Dashamaskandha 9
Daśamaskandha 9
- Language
- Sanskrit
Contents
- 9.57 — 2 parts
9.1
ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
śrīśuka uvāca
sukhopaviṣṭaḥ paryaṅke rāmakṛṣṇorumānitaḥ
lebhe manorathān sarvān pathi yān sa cakāra ha
9.2
kimalabhyaṃ bhagavati prasanne śrīniketane
tathā'pi tatparā rājannahi vāñchanti kiñcana
9.3
sāyaṃtanāśanaṃ kṛtvā bhagavān devakīsutaḥ
suhṛtsu vṛttaṃ kaṃsasya papracchānyaccikīrṣitam
9.4
śrībhagavānuvāca
1tāta ! saumyāgataḥ kaccitsvāgattambhadramastu vaḥ
api svajñātibandhūnāmanāmīvamanāmayam
9.5
kiṃ nu naḥ kuśalaṃ pṛcche edhamāne kulārmaye
kaṃse mātulanāmyaṅga ! svānāṃ nastatprajāsu ca
9.6
aho asmadabhūdbhūri pitrorvṛjinamāryayoḥ
yaddhetoḥ putramaraṇāṃ yaddhetorbandhanaṃ tayoḥ
9.7
diṣṭyā 'dya darśanaṃ svānāṃ mahyaṃ vaḥ saimya ! kāṅkṣitam
sañjātaṃ varṇyatāṃ tāta ! tavāgamanakāraṇam
9.8
śrīśuka uvāca
pṛṣṭo bhagavatā sarvaṃ varṇayāmāsa mādhavaḥ
vairānubandhaṃ yaduṣu vasudevavadhodyamam
9.6-2
yatsandeśo yadarthaṃ vā dūtaḥ sampreṣitaḥ svayam
yadukaṃ nāradenāsya svajanmagānakadundubheḥ
9.10
śrutvā 'krūravacaḥ kṛṣṇo valaśca paravīrahā
prahasya nandaṃ pitaraṃ rājñādiṣṭaṃ vijñajñatuḥ
9.11
gopān samādiśat so'pi gṛhyatāṃ sarvagorasaḥ
upāyanāni gṛhṇīdhvaṃ yujyantāṃ śakaṭāni ca
9.12
yāsyāmaḥ śvo madhupurīṃ dāsyāmo nṛpate rasān
drakṣyāmaḥ sumahat parva yānti jānapadāḥ kila
evamāghoṣayat kṣattrā nandagopaḥ svagokule
9.13
gopyastāstadupaśrutya babhūvurvyathitā bhṛśam
rāmakṛṣṇau purīṃ netumakrūraṃ vrajamāgatam
9.14
kāścittatkṛtahṛttāpaśvāsamlānamukhaśriyaḥ
sraṃsad dukūlavalayakeśagranthyaśca kāścana
9.15
anyāśca tadanudhyānanivṛttāśeṣavṛttayaḥ
nābhyajānannimaṃ lokamātmalokaṃ gatā iva
9.16
smarantyaścāparāḥ śaureranurāgasmiteritāḥ
hṛdi spṛśaścitrapadā giraḥ saṃmumuhuḥ striyaḥ
9.17
gatiṃ sulalitāṃ ceṣṭāṃ snigdhahāsāvalokanam
śokāpahāni narmāṇi prauḍhāmacaritāni ca
9.18
cintayantyo mukundasya bhītā virahakātarāḥ
sametāḥ saṅghaśaḥ procuraśrumukhyo 'cyutāśayāḥ
9.16-2
gopya ūcuḥ
aho vidhātastava na kvaciddyā saṃyojya maitryā praṇayena dehinaḥ
tāṃścākṛtārthān viyunaṅkṣyapārthakaṃ vikrīḍitaṃ te'rbhakaceṣṭitaṃ yathā
9.20
yastvaṃ pradarśyāsitakuntalāvṛtaṃ mukundavaktraṃ sukapolamunnasam
śokāpanodasmitaleśasundaraṃ karoṣi pārokṣyamasādhu te kṛtam
9.21
