Pramāṇa · Search · About · API

Brahmavaivartapurana 3.43: adhyāyaḥ 045

Brahmavaivartapurāṇa 3.43

Language
Sanskrit

Contents

adhyāyaḥ 045

3.43.45.1

.. śrīkṛṣṇa uvāca ..
atha vedavidhānena saṃsthāpya vahnimīśvaraḥ ..
yajñaṃ cakāra tatraiva vāme saṃsthāpya pārvatīm .. 1 ..
nivṛtte vidhivadyajñe viprāya dakṣiṇāṃ dadau ..
śivaḥ śatasuvarṇāni vṛṃdāvanavinodini .. 2 ..
atha pradīpamānīya śaileṃdranagarastriyaḥ ..
nirvartya maṃgalaṃ karma gṛhaṃ saṃprāpya daṃpatī .. 3 ..
kṛtvā jayadhvaniṃ prītyā śubhanirmañchanādikam ..
sasmitāḥ sakaṭākṣāśca pulakāṃcitavigrahāḥ .. 4 ..
vāsagehaṃ saṃpraviśya dadṛśuḥ kāminīgaṇāḥ ..
śaṃkaraṃ rūpaveṣāḍhyaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam .. 5 ..
candanāgurukastūrīkuṃkumāṃcitavigraham ..
īṣaddhāsyaprasannāsyaṃ sakaṭākṣaṃ manoharam .. 6 ..
apūrvasūkṣmaveṣāḍhyaṃ siṃdūrabiṃdubhūṣitam ..
cārucaṃpakavarṇābhaṃ sarvāvayavasuṃdaram .. 7 ..
navīnayauvanasthaṃ ca munīndracittamohanam ..
sarasvatīṃ ca lakṣmīṃ ca sāvitrīṃ jāhnavīṃ ratim ..8..
aditiṃ ca śacīṃ caiva lopāmudrāmaruṃdhatīm ..
ahalyāṃ tulasīṃ svāhāṃ rohiṇīṃ ca vasuṃdharām .. 9 ..
śatarūpāṃ ca saṃjñāṃ ca satīstrīṇāṃ ca ṣoḍaśa ..
devakanyā nāgakanyā munikanyā manoharāḥ ..4.45.10..
yā yāḥ sthitāstatra tāsāṃ saṃkhyāṃ kartuṃ ca kaḥ kṣamaḥ ..
tābhī ratnāsane datte tatrovāsa śivo mudā ..
tamūcuḥ kramaśo devyo madhuroktiṃ sudhāmiva .. 11 ..
sarasvatyuvāca ..
prāptā satī mahādevādhunā prāṇadhikā mudā ..
dṛṣṭvā priyāsyaṃ caṃdrābhaṃ saṃtāpaṃ tyaja kāmuka .. .. 12 ..
kālaṃ gamaya kāleśa sadā saṃśleṣapūrvakam ..
viśleṣaste na bhavitā sarvakālaṃ mamāśiṣā .. 13 ..
lakṣmīruvāca ..
lajjāṃ vihāya deveśa satīṃ kṛtvā svavakṣasi ..

3.43.45.2

tiṣṭha saṃprati kā lajjā prāṇā yāṃti yayā vinā .. 14 ..
sāvitryuvāca ..
bhojayitvā satīṃ śaṃbho śīghraṃ bhojaya mā khidaḥ ..
tadācamya sakarpūraṃ tāṃbūlaṃ dehi bhaktitaḥ .. 15 ..
jāhnavyuvāca ..
svarṇakaṃkatikāṃ dhṛtvā keśānmārjaya yoṣitaḥ ..
kāminyāḥ svāmisaubhāgyaṃ sukhaṃ nātaḥ paraṃ bhavet .. 16 ..
ratiruvāca ..
gṛhītvā pārvatīṃ deva subhagāmatidurlabhām ..
kathaṃ mama prāṇanātho niḥsvārtha bhasmasātkṛtaḥ .. 17 ..
jīvayasi vibho kāmaṃ kāmavyāpāramātmani ..
kuru dūraṃ ca saṃtāpaṃ mama viśleṣahetukam ..18 ..
dampatīvirahakleśaṃ sarvaṃ jñātvā dayānidhe ..
tathāpi mama kāṃtaśca kopena bhasmasātkṛtaḥ .. 19 ..
ityuktvā kāmabhasmātha dadau sā granthibaṃdhitam ..
ruroda purataḥ śaṃbhornāthanāthetyudīrya ca .. 4.45.20 ..
haristadrodanaṃ śrutvā karuṇāmayasāgaraḥ ..
brahmā dharmādidevāśca yayurvāsagṛhaṃ śivam .. 21 ..
dṛṣṭvā nārāyaṇaṃ dharmaṃ brahmāṇaṃ ca surānapi ..
javena pīṭhādutthāya svājñāṃ kurvityuvāca ha .. 22 ..
śaṃkarasya vacaḥ śrutvā tamuvāca hariḥ svayam ..
kāmaṃ jīvaya he rudretyuktvā śīghraṃ jagāma saḥ .. 23 ..
ūcurdevyo bahutaraṃ vākyaṃ vinayapūrvakam..
krudhā dṛṣṭvā śūlabhṛto bhasmato nirgataḥ smaraḥ .. 24 ..
dṛṣṭvā kāmaṃ ratistaṃ ca praṇanāma maheśvaram ..
tadrūpaṃ ca tadākāraṃ sasmitaṃ sadhanuḥśaram .. 25 ..
praṇamya śaṃkaraṃ kāmaḥ stutiṃ kṛtvā yathāgamam ..
bahirgatvā hariṃ devānpraṇamya samuvāca ha .. 26 ..
kāmaṃ saṃbhāṣya devāśca yuyujuśca tamāśiṣam ..
kāle rakṣā vināśaśca niṣedhaḥ kena vāryate .. 27..
atha śailaḥ surānsarvānnārāyaṇapurogamān ..

