Durgapatha (Durgāpāṭha)
दुर्गापाठ
- Language
- Sanskrit
- Date
- 200–1800 CE
- Author
- Vyāsa
- Extent
- 137 passages, 5,747 words
- Text
- partly digitised
- Source
- archiveorg · Ath Durgapath Bhashatika; 1922 · Scan of a printed edition hosted by the Internet Archive (archive.org); the ancient text is in the public…
Contents
Text
1.p1
mārkaṇḍeya uvāca || sāvarṇiḥsūryatanayo yo manuḥ kathyate'ṣṭamaḥ || niśāmaya ta dutpattiṃ vistarādgadato mama 1 mahāmāyānubhāvena yathā manvantarādhipaḥ || sa babhūva mahā bhāgassāvarṇistanayo rakheḥ 2 svārociṣe'ntare pūrvvaṃkṣatravaṃśasamudbhavaḥ || suratho nāma rājā 'bhūtsamaste kṣitimaṇḍale 3 tasya pālayatassamyak prajāḥ putrānivaurasān || babhūvuḥ śatravo bhūpāḥ kolāvidhvaṃsinastathā 4 tasya tairabhavadyuddhamatiprabaladaṇḍinaḥ || nyūnairapi
1.p2
satairyuddhe kolāvidhvaṃsibhirjitaḥ 5 tataḥ svapuramāyāto nijadeśādhipo'bhavat || ā krāntaḥ sa mahābhāgastaistadā prabalā'ribhiḥ 6 amātyairbalibhirduṣṭairdurvvalasya durātma bhiḥ || kośo balañcāpahṛtantatrāpi svapure tataḥ 7 tato mṛgayāvyājena hṛtasvāmyassa bhū patiḥ || ekākī hayamāruhya jagāma gahanaṃ vanam 8 sa tatrāśramamadrākṣīd dvijavaryyasya medhasaḥ || praśāntaśvāpadākīrṇaṃ muniśiṣyopaśobhitam 6 tasthau kañcitsa kālañca
1.p3
muninā tena satkṛtaḥ || itaścetaśca vicaraṃstasminmunivarāśrame 10 socintayattadā tatra mamatvākṛṣṭacetanaḥ || matpūrvaiḥ pālitampūrvvammayā hīnampuraṃ hi tat || madvṛttaistaira sadvṛttairddharmataḥ pālyate na vā 11 na jāne sa pradhāno me śūrahastī sadā madaḥ || mama vairi vaśaṃ yātaḥ kānbhogānupalapsyate 12 ye mamānugatā nityaṃ prasādadhanabhojanaiḥ || anu vṛttiṃ dhruvante'dya kurvvantyanyamahībhṛtām 13 asamyagvyayaśīlaistaiḥ kurvvadbhiḥ satataṃ
1.p4
vyayam || saṃścitaḥ so'tiduḥkhena kṣayaṃ kośo gamiṣyati 14 etaccānyacca satataṃ cinta yāmāsa pārthivaḥ || tatra viprāśramābhyāśe vaiśyamekandadarśa saḥ 15 sa pṛṣṭastena kastvaṃ bho hetuścāgamane'tra kaḥ || saśoka iva kasmāttvaṃ durmanā iva lakṣyase 16 ityākarṇya vacastasya bhūpateḥ praṇayoditam || pratyuvāca sa taṃ vaiśyaḥ praśrayāvanato nṛpam 17 vaiśya uvāca || samādhirnāma vaiśyo'hamutpanno dhanināṃ kule || putradārairnirastaśca dhana lobhādasādhubhiḥ 18 vihīnaśca dhanairdāraiḥ putrairādāya me dhanam || vanamabhyāgato duḥkhī nirastaścāptabandhubhiḥ 16 so'haṃ na vedmi putrāṇāṃ kuśalākuśalātmikām
1.p5
Line 5: (verse) "pravṛttiṃ svajanānāñca dārāṇāṃ cātra saṃsthitaḥ 20 kinu teṣāṃ gṛhe kṣemamakṣemaṃ kinnu" Line 6: (verse) "sāmpratam || kathante kinnu sadvṛttā durvṛttāḥ kinnu me sutāḥ 21 rājovāca || yairnirasto" Line 7: (verse) "bhavām̐llubdhaiḥ putradārādibhirdhanaiḥ || teṣu kiṃ bhavataḥsnehamanubadhnāti mānasam 22 vaiśya-" Line 8: (verse) "uvāca || evametadyathā prāha bhavānasmadgataṃ vacaḥ || kiṅkaromi na badhnāti mama niṣṭhuratā" Line 9: (verse) "mmanaḥ 23 yaiḥ santyajya pitṛsnehaṃ dhanalubdhairnirākṛtaḥ || patisvajanahārdañca hārdikete" Line 11: "kyoṃ rakhatā hai 22 vaiśya ne kahā ki he mahārāja ! āpakā kahanā saba satya hai parantu maiṃ kyā karūṃ" Line 13: "yadyapi merī strī aura putra aura bhāī bandhune dhanake lālacase merī mamatā chor̤akara mujhe gharase nikāla"
1.p6
"du.sa." "a0"
1.p7
In "अब":
1.p8
"a0" Line 13 is "yadyapi merī strī..." "a" in "a0" Fifth word: इस Sixth word: वन Move down: "इस" "du.sa." "a" "ba" "ma" "ai" "ṃ" "ta" "o" ... a - ba - ma - ai - ṃ - ta - o - i - sa - va - na - ma - e - ṃ - ha - ū - m̐ ... Where is "अब"? There is "अब"! "yadyapi merī strī aura putra aura bhāī bandhune dhanake lālacase merī mamatā chor̤akara mujhe gharase nikāla" Is it "yadyapi" or "nikāla"? Line 5: "pravṛttiṃ svajanānāñca dārāṇāṃ cātra saṃsthitaḥ 20 kinnu teṣāṃ gṛhe kṣemamakṣemaṃ kinnu" Line 6: "sāmpratam || kathante kinnu sadvṛttā durvṛttāḥ kinnu me sutāḥ 21 rājovāca || yairnirasto" Line 7: "bhavām̐llubdhaiḥ putradārādibhirdhanaiḥ || teṣu kiṃ bhavataḥsnehamanubadhnāti mānasam 22 vaiśya-" Line 8: "uvāca || evametadyathā prāha bhavānasmadgataṃ vacaḥ || kiṅkaromi na badhnāti mama niṣṭhuratā-" Line 9: "mmanaḥ 23 yaiḥ santyajya pitṛsnehaṃ dhanalubdhairnirākṛtaḥ || patisvajanahārdañca hārdikete" Line 11: "kyoṃ rakhatā hai 22 vaiśya ne kahā ki he mahārāja ! āpakā kahanā saba satya hai parantu maiṃ kyā karūṃ" Line 13 (rightmost): "yadyapi merī strī aura putra aura bhāī bandhune dhanake lālacase merī mamatā chor̤akara mujhe gharase nikāla"
1.p9
"yadyapi merī strī aura putra aura bhāī bandhune dhanake lālacase merī mamatā chor̤akara mujhe gharase nikāla"
1.p10
(x=0, y=0) is "अब" (x=max, y=0) is "यद्यपि"
1.p11
"a" "ba" "ma" "ai" "ṃ" "ta" "o" "i" "sa" "va" "na" "ma" "e" "ṃ" "ha" "ū" "m̐" ... Line 4 top: "लालची" Line 6 top: "yairnirasto" Line 8 top: "niṣṭhuratā-" Line 9 top: "hārdikete" Line 11 top: "करूं" Line 3 bottom: "mere lar̤akoṃ kā kārabāra..." Line 5 bottom: "pravṛttiṃ svajanānāñca..." Line 6 bottom: "sāmpratam ||..." Line 7 bottom: "bhavām̐llubdhaiḥ..." Line 8 bottom: "उवाच ॥..." Line 9 bottom: "म्मनः २३..." Line 10 bottom: "duṣṭoṃne terā saba dhana..." Line 11 bottom: "kyoṃ rakhatā hai 22..." Line 13 bottom: "yadyapi merī strī..."
1.p12
du.sa.
1.p13
a0
1.p14
pravṛttiṃ svajanānāñca dārāṇāṃ cātra saṃsthitaḥ 20 kinnu teṣāṃ gṛhe kṣemamakṣemaṃ kinnu sāmpratam || kathante kinnu sadvṛttā durvṛttāḥ kinnu me sutāḥ 21 rājovāca || yairnirasto bhavām̐llubdhaiḥ putradārādibhirdhanaiḥ || teṣu kiṃ bhavataḥsnehamanubadhnāti mānasam 22 vaiśyauvāca || evametadyathā prāha bhavānasmadgataṃ vacaḥ || kiṅkaromi na badhnāti mama niṣṭhuratāmmanaḥ 23 yaiḥ santyajya pitṛsnehaṃ dhanalubdhairnirākṛtaḥ || patisvajanahārdañca hārdikete
1.p15
pravṛttiṃ svajanānāñca dārāṇāṃ cātra saṃsthitaḥ 20 kinnu teṣāṃ gṛhe kṣemamakṣemaṃ kinnu
1.p16
sāmpratam || kathante kinnu sadvṛttā durvṛttāḥ kinnu me sutāḥ 21 rājovāca || yairnirasto Wait, "kathante kinnu": looks like "kathante kinnu".
