Pramāṇa · Search · About · API

Brahmavaivartapurana 3.83: adhyāyaḥ 85

Brahmavaivartapurāṇa 3.83

Language
Sanskrit

Contents

adhyāyaḥ 85

3.83.119.1

atha pañcāśītitamo'dhyāyaḥ
nanda uvāca
varṇānāṃ ca caturṇāṃ ca bhakṣyābhakṣyaṃ ca sāṃpratam .
vipākaṃ karmaṇāṃ caiva sarveṣāṃ prāṇināmapi .. 1 ..
kathayasva mahābhāga kāraṇānāṃ ca kāraṇam .
tvatto'nyaṃ kaṃ ca pṛcchāmi nitāntaṃ santamīśvaram .. 2 ..
śrībhagavānuvāca
bhakṣyābhakṣyaṃ caturṇāṃ ca varṇānāṃ ca yathocitam .
vedoktaṃ śrūyatā tāta sāvadhānaṃ niśāmaya .. 3 ..
ayaḥpātre payaḥpānaṃ gavyaṃ siddhānnameva ca .
bhṛṣṭādikaṃ padhu guḍaṃ nālikerodakaṃ tathā .. 4 ..
phalaṃ mūlaṃ ca yatkiṃcidabhakṣayaṃ manurabravīt .
dagdhānnaṃ taptasauvīramabhakṣyaṃ vrahmanirmitam .. 5 ..
nālikerodakaṃ kāṃsye tāmrapātre sthitaṃ madhu .
gavyaṃ ca tāmrapātrasthaṃ sarvaṃ madyaṃ ghṛtaṃ vinā .. 6 ..
tāmrapātre payaḥpānamucchiṣṭe ghṛtabhojanam .
dugdhaṃ salavaṇaṃ caiva sadyo gomāṃsabhakṣaṇam .. 7 ..
abhakṣyaṃ madhumikṣaṃ ca ghṛtaṃ tailaṃ guḍaṃ tathā .
ārdrakaṃ guḍasaṃyuktamabhakṣyaṃ śrutisaṃmatam .. 8 ..
pītaśeṣajalaṃ caiva māghe ca mūlakaṃ tathā .
japādikaṃ ca śayane sadā prājñaḥ parityajet .. 9 ..
dvirbhojanaṃ ca divase saṃdhyayohbhojanaṃ tathā .
bhakṣyaṃ ca rātriśeṣe ca dhruvaṃ prājñaḥ parityajet .. 10 ..
pānīyaṃ pāyasaṃ cūrṇaṃ ghutaṃ lavaṇameva ca .
svastikaṃ guḍakaṃ caiva kṣīraṃ takraṃ tathā madhu .. 11 ..
hastāddhastagṛhītaṃ ca sadyo gomāṃsameva ca .
karpūraṃ raupyapātrasthamabhakṣyaṃ śrutisaṃmatam .. 12 ..
pariveṣaṇakārī cedbhoktāraṃ spṛśate yadi .
mabhakṣyaṃ ca tadannaṃ ca sarveṣāmeva saṃmatam .. 13 ..
nakulānāṃ gaṇḍakānāṃ mahiṣāṇāṃ ca pakṣiṇām .

3.83.119.2

sarpāṇāṃ sūkarāṇāṃ ca gardabhānāṃ viśeṣataḥ .. 14 ..
marjārāṇāṃ sṛgālānāṃ kukkuṭānāṃ vrajeśvara .
vyāghrāṇāmapi siṃhānāṃ tyājyaṃ māṃsaṃ nṛṇāṃ sadā .. 15 ..
jalaukasāṃ ca nakrāṇāṃ gedhikānāṃ tathaiva ca .
maṇḍūkānāṃ karkaṭānāṃ cuñcukānāṃ ca niścitam .. 16 ..
gavāṃ ca camarīṇāṃ ca na kalau māṃsabhakṣaṇam .
hastināṃ ghoṭakānāṃ ca nṛṇāmeva ca rakṣasām .. 17 ..
daṃśaśca maśakaścaiva makṣikā ca pipīnikā .
anyedhāṃ ca niṣiddhānāṃ loke vede vrajeśvara .. 18 ..
vānarāṇāṃ bhallukānāṃ śarabhāṇāṃ tathaiva ca .
niṣiddhaṃ mṛganābhīnāṃ gardabhānāṃ ca māṃsakam .. 19 ..
abhakṣyaṃ mahiṣīṇāṃ ca dugdhaṃ dadhi ghṛtaṃ tathā .
svastikaṃ ca tathā tatra viprāṇāṃ navanītakam .. 20 ..
māṃsamucchaiḥśravasakaṃ tasya dugdhādikaṃ tathā .
varṇānāṃ ca caturṇāṃ cāpyabhakṣyaṃ ca śrutau śrutam .. 21 ..
abhakṣyamārdrakaṃ caiva sarveṣāṃ ca raverdine .
paryuṣitaṃ calaṃ cānnaṃ viprāṇāṃ dugdhameva ca .. 22 ..
varṇānāṃ ca caturṇāṃ cāpyavīrānnasya bhakṣaṇam .
tadannaṃ ca surātulyaṃ gomāṃsādhikameva ca .. 23 ..
avīrānnaṃ ca yobhuṅkte brāhmaṇo jñānadurbalaḥ .
pitṛdevārcanaṃ tasya niṣphalaṃ manurabravīt .. 24 ..
brahmāṇānāṃ va2ṣṇavānāmabhakṣyaṃ matsyameva ca .
itareṣāmabhakṣyaṃ ca pañcaparvasu niścitam .. 25 ..
pitṛdevāvaśeṣe ca bhakṣyaṃ māṃsaṃ na dūthitam .
pañcaparvasu tyājyaṃ ca sarveṣāṃ manurabravīt .. 26 ..
asaṃskṛtaṃ ca lavaṇaṃ tailaṃ cābhakṣyameva ca .
bhakṣyaṃ pavitraṃ sarveṣāṃ vyañjanaṃ vahnisaṃskṛtam .. 27 ..
ekahaste ghṛtaṃ toyamabhakṣyaṃ sarvamaṃmatam .
āvilaṃ kṛmiyuktaṃ ca pariśuddhaṃ ca nirmalam .. 28 ..

