Brahmavaivartapurana 3.45: adhyāyaḥ 047
Brahmavaivartapurāṇa 3.45
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 047
3.45.1
nārada uvāca ..
3.45.2
atha krīḍāṃtare rādhā kiṃ papraccha hariṃ vibhum ..
3.45.3
kāṃ kathāṃ kathayāmāsa kathyatāṃ karuṇānidhe .. 1 ..
3.45.4
.. śrīnārāyaṇa uvāca .. ..
3.45.5
utthāya sukhasaṃbhogādrādhāṃ kṛtvā puro hariḥ ..
3.45.6
uvāsa malayadroṇīṃ vaṭamūle manohare .. 2 ..
3.45.7
rādhā taṃ paripapraccha sasmitaṃ sumanoharam ..
3.45.8
darpabhaṅgaḥ vajrabhṛto nigūḍhaṃ śrutisundaram .. 3 ..
3.45.9
.. śrīrādhikovāca ..
3.45.10
śrutaṃ yaśaḥ śūlabhṛto darpabhaṅgaśca daivataḥ ..
3.45.11
pārvatyā darpabhaṅgaśca vivāhaśca tayoraho ..4..
3.45.12
adhunā śrotumicchāmi darpabhaṅgaṃ harerhare ..
3.45.13
śeṣāṇāṃ ca krameṇaiva vada vyasya jagadguro .. 5 ..
3.45.14
śrīkṛṣṇa uvāca ..
3.45.15
darpabhaṃgaṃ surapatestriṣu lokeṣu viśrutam ..
3.45.16
karṇapīyūṣamatulaṃ sundaraṃ śṛṇu sundari .. 6 ..
3.45.17
purā śatamakho darpātkṛtvā śatamakhānmudā ..
3.45.18
babhūva sarvadevānāmadhyakṣaḥ saṃpadā yutaḥ .. 7 ..
3.45.19
dinedine tadaiśvaryaṃ varddhate tapasāṃ phalāt ..
3.45.20
dīkṣāṃ taṃ kārayāmāsa siddhamannaṃ bṛhaspatiḥ ..8..
3.45.21
sa jajāpa mahāmantraṃ puṣkare śatavatsaram ..
3.45.22
babhūva mantrasiddhaśca paripūrṇamanorathaḥ .. 9 ..
3.45.23
brahmasvarūpāṃ prakṛtiṃ saṃpanmūḍho na manyate ..
3.45.24
sā taṃ śaśāpa svaguroḥ śāpaṃ lebhe'tikopataḥ....4.47.10..
3.45.25
ekadā prakṛteḥ śāpāddhatabuddhiḥ svasaṃsadi..
3.45.26
guruṃ dṛṣṭvā samutthāya na nanāma mudā'nvitaḥ .. 11 ..
3.45.27
bṛhaspatistataḥ kopānnovāsa gṛhamāyayau ..
3.45.28
na tasthau tārakābhyāśe tapase kānanaṃ yayau .. 12 ..
3.45.29
uvāca manasā dīno yātu saṃpaddhareriti ..
3.45.30
atha śakro matiṃ prāpya kva gato'to madīśvaraḥ ..13..
3.45.31
ityuktvā vegataḥ pīṭhājjagāma tārakāntikam..
3.45.32
praṇamya mātaraṃ bhaktyā nataskandhaḥ puṭāñjaliḥ .... 14 ..
3.45.33
sarvaṃ nivedanaṃ kṛtvā rurodoccairmuhurmuhuḥ ..
3.45.34
putrasya rodanaṃ dṛṣṭvā ruroda tārakā bhṛśam .. 15 ..
3.45.35
vatsa gaccha gṛhaṃ naiva guruṃ drakṣyasi sāmpratam ..
3.45.36
durdinānte guruṃ prāpya punarlakṣmīmavāpsyasi .. 16..
3.45.37
adhunā karmaṇāṃ bhogaṃ bhuṅkṣva mūḍha durāśaya..
3.45.38
durdine svagurau doṣaḥ sudine paritoṣaṇam ..17..
3.45.39
sudinaṃ durdinaṃ śakra kāraṇaṃ sukhaduḥkhayoḥ ..
3.45.40
ityuktvā tārakā devī virarāma pativratā .. 18 ..
3.45.41
jagāma śakraḥ snānārthaṃ svarṇadīṃ sumanoharām ..