1.p17
bhavām̐llubdhaiḥ putradārādibhirdhanaiḥ || teṣu kiṃ bhavataḥsnehamanubadhnāti mānasam 22 vaiśyaWait, "bhavām̐llubdhaiḥ": yes, "bhavām̐llubdhaiḥ". "putradārādibhirdhanaiḥ ||": yes. "teṣu kiṃ bhavataḥsnehamanubadhnāti mānasam 22 vaiśya-": Wait, is there a space: "bhavataḥsnehamanubadhnāti"? Looks joined: "bhavataḥsnehamanubadhnāti mānasam 22 vaiśya-".
1.p18
uvāca || evametadyathā prāha bhavānasmadgataṃ vacaḥ || kiṅkaromi na badhnāti mama niṣṭhuratāWait, "bhavānasmadgataṃ": bhavānasmadgataṃ. "kiṅkaromi": kiṅkaromi.
1.p19
mmanaḥ 23 yaiḥ santyajya pitṛsnehaṃ dhanalubdhairnirākṛtaḥ || patisvajanahārdañca hārdikete "mmanaḥ 23 yaiḥ santyajya pitṛsnehaṃ dhanalubdhairnirākṛtaḥ || patisvajanahārdañca hārdikete" Wait, "hārdikete" or "hārdi teṣu"? "hārdi" then "te"? Let's read: "patisvajanahārdañca hārdi teṣu" "yaiḥ saṃtyajya pitṛsnehaṃ dhanalubdhairnirākṛtaḥ | patisvajanahārdaṃ ca hārdi teṣveva me manaḥ || 24 ||" "patisvajanahārdañca hārdite" or "hārdikete"? ha - ā - r - da - i - ta - e - ṣa - u ? then "te"? Or "teṣveva"? "ha" "ā" "r" "da" "i" "ke" "te"? No, look: ha, āra, di, ta, e ... wait, is it "hārditete"? No, "hārditeṣu"?
1.p20
kyoṃ rakhatā hai 22 vaiśya ne kahā ki he mahārāja ! āpakā kahanā saba satya hai parantu maiṃ kyā karūṃ yadyapi merī strī aura putra aura bhāī bandhune dhanake lālacase merī mamatā chor̤akara mujhe gharase nikāla"
1.p21
"patisvajanahārdañca hārdikete" or what? Let's look at the letters after "पतिस्वजनहार्दञ्च": "ha" "ā" "r" "da" "i" "ka" "e" "ta" "e" ha + ā + r = hār da + i = di ka + e ? or ta + e ? "hārdikete" - wait, could it be "hārditete"? Or "hārditeṣu"? Wait, "hārdi cetaḥ"? "yaiḥ saṃtyajya pitṛsnehaṃ dhanalubdhairnirākṛtaḥ | patisvajanahārdaṃ ca hārdi teṣveva me manaḥ ||" ṣveva me manaḥ 24 kimetannābhijānāmi jānannapi mahāmate || yatpremapravaṇaṃ cittaṃ vigu ṇeṣvapi bandhuṣu 25 teṣāṃ kṛte me niḥśvāso daurmanasyañca jāyate || karomi kiṃ yanna manasteṣvaprītiṣu niṣṭhuram 26 mārkaṇḍeya uvāca || tatastau sahitau vipra tanmuniṃ sa mupāsthitau || samādhirnāma vaiśyo'sau sa ca pārthivasattamaḥ 27 kṛtvā tu tau yathānyāyaṃ yathārhentena saṃvidam || upaviṣṭau kathāḥ kāściccakraturvaiśyapārthivau 28 rājovāca
1.p22
bhagavaṃstvāmahaṃ praṣṭumicchāmyekaṃ vadasva tat || duḥkhāya yanme manasaḥ svacittāyattatāṃ vinā 26 mamatvaṃ mama rājyasya rājyāṅgeṣvakhileṣvapi || jānato'pi yathājñasya kimeta nmunisattama 30 ayañca niṣkṛtaḥ putrairdārairbhṛtyaistathojhitaḥ || svajanena ca santyakta steṣu hārdī tathāpyāti. 31 evameṣa tathāhaṃ ca dvāvapyatyantaduḥkhitau || dṛṣṭadoṣe'pi
1.p23
viṣaye mamatvākṛṣṭamānasau 32 tatkenaitanmahābhāga yanmoho jñāninorapi || mamāsya ca bhavatyeṣā vivekāndhasya mūḍhatā 33 ṛṣiruvāca || jñānamasti samastasya jantorviṣaya gocare || viṣayaśca mahābhāga yāti caivaṃ pṛthak pṛthak 34 divāndhāḥ prāṇinaḥ keci drātrāvandhāstathāpare || keciddivā tathā rātrau prāṇinastulyadṛṣṭayaḥ 35 jñānino manu jāssatyaṃ kintu te nahi kevalam || yato hi jñāninassarve paśupakṣimṛgādayaḥ 36 jñānañca tanmanuṣyāṇāṃ yatteṣāṃ mṛgapakṣiṇām || manuṣyāṇāñca yatteṣāṃ tulyamanyattatho
1.p24
bhayoḥ 37 jñāne'pi sati paśyaitānpataṅgāñcañcucañcuṣu || kaṇamokṣādṛtānmohātpī ḍyamānānapi kṣudhā 38 mānuṣā manujavyāghra sābhilāṣāḥ sutānprati || lobhātpratyupa kārāya nanvetān kinna paśyasi 36 tathāpi mamatāvartte mohagartte nipātitāḥ || mahāmā yāprabhāveṇa saṃsārasthitikāriṇaḥ 40 tannātra vismayaḥ kāryyo yoganidrā jagatpateḥ || ma hāmāyā hareścaiṣā tayā saṃmohāte jagat 41 jñānināmapi cetāṃsi devī bhagavatī hi sā || balādākṛṣya mohāya mahāmāyā prayacchati 42 tayā visṛjyate viśvaṃ jagadetacca
1.p25
rācaram || saiṣā prasannā varadā nṛṇāmbhavati muktaye 43 sā vidyā paramāmukterhetubhūtā sa nātanī||saṃsārabandhahetuśca saiva sarveśvareśvarī 44 || rājovāca || bhagavankā hi sā devī mahāmāyeti yāmbhavān || bravīti kathamutpannā sā karmāsyāśca kiṃ dvija 45 yatprabhā vā ca sā devī yatsvarūpā yadudbhavā || tatsarvaṃ śrotumicchāmi tvatto brahmavidāṃvara 46|| ṛṣiruvāca || nityaiva sā jaganmūrtistayā sarvamidaṃ tatam || tathāpi tatsamutpattirba hudhā śrūyatānmama 47 devānāṅkāryyasiddhyarthamāvirbhavati sā yadā || utpanneti tadā loke
1.p26
sā nityāpyabhidhīyate 48 yoganidrāṃ yadā viṣṇorjagatyekārṇavīkṛte || āstīrya śeṣa mabhajatkalpānte bhagavānprabhuḥ 46 tadā dvāvasurau ghorau vikhyātau madhukaiṭabhau || viṣṇo karṇamalodbhūtau hantuṃ brahmāṇamudyatau 50 sa nābhikamale viṣṇoḥ sthito brahmā prajā patiḥ || dṛṣṭvā tāvasurau cograu prasuptañca janārddanam 51 tuṣṭāva yoganidrāntāmekāgrahṛ dayasthitaḥ || vibodhanārthāya harerharinetrakṛtālayām 52 viśveśvarīṃ jagaddhātrīṃ sthitisaṃ
1.p27
hārakāriṇīm || nidrāmbhagavatīṃ viṣṇoratulāntejasaḥ prabhoḥ 53 || brahmovāca || tvaṃ svāhā tvaṃ svadhā tvaṃ hi vaṣaṭkāraḥ svarātmikā || sudhā tvamakṣare nitye tridhāmātrātmika kā sthitā 54 ardhamātrāsthitā nityā yānuccāryā viśeṣataḥ || tvameva sā tvaṃ sāvitrī tvaṃ devi jananī parā 55 tvayaivaṃ dhāryate sarvaṃ tvayaitatssṛjyate jagat || tvayaitatpālyate devi tvamatsyante ca sarvadā 56 visṛṣṭau sṛṣṭirūpā tvaṃ sthitirūpā ca pālane || tathā saṃhṛtirūpānte jagato'sya jaganmaye 57 mahāvidyā mahāmāyā mahāmedhā mahāsmṛtiḥ
1.p28
mahāmohā ca bhavatī mahādevī mahāsurī 58 prakṛtistvañca sarvasya guṇatrayavibhāvinī || kālarātrirmahārātrirmoharātriśca dāruṇā 56 tvaṃ śrīstvamīśvarī tvaṃ hrīstvaṃ buddhirbo dhalakṣaṇā || lajjā puṣṭistathā tuṣṭistvaṃ śāntiḥ kṣāntireva ca 60 khaṅginī śūlinī ghorā gadinī cakriṇī tathā || śaṅginī cāpinī bāṇabhuśuṇḍīparighāyudhā 61 saumyā saumya tarāśeṣasaumyebhyastvatisundarī || parāparāṇāṃ paramā tvameva parameśvarī 62 yacca ki
1.p29