3.83.119.3

abhakṣyaṃ brahmāṇānāṃ ca vaiṣṇavānāṃ viśeṣataḥ .
anivedyaṃ harereva yatīnāṃ brahmacāriṇām .. 29 ..
pipīlikāmiśritaṃ ca madhu gavyaṃ guḍaṃ tathā .
yatkiṃcidvastu vā tāta na bhakṣyaṃ ca śrutau śrutam .. 30 ..
pakṣibhakṣyaṃ kīṭabhakṣyaṃ śṛddhaṃ pakvaphalaṃ tathā .
kākabhakṣyamabhakṣyaṃ ca sarveṣāṃ dravyameva ca .. 31 ..
ghṛtapakvaṃ tailapakvaṃ miṣṭānnaṃ śūdrasaṃskṛtam .
abhakṣyaṃ brāhmaṇānāṃ ca śūdrabhakṣyaṃ ca pīṭhakam .. 32 ..
sarveṣāmaśucīnāṃ ca jalamannaṃ parityajet .
āśaucāntātparadine śuddhameva na saṃśayaḥ .. 33 ..
vipākaṃ karmaṇāmeva duṣkaraṃ śrutisaṃmatam .
bhakṣyābhakṣyaṃ ca kathitaṃ yathājñānaṃ vraceśvara .. 34 ..
kramāccaturṣu vedeṣu cauktaṃ matacatuṣṭayam .
sarveṣāṃ sārabhūtaṃ ca kathayāmi pitaḥ śṛṇu .. 35 ..
nābhuktaṃ kṣīyate karma kalpakoṭiśatairapi .
avaśyameva bhoktavyaṃ kṛtaṃ karma śubhāśubham .. 36 ..
tīrthānāṃ ca surāṇāṃ ca sahāyena nṛṇāmapi .
kiṃcidbhavati sāhāyyaṃ kāyavyūhena sarvataḥ .. 37 ..
prāyaścitāni cīrṇāni niścitamamatparāṅamukham .
na niṣpunanti he tāta surākumbhamivā''pagāḥ .. 38 ..
prāyaścittena puṇyena na hi śudhyanti mānavā .
sarvārambheṇa vaiśyendra dānena yogato'pi vā .. 39 ..
śubhāśubhaṃ ca yatkarma vinā bhogānna ca kṣayaḥ .
bhogena śuddhimāpnoti tato muktirbhavennṛṇām .. 40 ..
na naṣṭaṃ duṣkṛtaṃ karma sukṛtena ca karmaṇā .
na naṣṭaṃ sukṛtaṃ karma kṛtena duṣkṛtena ca .. 41 ..
yajñena tapasā vā'pi vratenānaśanena ca .
tīrthasnānena dānena japena niyamena ca .. 42 ..
bhuvaḥ pradakṣiṇenaiva purāṇaśravaṇena ca .

3.83.119.4

upadeṇena puṇyena pūjayā gurudevayoḥ .. 43 ..
svadharmācaraṇenaivātithīnāṃ pūjanena ca .
brahmaṇāṃ pūjanenaiva bhojanena viśeṣataḥ .. 44 ..
yaddhattamapi viprāya tatprāptaṃ pūrṇarūpataḥ .
bījarūpaṃ ca taddānaṃ kṣetrarūpaṃ ca brahmaṇaḥ 45
ekena karmaṇā tāta svargaṃ prāpnoti mānavaḥ .
karmaṇā na hi mokṣaṃ ca tadeva mama sevayā .. 46 ..
svargaṃ ca sukṛtenaiva narakaṃ duṣkṛtena ca .
vyādhirjanma ca yonau ca kutsite ca tataḥ śuciḥ .. 47 ..
goghno yo brāhmaṇānāṃ ca kāmataścopapātakī .
dandaśūkatvamāpnoti golomasamavarṣakam .. 48 ..
sarpeṇa bhakṣitastena cvālayā garalasya ca .
tṛṣito vyathitaścaiva nirāhāraḥ kṛśodaraḥ .. 49 ..
tataḥ kuṇḍātsamutthāya gaurbhavellomavarṣakam .
tataḥ kuṣṭhī ca cāṇḍālo varṣalakṣaṃtato naraḥ .. 50 ..
tadā bhavedbrāhmaṇaśca kuṣṭhayukto hi karmaṇā .
bhojayitvā vipralakṣaṃ nirvyādhiśca bhavecchuciḥ .. 51 ..
akāmatastadardhaṃ ca kṣatriyasyāpi kāmataḥ .
akāmatastadardhaṃ ca tadardhaṃ ca viśastathā .. 52 ..
tadardha śūdragoghnaśca bhuṅkte pāpaṃ na saṃśayaḥ .
prāyaścittena śuddhaśca bhuṅkte śeṣaṃ ca karmaṇaḥ .. 53 ..
anukalpe caturthaṃ ca pāpaṃ bhuṅkte na saṃśayaḥ .
caturguṇaṃ ca goghnānāṃ brāhmaṇānāṃ ca pātakam .. 54 ..
bhuṅkte pāpaṃ ca brahmanno brāhmaṇāścetaro'pi vā .
krameṇānena bodhyaṃ ca kāmato'kāmato'pi vā .. 55 ..
prāyaścittaṃ janma karma vyādhireva pa saṃśayaḥ .
goghno bhavati gauścāpi yāvadvarṣa ca niścitam .. 56 ..
caturguṇaṃ ca teṣāṃ ca brahmaghno viṭkṛmirbhavet .
tato bhavati mlecchaśca tāvadvarṣacaturguṇam .. 57 ..

