Pramāṇa · Search · About · API

Devimahatmya or Saptashaticandi 44: atha caśatakhaṇḍīvidhiḥ

Devīmāhātmya or Saptaśatīcaṇḍī 44

Language
Sanskrit

Contents

atha caśatakhaṇḍīvidhiḥ

44.1.1

ācārya ke sātha no brāhmaṇoṃ kā varaṇa śāstrokta vidhi se karanā cāhiye| arthāt "omadyetyādiśatacaṇḍīmakhayathāvihitakarmasampādanārthaṃ brāhmaṇānāmṛtvijāṃ varaṇamahaṃ kariṣye"| isa mantra se una brāhmaṇoṃ ko varaṇa denā cāhiye| "omadye-tyādiśatacaṇḍīmakhayathāvihitakarmasampādanārtham ācāryatvena tvāmahaṃ vṛṇe" isa mantra se ācārya ko varaṇa denā cāhiye| varaṇa brāhmaṇoṃ ko apekṣā ācārya kā dviguṇita honā cāhiye| sapatnīka yajamāna sundara āsana para baiṭhakara brāhmaṇoṃ ke dvārā uccārita svastivācaka mantroṃ kā śravaṇa karate hue apane vāndhava ke sātha maṇḍapa ke samīpa jākara dvārapūjā karake paścima dvāra se maṇḍapa meṃ praveśa kare| añjalibaddha hokara caṇḍikā pūjana ke nimitta ācārya ko ājñā de| paścāt ājñā pākara ācārya snānādi karma karake ācamana evaṃ prāṇāyāma karane ke paścāt saṃkalpa kare| "omadyetyādi asya yajamānasya sakuṭumbasya manovāñchitā siddhacarthamādhivyādhimahāmṛtyubhayaśokanivṛtyarthaṃ bhūtabhavyabhaviṣyatrividhotpātaśāntyarthaṃ paramaiśvaryasampattiprātyarthaṃ śatacaṇḍīkarmamahaṃ kariṣyāmi"| isa maṃtra se saṃkalpa kare
paścāt navacaṇḍo vidhāna kī bhām̐ti devayoṃ kī pūjā karake evaṃ bali dekara, maṇḍapa
para kisī pīṭha para grahamaṇḍala kā nirmāṇa karake vahām̐ apanī śākhā ke anusāra
navagraha evaṃ daśadik pāloṃ kā pūjana karake vedī para navacaṇḍo vidhāna kī bhām̐ti
pradhāna kalaśa kī sthāpanā karanī cāhiye| tatpaścāt maṇḍapa ke bāhara pūrvādi
dvāroṃ para do do jalapūrṇa kalaśoṃ kī sthāpanā karanī cāhiye| paścāt ācamana

44.1.2

karake vedī para apane āsana ko bichākara tathā usakī pūjā kara usa para baiṭha
jānā cāhie| āsana para padmāsana ke rūpa se sthita hokara caṇḍikā kā dhyāna
karake bhūta śuddhyādi karanā cāhie| paścāt mūlamantra se tīna bāra praṇāma karake
cāhiye| punaḥ pradhāna kalaśa meṃ pīṭhapūjā ke sātha caṇḍikā kā sacakra sāṃga
sāvaraṇa dhyāna karanā cāhiye| punaḥ arghyādi samarpaṇa ke dvārā unheṃ prasanna
karanā cāhiye| pūjana sāmagrī ke liye assī guñjā kastūrī, utanā hī kumakuma,
jāyaphala tathā utanā hī kapūra ko eka pala candana meṃ ghīsanā cāhiye| jisase
tole kā nāma gadyānaka hai| evaṃ pacīsa hajāra puṣpa, do pala guggula, ghṛtapūrṇa bīsa
juṭākara nau brāhmaṇoṃ se sāṅga sāvaraṇa mahālakṣmī ko pūjā karavāno cāhiye
ācārya ādara ke sātha brāhmaṇoṃ ko saptaśatī pāṭha ke liye ājñā de| jaba taka
devī kā pūjana ho tabataka sabhī brāhmaṇa "caya caṇḍi" ise uccāraṇa karate hue
unakā dhyāna kare| paścāt ve brāhmaṇa vedī para ācārya ke samīpa pūjita apaneapane āsana para baiṭhakara bhūtaśuddhi evaṃ mūlamaṃtra kā nyāsa karate hue prasannacita
hokara caṇḍikā kā dhyāna karate hue tīnoṃ rahasyoṃ ke sātha tīnoṃ caritroṃ kā pāṭha
āsanoṃ para baiṭhe| tatpaścāt prārthanā śloka par̤hate hue ācārya yajamāna ke iṣṭayajamāna bhakti ke sātha daśakumāriyoṃ tathā daśa brāhmaṇoṃ ko bhojana karākara
unheṃ tāmbūla dakṣiṇā ādi ke dvārā santuṣṭa kare| paścāt usī prakāra ācārya
kuṭumboṃ ke sātha bhojana kara rātabhara bhajana-kīrtana karate hue jāgaraṇa kare| isa