yaccakiñcitkvacidvastu sadasadvā'khilātmike || tasya sarvasya yā śaktiḥ sā tvaṃ kiṃ stūyase tadā 63 yayā tvayā jagatsraṣṭā jagatpātyatti yo jagat || so'pi nidrāvaśaṃnītaḥ kastvāṃ stotumiheśvaraḥ 64 viṣṇoḥ śarīragrahaṇamahamīśāna eva ca || kāritāste yato'tastvāṃ kaḥ stotuṃ śaktimān bhavet 65 sā tvamitthamprabhāvaiḥ svairudārairdevi saṃstu tā || mohayaitau durādharṣāvasurau madhukaiṭabhau 66 prabodhañca jagatsvāmī nīyatāmacyuto laghu || bodhaśca kriyatāmasya hantumetau mahāsurau 67 || ṛṣiruvāca || evaṃ stutā tadā
1.p30
devī tāmasī tatra vedhasā || viṣṇoḥ prabodhanārthāya nihantuṃ madhukaiṭabhau 68 netrāsyanā sikābāhuhṛdayeścastathorasaḥ || nirgamya darśane tasthau brahmaṇo'vyaktajanmanaḥ 66 utta sthau ca jagannāthastayā mukto janārdanaḥ || ekārṇave'hiśayanāttatassa dadṛśe ca tau 70 madhukaiṭabhau durātmānāvativīryaparākramau || krodhāraktekṣaṇāvattuṃ brahmāṇaṃ janitodyamau 71 samutthāya tatastābhyāṃ yuyudhe bhagavān hariḥ || pañcavarṣasahasrāṇi bāhupraharaṇo vi bhuḥ 72 tāvapyativalonmattau mahāmāyāvimohitau || uktavantau varo'smatto vriyatā
1.p31
miti keśavam 73 || bhagavānuvāca || bhavetāmadya me tuṣṭau mama vadhyāvubhāvapi || kiṃ manyena vareṇātra etāvaddhi vṛtammama 74 || ṛṣiruvāca || vañcitābhyāmiti tadā sarva māpomayaṃ jagat || vilokya tābhyāṃ gadito bhagavānkamalekṣaṇaḥ || āvāṃ jahi na yatrorvī salilena pariplutā 75 || ṛṣiruvāca || tathetyuktvā bhagavatā śaṅkhacakragadā bhṛtā || kṛtvā cakreṇa vaicchinne jaghane śirasī tayoḥ 76 evameṣā samutpannā brahmaṇā
1.p32
saṃstutā svayam || prabhāvamasyā devyāstu bhūyaḥ śṛṇu vadāmite 77 iti śrīmārkaṇḍe yapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye madhukaiṭabhavadho nāma prathamo'dhyāyaḥ || 1 || ṛṣiruvāca || devāsuramabhūdyuddhampūrṇamabdaśatampurā || mahiṣe'surāṇāmadhipe devā nāñca purandare 1 tatrāsurairmahāvīryairdevasainyamparājitam || jitvā ca sakalāndevānindro bhūnmahiṣāsuraḥ 2 tataḥ parājitā devāḥ padmayonimprajāpatim || puraskṛtya gatāstatra yatreśagaruḍadhvajau 3 yathāvṛttantayostanmahiṣāsuraceṣṭitam || tridaśāḥ kathayāmāsu
1.p33
devābhibhavavistaram 4 sūryendrāgnyanilendūnāṃ yamasya varuṇasya ca || anyeṣānvādhi kārānsasvayamevādhitiṣṭhati 5 svarānnirākṛtāssarve tena devagaṇā bhuvi || vicaranti yathā martyā mahiṣeṇa durātmanā 6 etatsarvamamarāriviceṣṭitam || śaraṇāñca prapannāḥ smo vadhastasya vicintyatām 7 itthaṃ niśamya devānāṃ vacāṃsi madhusūdanaḥ || cakāra kopaṃ śambhuśca bhrukuṭīkuṭilānanau 8 tato'tikopapūrṇasya cakriṇo vadanāta taḥ || niścakrāma mahattejo brahmaṇaśśaṅkarasya ca 6 anyeṣāñcaiva devānāṃ śakrādīnāṃ
1.p34
śarīrataḥ || nirgataṃ sumahattejastaccaikyaṃ samagacchata 10 atīva tejasaḥ kūṭaṃ jvalanta miva parvatam || dadṛśuste surāstatra jvālā vyāpta digantaram 11 atulantatra tattejaḥ sarvadevaśarīrajam || ekasthaṃ tadabhūnnārīvyāptalokatrayaṃ tviṣā 12 yadabhūcchāmbhavante jastenā jāyata tanmukham || yāmyena cābhavankeśā bāhavo viṣṇutejasā 13 saumye na stanayoryugmammadhyaṃ cendreṇa cābhavat || vāruṇena ca jaṅghorū nitambastejasā bhuvaḥ 14
1.p35
brahmaṇastejasā pādau tadaṅgulyo'rkatejasā || vasūnāñca karāṅgulyaḥ kaubereṇa ca nāsi kā 15 tasyāstu dantāssambhutāḥ prājāpatyena tejasā || nayanatritayaṃ jajñe tathā pāvakatejasā 16 bhruvau ca sandhyayostejaḥ śravaṇāvānilasya ca || anyeṣāñcaiva devā nāṃ sambhavastejasāṃ śivā 17 tatassamastadevānāṃ tejorarāśisamudbhavam || tāṃ vi lokya mudamprāpuramarā mahiṣārdditāḥ 18 śūlaṃ śūlādviniṣkṛṣya dadau tasyai pināka dhṛk || cakrañca dattavān kṛṣṇaḥ samutpādya svacakrataḥ 19 śaṅkhañca varuṇaśśaktiṃ dadau
1.p36
tasmai hutāśanaḥ || māruto dattavāṃścāpambāṇapūrṇo tatheṣudhī 20 vajramindrassamutpātya kuliśādamarādhipaḥ || dadau tasyai sahasrākṣo ghaṇṭāmairāvatād gajāt 21 kāladaṇḍaḍā ddharmo daṇḍampāśaṃ cāmbupatirdadau || prajāpatiścākṣamālāṃ dadau brahmā kamaṇḍalam 22 samastarogamakūpeṣu nijaraśmīndivākaraḥ || kālaśca dattavān khaṅgaṃ tasyāścarma ca nirma lam 23 kṣīrodaścāmalaṃ hāramajare ca tathāmbare || cūḍāmaṇintathā divyaṃ kuṇḍale kaṭakāni ca 24 ardhacandrantathāśubhraṅkeyūrānsarvabāhuṣu || nūpurau vimalau tadvad graive
1.p37
yakamanuttamam 25 aṅgulīyaka ratnāni samastāsvaṅgulīṣu ca || viśvakarmā dadau tasyai paraśuñcātinirmalam 26 astrāṇyanekarūpāṇi tathābhedyañca daṃśanam || amlānapaṅkajā nmālāṃ śirasyurasi cāparāmū 27 adadujjaladhistasyai paṅkajañcātiśobhanam || hima vānvāhanaṃ siṃhaṃ ratnāni vividhāni ca 28 dadāvaśūnyaṃ surayā pānapātrandhanādhipaḥ || śeṣaśca sarvanāgeśo mahāmaṇivibhūṣitam 26 nāgahārandadau tasyai dhatte yaḥ pṛthivī
1.p38
bhimām || anyairapi surairdevī bhūṣaṇairāyudhaistathā 30 sammānitā nanādoñcaissāṭṭahā samamurmuhuḥ || tasyā nādena ghoreṇa kṛtsnamāpūritannabhaḥ 31 amāyatātimahatā pratiśabdo mahānabhūt || cukṣubhussakalā lokāḥ samudrāśca cakampire 32 cacāla va sudhā celuḥ sakalāśca mahīdharāḥ || jayeti devāśca mudā tāmūcuḥ siṃhavāhinīm 33 tuṣṭuvurmunayaścaināmbhaktinamrātmamūrtayaḥ || dṛṣṭvā samastaṃ saṃkṣubdhaṃ trailokyamamarāyaḥ 34 sannaddhākhilasainyāste samuttasthurudāyudhāḥ || āḥkimetaditikraudhādābhāṣya mahiṣā
1.p39
suraḥ 35 abhyadhāvata taṃ śabdamaśeṣairasurairvṛtaḥ || sa dadarśa tato devīṃ vyāptalokatra yāntviṣāṃ 36 pādākrāntyā natabhuvīṃkirīṭollikhitāmbarām || kṣobhitāśeṣapātālāṃn dhanurjyāniḥsvanenatām 37 diśobhujasahasreṇa samantād vyāpya saṃsthitām || tataḥ pravṛtte yuddhantayā devyā suradviṣām 38 śastrāstrairbahudhāmukkairādīpitadigantaram || ma hiṣāsurasenānīriścakṣurākhyo mahāsuraḥ 36 yuyudhe cāmaraścānyaiścaturaṅgabalānvitaḥ
1.p40