3.83.119.5

tataścāndho bhavedvipraḥ pūrveṣāṃ ca caturguṇam .
brahmaṇānāṃ caturlakṣaṃ bhojayitvā śucirbhavet .. 58 ..
cakṣuṣmāṃśca yaśasvī ca bhavetso'pyatipātakāt .
strīghnacaturṇāṃ varṇānāṃ vede so'pyatipātakī .. 59 ..
kālasūtraṃ ca prāpnoti strīlomasamavarṣakam .
bhakṣitaḥ kṛmiṇā tatra nirāhāro vyathāyutaḥ .. 60 ..
tato bhavati loke ca tāvadvarṣa ca pātakī .
tataḥ pāpī bhavetso'pi yakṣmagrastaśca karmaṇā .. 61 ..
varṣāṇāṃ śatakaṃ caiva vipralakṣaṃ ca bhojayet .
tataḥ śuddho brāhmaṇaśca vidvāṃstapasi saṃyataḥ .. 62 ..
kiṃcidbhuṅakte pāpaśeṣaṃ svarṇadānācchucirbhavet .
garbhaghnaśca mahāpāpī saṃprāpnoti śunīmukham .. 63 ..
varṣāṇāṃ satakaṃ caiva ghoṭakaśca bhaveddhruvam .
varṣāṇāṃ śatakaṃ caiva sūkṣmaśastreṇa pīḍītaḥ .. 64 ..
tataḥ pāpī bhavedvaiśyo dravyayukto hi kamaṃṇā .
pañcāśadvarṣaparyantaṃ svarṇadānādbhavecchuciḥ .. 65 ..
tataḥ svakulajāto'pi nirvyādhirbrāhmaṇaḥśuciḥ .
brāhmaṇaḥ kṣatriyaghnaśca kṣatriyo vā vinā raṇāt .. 66 ..
taptaśūlaṃ ca prāpnoti varṣāṇāṃ ca sahasrakam .
kvathitaṃ taptalohena cā''rtanādaṃ karoti ca .. 67 ..
tato bhavenmattagajo varṣāṇāṃ śatakaṃ tathā .
tato raktavikārī ca śūdro varṣaśataṃ tathā .. 68 ..
gajadānena muktaśca vyādhitaśca tato dvijaḥ .
vaiśyaghnaścāpi vaiśyaśca śūdraghno vaiśya eva ca .. 69 ..
vaiśyaghnaścāpi śūdraśca samaṃ pāpaṃ labheddhruvam .
kṛmikuṇḍaṃ ca prāpnoti varṣāṇāṃ śatakaṃ tathā .. 70 ..
kṛmibhirbhakṣito duḥśī kirātaśca bhavettataḥ .
varṣāṇāṃ śatakaṃ caiva kṛmivyādhisamanvitaḥ .. 71 ..
tato mandāgniyuktaśca brāhmaṇo dainyavānvraja .

3.83.119.6

pañcāśadvarṣaparyantaṃ durbalaśca kṛśodaraḥ .. 72 ..
muktirbhavati yuktena tīrthecāśvapradānataḥ .
śūdraghno brahmaṇaścaiva kāmato'kāmato'pi vā .. 73 ..
sāvitrī lakṣayāpyena tadardhena śucirbhavet .
caturvarṇaḥ kukkuraghno hyabhiśaptaśca śaṃbhunā .. 74 ..
varṣāṇāṃ śatakaṃ caiva prāpnoti rauravaṃ naraḥ .
tato bhavetkukkulaśca varṣāṇāmapi ṣoḍaśa .. 75 ..
tataḥ śuddho bhavedvipro bhakṣitaḥ kukkureṇai ca .
gaṅgāsnānena dānena svarṇasyāpi bhavecchuciḥ .. 76 ..
mārjāraghnaścaturvarṇo gaṅgāsnānādbhavecchuciḥ .
viprāya lavaṇaṃ dattvā ṣaṭpalaṃ ca pramucyate .. 77 ..
hatvā sarpāṃścaturvarṇo mama pādena cihnitān .
brahmahatyācaturthaṃ ca pātakaṃ ca labheddhruvam .. 78 ..
asipatraṃ ca narakaṃ varṣāṃṇāṃ śatakaṃ tathā .
prāpnoti yātanāyukto vicchinnastīkṣṇadhārayā .. 79 ..
tato bhavati sarpaśca ḍuṇḍubho varṣapañcakam .
nareṇa tāḍito duḥkhī mṛtyorbhavati pīḍitaḥ .. 80 ..
tato bhavennaraḥ pāpī jvarayukto hi durbalaḥ .
varṣāṇāṃ pañcakenaiva mṛto bhavati karmaṇā .. 81 ..
aśvaghnaśca gajaghnaśca caturvarṇaśca pātakī .
varṣāṇāṃ pañcakenaiva mṛto bhavati karmaṇā .. 82 ..
tato bhavati hastī ca ghoṭako vā vrajeśvara .
yāvadviṃśativarṣāṇi tataḥ śūdro bhaveddhruvam .. 83 ..
ahaṃkṛtī vyādhiyukto raupyadānena mucyate .
brāhmaṇānāṃ ca śatakaṃ bhojayitvā śucirbhavet .. 84 ..
kṣudrajantuvadhenaiva kṣudrajanturbhavennaraḥ .
varṣāṇāṃ śatakaṃ caiva kṣudravyādhiṃ tarettataḥ .. 85 ..
kṛpā kāryā satā śaśvatahiṃsreṣu ca jantuṣu .
hiṃsāyāṃ na hi doṣaśca hiṃsrāṇāṃ ca vrajeśvara .. 86 ..