44.1.3

prakāra prathama dina ke vidhāna ko samāpta karake dūsare dina pūrva dina ke anusāra
ācārya evaṃ brāhmaṇa sabho pūjana ādi kā sampādana kare| kintu pūrva dina kī
apekṣā japa evaṃ pāṭha do gune honā cāhiye| isaliye yajamāna ko bhī prathama
dina kī apekṣā dūsare dina dakṣiṇādi dviguṇita denā cāhiye| kumāriyoṃ evaṃ
kumārī bhojana, brāhmaṇa bhojana ādi tīsare dina tīna gune, cauthe dina cāra gune
karanā cāhiye| paścāt pāṃcaveṃ dina agni kī sthāpanā kara pāyasa, ghṛta evaṃ tila
se homa kare| havana japa ke daśāṃśa saṃkhyā ke dvārā tīnoṃ rahasyoṃ ke sātha tīnoṃ
navākṣara maṃtra se havana karanā cāhiye| tatpaścāt digdeviyoṃ ke tattat maṃtroṃ se
sau sau bāra havana karanā cāhiye| punaḥ navagrahoṃ ke vedokta maṃtra se una saba grahoṃ
homa kī samāpti karake yajamāna devī ko praṇāma kare| taba donoṃ stambhoṃ para
sruva ko rakhakara ghṛtakumbha se daśāṃśa ghṛta ko lekara "mūrdhānaṃ divo aratiṃ pṛthivā
vaiśvānaramṛta ājātamagnim| kaviṃ samrājamatithiṃ janānāmāsannāpātraṃ janayanta
saṃśravaprāśana aura praṇītā mārjana karake japa evaṃ homa ko mahālakṣmī ko samarpaṇa
kara apano abhilāṣā kī pūrti kī prārthanā karanī cāhie| yajamāna brāhmaṇoṃ ko
apane aiśvarya ke anusāra kārpaṇya doṣa se trimukta hokara suvarṇamayī go ādi kā
dāna denā cāhiye| paścāt śāntacitta hokara apane āsana para baiṭhe hue ācārya
evaṃ ṛtvija kuṃkuma, durvākṣata, candana evaṃ dadhi ko lekara vedokta svastivācana
maṃtroṃ ke dvārā yajamāna ko āśīrvāda de| paścāt saptanīka yajapāna ratnamayī

44.1.4

puṣpāṃjali deviyoṃ ko samarpaṇa kara taba devī kā visarjana karake brāhmaṇoṃ ko adhika
se adhika dāna dakṣiṇā dekara gāyana vādana ke sātha apane kuṭumbiyoṃ evaṃ brāhmaṇoṃ
śatacaṇḍīvidhānaṃ te yathāvat kathayāmyaham
sughorāyāmanāvṛṣṭacāṃ bhūkampe ca sudāruṇe

44.2

paracakrabhaye tīvre kṣayaroga upasthite
rājyāvāptyādikāryeṣu svāyuṣyasutajanmani

44.3

mahopaghātanāśāya pañcaviṃśatiyojane
deśe sarvatra śāntyarthaṃ śatacaṇḍīmakhaṃ caret

44.4

śivāśyāse same deśe caturdvāraṃ satoraṇām
patākāsaṃskṛtaṃ kuryānmaṇḍapaṃ vedibhūṣitam

44.5

tatra kuṇḍaṃ prakartavyamuktalakṣaṇāsaṃyutam
sadācārāḥ kulīnā ye śrīmantaḥ satyavādinaḥ

44.6

caṇḍīpāṭhasaṃpūrṇā dayāvanto jitendriyāḥ
īdṛglakṣaṇasaṃyuktā dambhamohavivarjitāḥ

44.7

daśa viprāḥ samabhyarcyā mahālakṣmīsvarūpiṇāḥ
madhuparkavidhānena yathāvattad vadāmyaham

44.8

śrīparṇīvṛkṣapīṭhāni hastamānāni mānataḥ
śraddhākulasamucchrāyasahitāni samāni ca