rathānāmayutaiḥ ṣaḍbhirudagrākhyo mahāsuraḥ 40 adhyudhyatāyutānāñca sahasreṇa ma hāhanuḥ || pañcāśadbhirśva niyutairasilomā mahāsuraḥ 41 ayutānāṃ śataiḥ ṣaḍbhirvāṣka lo yuyudhe raṇe || gajavājasahasraughairanekaiḥ parivāritaḥ 42 vṛto rathānāṃkoṭyā ca yuddhe tasminnayudhyata || biḍālākhyo'yutānāñca pañcāśadbhirathāyutaiḥ 43 yuyudhe saṃyuge tatra rathānāmparivāritaḥ || anye ca tatrāyutaśo rathanāgahayairvṛtāḥ 44 yuyudhussaṃyuge devyā saha tatra mahāsurāḥ || koṭikoṭisahasraistu rathānāndantināntathā 45 hayānāñca
1.p41
dūtau yuddhaṃ tatrābhūnmahiṣāsuraḥ || tomarairbhindipālaiśca śaktibhirmuśalestathā 46 yuyu dhussaṃyuge devyā khaṅgaiḥ paraśupaṭṭiśaiḥ || kecicca cikṣipuśśaktīḥ kecitpāśāṃstathā pare 47 devīṃ khaṅgaprahāraistu te tāṃ hantumpracakramuḥ || sāpi devī tatastāni śastrāṇya strāṇi caṇḍikā 48 līlayaiva praciccheda nijaśastrāstravarṣiṇī || anāyastānanā devī stūyamānā surarṣibhiḥ 46 mumocāsuradeheṣu śastrāṇyastrāṇi ceśvarī || sopi kruddho dhutasaṭo devyā vāhanakeśarī 50 cacārāsurasainyeṣu vaneṣviva hutāśanaḥ
1.p42
sānmumuce yāṃśca yudhyamānā raṇe'mbikā 51 taeva sadyassambhṛtā gaṇāḥ śatasahasra śaḥ || yuyudhuste paraśubhirbhindipālāsipaṭṭiśaiḥ 52 nāśayanto'suragaṇāndevīśaktyupa bṛṃhitāḥ || avādayanta paṭahān gaṇāḥ śaṅkhāṃstathāpare 53 mṛdaṅgāṃśca tathaivānye tasmin yuddhamahotsave || tato devī triśūlena gadayā śaktivṛṣṭibhiḥ 54 khaṅgādibhiśca śata śo nijaghāna mahāsurān || pātayāmāsa caivānyān ghaṇṭāsvanavimohitān 55 a surānbhuvi pāśena baddhvā cānyānakarṣayat || kecidvidhākṛtāstīkṣṇaiḥ khaḍgapātaistathā
1.p43
pare 56 vipothitāṃnipātena gadayā bhuvi śerate || vemuśca kecidrudhirammuśalena bhṛśaṃ hatāḥ 57 kecinnipatitā bhūmau bhinnāśśūlena vakṣasi || nirantaraśaraugheṇa kṛtāḥ kecidraṇājire 58 senānukāriṇaḥ prāṇānmumucustridaśārdanāḥ || keṣāñcidvāhavaśchinnā śchinnagrīvāstathāpare 56 śirāṃsi peturanyeṣāmanye madhye vidāritāḥ || vicchinnajaṅghā stvapare petururvyāmmahāsurāḥ 60 ekabāhrakṣikacaraṇāḥ keciddvedhācchidhākṛtāḥ || chinne'pi
1.p44
cānye śirasi patitāḥ punarutthitāḥ 61 kabandhā yuyudhurdevyā gṛhītaparamāyudhāḥ || nanṛtuścāpare tatra yuddhe tūryyalayāśritāḥ 62 kabandhāśchinnaśirasaḥ khaḍga śaktyaṣṭi pāṇayaḥ || tiṣṭha tiṣṭheti bhāṣanto devīmanye mahāsurāḥ 63 pātitairathanāgāśvairasuraiśca vasundharā || agamyā sābhavattatra yatrābhūtsa mahārathaḥ 64 śoṇitaughā mahānadyassadyastatra visusruvuḥ || madhye cāsurasainyasya vāraṇāsuravājināma 65 kṣaṇena tanmahāsainyamasurāṇāṃ
1.p45
tathāmbikā || ninye kṣayaṃ yathā vahnistṛṇadārumahācayam 66 sa ca siṃho mahānādamu tsṛjandhutakesaraḥ || śarīrebhyo'marāṇāmasūneva vicinvati 67 devyāgaṇāśca taistatra kṛtaṃ yuddhantathāsuraiḥ || yathaiṣāntuṣṭuvurdevāḥ puṣpavṛṣṭimuco divi 68 iti śrīmārkaṇḍeya purāṇesāvarṇīke manvantaredevīmāhātmye mahiṣāsurasainyavadhonāma dvitīyo'dhyāyaḥ || 2 || ṛṣiruvāca || nihanyamānaṃ tatsainyamavalokya mahāsuraḥ || senānīścikṣuraḥ kopā dyayau yoddhumathāmbikām 1 sa devīṃ śaravarṣeṇa vavarṣa samare'suraḥ || yathā merugireḥ śṛṅgaṃ
1.p46
toyaveṣaṇa toyadaḥ 2 tasyācchitvā tato devī līlayaiva śarotkarān || jaghāna turagā nbāṇairyantārañca vājinām 3 ciccheda ca dhanussadyo dhvajaṃ cātisamucchritam || vi vyādha caiva gātreṣu bhinnadhanvānamāśugaiḥ 4 sacchinnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ || abhyadhāvata tāndevī khaḍgacarmadharo'suraḥ 5 siṃhamāhatya khaḍgena tīkṣṇadhāreṇa mūrddhani || ājaghāna bhuje savye devīmapyativegavān 6 tasyāḥ khaḍgo bhujamprāpya paphāla nṛpana ndana || tato jagrāha śūlaṃ sa kopādaruṇalocanaḥ 7 cikṣepa ca tatastu bhadrakālyāsma
1.p47
hāsuraḥ || jājvalyamānantejobhī ravivimbamivāmbarāt 8 dṛṣṭvā tadāpatacchūlaṃ devī śūla mamuñcata || tacchūlaṃ śatadhā tena nītaṃ sa caṃ mahāsuraḥ 6 hate tasminmahāvīrye mahiṣa sya camūpatau || ājagāma gajārūḍhaścāmarastridaśārddanaḥ 10 sopi śaktiṃ mumocātha de vyāstāmambikā drutam || huṃkārābhihatāmbhūmau pātayāmāsa niṣprabhām 11 bhagnāṃ śa ktiṃnipatitāndṛṣṭvā krodhasamanvitaḥ || cikṣepa cāmaraśśūlaṃtvācikṣepātha devī sāñcicchinata 12 tataḥ siṃhaḥ samutpatya gajakumbhāntaresthitaḥ || bāhuyuddhena yuyudhe tenoccaistridaśā
1.p48
riṇā 13 yudhyamānau tatastau tu tasmātnāgānmmahīṃgatau || yuyudhātetisaṃrabdhau prahārairati dāruṇaiḥ 14 tato vegātkhamutpatya nipatya ca mṛgāriṇā || karaprahāreṇa śiraścāmarasya pṛ thakkṛtam 15 udgraścaraṇa devī śilāvṛkṣādibhirhataḥ || dantamuṣṭitalaiścaiva karālaśca nipātitaḥ 16 devī kruddhā gadāpātaiścūrṇayāmāsa coddhatam || bāṣkalaṃ bhindipālena bāṇaistāmraṃ tathāndhakam 17 ugrāsyamugravīryaṃ ca tathaiva ca mahāhanum || trinetrā ca
1.p49
triśūlena jaghāna parameśvarī 18 viḍālasyāsinā kāyātpātayāmāsa vai śiraḥ || durddha randurmukhañcobhau śarairninthe yamakṣayam 16 evaṃ saṃkṣīyamāṇe tu svasainye mahiṣāsuraḥ || māhiṣeṇa svarūpeṇa trāsayāmāsa tāngaṇāna 20 kāṃścittuṇḍaprahāreṇa khurakṣaipaistathā parān || lāṅgūlatāḍitāṃścānyāñchṛṅgābhyāñca vidāritān 21 vegena kāṃścidaparā nnādena bhramaṇena ca || niḥśvāsapavanenānyanpātayāmāsa bhūtale 22 nipātya pramathā
1.p50
nīkamabhyadhāvata so'suraḥ || siṃhaṃ hantummahādevyāḥ kopaścakre tato'mbikā 23 so'pi kopānmahāvīryyaḥ khurakṣuṇṇamahīta़laḥ || śṛṅgābhyāmparvvatānuccāṃścikṣepa ca nanāda ca 24 vegabhramaṇavikṣuṇṇā mahī tasya vyaśīryyata || lāṅgūlenā hataścābdhiḥ plāvayāmāsa sa rvvataḥ 25 dhutaśṛṅgavibhinnāśca khaṇḍaṃ khaṇḍaṃ yayurghanāḥ || śvāsānilāstāḥ śataśo ni peturnabhaso'calāḥ 26 iti krodhasamādhmātamāpatantammahāsuram || dṛṣṭvā sā caṇḍikā krodhantadvadhāya tadā'karot 27 sā kṣiptvā tasya vai pāśaṃ taṃ babandha mahāsuram || tattyāja
1.p51
māhiṣaṃ rūpaṃ sopi baddho mahāmṛdhe 28 tataḥ siṃho'bhavatsadyo yāvattasyāmbikā śiraḥ || chinatti tāvatpuruṣaḥ khaḍgapāṇiradṛśyata 26 tata evāśu puruṣaṃ devī ciccheda sāyakaiḥ || saśṛṅgacarmaṇā sārddhaṃ tatasso'bhūnmahāgajaḥ 30 kareṇa ca mahāsiṃhaṃ taṃ cakarṣa jagarja ca|| karṣatastu karaṃ devī khaḍgena nirakṛntata 31 tato mahāsuro bhūyo māhiṣaṃ vapurāsthitaḥ || tathaiva kṣobhayāmāsa trailokyaṃ sacarācaram 32 tataḥ kruddhā jaganmātā caṇḍikā