3.83.119.7

aśvatthaghnaścatuvaṃrṇo brahmahatyācaturthakam .
pāpaṃ ca labhate tāta cāsipatraṃ vrajeddhruvam .. 87 ..
sa tīkṣṇenāpi śastreṇa vicchinnaśca divāniśam .
varṣāṇāṃ śatakaṃ caiva bhuṅkte paramayātanām .. 88 ..
tato bhavati vṛkṣaśca śālamalirahvarṣalakṣakam .
tato bhavati śūdraśca cchinnāṅgo vyādhisaṃyutaḥ .. 89 ..
yāvajjīvanaparyantaṃ tato vipro bhaveddhruvam .
vraṇavyādhisamāyukto mucyate svarṇadānataḥ .. 90 ..
mithyāsākṣyapradātā ca kṛtaghno'tikṛtaghnakaḥ .
viśvāsaghātī mitraghno viprāṇāṃ dhanahārakaḥ .. 91 ..
śūdraśrāddhānnabhojī ca śūdrāṇāṃ śavadāhakaḥ .
śūdrāṇāṃ sūpakāraśca vṛṣavāhakapātakī .. 92 ..
dhāvako devalaścāpi caite'tipāpinastathā .
kumbhīpākaṃ prayāntayeva varṣāṇāṃ ca sahasrakam .. 93 ..
tatraiva taptatailena saṃtaptaśca divāniśam .
ṇakṣito vyathitaścaiva sarvākāreṇa jantunā .. 94 ..
gṛdhraḥ koṭisamasrāṇi śatajanmāni śūkaraḥ .
śvāpadaḥ śatajanmāni śūdro rogī bhavettataḥ .. 95 ..
mandāgnijvarasaṃyuktaḥ pañcāśadvarṣakaṃ tathā .
suvarṇānāṃ śatapalaṃ dattavā śuddho bhaveddhruvam .. 96 ..
caturvarṇo vastrahārī gavyahārī ca mānavaḥ .
raupyamuktāpahārī ca śūdradravyāpahārakaḥ .. 97 ..
varṣāṇāṃ ca sahasraṃ ca bakajātirbhaveddhruvam .
mutrakuṇḍaṃ ca vai bhuktvā varṣāṇāṃ śatakaṃ tathā .. 98 ..
tato bhavecchūdrajātirvarṣāṇāṃ śatakaṃ vraja .
kuṣṭhavyādhisamāyukto galitaścaiva pātakī .. 99 ..
tato bhavedbrāhmaṇaśca kuṣṭhāvaśeṣasaṃyutaḥ .
svarṇaṣaṭpaladānena vyādhito mucyate śuciḥ .. 100 ..
śākāpahārakaścaiva phalāpahārakastathā .

3.83.119.8

yakṣaḥ pṛthivyāṃ saṃbhūto līlādravyāpahārakaḥ .. 101 ..
varṣāṇāṃ śatakaṃ caiva cāṣapakṣī bhaveddhruvam .
tato bhavetkṛṣṇavarṇaḥ śūdraśca bhārate bhuvi .. 102 ..
tato bhavedbrāhmaṇaścāpyadhikāṅgo'pi janmani .
punarjanmadvijo bhūtvā sucyate viprabhojanāt .. 103 ..
pakvadravyāpahārī ca paśuyonirbhavedradhruvam .
yasyāṇḍakośo gandhāktaḥ kastūrī yasya nāma ca .. 104 ..
saptajanmamṛgo bhūtvā tato bhavati gandhakaḥ .
janmaikaṃ ca tataḥ śūdro galatkuṣṭhī ca janmani .. 105 ..
tato rogāvaśeṣeṇa saṃyuto brahmaṇaḥ kṛśaḥ .
svarṇaṣaṭpaladānena mucyate nātra saṃśayaḥ .. 106 ..
dhānyāpahārī duḥkhī ca kṛpaṇaḥ saptajanmasu .
viṣṭhākuṇḍaṃ varṣaśataṃ saṃprāpya mucyate bhiyā .. 107 ..
svarṇāpahārī kuṣṭhī ca mānava patito bhavet .
svarṇadānapratigrāhī viṭkuṇḍaṃ ca prayāti ya .. 108 ..
tato varṣaśataṃ bhuktvā purīṣaṃ ca divāniśam .
tato vyāgho bhavecchūdro raktadoṣeṇa saṃyutaḥ .. 109 ..
tajjanmapātakaṃ bhuktvā brāhmaṇaśca punarbhavet .
vyādhiroṣāvayuktaśca mucyate svarṇadānataḥ .. 110 ..
agamyānāṃ ca gāmī ca pūrvoktaṃ rauravaṃ vrajet .
kumbhīpākaṃ mahāghoraṃ varṣāṇāṃ cāpyasaṃkhyakam .. 111 ..
tato bhavetpuṃścalīnāṃ yonīnāṃ ca kṛmistathā .
varṣāṇāṃ ca sahasraṃ ca viṭkṛmirvarṣalakṣakam .. 112 ..
paśuyonirbhavettasmāttasmācca kṣudrajantavaḥ .
tato bhavenmlecchajātistataḥ śūdrādhamastadā .. 113 ..
tato bhavati vipraśca vyādhiyukto napuṃsakaḥ .
punaśca brāhmaṇo bhūtvā tīrthaparyaṭanena ca .. 114 ..
krameṇa śuddho bhavati vaṃśahīnaśca pātakāt .
bhojayitvā vipralakṣaṃ putraṃ ca labhate śuciḥ .. 115 ..