3.45.42
dadarśa tatra rucirāṃ mārjantīṃ ca nitambinīm ..19..
3.45.43
sasmitāṃ sakaṭākṣāṃ tāmahalyāṃ gautamapriyām ..
3.45.44
dṛṣṭvā ca vipulaśroṇīṃ stanayugmaṃ manoharam ..4.47.20..
3.45.45
sa tasyāḥ śakraḥ saṃpaśyanmumoha kāmamohitaḥ ..
3.45.46
punaḥ sa cetanāṃ prāpya vihāya snānamīśvari .. 21 ..
3.45.47
mūrtiṃ vidhāya tadbhartustatsamīpaṃ jagāma ha ..
3.45.48
gatvā tu snigdhavastrāṃ tāṃ samākṛṣya smarāturaḥ .. 22..
3.45.49
cakāra vividhaṃ tatra śṛṃgāraṃ sumanoharam ..
3.45.50
mūrcchāṃ saṃprāpa kāmena tandrāṃ ca munikāminī ..23..
3.45.51
niśceṣṭā sukhasaṃbhogānniśceṣṭastridaśādhipaḥ ..
3.45.52
etasminnantare taptvā samāgatya munīśvaraḥ .. 24 ..
3.45.53
dadarśa gehe mithunaṃ maithune ca ratipriye ..
3.45.54
dṛṣṭvā cukopa sa munirjvalanniva hutāśanaḥ .. 25 ..
3.45.55
vijñānenātiroṣeṇa babhañja suratikṣaṇam ..
3.45.56
śakraḥ sa cetanāṃ prāpya dṛṣṭvā ca munipuṃgavam .. 26 ..
3.45.57
kālasvarūpaṃ trāsena dadhāra caraṇāmbujam ..
3.45.58
koparaktāsyanayano devaṃ pādānataṃ bhiyā ..
3.45.59
uvāca nītivacanaṃ gautamaḥ śaraṇāgatam .. 27 ..
3.45.60
gautama uvāca ..
3.45.61
dhik tvāmindra suraśreṣṭha kaśyapātmaja paṇḍita .. 28 ..
3.45.62
prapautra jagatāṃ sraṣṭurbuddhiste kathamīdṛśī ..
3.45.63
mātāmahaḥ svayaṃ dakṣo'ditirmātā pativratā .. 29 ..
3.45.64
karmasādhyaḥ svabhāvaśca kuladharmaṃ prabādhate ..
3.45.65
vedaṃ vijñāya jñānī tvaṃ yonilubdho'si karmaṇā .. 4.47.30 ..
3.45.66
yonīnāṃ ca sahasraṃ ca tava gātre bhavatviha ..
3.45.67
pūrṇavarṣaṃ ca satataṃ yonigandhaṃ tvamāpnuhi .. 31 ..
3.45.68
tataḥ sūryaṃ samārādhya yoniścakṣurbhaviṣyati ..
3.45.69
mama prāṇeśvarī duṣṭā yena mūḍha tvayā kṛtā .. 32 ..
3.45.70
macchāpena guroḥ kopādbhraṣṭaśrīrbhava sāmpratam ..
3.45.71
gurorapekṣayā mūḍha prāṇā nāpahṛtāstava .. 33 ..
3.45.72
tejasvino'tibandhorme baṃdhubhedabhiyā sura ..
3.45.73
uttiṣṭhottiṣṭha devendra gaccha vatsa svamandiram .. 34..
3.45.74
śubhāśubhaṃ ca yatkiṃcitsarvaṃ karmodbhavaṃ bhavet ..
3.45.75
mahāmunīndravacanādgataḥ śakraśca puṣkaram ...35..
3.45.76
cakārārādhanaṃ bhaktyā naiṣkṛtyaṃ ca cakāra ha ..
3.45.77
pādānatāmahalyāṃ tāmuvāca munipuṃgavaḥ .. 36 ..
3.45.78
vanaṃ gatvā ciraṃ tiṣṭha vidhāya mūrtimaśmanaḥ .. ..
3.45.79
akāmāṃ cakame śakraḥ sarvaṃ jānāmyahaṃ priye .. 37 ..
3.45.80
tathā ca parabhogyā me na bhogyā vrajādhame ..
3.45.81
paravīryaṃ yadudare kāmato'kāmato'pi vā ..38..
