ca sarvamaṃgalā ..
brahmeśānantadha rmāśca tvaṃ me prāṇādhikā priyā .. 222 ..
samīpasthā ime sarve surā devyaśca rādhike ..
ebhyo'pyadhikā no cetkathaṃ vakṣaḥ sthalasthitā .. 223 ..
tyajāśrumokṣaṇaṃ rādhe bhrāṃtiṃ ca niṣphalāṃ sati ..
vihāya śaṃkāṃ niḥśaṃkaṃ vṛṣabhānugṛhaṃ vraja .. 224 ..
kalāvatyāśca jaṭhare māsānāṃ nava sundari ..
vāyunā pūrayitvā ca garbhaṃ rodhaya māyayā .. 225..
daśame samanuprāpte tvamāvirbhava bhūtale ..
svātmarūpaṃ parityajya śiśurūpaṃ vidhāya ca .. 226 ..
vāyuniḥsāraṇe kāle kalāvatyāḥ samīpataḥ ..
bhūmau vivasanībhūya patitvā rodiṣi dhruvam ..227..

3.4.238.17

ayonisaṃbhavā tvaṃ ca bhavitā gokule sati ..
ayonisaṃbhavo'haṃ ca nāvayorgarbhasaṃsthitiḥ .. 228 ..
bhūmisaṃspṛṣṭamātraṃ māṃ gokule prāpayiṣyati ..
tava hetorgamiṣyāmi kṛtvā kaṃsabhayaṃ chalam .. 229 ..
yaśodāmaṃdire māṃ ca sānandaṃ nandanaṃdanam ..
nityaṃ drakṣyasi kalyāṇi mamāśleṣaṇapūrvakam .. 4.6.230 ..
smṛtiste bhavitā kāle vareṇa mama rādhike ..
svacchandaṃ vihariṣyāmi nityaṃ vṛndāvane vane .. 231 ..
triḥsaptaśatakoṭībhirgopībhirgokulaṃ vraja ..
trayastriṃśadvayasyābhiḥ suśīlādibhireva ca .. 232 ..
saṃsthāpya saṃkhyārahitā gopīrgokula eva ca ..
tā āśvāsya prabodhaiśca mitayā ca sudhāgirā ..233..
ahaṃ gopāla suhṛdaḥ saṃsthāpyātraiva rādhike ..
vasudevāśramaṃ paścādyāsyāmi mathurāṃ purīm .. 234 ..
vraje vrajantu krīḍārthaṃ mama saṃge priyātpriyāḥ..
ballavānāṃ gṛhe janma labhantāṃ gopakoṭayaḥ .. 235 ..
ityevamuktvā śrīkṛṣṇo virarāma ca nārada ..
ūṣurdevāśca devyaśca gopā gopyaśca tatra vai .. 236 ..
brahmeśaśeṣadharmāśca śrīkṛṣṇaṃ taṃ parātparam ..
śivāpadmāsarasvatyastuṣṭuvuḥ parayā mudā .. 237 ..
bhaktyā gopāśca gopyaśca virahajvarakātarāḥ ..
tatra saṃstūya śrīkṛṣṇaṃ praṇemuḥ premavihvalāḥ .. 238

Linked texts (1)

Śāktapramoda — Sanskrit