3.83.119.9

mānavaḥ krodhayuktaśca gardabhaḥ saptajanmasu .
mānavaḥ kalahāviṣṭaḥ saptajanmasu vāyasaḥ .. 116 ..
śālagrāmapratigrāhī kālasūtraṃ vrajeddhruvam .
varṣāṇāṃ śatakaṃ caiva śañjarīṭo bhavettataḥ .. 117 ..
lohacoraśca nirvaṃśo maṣīcoraśca kokilaḥ .
śuko'pyañjanacoraśca miṣṭacoraḥ kṛmirbhavet .. 118 ..
vipradveṣī gurudveṣī śirasāṃ ca kṛmirbhavet .
puṃścalīṃ kāminīṃ tāta bhuktvā ca rauravaṃ vrajet .. 119

3.83.119_1

tato vṛthā kṛmiścaiva varṣāṇāṃ śatakaṃ tathā .
tato'pi vidhavā caiva vandhyā ca saptajanmasu .. 120 ..

3.83.119_2

aspṛśyā jātihīnā ca ccinnanāsā bhavetkramāt .
raktadravyāpahārī ca raktadoṣānvito bhavet .. 121 ..

3.83.119_3

ācārahīno yavanaḥ khañjo bhavati hiṃsakaḥ .
adīkṣito vaṅkharaśca duṣṭadarśo ca kāṇakaḥ .. 122 ..

3.83.119_4

ahaṃkārī karṇahīno badhiro vedanindakaḥ .
vākyahartā ca mūkaśca hiṃsakaḥ keśahīnakaḥ .. 123 ..

3.83.119_5

mithyāvādī śmaśruhīno durvākyo dantahīnakaḥ .
cihvāhīnaḥ satyahārī duṣṭo'pyaṅgulihīnakaḥ .. 124 ..

3.83.119_6

granthāpahārī mūrkhaśca vyādhiyukto bhaveddhruvam .
aśvagrāhī ca taccauro lālāmūtraṃ vrajediti .. 125 ..

3.83.119_7

varṣāṇāṃ ca śataṃ schitvā ghoṭakaśca bhaveddhruvam .
gajacoro gacagrāhī viṭkuṇḍe ca sahasrakam .. 126 ..

3.83.119_8

sthitvā varṣa bhaveddhastī tatpaścādvṛṣalo bhavet .
ayajñe chāgahantā ca cchāgacorapratigrahī .. 127 ..

3.83.119_9

pūyakuṇḍe varṣaśataṃ sthitavā cāṇḍālatāṃ vrajet .
chāgaśca varṣaparyantaṃ tadā bhavati mānavaḥ .. 128 ..

3.83.119_10

śatruśastreṇā cchinnaśca tadā mukto bhaveddvijaḥ .
dattāpahārī vāgdānaṃ kṛtvā'paharate punaḥ .. 129 ..

3.83.119_11

sa bhavenmalecchayonau ca bhuktvā ca narakaṃ vrajet .
ekākī miṣṭamaśnāti kālamūtraṃ vrajeddhruvam .. 130 ..

3.83.119_12

tatra varṣaśataṃ sthitvā predo varṣasahasrakam .
tadā bhavati janmaikaṃ makṣikā ca pipīlikā .. 131 ..

3.83.119_13

janmaikaṃ bhramaraścaiva janmaikaṃ madhumakṣikā .
janmaikaṃ varalaścaiva janmaikaṃ daṃśa eva ca .. 132 ..

3.83.119_14

janmaikaṃ maśakaścaiva janmaikaṃ pūtikaṃ smṛtam .
janmaikaṃ talpakīṭaśca tadā śūdro bhaveddhruvam .. 133 ..

3.83.119_15

asadbuddhirvyādhiyuktastadā mukto bhaveddvijaḥ .
tailacorastailakāro mūrdhina kīṭastrijanmakam .. 134 ..

3.83.119_16

tadā bhavetsvarṇakāro janmaikaṃ duṣṭamānasaḥ .
viśvaikanipikartā ca bhakṣmadādurdhanaṃ haret .. 135 ..

3.83.119_17

tamaḥkuṇḍe varṣaśataṃ sthitvā svarṇavaṇigbhavet .
janmaikaṃ ca darācāro janmaikaṃ karaṇo bhavet .. 136 ..