3.45.82
ahalye yāti daivena tadupāyaṃ niśāmaya ..
3.45.83
akāmato na ca duṣṭā sā prāyaścittena śuddhyati ..39..
3.45.84
kāmabhogena tyājyā sā karmabhogena śuddhyati ..
3.45.85
pitṛpāke daivapāke pūjāyāṃ nādhikāriṇī ..4.47.40 ..
3.45.86
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi kālasūtraṃ prayāti sā..
3.45.87
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi kṣayaṃ kṛtvā svakarmaṇaḥ .. 41 ..
3.45.88
svāmino vacanātsā tu praṇamya svāminaṃ bhiyā ..
3.45.89
nātha nātheti kurvantī rudantī vanamāpa sā .. 42 ..
3.45.90
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi bhuktvā bhogaṃ munipriyā ..
3.45.91
śrīrāmacaraṇasparśātsadyaḥ śuddhā babhūva ha ..43..
3.45.92
trailokyamohanaṃ rūpaṃ vidhāya munikāminī ..
3.45.93
jagāma gautamābhyāśaṃ muniḥ saṃprāpya sundarīm .. 44 ..
3.45.94
atha śakrasya vṛttāṃtaṃ paramaṃ śṛṇu sundari ..
3.45.95
pāpaghnaṃ puṇyabījaṃ tatsaṃvyasya kathayāmi te .. 45 ..
3.45.96
ekadā ca guroḥ kopātprakṛteravahelanāt ..
3.45.97
brahmahatyā vajrabhṛto babhūva hatacetasaḥ .. 46 ..
3.45.98
śakrastyaktagururdaivagrasto daityanipīḍitaḥ ..
3.45.99
jagāma śaraṇaṃ bhīto brahmāṇaṃ jagatāṃ gurum .... 47 ..
3.45.100
tadājñayā viśvarūpaṃ cakāra ca purohitam ..
3.45.101
babhūva tatra viśvasto daivādbuddhihato hariḥ .. 48 ..
3.45.102
daityadauhitrasya bhāvaṃ vijñāya ca vicakṣaṇaḥ ..
3.45.103
praciccheda śirastasya tīkṣṇabāṇena līlayā .. 49 ..
3.45.104
viśvarūpapitā tvaṣṭā śrutvā sadyaścukopa ha ..
3.45.105
iṃdraśatro vivarddhasvetyuktvā yajñaṃ cakāra ha .. 4.47.50 ..
3.45.106
yajñakuṃḍātsamuttasthau vṛtro nāma mahāsuraḥ ..
3.45.107
cakāra nigrahaṃ kopāddevānāmavalīlayā.. 51 ..
3.45.108
śakro mahāmunerasthnāṃ vajraṃ kṛtvā sudāruṇam ..
3.45.109
jaghāna vṛtraṃ devānāṃ kaṃṭakaṃ daityamardanaḥ .. 52 ..
3.45.110
brahmahatyā śunāsīraṃ dudrāva hatacetanam ..
3.45.111
raktavastraparīdhānā vṛtrastrīveṣadhāriṇī .. 53 ..
3.45.112
saptatālapramāṇā sā śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukā ..
3.45.113
īṣāpramāṇadaśanā mahābhītaṃ cakāra tam .. 94 ..
3.45.114
dhāvaṃtaṃ paridhāvaṃtī baliṣṭhā hatacetanam ..
3.45.115
khaḍgahastā dayāhīnā vegena paridhāvati .. 55 ..
3.45.116
iṃdro dṛṣṭvā ca tāṃ ghorāṃ smāraṃsmāraṃ guroḥ padam ..
3.45.117
viveśa mānasasaro mṛṇālasūkṣmasūtrataḥ .. 56..
3.45.118
tatra gaṃtuṃ na śaktā sā brahmaṇaḥ śāpakāraṇāt ..
3.45.119
sā tasthau vaṭaśākhāyāṃ sarasastaṭasannidhau .. 57 ..
3.45.120
athātra nahuṣo bhūpastrilokeśo babhūva ha ..
3.45.121
sa yayāce śacīṃ devānbaliṣṭho durbalānapi .. 58 ..
3.45.122
śacī śrutvā mahābhītā tārakāṃ śaraṇaṃ yayau ..
