Brahmavaivartapurana 3.41: adhyāyaḥ 043
Brahmavaivartapurāṇa 3.41
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 043
3.41.1
nārāyaṇa uvāca ..
3.41.2
atha durgāṃ mahādevassatīmūrtiṃ manoharām ..
3.41.3
amlānapadmavaktrāṃ tāṃ śayānāṃ jāhnavītaṭe .. 1 ..
3.41.4
dadhatīmakṣamālāṃ ca prataptakāñcanaprabhām ..
3.41.5
tejasā prajvalantīṃ ca dadhānāṃ śuklavāsasam .. 2 ..
3.41.6
dṛṣṭvā satīśarīraṃ ca pradagdho virahāgninā ..
3.41.7
tattvarāśirmūrtimāṃśca mūrcchāṃ prāpa tathāpi ca .. 3 ..
3.41.8
kalatraśoko balavānsvātmārāmaṃ parātparam ..
3.41.9
bādhate vedabījaṃ taṃ yogīndrāṇāṃ gurorgurum .. 4 ..
3.41.10
kṣaṇena cetanāṃ prāpya tāmuvāca trilocanaḥ ..
3.41.11
nirīkṣya vadanāmbhojaṃ sthāṇuḥ sthāṇurivāparaḥ .. 5 ..
3.41.12
sāśrunetro'tidīnaśca dīnānāṃ śaraṇapradaḥ ..
3.41.13
dīnadainyāpahārī ca vilalāpa paraṃ vacaḥ .. 6 ..
3.41.14
śaṃkara uvāca ..
3.41.15
uttiṣṭhottiṣṭha subhage sati prāṇeśvari priye ..
3.41.16
śaṅkaro'haṃ tava svāmī paśya māṃ nikaṭāgatam .. 7 ..
3.41.17
śivaṃ śivapradaṃ sarvasaṃpadrūpaṃ ca siddhidam ..
3.41.18
sarvātmānaṃ ca sarveśaṃ śavatulyaṃ tvayā vinā .. 8 ..
3.41.19
śakto'haṃ ca tvayā sārddhaṃ sarvaśaktisvarūpayā ..
3.41.20
śaktihīnaḥ śavasamo niśceṣṭaḥ sarvakarmasu .. 9 ..
3.41.21
yaśca śaktiṃ na jānāti jñānahīnaśca nindati ..
3.41.22
taṃ tyaktumucitaṃ vijñe kathaṃ māṃ tyajasi priye .. 4.43.10 ..
3.41.23
svayaṃ brahmā svayaṃ viṣṇuḥ sādhyabhūtā vayaṃ tava ..
3.41.24
sasmitaṃ sakaṭākṣaṃ ca vada kiṃcitsudhopamam .. 11 ..
3.41.25
madhurābhāsadṛṣṭyā ca māṃ dagdhaṃ secanaṃ kuru ..
3.41.26
māṃ dṛṣṭvā dūrataḥ śīghraṃ snigdhaṃ vadasi sasmitam .. 12 ..
3.41.27
kathamadyāpi ruṣṭeva vilapantaṃ na bhāṣase ..
3.41.28
prāṇādhike samuttiṣṭha rudaṃtaṃ māṃ na paśyasi .. 13 ..
3.41.29
parityajya ca naḥ prāṇāngantuṃ nārhasi sundari ..
3.41.30
jagadambe samuttiṣṭha prāṇādhāre parātpare .. 14 ..
3.41.31
pativrate samuttiṣṭha kathaṃ māṃ nādya sevase ..
3.41.32
kathaṃ karoṣi vijñāya vratabhaṅgaṃ śrutiprasūḥ .. 15 ..
3.41.33
ityuktvā mṛtadehaṃ ca priyāyā virahāturaḥ ..
3.41.34
nidhāyorasi saṃśliṣya cucumba ca punaḥpunaḥ .. 16 ..
3.41.35
adhare cādharaṃ dattvā vakṣo vakṣasi śaṅkaraḥ ..
3.41.36
punaḥpunaḥ samāśliṣya punarmūrcchāmavāpa saḥ .. 17 ..
3.41.37
punaḥ sa cetanāṃ prāpya vegādutthāya śokataḥ ..
3.41.38
dudrāva ca yathonmatto jñānināṃ ca gurorguruḥ .. 18 ..