1.p52
pānamuttamam || papau punaḥ punaścaiva jahāsāruṇalocanā 33 nanarda cāsuraḥ sopi bala vīryamadoddhataḥ || viṣāṇābhyāṃ ca cikṣepa caṇḍikāṃ prati bhūdharān 34 sā ca tān prahitāṃstena cūrṇayantī śarotkaraiḥ || uvāca taṃ madodbhūtamukharāgākulākṣaram 35 devyu vāca || garja garja kṣaṇaṃ mūḍha madhu yāvatpibāmyaham || mayā tvayi hate'traiva garjiṣyantyā śu devatāḥ 36 || ṛṣiruvāca || evamuktvā samutpatya sārūḍhā taṃ mahāsuram || pādenā kramya kaṇṭhe ca śūlenainamatāḍayat 37 tataḥ sopi padākrāntastayā nijamukhāttataḥ
1.p53
ardhaniṣkrānta, evātidevyā vīryeṇa saṃvṛtaḥ 38 ardhaniṣkrānta evāsau yudhyamāno mahā suraḥ || tayā mahāsinā devyā śiraśchittvā nipātitaḥ 36 tato hāhākṛtaṃ sarva daitya sainyamanāśa tat || praharṣañca paraṃ jagmussakalā devatāgaṇāḥ 40 tuṣṭuvustāṃ surā devīṃ sahadivyairmaharṣibhiḥ || jagurgandharvapatayo nanṛtuścāpsarogaṇāḥ 41 || iti śrīmārkaṇḍeya purāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye mahiṣāsuravadhonāma tṛtīyo'dhyāyaḥ || 3
1.p54
ṛṣiruvāca || śakrādayassuragaṇā nihatetivīrye tasmindurātmani surāribale ca devyā || tāṃ tuṣṭuvuḥ praṇatinamraśirodharāṃsā vāgbhiḥ praharṣapulakodgamacārudehāḥ 1 devyā yayā tatamidaṃ jagadātmaśaktyā niśśeṣadevagaṇaśaktisamūhamūrtyā || tāmambikāmakhila devamaharṣipūjyāṃ bhaktyā natāsma vidadhātu śubhāni sā naḥ 2 yasyāḥ prabhāvamatulaṃ bhagavānananto brahmā haraśca nahi vaktumalamvalañca || sā caṇḍikākhilajagatparipālanā ya nāśāya cāśubhabhayasya matiṅkarotu 3 yā śrīḥ svayaṃ sukṛtināmbhavaneṣvalakṣmīḥ pāpā
1.p55
tmanāṃ kṛtadhiyāṃ hṛdayeṣu buddhiḥ || śraddhā satāṃ kulajanaprabhavasya lajjā tāṃ tvāṃ natāḥ sma paripālaya devi viśvam 4 kiṃ varṇayāma tava rūpamacintyametatkiṃcātivīryamasu rakṣayakāri bhūri || kiñcāhaveṣu caritāni tavāti yāni sarveṣu devyasuradevagaṇādikeṣu 5 hetussamastajagatāṃ triguṇāpi doṣairna jñāyase hariharādibhirapyapārā || sarvāśrayākhi lamidaṃ jagadaṃśabhūtamavyākṛtā hi paramā prakṛtistvamādyā 6 yasyāḥ samastasuratā
1.p56
samudīraṇena tṛptiṃ prayāti sakaleṣu makheṣu devi || svāhāsi vai pitṛgaṇasya ca tṛptihetu ruccāryyase tvamata eva janaiḥ svadhā ca 7 yā muktiheturavicintyamahāvratā ca abhyasyase suniyatendriyatattvasāraiḥ || mokṣārthibhirmunibhirastasamastadoṣairvidyāsi sā bhagavatī paramā hi devi 8 śabdātmikā suvimalagyajuṣāṃnidhānamudgītharamyapadapāṭhavatāñca sā mnām || devī trayī bhagavatībhavabhāvanāya vārtā ca sarvajagatāmparamārttihantrī 6 medhāsi
1.p57
devi viditākhilaśāstrasārā durgāsi durgabhavasāgaranaurasaṅgā || śrīḥ kaiṭabhārihṛdayaikakṛtādhivāsā gaurī tvameva śaśimaulikṛtapratiṣṭhā 10 īṣatsahāsa mamalaṃspūripūrṇacandrabimbānukārikanakottamakāntikāntam || atyadbhutaṃ prahṛtamāttaruṣā tathāpi vaktraṃ vilokya sahasā mahiṣāsureṇa 11 dṛṣṭvā tu devi kupitaṃ bhrukuṭīkarālamudyacchaśāṅkasadṛśacchavi yanna sadyaḥ || prāṇānmumoca mahiṣastadatīva citraṃ kairjīvyate hi kupitānta ka darśa-
1.p58
jñātametadadhunaiva yadastametannītambalaṃ suvipulammahiṣāsurasya 13 te sammatā janapa deṣu dhanāni teṣānteṣāṃ yaśāṃsi na ca sīdati dharmavargaḥ || dhanyāsta eva nibhṛtātmaja bhṛtyadārā yeṣāṃ sadābhyudayadā bhavatī prasannā 14 dharmyāṇi devi sakalāni sadaiva ka rmāṇyādṛtaḥ pratidinaṃ sukṛtī karoti || svargaṃ prayāti ca tato bhavatīprasādāllo
1.p59
katryopi phaladā nanu devi tena 15 durge smṛtā harasi bhītimaśeṣajantoḥ svasthaiḥ smṛtā matimatīvaśubhāṃ dadāsi || dāridryaduḥkhabhayahāriṇi kā tvadanyā sarvopakārakaraṇāya sadā''rdracittā 16 ebhirhatairjagadupaiti sukhantathaite kurvantu nāma narakāya cirāya pāpam|| saṃgrāmamṛtyumadhigamya divaṃ prayāntu matveti tannamahitānavinihaṃsi devi 17 dṛṣṭvaiva kinna bhavatī prakaroti bhasma sarvvāsurānariṣu yatprahiṇoṣi śastram || lokānprayāntu ripavo'pi
1.p60
hi śaṅkhaputā itthanmatirbhavati teṣvapi tetisādhvī 18 khaḍgaprabhānikaravisphuraṇai stathograiḥ śūlāgrakāntinivahena dṛśosurāṇām || yannāgatāviḷayamaṃśumadindulakhaṇḍayo vyānantarava vilokayatāntadetat 16 durbṛttavṛttaśamanaṃ tava devi śīlaṃ rūpaṃ tathaitada vicintyamatulyamanyaiḥ || vīryañca hantṛhṛtadevaparākramāṇāṃ vairiṣvapi prakatiteva dayā tva yettham 20 kenopamā bhavatu te'sya parākramasya rūpañca śatrubhayakāryatihāri kutra || citte
1.p61
kṛpā samaraniṣṭhuratā ca dṛṣṭā tvayyeva devi varade bhuvanatraye'pi 21 trailokyametadakhilaṃ ripunāśanena trātaṃ tvayā samaramūrddhani te'pi hatvā || nītā divaṃ ripugaṇā bhayamapyapāstama smākamunmadasrāribhavannamaste 22 śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbike|| ghaṇṭā svanena naḥ pāhi cāpajyāniḥsvanena ca 23 prācyāṃ rakṣa pratīcyāñca caṇḍike rakṣa dakṣi ṇe || bhrāmyeṇātmaśūlasya uttarasyāṃ tatheśvari 24 saumyāni yāni rūpāṇi trailokye vicaranti te || yāni cātyarthaghorāṇi tairasmāṃstathā bhuvam 25 khaḍgaśūlagadādīni
1.p62
yāni cāstrāṇi te'mbike || karapallavasaṅgīni tairasmānrakṣa sarvataḥ 26 || ṛṣiruvāca || evaṃ stutā surairdivyaiḥ kusumairnandanodbhavaiḥ || arcitā jagatāṃ dhātrī tathā gandhānulepa naiḥ 27 bhaktyā samastaistridaśairdivyairdhūpaistu dhūpitā || prāha prasādasumukhī samastānpra ṇatān surān 28 || devyuvāca || vriyatāṃ tridaśāssarve yadasmatto'bhivāñchitam || devā ūcuḥ || bhagavatyā kṛtaṃ sarvva na kiñcidavaśiṣyate 26 yadayaṃnihataśśatrurasmākaṃ mahiṣā suraḥ || yadi cāpi varo deyastvayāsmākammaheśvari 30 saṃsmṛtā saṃsmṛtā tvanno hiṃse
1.p63
thāḥ paramāpadaḥ || yaśca martyaḥ stavairebhistvāṃ stoṣyatyamalānane 31 tasya vittādiṛ bhaveddhanadārādisampadām || vṛddhaye'smatprasannā tvaṃ bhavethāḥ sarvvadāmbike 32 || ṛṣiru ruvāca || iti prasāditā devairjagato'rthe tathātmanaḥ || tathetyuktvā bhadrakālī babhūvāntardditā nṛpa 33 ityetatkathitaṃ bhūpa sambhūtā sā yathā purā || devī devaśarīrebhyo jagatrayahite ṣiṇī 34 punaśca gaurīdehātsā samudbhūtā yathābhavat || vadhāya duṣṭadaityānāṃ tathā śumbha niśumbhayoḥ 35 rakṣaṇāya ca lokānāṃ devānāmupakāriṇī || tacchṛṇuṣva mayākhyātaṃ