krūrastvamakrūrasamākhyayā sma naścakṣurhi dattaṃ harase batārjunavat
yenaikadeśe 'khilasargasauṣṭhavaṃ tvadīyamaṃdrākṣma vayaṃ madhudviṣaḥ
9.22
na nandasūnuḥ kṣaṇabhaṅgasauhṛdaḥ samīkṣase naḥ svakṛtāturrā jana
vihāya gehān svajanān sutān patīṃstaddāsyamaddhyopagatā navapriyaḥ
9.23
sukhaṃ prabhātā rajanīyamāśiṣaḥ sattyā babhūvuḥ purayoṣitāṃ dhruvam
yāḥ sampraviṣṭasya mukhaṃ vrajaspateḥ pāsyantyapāṅgotkalitāsmitāsavam
9.24
tāsāṃ mukundo madhu mañjubhāṣitairgṛhītacittaḥ paravān manasyapi
kathaṃ punarnaḥ pratiyāsyate 'balā ! grāmyāḥ salajjāsmitavibhramairbhraman
9.24-2
nityasuratakarmopetāḥ smitā sphuṭīkṛtā vibhramantī bhrūryāsāṃ
tāstathā
9.25
adya dhruvaṃ tatra dṛśo bhaviṣyate dāśārhabhojāndhakavṛṣṇisātvatām
mahotsavaḥ śrīramaṇaṃ guṇāspadaṃ drakṣyanti ye cādhvani devakīsutam
9.26
maitadvidhasyākaruṇasya nāma bhūdakrūra ityetadatīva dāruṇaḥ
yo'sāvanāśvāsya suduḥkhitaṃ janaṃ priyātpriyaṃ neṣyati pāramadhvanaḥ
9.27
anāīdhīreṣa samāsthito rathaṃ tamanvamī ca tvarayanti durmadāḥ
gopā anaubhiḥ sthavirairupekṣitaṃ daivaṃ ca nodya pratikūlamīhate
9.28
nivārayāmaḥ samupetya mādhavaṃ kinno 'kariṣyan kulavṛddhabāndhavāḥ
mukundasaṅgānnimiṣārddhadustyajādvaivena vidhvaṃsitadīnacetasām
9.26-2
yasyānurāgalalitasmitavalgumantralīlāvalokaparirambhaṇarāsagoṣṭhyām
nītāḥ sma naḥ kṣaṇamiva kṣaṇadā vinā taṃ gopyaḥ kathaṃ nvatitarema tamo durantam
9.30
yo'hnaḥ kṣaye vrajamanantasakhaḥ parīto gopairviśan khurarajaśchuritālakasrak
veṇuṃ kvaṇan smitakaṭākṣanirīkṣaṇena cittaṃ kṣiṇotyamumṛte nu kathaṃ bhavema
9.31
śrīśuka uvāca
evaṃ bruvāṇā virahāturā bhṛśaṃ vrajastriyaḥ kṛṣṇaviṣaktamānasāḥ
visṛjya lajjāṃ ruruduḥ sma susvaraṃ govinda ! dāmodara ! mādhaveti
9.32
strīṇāmevaṃ rudantīnāmudite savitaryatha
akrūraścodayāmāsa kṛtamaitrādiko ratham
9.33
gopāstamanvasajjanta nandādyāḥ śakaṭaistataḥ
ādāyopāyanaṃ bhūri kumbhān gorasambhūtān
9.34
gopyaśca dayitaṃ kṛṣṇamanuvrajyānurañjitāḥ
pratyādeśaṃ bhagavataḥ kāṅkṣantyaścāvatasthire
9.35
tāstathā tapyatīrvīkṣya svaprasthāne yadūttamaḥ
sāntvayāmāsa sapremairāyāsya iti dautyakaiḥ
9.36
yāvadālakṣyate keturyāvadreṇū rathasya ca
anuprasthāpitātmāno lekhyānīvāpalakṣitāḥ
9.37
tā nirāśā nivṛttūgovindavinivartane
viśokā ahanī ninyurgāyantyaḥ priyaceṣṭitam
9.38
bhagavānapi saṃprāpto rāmākrūrayuto nṛpa !