3.43.45.3

bhojayāmāsa bhaktyā ca śāyayāmāsa yatnataḥ .. 28 ..
atha śaṃbhurvāsagṛhe vāme saṃsthāpya pārvatīm ..
miṣṭānnaṃ bhojayāmāsa tayā saha mudānvitaḥ .. 29 ..
bhuktavaṃtaṃ śivaṃ tatra devamātā'ditiḥ svayam ..
uvāca sasmitaṃ rādhe saṃprītyā sarasaṃ vacaḥ .. 4.45.30 ..
aditiruvāca ..
bhojanāṃte śaci śaṃbhoḥ śaucārthaṃ jalamarpaya ..
dehi śīghraṃ mama prītyā daṃpatyoḥ prītipūrvakam .. 31 ..
śacyuvāca ..
kṛtvā vilāpaṃ yaddhetoḥ śavaṃ kṛtvā svavakṣasi ..
yo babhrāma bhuvaṃ mohātkālena prāpa tāṃ satīm .. 32 ..
aruṃdhatyuvāca ..
mayā dattā satī tubhyaṃ menā dātumanīpsitā ..
vividhaṃ bodhayitvemāṃ ratiṃ ca kartumarhasi .. 33 ..
ahalyovāca ..
vṛddhāvasthāṃ parityajya hyatīva taruṇo'dhunā ..
tena menā tu mene tvāṃ sutāmarpitumīśvara .. 34 ..
tulasyuvāca ..
satī tvayā parityaktā kāmo dagdhaḥ purākṛtaḥ ..
kathaṃ tadā vasiṣṭhaśca prabho prasthāpito'dhunā .. 35 ..
svāhovāca ..
sthiro bhava mahādeva strīṇāṃ vacasi sāṃpratam ..
vivāhe vyavahāro'sti purastrīṇāṃ pragalbhatā .. 36 ..
rohiṇyuvāca ..
kāmaṃ pūraya pārvatyāḥ kāmaśāstraviśārada ..
kuru pāraṃ svayaṃ kāmī kāmināṃ kāmasāgaram .. .. 37 ..
vasuṃdharovāca ..
bhogadravyaṃ vinā bhogī na hi tuṣṭaḥ kṣudhāturaḥ ..
yena tuṣṭirbhavecchaṃbho tatkartumucitaṃ striyā .. 38 ..
saṃjñovāca ..
jānāsi bhāvaṃ sarvajña kāmārtānāṃ ca yoṣitām ..
na ca svasvāminaṃ śaṃbho satī jānāti saṃgatam .. 39 ..
śatarūpovāca ..
tūrṇaṃ prasthāpaya prītyā pārvatyā saha śaṃkaram ..
ratnapradīpaṃ tāṃbūlaṃ talpaṃ nirmāya nirjane .. 4.45.40 ..
śrīkṛṣṇa uvāca ..