1.p64
ahaṅkārase indra kā rājya aura sampūrṇa devatāoṃ kā yajñabhāga haraṇa karake tīnoṃ lokako apane yathāvatkathayāmi te 36 iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇikemanvantare devīmāhātmye śakrādikṛtadevyāḥ stutirnāma caturtho'dhyāyaḥ || 4
1.p65
donoṃ asuroṃne devatāoṃko caina na lene diyā sabako svargase nikāla diyā taba devatāoṃ ne apa-
1.p66
surābhyāṃ tāndevīṃ saṃsmarantyaparājitām 4 tayāsmākaṃ varo datto yathāpatsu smṛtākhi lāḥ || bhavatāṃ nāśayiṣyāmi tatkṣaṇātparamāpadaḥ 5 iti kṛtvā matiṃ devā himavantanna geśvaram || jagmustatra tato devīṃ viṣṇumāyāṃ pratuṣṭuvuḥ 6 devā ūcuḥ || namo devyai mahā devyai śivāyai satatannamaḥ || namaḥ prakṛtyai bhadrāyai niyatāḥ praṇatāsma tām 7 raudrāyai namo nityāyai gauryai dhātryai namo namaḥ || jyotsnāyai cendurūpiṇyai sukhāyai satatannamaḥ 8 kalyāṇyai praṇatāṃ vṛddhayai siddhayai kurmo namonamaḥ || nairṛtyai bhūbhṛtāṃ lakṣmyai śarvāṇyai
1.p67
te namonamaḥ 6 durgāyai durgapārāyai sārāyai sarvakāriṇyai || khyātyai tathaiva kṛṣṇāyai dhūmrāyai satataṃ namaḥ 10 atisaumyātiraudrāyai natāstasyai namonamaḥ || namo jagatprati ṣṭhāyai devyai kṛtyai namonamaḥ 11 yā devī sarvabhūteṣu viṣṇumāyeti śabditā || namastasyai namastasyai namastasyai namonamaḥ 12 yā devī sarvabhūteṣu cetanetyabhidhīyate || namastasyai namastasyai namastasyai namonamaḥ 13 yā devī sarvabhūteṣu buddhirūpeṇa saṃsthitā || namasta
1.p68
syai namastasyai namastasyai namonamaḥ 14 yā devī sarvabhūteṣu nidrārūpeṇa saṃsthitā || namastasyai namastasyai namastasyai namonamaḥ 15 yā devī sarvabhūteṣu kṣudhārūpeṇa saṃ sthitā || namastasyai namastasyai namastasyai namonamaḥ 16 yā devī sarvabhūteṣu chāyārū peṇa saṃsthitā || namastasyai namastasyai namastasyai namonamaḥ 17 yā devī sarvabhūteṣu śaktirūpeṇa saṃsthitā || namastasyai namastasyai namastasyai namonamaḥ 18 yā devī sarva bhūteṣu tṛṣṇārūpeṇa saṃsthitā || namastasyai namastasyai namastasyai namonamaḥ 19 yā devī sarvabhūteṣu kṣāntirūpeṇa saṃsthitā || namastasyai namastasyai namastasyai namonamaḥ 20 yā devī sarvabhūteṣu jātirūpeṇa saṃsthitā || namastasyai namastasyai namastasyai namona
1.p69
maḥ 21 yā devī sarvabhūteṣu lajjārūpeṇa saṃsthitā || namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ 22 yā devī sarvabhūteṣu śāntirūpeṇa saṃsthitā || namastasyai namastasyai na mastasyai namonamaḥ 23 yā devī sarvabhūteṣu śraddhārūpeṇa saṃsthitā || namastasyai namasta syai namastasyai namonamaḥ 24 yā devī sarvabhūteṣu kāntirūpeṇa saṃsthitā || namastasyai namastasyai namastasyai namonamaḥ 25 yā devī sarvabhūteṣu lakṣmīrūpeṇa saṃsthitā || na mastasyai namastasyai namastasyai namonamaḥ 26 yā devī sarvabhūteṣu vṛttirūpeṇa saṃsthi tā || namastasyai namastasyai namastasyai namonamaḥ 27 yā devī sarvabhūteṣu smṛttirūpeṇa
1.p70
saṃsthitā || namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ 28 yā devī sarvabhūteṣu da yārūpeṇa saṃsthitā || namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ 29 yā devī sarvabhū teṣu tuṣṭirūpeṇa saṃsthitā || namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ 30 yā devī sarvabhūteṣu mātṛrūpeṇa saṃsthitā || namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ 31 yā devī sarvabhūteṣu bhrāntirūpeṇa saṃsthitā || namastasyai namastasyai namastasyai namo namaḥ 32 indriyāṇāmadhiṣṭhātrī bhūtānāmakhileṣu yā || bhūteṣu satataṃ tasyai vyāptyai devyai namo namaḥ 33 citirūpeṇa yā kṛtsnametadvyāpya sthitā jagat || namastasyai namastasyai
1.p71
namastasyai namonamaḥ 34 stutā suraiḥ pūrvamabhīṣṭasaṃśrayāttathāsurendreṇa dineṣu sevitā || karotu sā naḥ śubhaheturīśvarī śubhāni bhadrāṇyabhihantu cāpadaḥ 35 yā ca sāmpratamakṣaiau rdhatairdaityapīḍitairasmābhirīśā ca surairnamasyate || yā ca smṛtā tatkṣaṇameva hanti nassa rvāpado bhaktivinamramūrtibhiḥ 36 ṛṣiruvāca || evaṃ stavādiyuktānāndevānāntatra pā rvatī || snātumabhyāyayau toye jāhvavyā nṛpanandana 37 sābravīttānsurāñtsubhrūbhrūrbhe
1.p72
stutayeta'tra kā || śarīrakośāttasyāḥ samudbhūtābravīcchivā 38 stotraṃmamaitat kri yate śumbhadaityanirākṛtaiḥ || devaiḥsametaiḥsamare niśumbhena parājitaiḥ 36 śarīrakośā dyattasyāḥ pārvatyā niḥsṛtāmbikā || kauśikīti samasteṣu tato lokeṣu gīyate 40 ta syāṃ vinirgatāyāṃ tu kṛṣṇābhūtsāpi pārvatī || kāliketi samākhyātā himācalakṛtā śrayā 41 tato'mbikāṃ paraṃ rūpambibhrāṇāṃ sumanoharam || dadarśa caṇḍo muṇḍaśca bhṛtyo śumbhaniśumbhayoḥ 42 tābhyāṃ śumbhāya cākhyātā atīvasumanoharā || kāpyāste strī
1.p73
mahārāja bhāsayantī himācalam 43 naiva tādṛkkvacidrūpaṃ dṛṣṭaṃ kenaciduttamam || jñā yatāṃ kāpyasau devī gṛhyatāñcāsureśvara 44 strīratnamaticārvaṅgī dyotayantī diśastvi ṣā || sā tu tiṣṭhati daityendra tāmbhavāndraṣṭumarhati 45 yāni ratnāni maṇayo gajāśvā dīni vai prabho || trailokye tu samastāni sāmpratambhānti te gṛhe 46 airāvatassamānī to gajaratnaṃ purandarāt || pārijātataruścāyaṃ tathaivoccaiśravā hayaḥ 47 vimānaṃ haṃsasaṃ yuktametattiṣṭhati te'ṅgaṇe || ratnabhūtamihānītaṃ yadāsīdvedhaso'dbhutam 48 nidhireṣa mahā
1.p74
padmasasrmānauto dhaneśvararāt || kiñjalkinīṃ dadau cābdhirmmālāmamlānapaṅkajām 46 chatrante vāruṇaṅgehe kāñcanasrāvi tiṣṭhati || tathāyaṃ syandanavaro yaḥ purāsītprajāpateḥ 50 mṛtyorutkrāntidānāma śaktirīśa tvayāhatā || pāśaḥsalilarājasya bhrātustava parigra he 51 niśumbhasyābdhijātāśca samastā ratnajātayaḥ || vahnirapi dadau tubhyamagniśau ce ca vāsasī 52 evaṃ daityendra ratnāni samastānyāhṛtāni te || strīratnameṣā kalyāṇī
1.p75