3.41.39
saptadvīpasaptasindhuṃ lokālokaṃ ca kāñcanam ..
3.41.40
babhrāma bhrāntavajjñānī satīṃ kṛtvā svavakṣasi .. 19 ..
3.41.41
śataśṛṅgagireḥ pārśve jambudvīpe ca bhārate..
3.41.42
sunirjane'kṣayavaṭe gaṅgātīre sarittaṭe .. 4.43.20 ..
3.41.43
rurodoccaiḥ svayaṃ kṛtvā sati sādhvītyudīrya ca ..
3.41.44
trinetranetranīreṇa saṃbabhūva sarovaram .. 21 ..
3.41.45
tannetraṃ ca saro nāma munīnāṃ tapasaḥ sthalam ..
3.41.46
yojanadvayavistīrṇaṃ puṇyatīrthaṃ manoharam .. 22 ..
3.41.47
yatra snātvā punarjanma narāṇāṃ na bhavedgire ..
3.41.48
śatajanmakṛtaṃ pāpaṃ snānamātreṇa naśyati .. 23 ..
3.41.49
tyaktvā tāṃ mānavīṃ mūrtiṃ narā yānti hareḥ padam ..
3.41.50
sa tatra rodanaṃ tyaktvā punarbabhrāma medinīm .. 24 ..
3.41.51
pūrṇamabdaṃ mahāyogī virahāturamānasaḥ ..
3.41.52
satīgalitapratyaṅgairaṃgaiśca parvateśvara .. 25 ..
3.41.53
babhūva siddhapīṭhānāṃ samūho vāñchitapradaḥ ..
3.41.54
śeṣāṅgānāṃ mahādevaḥ saṃskāraṃ vai vidhāya ca ..26..
3.41.55
asthimālāṃ vinirmāya cakāra kaṇṭhabhūṣaṇam ..
3.41.56
nityaṃ tadbhasma bhaktyā ca cakāra gātralepanam..27..
3.41.57
sati prāṇeśvarītyuktvā punarmūrcchāmavāpa saḥ ..
3.41.58
visasmāra brahma paramātmānamātmasaṃbhavaḥ ..28..
3.41.59
svātmārāmaḥ pūrṇakāmo niśceṣṭo virahajvarāt ..
3.41.60
taṃ śayānaṃ girivarasyābhyāśe vaṭamūlake ..29..
3.41.61
dṛṣṭvā devāḥ samājagmurvismitāḥ śivasannidhim ..
3.41.62
nārāyaṇaśca bhagavānīśvaraḥ saha pārṣadaiḥ ..4.43.30..
3.41.63
ratnayānenājagāma padmārcitapadāmbujaḥ..
3.41.64
ratnālaṃkāra śobhāḍhyaḥ pītavāsāścaturbhujaḥ .. 31 ..
3.41.65
īṣaddhāsyaprasannāsyo vanamālāvibhūṣitaḥ ..
3.41.66
brahmā śeṣaśca dharmaśca surāḥ sarve maharṣayaḥ .. 32 ..
3.41.67
samūṣurīśasadasi lakṣmīkānta praṇamya te ..
3.41.68
śrīhariḥ śaṅkaramaho kṛtvā vakṣasi mūrcchitam ..
3.41.69
rudantaṃ bodhayāmāsa jñānīśo jñānināṃ gurum .. 33 ..
3.41.70
śrībhagavānuvāca ..
3.41.71
svātmārāma nibodhedaṃ madīyaṃ vacanaṃ śṛṇu .. 34 ..
3.41.72
hitamadhyātmasāraṃ ca duḥkhaśokanikṛntanam ..
3.41.73
sarvādhyātmavidyamānabījaṃ jñānanidhiṃ vidhim .. 35 ..
3.41.74
tathāpi bodhayāmi tvāṃ sarvajñaṃ vedhaso vidhim ..
3.41.75
budhaṃ bodhayituṃ śakto'budho'pi prāṇasaṃkaṭe .. 36 ..
3.41.76
vyavahāro'sti lokeṣu sarvaḥ sarvaparasparam ..
3.41.77
māyāśritā guṇāḥ sarve hetavaḥ sukhaduḥkhayoḥ ... .. 37 ..
3.41.78
viṣṇumāyā balavatī guṇayuktaṃ prabādhate ..