3.43.45.4

strīṇāṃ tadvacanaṃ śrutvā tā uvāca śivaḥ svayam ..
nirvikārī ca bhagavānyogīṃdrāṇāṃ gurorguruḥ .. 41 ..
śaṃkara uvāca ..
devyo mā vadatoktiṃ ca hyevaṃbhūtāṃ mamāṃtike ..
jagatāṃ mātaraḥ sādhvyaḥ putre capalatā katham ..42..
śaṃkarasya vacaḥ śrutvā lajjitāḥ surayoṣitaḥ ..
babhūvuḥ saṃbhramāttūṣṇīṃ citraputtalikā yathā .. 43 ..
bhuktvā miṣṭāni bhagavānācamya ca mudā'nvitaḥ ..
sakarpūraṃ ca tāṃbūlaṃ bubhuje bhāryayā saha .. 44 ..
ratnasiṃhāsane śaṃbhurmenādatte manohare ..
sannidhāya mudāyukto dadarśa vāsamaṃdiram .. 45

3.43.67

ratnapradīpaśatakairjvaladbhi rjvalitaṃ śriyā ..
ratnapātraghaṭākīrṇaṃ muktāmāṇikyabhūṣitam .. 46 ..
ratnadarpaṇaśobhāḍhyaṃ maṃḍitaṃ śvetacāmaraiḥ ..
caṃdanāgurusaṃyuktaṃ puṣpaśayyāsamanvitam .. 47 ..
nānācitravicitrāḍhayaṃ nirmitaṃ viśvakarmaṇā ..
ratnasāreṇa khacitaṃ racitaṃ hīrakairvaraiḥ .. 48 ..
kutracitsuranirmāṇavaikuṃṭhasumanoharam ..
vṛṃdāvanaṃ kuṃjavanaṃ kutracidrāsamaṃḍalam .. 49 ..
kailāsaṃ ca kutracana kutracidiṃdramaṃdiram ..
dṛṣṭvāścaryaṃ mahādevaḥ parituṣṭo babhūva ha .. 4.45.50 ..
atha prabhātakālaśca babhūva prāṇavallabhe ..
nānāprakāravādyāni vādayāṃcakrire janāḥ .. 51 ..
sarve surāḥ samuttasthuḥ sajjībhūtāḥ sasaṃbhramāḥ ..
svavāhanānsamāruhya kailāsaṃ gantumudyatāḥ ..52..
vāsagehaṃ samāgatya dharmo nārāyaṇājñayā ..
uvāca śaṃkaraṃ yogī yogīśaṃ samayocitam .. 53 ..
dharma uvāca ..
uttiṣṭhottiṣṭha bhadraṃ te bhavatu pramathādhipa ..
pārvatyā saha māheṃdre yātrāṃ kuru hariṃ smaran .. 54 ..
itthaṃ dharmavacaḥ śrutvā pārvatyā saha śaṃkaraḥ ..
yātrāṃ cakāra māheṃdre vṛṃdāvanavinodini .. 55 ..
yātrāṃ kurvati deveśe pārvatyā saha śaṃkare ..
uccai ruditvā sā menā tamuvāca kṛpānidhim .. 56 ..
menovāca ..
kṛpānidhe kṛpāṃ kṛtvā madvatsāṃ pālayiṣyasi ..
sahasradoṣānbhagavānāśutoṣaḥ kṣamiṣyasi .. 57 ..
tvatpadāṃbujabhaktaiṣā madvatsā janma janmani ..
svapne jñāne smṛtirnāsti mahādevaprabhuṃ vinā .. 58 ..
tvadbhaktiśrutimātreṇa harṣāśrupulakānvitā ..
tvanniṃdayā bhavenmaunā mṛtyuṃjaya mṛtā iva .. 59 ..
ityuktā menakā śīghraṃ tatrāgatya himālayaḥ ..
uccai ruroda ca tadā vatsāṃ kṛtvā svavakṣasi .. 4.45.60 ..
kva yāsi vatsetyuccārya śūnyaṃ kṛtvā himālayam ..
smāraṃsmāraṃ tadgaṇaughaṃ vidārya manmanaḥ sphuṭam .. 61 ..
ityevamuktvā śailendraḥ samarpya ca śivāṃ śive ..
sa śailaḥ sahaputraśca rurodoccairmuhurmuhuḥ .. 62 ..
nārāyaṇaśca bhagavānadhyātmavidyayā svayam ..
sarvānprabodhayāmāsa kṛpayā sa kṛpānidhiḥ .. 63 ..
nanāma pārvatī bhaktyā mātaraṃ pitaraṃ gurum ..
māyayā ca mahāmāyā rurodoccairmurhumuhuḥ .. 64 ..
pārvatīrodanenaiva ruruduḥ sarvayoṣitaḥ ..
munayaśca surāḥ sarve sastrīkāḥ sagaṇaṃ dhruvam .. 65 ..
śīghraṃ yayuste kailāsaṃ devā mānasaśāyinaḥ ..
muhūrtārddhena muditāḥ saṃprāpuḥ śaṃkarālayam .. 66 ..
dṛṣṭvā gataṃ devapatnyo munipatnyaśca satvaram ..
āyayurdīpamānīya mudā maṅgalakarmaṇi .. 67

3.43.67_1

vāyupatnī kuberasya kāminī śukrakāminī ..