rathena vāyuvegena kālindīmaghanāśinīm
9.36-2
tatropaspṛśya pānīyaṃ pītvā mṛṣṭaṃ maṇiprabham
vṛkṣaṣaṇḍamupavrajya sarāmo rathamāviśat
9.40
akrūrastāvupāmantrya niveśya ca rathopari
kālindyā hṛdamāgatya snānaṃ vidhivadācarat
9.41
nimajjya tasmin salile japan brahma sanātanam
tāveva dadṛśe 'krūro rāmakṛṣṇau samanvitau
9.42
tau rathasthau kathamiha sutāvānakadundubheḥ
tarhi svitsyandane na sta ityunmajjya vyacaṣṭa saḥ
9.43
tatrāpi ca yathāpūrvamāsīnau punareva saḥ
nyamajjadarśanaṃ yanme mṛṣā kiṃ salile tayoḥ
9.44
bhūyastatrāpi so 'drākṣīt stūyamānamahīśvaram
siddhacāraṇagandharvairasurairānatakandharaiḥ
9.45
sahasraśirasaṃ devaṃ sahasraphaṇamaulinam
nīlāmbaraṃ visaśvetaṃ śṛṅgaiḥ śvetamiva sthitam
9.46
tasyotsaṅge ghanaśyāmaṃ pītakauśeyavāsasam
puruṣaṃ caturbhujaṃ śāntaṃ padmapatrāruṇekṣaṇam
9.47
cāruprasannavadanaṃ cāruhāsanirokṣaṇam
subhrūnasaṃ cārukarṇa sukapolāruṇādharam
9.48
pralambapīvarabhujaṃ tuṅgāṃsoraḥsthalaśriyam
kambukaṇṭhaṃ nimnanābhiṃ valimatpallavodaram
9.49
bṛhatkaṭitaṭaśroṇikarabhorudvayānvitam
cārujānuyugaṃ cārujaṅghāyugalasaṃyutam
9.50
tuṅgagulphāruṇanakhavrātadīdhitibhirvṛtam
navāṅgulyaṅguṣṭhadalairvilasatpādapaṅkajam
9.51
sumahārha maṇivrātakirīṭakaṭakāṅgadaiḥ
kaṭisūtrabrahmasūtrahāranūpurakuṇḍalaiḥ
9.52
bhrājamānaṃ padmakaraṃ śaṅkhacakragadādharam
śrīvatsavakṣasaṃ bhrājatkaustubhaṃ vanamālinam
9.53
sunandanandapramukhaiḥ pārṣadaiḥ sanakādibhiḥ
sureśairbrahmarudrāyairnavabhiśca dvijottamaiḥ
9.54
prahlādanāradavasupramukhairbhāgavatottamaiḥ
stūyamānaṃ pṛthagbhāvairvacobhiramalātmabhiḥ
9.55
śriyā puṣṭyā girā kāntyā kīrtyā tuṣṭyelayojayā
vidyayā'vidyayā śaktyā māyayā ca niṣevitam
9.56
vilokya subhṛśaṃ prīto bhaktyā paramayā yutaḥ
hṛṣyattannūruho bhāvapariklinnātmalocanaḥ
9.57
girā gadgadā'stauṣītsattvamālambya sāttvataḥ
praṇamya mūrdhnā 'vahitaḥ kṛtāñjalipuṭaḥ śanaiḥ
9.57.p1
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe daśamaskandhe pūrvārdhe akrūrapratiyāne ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
9.57.p2
iti śrīmadbhāgavate daśamaskandhe pūrvārdhe ekonacatvāriṃśo'dhyāyaḥ || 36
Linked texts (9)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Gopālacampū — Jīva Gosvāmin 1588, Sanskrit
- Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit
- Toḍararāja — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Ṭoḍarānanda — Ṭoḍaramalla 1564, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa daśamaskandha — Sanskrit
- Bhāgavatakathāsāptāhika — Śrīrāmamūrti Śāstrī Paurāṇika, Sanskrit
- Prītisandarbha — Jīva Gosvāmin 1535, Sanskrit