3.41.79
duḥkhaṃ śokaṃ bhayaṃ śaṃbho durdine bhavatīśvara .. 38 ..
3.41.80
tatrātīte kutastāni sudine ca samāgate ..
3.41.81
harṣa aiśvaryadarpaśca saṃtataṃ tatra varddhate .. 39 ..
3.41.82
sarvāṇyetāni gaṇyante svapnānīva vipaścitaḥ ..
3.41.83
jñānaṃ labha mahādeva jñānabīja sanātana .. 4.43.40 ..
3.41.84
cetanāṃ kuru bhadraṃ te satīṃ prāpsyasi niścitam ..
3.41.85
tattoyaṃ śītatā nityaṃ nāgniṃ muñcati dāhikā .. 41 ..
3.41.86
tejaḥ sūryaṃ mahīṃ gandho tathā tvāṃ ca satī śiva ..
3.41.87
śailetyevaṃ samākarṇya hariṃ kiṃciduvāca ha .. 42 ..
3.41.88
netrāṇyunmīlanaṃ kṛtvā trinetraḥ śrūyatāmiti ..
3.41.89
trinetra uvāca ..
3.41.90
kastvaṃ tejaḥsvarūpo'si ka ime tava sannidhau .. 43 ..
3.41.91
kinnāma bhavataścaiṣāṃ kāni nāmāni kā satī ..
3.41.92
ko'haṃ ko me bhavānbrūte kiṃkarāḥ kuta āgatāḥ .. 44 ..
3.41.93
kva yāsyasi kva yāsyāmi kva gacchanta ime vada..
3.41.94
harirityevamākarṇya ruroda sagaṇo gire .. 45 ..
3.41.95
netranīraistrinetraṃ taṃ rudantaṃ prasiṣeca saḥ ..
3.41.96
haritrinetrayornetranīrapātena tatra vai ..46..
3.41.97
babhūva sarasāṃ śreṣṭhaṃ tīrthaṃ bhuvanapāvanam ..
3.41.98
bhārate'stagireḥ paścāttatrākṣayavaṭāṃtike .. 47 ..
3.41.99
sthalaṃ babhūva tapasāṃ muktibījaṃ tapasvinām ..
3.41.100
athovāca punaḥ śīghramādhyātmaṃ ca haraṃ hariḥ .. 48 ..
3.41.101
śṛṇvatāṃ sarvadevānāṃ munīnāmūrdhvaretasām ..
3.41.102
śrībhagavānuvāca ..
3.41.103
śṛṇu śaṃkara vakṣyāmi jñānānaṃda sanātana ..49..
3.41.104
jñānaṃ jñānanidhe śokādvismṛto'si parātpara ..
3.41.105
sudinaṃ durdinaṃ śaśvadbhavatyeva bhave bhave .. 4.43.50 ..
3.41.106
sarveṣāṃ prākṛtānāṃ ca te bīje sukhaduḥkhayoḥ..
3.41.107
sukhādbhavati harṣaśca darpaḥ śauryapramattatā .. 51 ..
3.41.108
rāga aiśvaryakāmaśca vidveṣaśca nirantaram ..
3.41.109
duḥkhācchokātsamudvegādbhayaṃ nityaṃ pravartate .. 52..
3.41.110
hatānyetāni sarvāṇi hate bīje maheśvara ..
3.41.111
sudinaṃ durdinaṃ caiva sarvakarmodbhavaṃ bhava .. 53 ..
3.41.112
tatkarma tapasā sādhyaṃ karmaṇā ca śubhāśubham ..
3.41.113
tapaḥ svabhāvasādhyaṃ ca svabhāvo'bhyāsato bhavet..54..
3.41.114
saṃsargasādhyo 'dhyāsaśca saṃsargaḥ puṇyato bhavet..
3.41.115
puṇyabījaṃ manaścaiva pāpabījaṃ ca caṃcalam .. 95 ..
3.41.116
manaḥ śaṃbho mamāṃśaśca sarveṃdriyapuraḥsaram..
3.41.117
sarveṣāṃ janako'haṃ ca cittvaṃ brahmā patistvayam .. 56 ..
3.41.118
brahraikaṃ mūrtibhedastu guṇabhedena saṃtatam ..
3.41.119
tadbrahma vividhaṃ vastu saguṇaṃ nirguṇaṃ śiva .. 57 ..