3.45.123
tārā nirbhartsya svapatiṃ bhṛtyapatnīṃ rarakṣa ca .. 59 ..
3.45.124
śacīmāśvāsya svagururjagāma tatsaro mudā ..
3.45.125
ājuhāva śunāsīraṃ kātaraṃ hatacetanam .. 4.47.60 ..
3.45.126
bṛhaspatiruvāca ..
3.45.127
uttiṣṭhottiṣṭha he vatsa bhayaṃ kiṃ te mayi sthite ..
3.45.128
tvadīśvaraṃ svareṇaiva niśāmaya bhayaṃ tyaja ..
3.45.129
svaraṃ bṛhaspaterjñātvā sarvasiddhīśvaro hariḥ .. 61 ..
3.45.130
sūkṣmarūpaṃ parityajya svarūpaṃ ca dadhāra saḥ ..
3.45.131
utthāya sadyaḥ saṃbhrāto guruṃ taṃ sūryavarcasam ..62..
3.45.132
dṛṣṭvā nanāma saṃprītyā saṃprītaṃ tyaktakopakam ..
3.45.133
padāṃbuje nipatitaṃ rudaṃtaṃ bhayavihvalam .. 63 ..
3.45.134
nidhāya vakṣasi premṇā ruroda premavihvalaḥ ..
3.45.135
rudaṃtaṃ vākpatiṃ tuṣṭaṃ tuṣṭāva tridaśeśvaraḥ ..
3.45.136
puṭāṃjaliḥ pulakito bhaktinamrātmakaṃdharaḥ .. 64 ..
3.45.137
iṃdra uvāca ..
3.45.138
kṣamasva bhagavandoṣaṃ kṛpāṃ kuru kṛpānidhe .. 65 ..
3.45.139
bhṛtyāparādhaṃ satataṃ na gṛhṇāti sadīśvaraḥ ..
3.45.140
svabhāryāsu svaśiṣyeṣu svabhṛtyeṣu suteṣu ca .. 66 ..
3.45.141
durbalaḥ sabalo vā'pi ko daṃḍaṃ kartumakṣamaḥ ..
3.45.142
triṣu koṭiṣu deveṣu devako'hamapaṃḍitaḥ ..67..
3.45.143
tvatprasādātsuraśreṣṭha kṛpayā varddhitastvayā ..
3.45.144
saṃhartumīśastvaṃ sarvamahaṃ ko vāpi kīṭavat .. 68 ..
3.45.145
svayaṃ vidhātuḥ pautraśca punaḥ sraṣṭuṃ svayaṃ kṣamaḥ ..
3.45.146
iti tasya stavaṃ śrutvā parituṣṭo guruḥ svayam ..
3.45.147
uvāca vacanaṃ prītyā prasannavadanekṣaṇaḥ .. 69 ..
3.45.148
gururuvāca ..
3.45.149
sthiro bhava mahābhāga niścalāṃ kamalāṃ labha .. 4.47.70 ..
3.45.150
saṃprāpya paramaiśvaryaṃ pūrvasmācca caturguṇam ..
3.45.151
gacchāmarāvatīṃ vatsa rājyaṃ kuru puraṃdara .. 71 ..
3.45.152
hataśatrurmatprasādādgatvā paśya śacīṃ satīm ..
3.45.153
ityevamuktvā sa guruḥ saśiṣyo gaṃtumudyataḥ .. 72 ..
3.45.154
dadarśa purato ghorāṃ brahmahatyāṃ suduḥsahām ..
3.45.155
dṛṣṭvā śakro mahābhītastaṃ guruṃ śaraṇaṃ yayau .. 73 ..
3.45.156
bṛhaspatirmahābhītaḥ sasmāra madhusūdanam ..
3.45.157
etasminnaṃtare tatra vāgbabhūvāśarīriṇī .. 74 ..
3.45.158
svalpākṣarā ca bahvarthā tāṃ śuśrāva bṛhaspatiḥ ..
3.45.159
saṃsāravijayaṃ nāma sarvāśubhavināśanam .. 75 ..
3.45.160
rādhike vacanaṃ śrutvā śiṣyaṃ rakṣādhuneti ca..
3.45.161
tadā tvatkavacaṃ dattvā śiṣyāya śiṣyavatsalaḥ ..76..
3.45.162
cakāra bhasmasāttāṃ ca huṃkāreṇaiva līlayā ..