3.43.67_2

tārā suraguroḥ patnī patnī durvāsasastathā .. 68 ..

3.43.67_3

atribhāryānusūyā ca caṃdrapatnyastathaiva ca ..

3.43.67_4

devakanyā nāgakanyā munikanyāḥ sahasraśaḥ .. 69 ..

3.43.67_5

asaṃkhyakāminīsaṃghaḥ saṃkhyāṃ kartuṃ ca kaḥ kṣamaḥ ..

3.43.67_6

tāśca praveśayāmāsurdaṃpatīvāsamaṃdiram .. 4.45.70..

3.43.67_7

ratnasiṃhāsane ramye vāsayāmāsurīśvarīm ..

3.43.67_8

satīṃ tāṃ darśayāmāsa śivaḥ pūrvālayaṃ mudā .. 71 ..

3.43.67_9

sati smarasyato gehādyadgatā tātamaṃdiram ..

3.43.67_10

adhunā śailakanyā tvaṃ tatra dakṣasutā purā .. 72 ..

3.43.67_11

jātismarāṃ smārayāmi nityaṃ smarasi cedvada ..

3.43.67_12

śaṃkarasya vacaḥ śrutvā sasmitovāca sā satī .. 73 ..

3.43.67_13

sarvaṃ smarāmi prāṇeśa maunībhūto bhaveti tam ..

3.43.67_14

śivaḥ saṃbhṛtasaṃbhāro nānāvastumanoharam .. 74 ..

3.43.67_15

bhojayāmāsa devāṃśca nārāyaṇapurogamān ..

3.43.67_16

bhuktvā devāḥ prajagmuste nānāratnavibhūṣitāḥ..75..

3.43.67_17

sastrīkā sagaṇāḥ sarve praṇamya candraśekharam ..

3.43.67_18

nārāyaṇaṃ ca brahmāṇaṃ nanāma śaṃkaraḥ svayam ..76..

3.43.67_19

tau ca taṃ ca samāśliṣyāśiṣaṃ kṛtvā prajagmatuḥ ..

3.43.67_20

atha śailaśca menā ca mainākamājuhāva ha .. 77 ..

3.43.67_21

śīghramānaya bhadraṃ te pārvatīṃ śaṃkaraṃ suta ..

3.43.67_22

tayoḥ sa vacanaṃ śrutvā śīghraṃ gatvā śivālayam ..78..

3.43.67_23

ājagāma samānīya pārvatīparameśvarau ..

3.43.67_24

pārvatyāgamanaṃ śrutvā bālāśca bālikāstathā ..79..

3.43.67_25

vṛddhā yuvatyo yā yāśca śailāśca dudruvurmudā ..

3.43.67_26

menā sutābhyāṃ vadhvā ca saha dudrāva sasmitā .. 4.45.80 ..

3.43.67_27

himālayaśca mudito dudrāvānuvrajansutām ..

3.43.67_28

avaruhya rathāddevī mātaraṃ pitaraṃ gurum ..81..

3.43.67_29

praṇanāma pramuditā nimagnā''nandasāgare ..

3.43.67_30

pārvatīṃ ca samāśliṣya menakā harṣavihvalā .. 82 ..

3.43.67_31

himālayaśca mudito gatāḥ prāṇā ivāgatāḥ ..

3.43.67_32

sutāṃ nidhāya gehe sve ratnasiṃhāsanaṃ dadau ..83..

3.43.67_33

śūlabhṛte gaṇebhyaśca madhuparkādikaṃ mudā ..

3.43.67_34

tasthau śvaśuragehe ca sagaṇaścandraśekharaḥ ..84..

3.43.67_35

nityaṃ ṣoḍaśopacāraiḥ pūjitaḥ saha bhāryayā ..

3.43.67_36

ityevaṃ kathitaṃ rādhe śaṃkarodvāhamaṅgalam ..

3.43.67_37

śokajaṃ harṣajanakaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi .. 85 ..

3.43.67_38

.. iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe śrīkṛṣṇajanmakhaṇḍe nārāyaṇanāradasaṃvāde śaṃkaravivāho nāma pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ .. .. 45 ..

Linked texts (2)