3.41.120
māyāśrito yaḥ saguṇo māyā'tītaśca nirguṇaḥ ..
3.41.121
svecchāmayaśca bhagavānicchayā vikaroti ca.. 58 ..
3.41.122
icchāśaktiśca prakṛtirnityā sarvaprasūḥ sadā ..
3.41.123
kecidekaṃ vadaṃtyeva brahmajyotiḥ sanātanam .. 59..
3.41.124
kecidvadanti dvividhaṃ brahma prakṛtipūrvakam ..
3.41.125
śṛṇu ye ca vadantyekaṃ māyāpuruṣayoḥ param ..4.43.60..
3.41.126
tasmādbhavati tau dvau ca tadbrahma sarvakāraṇam ..
3.41.127
atha caikaṃ paraṃ brahma dvividhaṃ bhavatīcchayā .. .. 61 ..
3.41.128
icchāśaktiśca prakṛtiḥ sarvaśaktiprasūḥ .sadā ..
3.41.129
tatrāśaktaśca saguṇaḥ sarvādhāraḥ sanātanaḥ .. 62 ..
3.41.130
sarveśvaraḥ sarvasākṣī sarvatrāsti phalapradaḥ ..
3.41.131
śarīraṃ dvividhaṃ śaṃbho nityaṃ prākṛtameva ca .. 63 ..
3.41.132
nityaṃ vināśarahitaṃ naśvaraṃ prākṛtaṃ sadā ..
3.41.133
ahaṃ tvaṃ cāpi bhagavānnāvayornityavigrahaḥ .. 64 ..
3.41.134
āvayoraṃśabhūtā ye prākṛtā naṣṭavigrahāḥ ..
3.41.135
rudrādayastvadaṃśāśca madaṃśā viṣṇurūpiṇaḥ .. 65 ..
3.41.136
mamāpyevaṃ dvidhā rūpaṃ dvibhujaṃ ca caturbhujam..
3.41.137
caturbhujo'haṃ vaikuṇṭhe padmayā pārṣadaiḥ saha .. 66 ..
3.41.138
goloke dvibhujo'haṃ ca gopībhiḥ saha rādhayā ..
3.41.139
dvividhaṃ ye vadantyevaṃ dvau pradhānau tu tanmate.. 67 ..
3.41.140
puruṣaśca sadā nityo nityā prakṛtirīśvarī ..
3.41.141
sadā tau dvau ca saṃśliṣṭau sarveṣāṃ pitarau śiva .. 68 ..
3.41.142
saśarīrau niḥśarīrau svecchayā sarvarūpiṇau ..
3.41.143
prādhānyaṃ ca yathā puṃsaḥ prakṛteśca sadā tathā .. 69 ..
3.41.144
satīmicchasi cecchambho prakṛteḥ stavanaṃ kuru ..
3.41.145
yatstotraṃ ca tvayā dattaṃ purā durvāsase mudā .. 4.43.70 ..
3.41.146
taddivyaṃ kaṇvaśākhoktaṃ bhaja tena jagatprasūm ..
3.41.147
śokanāśo bhavatu te śivaṃ śiva mamāśiṣā .. 71 ..
3.41.148
dūraṃ viplavahetuśca yātu strīvirahajvaraḥ ..
3.41.149
ityevamuktvā lakṣmīśo virarāma girīśvaram ..72..
3.41.150
stavanaṃ kartumārebhe prakṛteśca maheśvaraḥ ..
3.41.151
snātvā natvā ca śrīkṛṣṇaṃ brahmāṇaṃ bhaktisaṃyutaḥ..
3.41.152
puṭāñjaliyuto bhūtvā pulakāñcitavigrahaḥ .. 73 ..
3.41.153
maheśvara uvāca ..
3.41.154
oṃ namaḥ prakṛtyai mantraḥ ..
3.41.155
brāhmi brahmasvarūpe tvaṃ māṃ prasīda sanātani ..
3.41.156
paramātmasvarūpe ca paramānandarūpiṇi .. 74 ..
3.41.157
bhadre bhadraprade durge durgaghne durganāśini ..
3.41.158
potasvarūpe jīrṇe tvaṃ māṃ prasīda bhavārṇave .. .. 79 ..