3.45.163
tadā śiṣyaṃ gṛhītvā ca gatvā tāmamarāvatīm ..77..
3.45.164
dadarśa cchinnabhagnāṃ ca śatruṇā vacanādguroḥ ..
3.45.165
bharturāgamanaṃ śrutvā śacī saṃhṛṣṭamānasā ..78..
3.45.166
praṇamya ca guruṃ bhaktyā svakāṃtaṃ praṇanāma sā ..
3.45.167
śrutvā''gamanamiṃdrasya samājagmuḥ surāḥ priye ..
3.45.168
ṛṣayo munayaścaiva harṣagadgadamānasāḥ ..79 ..
3.45.169
yojayāmāsa satkāraṃ nirmātumamarāvatīm ..
3.45.170
pūrṇamabdaśataṃ śilpī nirmame tvamarāvatīm.. 4.47.80 ..
3.45.171
nānāratnavicitrāḍhyāṃ maṇiratneṃdranirmitām ..
3.45.172
manoharāṃ nirupamāṃ na hi tuṣṭo yayā hariḥ ..81..
3.45.173
viśvakarmā gṛhaṃ gaṃtuṃ na śaśāka vinā''jñayā..
3.45.174
paramodvignacittaśca brahmāṇaṃ śaraṇaṃ yayau .. 82 ..
3.45.175
vijñāya tadabhiprāyaṃ tamuvāca vidhiḥ svayam ..
3.45.176
tava karmakṣayādeva tāvacchvo bhaviteti ca ..83..
3.45.177
śrutvā tadvacanaṃ kāruḥ śīghraṃ prāpāmarāvatīm ..
3.45.178
brahmā jagāma vaikuṇṭhe praṇamyovāca mātaram ..84..
3.45.179
harirbrahmāṇamāśvāsya prasthāpya svagṛhaṃ ca tam ..
3.45.180
viprarūpaṃ samāsthāya cājagāmāmarāvatīm .. 85 ..
3.45.181
daṇḍī chattrī śuklavāsā bibhrattilakamujjvalam ..
3.45.182
atikharvaḥ śukladaṃtaḥ sasmitaḥ sumanoharaḥ .. 86 ..
3.45.183
vayasā'tiśiśurbuddhyā jñānavṛddhyā vicakṣaṇaḥ ..
3.45.184
svayaṃ vidhāturdhātā ca dātā ca sarvasaṃpadām .. 87 ..
3.45.185
iṃdradvāre samuttiṣṭhandvārapālamuvāca ha ..
3.45.186
brūhīdaṃ brahmaṇo dvāre śīghraṃ tvāṃ draṣṭumāgataḥ .. 88 ..
3.45.187
ityevaṃ vacanaṃ śrutvā dvāri jñānaṃ cakāra tam ..
3.45.188
sa ca śīghraṃ samāgamya dadarśa brāhmaṇārbhakam .. 89 ..
3.45.189
bālakānāṃ bālikānāṃ samūhaiḥ pariveṣṭitam ..
3.45.190
hasadbhiśca mahotsāhātsasmitaṃ tejasā'nvitam .. 4.47.90 ..
3.45.191
praṇanāma harirbhaktyā taṃ hariṃ śiśurūpiṇam ..
3.45.192
āśiṣaṃ yuyuje prītyā taṃ harirbhaktavatsalaḥ .. 91 ..
3.45.193
madhuparkādikaṃ dattvā śakraḥ pūjāṃ cakāra tam ..
3.45.194
papracchāgamanaṃ kasmādvadeti viprabālakam .. 92 ..
3.45.195
iṃdrasya vacanaṃ śrutvā tamuvāca dvijārbhakaḥ ..
3.45.196
megha gambhīrayā vācā bṛhaspatigurorguruḥ .. 93 ..
3.45.197
brāhmaṇa uvāca ..
3.45.198
samāgato'haṃ tvāṃ draṣṭuṃ praṣṭuṃ vacanamīpsitam ..
3.45.199
citraṃ nagaranirmāṇaṃ samākarṇyādbhutaṃ hare .. 94 ..
3.45.200
kativarṣaṃ ca nirmāṇe bhavānsaṃkalpito yathā ..
First 200 of 340 passages. Read on
Linked texts (1)
- Kālikāpurāṇa — Sanskrit