44.9

sruvaḥ srucā samāyuktaḥ khādiro lakṣaṇānvitaḥ
sarvaviṃśatidarbhāṇāṃ veṇyagragranthibhūṣitā

44.10

viṣṭare sarvayajñeṣu lakṣaṇāṃ parikīrtitam
śuddhoṣṇodakasaṃpūrṇāḥ pādyārthe tāmragarāḍukāḥ

44.11

śaṅkhā arghyapradānāya gandhapuṣpajalānvitāḥ
pūrvodakasamāyuktāḥ sthāpanīyāḥ pṛthak pṛthak

44.12

sutāmrasya kamarāḍalva ācamanodakapūritāḥ
saṃpuṭā madhuparkārthiḥ kāṃsyā dadhyādipūritāḥ

44.13

mahāntyarghyāṇi vastrāṇi mudrikādyaṃ subhūṣaṇam
mayūrapatracchatrāṇi soṣṇīṣāṇi samāharet

44.14

pādukāścāharettatra tāmrabhūṣaṇabhūṣitāḥ
anyatsarvaṃ yadastyuktaṃ madhuparkasya pūjane

44.15

śatacarāḍīmakhe karttā prayatnena samāharet
smārtoktavidhinā samyaṅmadhuparkasya pūjanam

44.16

kṛtvā phalamavāpnoti mahāyajñārṇavopamam
anyebhyo madhuparkasya viprebhyaḥ pūjanaṃ samam

44.17

vidyāttaddviguṇāṃ dadyādācāryāya subhaktimān
anyairdvijaiḥ samaṃ yatra bhaveddeśikapūjanam

44.18

tasmin yajñe phalaṃ svalpamanāvṛṣṭau yathā kṣitau
arcitāste dvijaśreṣṭhāḥ saṃtuṣṭāḥ pūrṇamānasāḥ

44.19

yajamānaṃ sapatnīkaṃ sutabandhusamanvitam
upaveśyāsane kurāḍakalaśāgravibhūṣitam

44.10-2

vedamantrākṣataiḥ pūrṇāṃ kurvanti svastivācanam
kṛtasvastyayanairdviprairvedavāditranisvanaiḥ

44.21

caściḍakāmarāḍapaṃ yāyāt parivāravibhūṣitaḥ
paścimadvāramārgeṇa praviśya kratumarāḍapam

44.22

dadāti pūjane'nujñāṃ deśikāya kṛtāñjaliḥ
deśikaḥ sarvamantrajño navabhirbrahmaharauḥ saha

44.23

digdevatā grahāṃścaiva lokapālasamanvitān
diśāpālāṃśca saṃpūjya kalaśaṃ sthāpya pūjya ca

44.24

maṇḍapasya caturdikṣu dattvā bhūtabaliṃ bahiḥ
maṇḍape kalaśau dvau dvau dvāre dvāre niveśayet

44.25

galitodakasampūrṇāvāmrapallavaśobhitau
upaspṛśyodakaṃ dhyātvā caṇḍikāṃ devavanditām

44.26

upaveśyāsane vedyāṃ baddhā padmāsanaṃ dṛḍham
prāṇāyāmaviśuddhātmā daśaka-nyāsabhūṣitaḥ

44.27

caṇḍikāpūjanaṃ kuryādviśeṣeṇa samanvitam
kastūrī kuṃkumaṃ jātyaṃ sakarpūraṃ ca candanam

44.28

paladvayaṃ tu saṃpūrṇamanulepanamāharet
divyavastramalaṅkāraṃ hemagadyāṇakatrayam

44.29

lavapuṣpacaturthāṃśaṃ guggulasya palatrayam
dīpānāṃ viṃśatiḥ śreṣṭhaṃ maṇḍape japasādhanam

44.30

kuḍavau dvau haviṣyānnaṃ naivedyaṃ sarasaṃ śuci
tāmbūlānāṃ sakarpūraṃ śatadvayamanuttamam

44.31

navacaṇḍīvidhānoktaṃ mahālakṣmyāḥ prapūjanam
navabhirbrahmaharauḥ sādhaṃ kṛtvācāryo dvijottamaḥ

44.32

dadāti nava viprebhya prācāryaścaṇḍikāmayaḥ
kāryaṃ jñāpyaprasiddhyarthamatulaṃ mānapūrvakam

44.33

tato'nujñāmanuprāpya vedyāmācāryasaṃnidhau
sukhāsane susaṃtuṣṭā upaviṣṭāḥ suniścalāḥ