3.83.119_18

kāyasthenodarasthena māturmāsaṃ na khāditam .
tatra nāsti kṛpā tasya dantābhāvena kevalam .. 137 ..

3.83.119_19

svarṇakāraḥ svarṇavaṇik kāyasthaśca vrajeśvara .
nareṣu madhye te dhūrtāḥ kṛpāhīnā mahītale .. 138 ..

3.83.119_20

hṛdayaṃ kṣuradhārābhaṃ teṣāṃ nāsti ca sādaram .
śateṣu sajjanaḥ ko'pi kāyastho netarau ca tau .. 139 ..

3.83.119_21

subuddhiḥ śivayuktaśca śāstrajño dharmamānasaḥ .
na viśvasetteṣu tāta svātmakalyāṇahetave .. 140 ..

3.83.119_22

sīmāpahārī duṣṭaśca bhūmicoraśca hiṃsakaḥ .
bhūmidānāpahārī ca kālasūtraṃ vrajeddhruvam .. 141 ..

3.83.119_23

ṣaṣṭivarṣasahasrāmi kṣaṭatvivāsārditaḥ sthitaḥ
tato'pitāni nāmāni viṣṭhāyāṃ jāyate kṛmiḥ .. 142 ..

3.83.119_24

tato bhavedasacchūdro janmaikaṃ ca tataḥ śuciḥ .
tasmājjñānaiḥ sāvadhānaṃ bhavetprājñaśca yatnataḥ .. 143 ..

3.83.119_25

raktavastrāpahārī ca janmaikaṃ raktakīṭa kaḥ .
tataḥ śūdraśca janmaikaṃ tato vipro bhavecchuci .. 144 ..

3.83.119_26

trisaṃdhyahīno vibraśca prātaḥśāyī ca yo naraḥ .
saṃdhyāśāyī divāśāyī yajñasūtrāpahārakaḥ .. 145 ..

3.83.119_27

aśuddhaḥ saṃdhyākārī ca vedavedāṅganindakaḥ .
tadviruddhaḥ svargamārgastrijanmapatito dvijaḥ .. 146 ..

3.83.119_28

yaḥ śūdro brāhmaṇīgāmī kumbhīpāke vrajeddhruvam .
varṣāṇāṃ ca trilakṣaṃ ca pacyate tatra pīḍitaḥ .. 147 ..

3.83.119_29

divāniśaṃ pradagdhaśca taptataile ca dāruṇe .
tatau bhavedyonikīṭaḥ puṃścalīnāṃ ca pātakī .. 148 ..

3.83.119_30

ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi cā''hāraṃ tasya tanmalam .
tato bhavati cāṇḍālo janmalakṣaṃ krameṇa ca .. 149 ..

3.83.119_31

tataḥ śūdro galatkuṣṭhī janmaikaṃ ca tataḥ śuciḥ .
so'pi vipro vyādhiśeṣastīrthaparyaṭanācchuciḥ .. 150 ..

3.83.119_32

asacchūdraśca bhavati so'sthāne'sūrapūjite .
dattavā devāya naivedyamapavitraṃ ca mānavaḥ .. 151 ..

3.83.119_33

sakeśaṃ pārthivaṃ liṅgaṃ saṃpūjya yavano bhavet .
durbalena bhavedandhaḥ kutsitena ca kutsatiḥ .. 152 ..

3.83.119_34

aṅgahīno daridraśca vyādhiyuktaśca mānavaḥ .
aśraddhayā ca nirmāṇe nirmāṇasadṛśaṃ phalam .. 153 ..

3.83.119_35

mṛdbhasmagośakṛtviṇḍaistathā vālukayā'pi vā .
kṛtvā liṅgaṃ sakṛtpūjya vasetkalpāyuṣaṃ divi .. 154 ..

3.83.119_36

tato bhavati vipraśca mahābrajñaśca bhūmimān .
rājā bhavedbhārate ca liṅgānāṃ śatapūjanāt .. 155 ..

3.83.119_37

sahasrapūjanātso'pi labhate niścitaṃ phalam .
sthitvā ca suciraṃ svarge rājendro bhārate bhavet .. 156 ..

3.83.119_38

ayute ca tadīśaśca lakṣe ca pṛthivīśvaraḥ .
pūjane cātibhaktyā cāpyatiristaṃ phalaṃ labhet .. 157 ..

3.83.119_39

tīrthasnānena dānena viprāṇāṃ bhojanena ca .
nārāyaṇārcayā caiva viprajātiśca karmaṇā .. 158 ..

3.83.119_40

atiriktena tapasā paṇḍito brāhmaṇo bhavet .
paṇḍito brāhmaṇaścaiva vaiṣṇavaśca jitendriyaḥ .. 159 ..

3.83.119_41

anekajanmapuṇyena jāyate bhārate bhuvi .
tasyāṅdhrisparśanenaiva sadyaḥ pūtā vasuṃdharā .. 160 ..

3.83.119_42

tīrthāḥ kurvanti tīrthāni jīvanamuktāśca vaiṣṇavāḥ .
svapuṃsāṃ ca sahasraṃ ca punantīti śrutau śrutam .. 161 ..

3.83.119_43

pāpena vaidyajanmaiva duścikitso'pi brāhmaṇaḥ .
duścikitsastathā vaidyo vyālagrāhī trijanmasu .. 162..