tvayā karamānna gṛhyate 53 || ṛṣiruvāca || niśamyeti vacaśśumbhassa tadā caṇḍamuṇḍa yoḥ || preṣayāmāsa sugrīvaṃ dūtaṃ devyā mahāsuram 54 iti ceti ca vaktavyā sā gatvā vacanānmama || yathā cābhyeti samprītyā tathā kāryyaṃ tvayā laghu 55 sa tatra gatvā ya trāste śailoddeśe'tiśobhane || sā devī tāntataḥ prāha ślakṣṇammadhurayā girā 56 || dūta uvāca || devi daityeśvaraḥ śumbhastrailokye parameśvaraḥ || dūto'haṃ preṣitastena tvatsakā śamihāgataḥ 57 avyāhatājñassarvāsu yaḥ sadā devayoniṣu || nirjitākhiladaityāriḥ
1.p76
sa yadāha śṛṇuṣva tat 58 mama trailokyamakhilammamadevāvaśānnugāḥ || yajñabhāgānahaṃ sarvānupāśnāmi pṛthak pṛthak 56 trailokye vararatnāni mamavaśyānyaśeṣataḥ || tathaiva gajaratnañca hṛtvā devendravāhanam 60 kṣīrodamathanodbhūtamaśvaratnaṃ mamāmaraiḥ || uccaiśrava sasaṃjñaṃ tatpraṇipatya samarpitam 61 yāni cānyāni deveṣu gandharveṣūrageṣu ca || ratnabhūtāni bhūtāni tāni mayyeva śobhane 62 strīratnabhūtāṃ tvāṃ devi loke manyāmahe vayam || sā tvamasmānupāgaccha yato ratnabhujo vayam 63 māṃ vā mamānujaṃ vāpi niśumbhamuruvikramam
1.p77
ma || bhaja tvaṃ cañcalāpāṅgi ratnabhūtāsi vai yataḥ 64 parameśvaryamatulamaprāpsyasi matpa rigrahāt || etadbuddhyā samālocya matparigrahatāṃ vraja 65 || ṛṣiruvāca|| ityuktā sā tadā devī gambhīrāntasmitā jagau || durgā bhagavatī bhadrā yayedaṃ dhāryate jagat 66 || devyuvāca || satyamuktaṃ tvayā nātra mithyā kiñcittvayoditam || trailokyādhipatiśśu mbho niśumbhaścāpi tādṛśaḥ 67 kintvatra yatpratijñātaṃ mithyā tatkriyate katham || śrūyatāmalpabuddhitvātpratijñā yā kṛtā purā 68 yo māṃ jayati saṃgrāme yo me darpaṃ vya
1.p78
poḍhoti || yo me pratibalo loke sa me bhartā bhaviṣyati 66 tadāgacchatu śumbho'tra ni śumbho vā mahāsuraḥ || māṃ jitvā kiściraṃṇātra pāṇiṃ gṛhṇātu me laghu 70 || dūta uvāca || avaliptāsi maivaṃ tvaṃ devi brūhi mamāgrataḥ || trailokye kaḥ pumāṃstiṣṭhedagre śumbhaniśumbha yoḥ 71 anyeṣāmapi daityānāṃ sarve devā na vai yudhi || tiṣṭhanti sammukhe devi kiṃ puna strī tvamekikā 72 indrādyāḥ sakalā devāstasthuryeṣāṃ na saṃyuge || śumbhādīnāṃṅkathaṃ teṣāṃ strī prayāsyasi saṃmukham 73 sā tvaṃ gaccha mayaivoktā pārśva śumbhaniśumbhayoḥ
1.p79
keśākarṣaṇanirdhūtagauravā mā gamiṣyasi 74 || devyuvāca || evametadvalī śumbho ni śumbhaścātivīryyavān || kiṅkaromi pratijñā me yadanālocitā purā 75 sa tvaṃ gaccha ma yoktaṃ te yadetatsarvamādṛtaḥ || tadācakṣvāsurendrāya sa ca yuktaṅkarotu yat 76 iti śrīmārka ṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye devyādūtasaṃvādonāmapañcamo'dhyāyaḥ || 5 || ṛṣiruvāca || ityākarṇya vaco devyāḥ sa dūtomarṣapūritaḥ || samācaṣṭa samāgamya
1.p80
oṃ || || oṃ || || oṃ
1.p81
daityarājāya vistarāt 1 tasya dūtasya tadvākyamākarṇyā surarāṭ tataḥ || sa krodhaḥ prā ha daityānāmadhipandhūmralocanam 2 he dhūmralocanāśu tvaṃ svasainyaparivāritaḥ || tāmāna ya balādduṣṭāṃ keśākarṣaṇavihvalām 3 tatparitrāṇadaḥ kaścidyadivottiṣṭhateparaḥ || sa hantavyo'maro vāpi yakṣo gandharva eva vā 4 || ṛṣiruvāca || tenājñaptastataḥ śīghraṃ sadai tyo dhūmralocanaḥ || vṛtaḥ ṣaṣṭyāsahasrāṇāmasurāṇāṃ drutaṃ yayau 5 sa dṛṣṭvā tāṃ tato devīṃ tu hinācalasaṃsthitām || jagādoccaiḥ prayāhīti mūlaṃ śumbhaniśumbhayoḥ 6 na cetprītyādya
1.p82
bhavatī madbharttāramupaiṣyati || tato balāśrayāmyeṣa keśakarṣaṇavihvalām 7 || dūm̐ta u vāca || daityeśvareṇa prahito balavān balasaṃvṛtaḥ || balāśrayasi māmevaṃ tataḥ kiṃ te ka romyaham 8 || ṛṣiruvāca || ityuktasso'bhyadhāvattāmamuro dhūmralocanaḥ || huṃkāreṇaiva tambhasma sā cakārāmbikā tataḥ 6 atha kruddhaṃ mahāsainyamasurāṇāṃ tathāmbikā || vavarṣa sāyakaistīkṣṇaistathā śaktiparaśvadhaiḥ 10 tato dhutasaṭaḥ kopātkṛtvā nādaṃ subhairavam || papātāsurasenāyāṃ siṃho devyāssvavāhanaḥ 11 kāṃciccat karaprahāreṇa daityānāsyena
1.p83
cāparān || ākrāntyāḥ cādhareṇānyān sa jaghāna mahāsurān 12 keṣāṃcitpāṭayāmā sa nakhaiḥ koṣṭhāni keśarī || tathā talaprahāreṇa śirāṃsi kṛtavān pṛthak 13 vicchi nnabāhuśirasaḥ kṛtāstena tathāpare || papau ca rudhiraṃ koṣṭhādanyeṣāndhutakeśaraḥ 14 kṣa ṇena tadbalaṃ sarvaṃ kṣayaṃnītaṃtaṃ mahātmanā || tena kesariṇā devyā vāhanenātikopinā 15 śrutvā tamamuraṃ devyā nihataṃ dhūmralocanam || balaṃñca kṣayitaṃ kṛtsnaṃ devīkeśariṇā ta taḥ 16 cukopa daityādhipatiśśumbhaḥ prasphuritādharaḥ || ājñāpayāmāsa ca tau caṇḍamu ṇḍau mahāsurau 17 he caṇḍa he muṇḍa balairbahubhiḥ parivāritau || tatra gacchata gatvā ca
1.p84
sā samānīyaṃtāṃ laghu 18 keśeṣvavākṛṣya baddhā vā yadi vaḥ saṃśayo yudhi || tadāśeṣāyu dhaiḥ sarvairasurairvinihanyatām 19 tasyāṃ duṣṭāyāṃ duṣṭāyāṃ siṃhe ca vinipātite || śīghra māgabhyatāṃ baddhvā gṛhītvā tāmathāmbikām 20 iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike ma nvantare devīmāhātmye dhūmralocanavadhonāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ || 6 || || ṛṣiruvāca || ājñātāste tato daityāścaṇḍamuṇḍapurogamāḥ || caturaṅgabalopetā yayurabhyudyatāyudhāḥ 1 dadṛśuste tato devīmīṣadvahāsāṃ vyavasthitām || siṃhasyopari śai lendraśṛṅge mahati kāñcane 2 te dṛṣṭvā tāṃ samādātumudyamañcakrurudyatāḥ || ākṛṣṭacāpāsi
1.p85
dharāstathānye tatsamīpagāḥ 3 tataḥ kopañcakāroccairambikā tānarīnprati || kopena cā syāvadanammasīvarṇamabhūttadā 4 bhrukuṭīkuṭilāttasyā lalāṭaphalakāddrutam || kālī karālavadanā viniṣkrāntāsipāśinī 5 vicitrakhaṭvāṅgadharā naramālāvibhūṣaṇā || dvī picarmaparīdhānā śuṣkamāṃsātibhairavā 6 ativistāravadanā jihvālalanabhīṣaṇā || ni magnā raktanayanā nādāpūritadiṅmukhā 7 sā vegenābhipatitā ghātayantī mahāsurān
1.p86