44.34

nyāsadhyānasāmāyuktā nāsāgramavalokinaḥ
sugandhapuṣpamālāḍhyāścarikhiḍakācaritatrayam

44.35

sarahasyamṛṣiśchando devatāśaktisaṃyutam
bījatattvasamāyuktamupāṃśuguṇāsaṃyutam

44.36

japeyū rūpamekaikaṃ mauninastyaktamatsarāḥ
samutthāya tataḥ kuryuḥ sarve devyāḥ pradakṣiṇām

44.37

caṇḍikāṃ tu namaskāraiḥ paritoṣya punaḥ punaḥ
upaviśyāsaneṣūktaślokaiḥ sarvārthasādhakaiḥ

44.38

prārthayeyuḥ prārthyaphalaṃ mahālakṣmīṃ dṛḍhavratāḥ
kumāryo daśa saṃbhojyā viprā bhojyā daśottamāḥ

44.39

mahākālyāśca lakṣmyāśca sarasvatyā japaṃ japan
bhojayetparayā bhaktyā deśikādidaśadvijān

44.40

tato bhaktisamāyukto bhuñjīyādyajñakṛt pumān
satkathābhiḥ sugotaiśca sarvavāditraniḥsvanaiḥ

44.41

pūjanaiḥ prodāharaṇīyaiśca vedapāṭhairniśāṃ nayet
dvitīye divase snātvā vidhivatte dvijā daśa

44.42

cariḍakātarpaṇāṃ kuryuḥ sampūrāṃ dhyānatatparāḥ
sarvaṃ pṛthak pṛthak kṛtvā digdevīpūjanādikam

44.43

bahirbhūtabaliṃ dattvā kṛtvā devī-pradakṣiṇam
puṣpāgāre mahāramye sve sve ca svāsane sthitāḥ

44.44

japanti jaya carāḍīti yāvad durgāprapūjanam
pūrvasmātpūjanāt kuryād dvigurāṃ pūjanaṃ kramāt

44.45

ācāryaḥ susthiraḥ śāṃtaścaṇḍikāyāḥ pratoṣarām
sukṛte pūjane viprā japeyurdvigurāṃ japm

44.46

dvigurāṃ ca prakartavyaṃ kumārīdvijatoṣarām
kāryaṃ jāgararāāṃ rātrāvuktaiḥ sarvaiḥmahotsavaiḥ

44.47

cariḍakāpūjanaṃ japyaṃ kumārīdvijapūjanam
tṛtīye'hni kartavyaṃ trigurāṃ ca sajāgaram

44.48

caturthe divase sarvaṃ samyakkuryāccaturguṇam
mahājāgaraṇopetaṃ homaḥ syātpañcame'hni

44.49

pāyasaṃ sarpiṣāṃ yuktaṃ tilaiḥ śuklairvimiśritam
juhuyāduktavidhinā daśāṃśena nṛpottama

44.50

rudrādhyāye yathā homaṃ mantreṇaukena sādhayet
tathā stotrajape homaṃ ślokenaikena sādhayet

44.51

carāḍīsaptaśatījāpe homamantro navākṣaraḥ
kathitaḥ pūjanādhyāye tasmāddhome bhavedasau

44.52

namo devyai mahādevyai śivāyai satataṃ namaḥ
namaḥ prakṛtyai bhadrāyai niyatāḥ praṇatāḥ sma tām

44.53

athavā'yaṃ bhaveddhome ślokaḥ stotranirūpataḥ
japahome susaṃpūrṇā digdevīnāṃ śataṃ śatam

44.54

hotavyaṃ nāmamantraiśca haviṣyānnena sādaram
śataṃ śataṃ kramāddheyaṃ samidājyacarūm̐stilān

44.55

grahebhyo vaidikairmantraiḥ phalaṃ puṣpaṃ śataṃ śatam
lokapāladiśāpālahome sarṣiścarustilāḥ

44.56

ācāryādidvijāḥ sarve juhuyuśca śataṃ śatam
home sampūrayitāṃ prāpte namaskṛtveṣṭadevatām

44.57

caṇḍikāṃ devadevānāmṛṣīṇāṃ vanditāṃ parām
stambhadvaye rucaṃ kṛtvā yajamānaḥ svalaṅkṛtaḥ

44.58

ghṛtakumbhadaśāṃśena dadyātpūrṇāhutiṃ svayam
mūrdhanisantrapāṭhena navākṣarajapena vā

44.59

prāśanaṃ mārjanādyaṃ ca navadurgāvidhānavat
japaṃ hutaṃ samāvedya caṇḍikāyai manoratham