3.83.119_44

atikrūro durācāro dveṣṭā ca suraviprayoḥ .
sa bhavetkuṭilavyālo varṣāṇāṃ ca mahasrakam .. 163 ..

3.83.119_45

puṃścalīlampaṭānāṃ ca dūtī yā kāminī vraja .
kālamūtre varṣaśataṃ sthitvā ca godhikā bhavet .. 164 ..

3.83.119_46

janmaikaṃ godhikā bhūtvā hariṇaśca trijanmasu .
janmaikaṃ mahiṣacaiva janmaikaṃ bhalluko bhavet .. 165 ..

3.83.119_47

janmaikaṃ gaṇḍakaścaiva sṛgālaśca trijanmasu .
parakīyataḍāgaṃ ca luptvā sasyaṃ dadāti ca .. 166 ..

3.83.119_48

sa bhavennakrajātiśca kacchapaśca trijanmasu .
vṛthā māṃsaṃ ca yo bhuṅkte matsyalubdhaśca brāhmaṇaḥ .. 167 ..

3.83.119_49

bhuṅkte māṃsamadattaṃ ca sa mīnaśca mṛgo bhavet .
varṣāṇāṃ ca sahasraṃ ca tāta bhuktvā ca kilbiṣam .. 168 ..

3.83.119_50

karmabhogācchucirbhūtvā sa punarbrāhmaṇo bhavet .
ekādaśīvihīnaśca brāhmaṇaḥ patitobhavet .. 169 ..

3.83.119_51

bhakṣyasya dviguṇaṃ dattvā tena pāpena mucyate .
mama janmadine caiva yo bhuṅkte mānavo'dhamaḥ .. 170 ..

3.83.119_52

trailokyajanitaṃ pāpaṃ so'pi bhuṅkte na saṃśayaḥ .
bhuktvā ca narakaṃ sarvaṃ paścāccaṇḍālatāṃ vrajet .. 171 ..

3.83.119_53

evaṃ ca śivarātau ca śrīrāmanavamīdine .
upavāsāsamarthaśca haviṣyānnaṃ samācaret .. 172 ..

3.83.119_54

tato'śakto durbalaśca bhojayedbrāhmaṇānapi .
kṛtvā mahotsavaṃ puṇyaṃ madīyaṃ pātakācchuciḥ .. 173 ..

3.83.119_55

tasmādyatnena kartavyaṃ nāmasaṃkīrtanaṃ mama .
gṛdhraḥ koṭisahasrāṇi śatajanmāni sūkaraḥ .. 174 ..

3.83.119_56

śvāpadaḥ śatajanmāni kuhvāṃ ca niśi bhojanāt .
adīkṣito dvijaścaiva śaṅkhaścillaḥ ..

3.83.119_57

śuko bhavet .. 175 ..

3.83.119_58

anudvāhī dvijaścaiva rājahaṃso bhavaddhruvam .
citravastrāpahārī ca mayūraśca trijanmasu .. 176 ..

3.83.119_59

tejaḥpatrāpahārī ca bhavetkāraṇḍavaściram .
surāṇāṃ pratimācoro'pyandhaśca saptacanmasu .. 177 ..

3.83.119_60

daridro vyādhiyuktaśca badhiraścāpi kubjakaḥ .
strītailamadhumāṃsāni ravau vā pañcaparvasu .. 178 ..

3.83.119_61

sevate yo mahāmūḍho vajradaṃṣṭraṃ vrajeddhruvam .
pātakī duḥkhitastatra varṣāṇāṃ ca sahasrakam .. 179 ..

3.83.119_62

tato bhavati mlecchaśca cāṇḍālaḥ saptajanmasu .
vyāviyuktastataḥ śūdro brāhmaṇaśca tataḥ śuciḥ .. 180 ..

3.83.119_63

tasmādyatnānna bhoktavyaṃ bhārate dharmabhīruṇā .
brāhmaṇaṃ ca suraṃ dṛṣṭvā na namedyo narādhamaḥ .. 181 ..

3.83.119_64

yāvajjīvanaparyantamaśuciryavano bhavet .
abhyutthānaṃ na kurute dṛṣṭvā cā''gatabrāhmaṇam .. 182 ..

3.83.119_65

sa bhavedbrahmaghātī ca saptajanmasu niścitam .
śivadveṣī kukkuṭaśca devalaḥ saptajanmamu .. 183 ..

3.83.119_66

pitṛdevāncanaṃ hanti vedoktaṃ jñānadurbalaḥ .
sa yāti naramaṃ pāpī varṣāṇāṃ ca sahasrakam .. 184 ..

3.83.119_67

tataśca rauravaṃ bhuktvā tīrthakākastricanmasu .
trijanmasu śṛgālaśca tīrthe bhuṅkte śavaṃ vraja .. 185 ..

3.83.119_68

trijanmasu bhavetso'pi tīrtheṣu śavarakṣakaḥ .
śavānāṃ karamādatte karmaṇā kṛtapātakī .. 186 ..

3.83.119_69

nityaṃ surārcanaṃ kṛtvā dāmbhiko jñānadurbalaḥ .
guruṃ ca nārcayedbhaktyā tasmai nānnaṃ dadāti yaḥ .. 187 ..

3.83.119_70

sa bhaveddelo duḥkhī devaśāpena pātakī .
nityaṃ surārcanaṃ kṛtvā dāmbhiko jñānadurbalaḥ .. 188 ..