3.41.159
sarvasvarūpe sarveśi sarvabījasvarūpiṇi ..
3.41.160
sarvādhāre sarvavidye māṃ prasīda jayaprade .. 76 ..
3.41.161
sarvamaṅgalarūpe ca sarvamaṅgaladāyini ..
3.41.162
samastamaṅgalādhāre prasīda sarvamaṅgale .. 77 ..
3.41.163
nidre tandre kṣame śraddhe tuṣṭipuṣṭisvarūpiṇi ..
3.41.164
lajje medhe buddhirūpe prasīda bhaktavatsale .. 78 ..
3.41.165
vedasvarūpe vedānāṃ kāraṇe vedadāyini ..
3.41.166
sarvavedāṅgarūpe ca vedamātaḥ prasīda me .. 79 ..
3.41.167
daye jaye mahāmāye prasīda jagadambike ..
3.41.168
kṣānte śānte ca sarvānte kṣutpipāsāsvarūpiṇi .. 4.43.80 ..
3.41.169
lakṣmīrnārāyaṇakroḍe sraṣṭurvakṣasi bhārati ..
3.41.170
mama kroḍe mahāmāye viṣṇumāye prasīda me .. 81 ..
3.41.171
kalākāṣṭhāsvarūpe ca divārātrisvarūpiṇi ..
3.41.172
pariṇāmaprade devi prasīda dīnavatsale .. 82 ..
3.41.173
kāraṇe sarvaśaktīnāṃ kṛṣṇasyorasi rādhike ..
3.41.174
kṛṣṇaprāṇādhike bhadre prasīda kṛṣṇapūjite .. 83 ..
3.41.175
yaśaḥsvarūpe yaśasāṃ kāraṇe ca yaśaḥprade ..
3.41.176
sarvadevīsvarūpe ca nārīrūpavidhāyini .. 84 ..
3.41.177
samastakāminīrūpe kalāṃśena prasīda me ..
3.41.178
sarvasaṃpatsvarūpe ca sarvasaṃpatprade śubhe .. 85 ..
3.41.179
prasīda paramānande kāraṇe sarvasaṃpadām ..
3.41.180
yaśasvināṃ pūjite ca prasīda yaśasāṃ nidhe .. 86 ..
3.41.181
ādhāre sarvajagatāṃ ratnādhāre vasundhare ..
3.41.182
carācarasvarūpe ca prasīda mama mā ciram . 87 ..
3.41.183
yogasvarūpe yogīśe yogade yogakāraṇe ..
3.41.184
yogādhiṣṭhātri devīśe prasīda siddhayogini .. 88 ..
3.41.185
sarvasiddhisvarūpe ca sarvasiddhipradāyini ..
3.41.186
kāraṇe sarva siddhīnāṃ siddheśvari prasīda me ..89 ..
3.41.187
vyākhyānaṃ sarvaśāstrāṇāṃ matabhede maheśvari ..
3.41.188
jñāne yaduktaṃ tatsarvaṃ kṣamasva parameśvari .. 4.43.90 ..
3.41.189
kecidvadanti prakṛteḥ prādhānyaṃ puruṣasya ca ..
3.41.190
kecittatra matadvaidhe vyākhyābhedaṃ vidurbudhāḥ .. 91 ..
3.41.191
mahāviṣṇornābhideśe sthitaṃ taṃ kamalodbhavam ..
3.41.192
madhukaiṭabhau mahādaityau līlayā haṃtumudyatau .. 92 ..
3.41.193
dṛṣṭvā stutiṃ prakurvantaṃ brahmāṇaṃ rakṣituṃ purā ..
3.41.194
bodhayāmāsa govindaṃ vināśahetave tayoḥ .. 93 ..
3.41.195
nārāyaṇastvadbhaktyā ca jaghāna tau mahāsurau ..
3.41.196
sarveśvarastvayā sārddhamanīśo'yaṃ tvayā vinā .. 94 ..
3.41.197
purā tripurasaṃgrāme gaganātpatite mayi ..
3.41.198
tvayā ca viṣṇunā sārddhaṃ rakṣito'haṃ sureśvari ..95..
3.41.199
adhunā rakṣa māmīśe pradagdhaṃ virahāgninā..
3.41.200
svātmadarśanapuṇyena krīṇīhi parameśvari..96..
First 200 of 227 passages. Read on