44.60

brahmaṇe niṣkaṣaṭkāḍhacaṃ dadyād gomithunadvayam
yasyāḥ prabhāvamatulaṃ ślokamuktvā kṛtāñjaliḥ

44.61

dadyādgomithunānyaṣṭāvācāryāya subhaktimān
caturviśatisaṃkhyākairhemamaniṣkaiḥ sahānvitam

44.62

ekaikamarhaviprebhyo dadyādgomithunaṃ svayam
niṣkatrayasamāyuktaṃ vastrālaṅkārabhūṣitam

44.63

susthitaṃ svāsane śāntaṃ yajamānaṃ mahotsavam
kuṅkumāktānvitān dūrvāḥ sugandhaṃ candanaṃ dadhi

44.64

ādāya dīyate vipra ācāryādisupūjitaḥ
stotrāṇāṃ ca caturṇāṃ ca mahālakṣmīparāyaṇaḥ

44.65

ekaikaṃ ślokamuccārya dadyurāśiṣamuttamam
sabhāryaḥ sasutaḥ pūrṇo labdhāśīrvādamaṅgalaḥ

44.66

raktapuṣpāñjaliṃ dadyāccariḍakāyai visarjanam
bhūridānaṃ tato dadyāt puṇyavāditraniḥsvanaiḥ

44.67

praviśecchāntipāṭhaiśca toraṇāḍhyaṃ svamālayam
śatacaṇḍīvidhānena kṛtena sukṛtena hi

44.68

mahālakṣmīrdadātyasmai trailokyasukhamuttamam
yadyatkāyaṃ samuddiśya kriyate śatacaṇḍikā

44.69

tattattasya mahālakṣmīḥ svayamāśu prayacchati
caritatrayajāpyasya caṇḍikāyā nṛpottama

44.70

sarahasyasya nāmāni brahmoktāni vadāmyaham
mahāvidyā mahāmantraścaraḍīsaptaśatīti ca

44.71

mṛtasaṃjīvanī nāma caturthaṃ parikīrtitam
pañcamaṃ ca mahācaṇḍī catuḥṣaṣṭipadī parā

44.72

rūpacaṇḍī parā durgā kathitā vedapāragaiḥ
mahāvidyā saptaśatī sarvatantreṣu gopitā

44.73

ādyantamadhyāntacaritaṃ mahāmantramudīritam
ādimadhyāntacaritaṃ kramāccaṇḍīmahāmanuḥ

44.74

madhyamādyantacaritaṃ kramātsaptaśatī smṛtā
madhyamādyantacaritaṃ mṛtasaṃjīvanī smṛtā

44.75

antyādimadhyacaritāṃ mahācaṇḍīti kathyate
yoginīnāṃ catuḥṣaṣṭiyogātsaptaśatīmanoḥ

44.76

catuḥṣaṣṭipadī proktā yogasiddhipradāyinī
rūpaṃ dehīti yogena rūpacaṇḍīti sā smṛtā

44.77

parābījasamāyogāt parā carāḍīti kathyate
etāni yovijānāti nāmāni nṛpanandana

44.78

japaṃ vinā bhaveccarāḍī varadāsya tu sarvadā
pāṭhabhedaphalaṃ rājanchṛṇu vadyāmyanukramāt

44.79

mahāvidyāṃ ca śāntyarthaṃ paṭhecca satataṃ naraḥ
carāḍīpāṭhaṃ hi rājendra puṣṭacarthaṃ ca sadā japet

44.80

mohanārthaṃ saptaśatīpāṭhaṃ bhavati siddhidam
viṣarogālpamṛtyughnapāṭhe saṃjīvanīkramaḥ

44.81

stambhane ca mahācarāḍī satataṃ siddhidāyinī
tathaiva māraṇo jñeyā mahācarāḍī ca cariṇḍakā

44.82

uccāṭane ca vidveṣe kṛtyāśāntyādikarmaṇi
rūpacarāḍī śubhakarī parācarāḍī ca mokṣadā

44.83

śatamādau śataṃ cānte japenmantraṃ navākṣaram
carāḍīṃ saptaśatīṃ madhye saṃpuṭoyamudāhṛtaḥ

44.84

sakāmaḥ saṃpuṭo jāpyo niṣkāmaḥ saṃpuṭaṃ vinā
etad gopyataraṃ tattvaṃ cariṇḍakā japasiddhidamiti

44.84.p1

iti śrīkhilamārkaṇḍeye śatacaṇḍīvidhiḥ samāptaḥ | atha sahasracaṇḍīvidhiḥ

Linked texts (7)