3.83.119_71

pūcāphalaṃ na labhate devadrohī sa dārupāḥ .
dīpanirvāṇakartā ca khadyola saptacanmasu .. 189 ..

3.83.119_72

atīva matsyalabdhaścāpyanaivedyaṃ ca khādati .
sa bhavenmatsyaraṅgaśca mārjariḥ saptajanmasu .. 190 ..

3.83.119_73

goṇīhartā kapotaśca mālāhartā vihaṃgamaḥ .
caṭako dhānyacoraśca māṃsacoraśca kuṃjaraḥ .. 191 ..

3.83.119_74

kaviḥ prahartā viduṣāṃ māṇḍrakaḥ saptajanmasu .
asatkavirgrāmavipro nakulaḥ saptajanmasu .. 192 ..

3.83.119_75

kuṣṭhī bhavecca janmaikaṃ kṛkalāsastrijanmasu .
janmaikaṃ varalaścaiva tato vṛkṣapipīlikā .. 193 ..

3.83.119_76

tataḥ śūdraśca vaiśyaśca kṣatriyo brāhmaṇastathā .
kanyāvikrayakārī ca caturvarṇo hi mānavaḥ .. 194 ..

3.83.119_77

sadyaḥ prayāti tāmisraṃ yāvaccandradivākarau .
tatau bhavati vyādhaśca māṃsavikrayakārakaḥ .. 195 ..

3.83.119_78

tato vyādhi(dho)rbhavetpaścādyo yathā pūrvacanmani .
mannāmavikrayī viprona hi mukto ..

3.83.119_79

bhaveddhruvam .. 196 ..

3.83.119_80

mṛtyuloke ca mannāmasmṛtimātraṃ na vidyateḥ .
paścādbhavetsa goyonau janmaikaṃ jñānadurbalaḥ .. 197 ..

3.83.119_81

tataścāgastato meṣo mahiṣaḥ sptacanmasu .
mahācakrī ca kuṭilo dharmahīnastu mānavaḥ .. 198 ..

3.83.119_82

janmaikaṃ tailakāraśca kumbhakālastathaiva ca .
mithyākalaṅkavaktā ca devabrāhmaṇa nindakaḥ .. 199 ..

3.83.119_83

sa bhavetsvarṇakāraśca rajakaḥ saptajanmasu .
brāhmaṇakṣatraviṭśūdrāḥ kutsitāḥ śaucavarjitāḥ .. 200 ..

3.83.119_84

janma teṣāṃ malecchayonau varṣāṇāmayutaṃ tathā .
atīva kāminīlubdhaḥ kāmukaḥ strīrataḥ sadā .. 201 ..

3.83.119_85

yakṣmagrasto bhavetsadyaḥ paratrāpi napuṃsakaḥ .
kāmato yoṣitāṃ śroṇīstanāsye yaśca paśyati .. 202 ..

3.83.119_86

sa bhaveddṛṣṭihīnaśca paratrāpi napuṃsakaḥ .
vipro'bhicārakartā ca hiṃsako jñānadurbalaḥ .. 203 ..

3.83.119_87

yātyevamandhatāmisraṃ varṣāṇāmayutaṃ tathā .
tadā bhavati daivajño'pyagradānī ca durmatiḥ .. 204 ..

3.83.119_88

tataḥ śūdro bhavedvipro bhogena karmaṇastathā .
śāstrajñātā ca daivajño mithyā vadati lobhataḥ .. 205 ..

3.83.119_89

sa bhavecca dhruvaṃ jyeṣṭhī vānaraḥ saptajanmasu .
anekajanmatapasā bhārate brāhmaṇo bhavet .. 206 ..

3.83.119_90

subuddhiratidharmiṣṭho dharmahīnaśca pātakī .
svadharmanirato vipraḥ paramācca hutāśanāt .. 207 ..

3.83.119_91

pavitraścātitejasvī tasmadbhītāḥ surāḥ sadā .
nadīṣu ca yathā gaṅgā tīrtheṣu puṣkaraṃ yathā .. 208 ..

3.83.119_92

purīṣu ca yathā kāśī yathā jñāniṣu śaṃkaraḥ .
śāstreṣu ca yathā vedā yathā'śvatthaśca pādape .. 209 ..

3.83.119_93

mama pūjā tapasyāsu vrateṣvanaśanaṃ yathā .
tathā jātiṣu sarvāsu brāhmaṇāḥ śreṣṭha eva ca .. 210 ..

3.83.119_94

vipraṇadeṣu tīrthāni puṇyāni ca vratāni ca .
viprapādarajaḥ śuddhaṃ pāpavyādhivimardanam .. 211 ..

3.83.119_95

śubhāśīrvacanaṃ teṣāṃ sarvakalyāṇakāraṇam .
etatte kathitaṃ tāta vipākaḥ karmaṇāmaho .. 212 ..

3.83.119_96

yathāśrutaṃ yathājñātaṃ tadaśeṣaṃ niṇāmaya.
śutvā dharmavipākaṃ ca vācakāya suvarṇakam .. 213 ..

3.83.119_97

dadyāttasmai ca raupyaṃ ca vastraṃ tāmbūlameva ca .
suvarṇaśatakaṃ dadyātsadyo dehī ca gokulam ..

3.83.119_98

raupyaṃ vastraṃ ca tāmbūlaṃ matprītyā brāhmaṇāya ca .. 214 ..

3.83.119_99

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo bhagavannandasaṃo-
pañcāśītitamo'dhyāyaḥ .. 85 ..