sainye tatra surārīṇāmabhakṣayata tadvalam 8 pārṣṇigrāhāṅkuśagrāhiyodhaghaṇṭāsamanvitā n || samādāyaikahastena mukhe cikṣepa vāraṇān 6 tathaiva yodhaṃ turage rathaṃ sārathinā sa ha || nikṣipya vaktre daśanaiścacarvayantyatibhairavam 10 ekaṃ jagrāha keśeṣu grīvāyāmatha cā param || pādenākramya caivānyamurasānyamapothayat 11 tairmuktāni ca śastrāṇi mahāstrā ṇi tathāsuraiḥ || mukhena jagrāha ruṣā daśanairmathitānyapi 12 balināṃ taddbalaṃ sarvamasurāṇā ndurātmanām || mamardābhakṣayaccānyānanyāṃścātāḍayattathā 13 asinā nihatāḥ kecit
1.p87
kecitkhaḍgaṅkitāditāḥ || jagmurvināśamasurā dantāgrābhihatāstathā 14 kṣaṇena taddalaṃ sarvamasurāṇāṃ nipātitam || dṛṣṭvā caṇḍo'bhidudrāva tāṃ kālīmatibhīṣaṇām 15 śarava rṣairmahābhīmairbhīmākṣīṃ tāmathāsuraḥ || chādayāmāsa cakraiśca muṇḍaḥ kṣiptaissahasraśaḥ 16 tāni cakrāṇyanekāni viśamānāni tanmukham || babhuryathārkabimbāni suvahūni ghanoda ram 17 tato jahāsātiruṣā bhīmambhairavanādinī || kālī karālavaktrāntardurdarśadaśa nojjvalā 18 utthāya ca mahāsiṃ haṃ devī caṇḍamadhāvata || gṛhītvā cāsya keśeṣu śi
1.p88
rastenāsinācchinat 16 atha muṇḍo'pyadhāvattāṃ dṛṣṭvā caṇḍaṃ nipātitam || tamapyapā tayad bhūmau sākhaṅgābhihataṃ ruṣā 20 hataśeṣaṃ tataḥ sainyaṃ dṛṣṭvā caṇḍaṃ nipātitam || muṇḍa ñca sumahāvīryaṃ diśo bheje bhayāturam 21 śiraścaṇḍasya kālī ca gṛhītvā muṇḍame va ca || prāha pracaṇḍāṭṭahāsamiśramabhyetya caṇḍikām 22 mayā tavātropahṛtau caṇḍa muṇḍau mahāpaśū || yuddhayajñe svayaṃ śumbhaṃ niśumbhaṃ ca haniṣyasi 23 || ṛṣiruvāca || tāvānītau tato dṛṣṭvā caṇḍamuṇḍau mahāsurau || uvāca kālīṃ kalyāṇīṃ lalitaṃ caṇḍi
1.p89
kāvacaḥ 24 yasmāccaṇḍañca muṇḍañca gṛhītvā tvamupāgatā || cāmuṇḍeti tato loke khyātā devi bhaviṣyasi 25 iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmā hātmye caṇḍamuṇḍavadhonāma saptamo'dhyāyaḥ || 7 || || || ṛṣiruvāca || caṇḍe ca nihate daitye muṇḍe ca vinipātite || bahuleṣu ca sainyeṣu kṣāyi teṣvasureśvaraḥ 1 tataḥ kopaparādhīnacetāśśumbhaḥ pratāpavān || udyogaṃ sarvasainyānāṃ dai tyānāmādideśa ha 2 adya sarvabalairdaityāḥ ṣaḍa yāntu svabalairvṛtāḥ 3 koṭivīryāṇi pañcāśadasurāṇāṃ kulāni vai || śaṃtakulāni dhaumrāṇāṃ nirgacchantu mamājñayā 4 kālakā dauhṛdā mauryāḥ kālakeyāstathāsurāḥ || yuddhāya sajjā niryāntu ājñayā tvaritā mama 5 ityājñāpyāsurapatiśśumbho bhairavaśāsanaḥ || nirja gāma mahāsainyaḥ sahasrairbahubhirvṛtaḥ 6 āyāntaṃ caṇḍikā dṛṣṭvā tatsainyamatibhīṣaṇam || jyāsvanaiḥ pūrayāmāsa dharaṇīgaganāntaram 7 tataḥ siṃho mahānādamatīva kṛtavān nṛpa || ghaṇṭāsvanena tannādamambikā copabṛṃhayat 8 dhanurjyāsiṃhaghaṇṭānāṃ nādāpūritadikkum
1.p90
khā || ninādairbhīṣaṇaiḥ kālī jigye vistāritānanā 6 tanninādamupaśrutya daityasainyaṃ ścaturdiśam || devī siṃhastathā kālī saruṣaiḥ parivāritāḥ 10 etasminnantare bhūpa vi nāśāya suradviṣām || bhavāyāmarasiṃhānāmativīryyabalānvitāḥ 11 brahmeśaguhaviṣṇūnāṃ tathendrasya ca śaktayaḥ || śarīrebhyo viniṣkramya tadrūpaiścaṇḍikāṃ yayuḥ 12 yasya deva sya yadrūpaṃ yathābhūṣavāhaṇam || tadvadeva hi tacchaktirasurān yoddhumāyayau 13 haṃsayu ktavimānāgre sākṣasūtrakamaṇḍaluḥ || āyātā brahmaṇaḥ śaktirbrahmāṇī sābhidhīyate 14
1.p91
māheśvarī vṛṣārūr̤hā triśūlavaradhāriṇī || mahāhivalayā prāptā candrarekhāvibhūṣaṇā 15 kaumārī śaktihastā ca mayūravaravāhanā || yoddhumabhyāyayau daityānambikā guharūpi ṇī 16 tathaiva vaiṣṇavī śaktirgaruḍoparisaṃsthitā || śaṅkhacakragadāśāṅgakhaḍgahastābhyupā yayau 17 yajñavārāhamatulaṃ rūpaṃ yā bibhrato hareḥ || śaktiḥ sāpyāyayau tatra vārāhī bibhratī tanum 18 nārasiṃhī nṛsiṃhasya bibhratī sadṛśaṃ vapuḥ || prāptā tatra saṭākṣepa kṣiptanakṣatrasaṃhatiḥ 19 vajrahastā tathaivendrī gajarājoparisthitā || prāptā sahasranayanā
1.p92
yathā śaktastathaiva sā 20 tataḥ parivṛtastābhi rīśāno devaśaktibhiḥ || hanyantāmasu rāśśīghramama prītyāha caṇḍikām 21 tato devīśarīrāttu viniṣkrāntātibhīṣaṇā || caṇḍikā śaktiratyugrā śivā śatanināradinī 22 sā cāha dhūmrajaṭilamīśānamaparāji tā || dūta tvaṃ gaccha bhagavanpārśva śumbhaniśumbhayoḥ 23 brūhi śumbhaṃ niśumbhañca dānavā vatigarvitau || ye cānye dānavāstatra yuddhāya samupasthitāḥ 24 trailokyamindro labhatāṃ devāḥ santu havirbhujaḥ || yūyaṃ prayāta pātālaṃ yadi jīvitumicchatha 25 balāvalepādatha
1.p93
cedbhavanto yuddhākāṅkṣiṇaḥ || tadā gacchata tṛpyantu macchivāḥ piśitena vaḥ 26 yato niyukto dautyena tayā devyā śivaḥ svayam || śivadūtīti loke'smiṃstataḥ sā khyātimā gatā 27 tepi śrutvā vaco devyāḥ śarvākhyātamahāsurāḥ || amarṣapūritā jagmuryataḥ kā tyāyanī sthitā 28 tataḥ prathamamevāgre śaraśaktyṛṣṭivṛṣṭibhiḥ || vavarṣuruddhatāmarṣāstā ndevīmamarāśyaḥ 28 sā ca tānprahitānbāṇāñchūlaśaktiparaśvadhān || ciccheda līla yā''dhmātadhanurmuktairmaheṣubhiḥ 30 tasyāgratastathā kālī śūlapātavidāritān || khaṭṭāṅgaṃ
1.p94
pothitāṃścāriñkurvatī vyacarattadā 31 kamaṇḍalujalākṣepahatavīryānṛhataujasaḥ || brahmā ṇī. cākarocchatrūnthena yena sma dhāvati 32 māheśvarī triśūlena tathā cakreṇa vaiṣṇavī || daityān jaghāna kaumārī tathā śaktyātikopanāva 33 aindrī kuliśapātena śataśo dai tyadānavāḥ || peturvidāritāḥ pṛthvyāṃ rudhiraughapravarṣiṇaḥ 34 tuṇḍaprahāravidhvastā daṃ ṣṭrāgrakṣatavakṣasaḥ || vārāhamūrtyānyapataṃścakreṇa ca vidāritāḥ 35 nakhairvidāritāṃścā
1.p95
nvānbhakṣayantī mahāsurān || nārasiṃhī cacārājau nādāpūrṇadigantarā 36 caṇḍādṛhā sairasurāḥ śivadūtyabhidūṣitāḥ || petuḥ pṛthivyāmpatitāṃstāṃścakhādātha sā tadā 37 iti mātṛgaṇaṃ kruddhaṃ mardayantamamahāsurān || dṛṣṭvābhyupāyairvividhairnaiśurdevārisainikāḥ 38 palā yanaparāndṛṣṭvā daityānmātṛgaṇāditān || yoddhumabhyāyayau kruddho raktabījo mahāsuraḥ 36 raktabinduryadā bhūmau patatyasya śarīrataḥ || samutpatati medinyāstatpramāṇastadāsura raḥ 40 yuyudhe sagadāpāṇirindraśaktyā mahāsuraḥ || tataścaindrī svavajreṇa raktabījamanāḍa-
1.p96
yaṃt 41 kuliśenāhatasyāśu bahu susrāva śoṇitam || samuttasthustato yodhāstadrūpā statparākramāḥ 42 yāvantaḥ patitāstasya śarīrādraktabindavaḥ || tāvantaḥ puruṣā jātā stadvīryabalavikramāḥ 43 te cāpi yuyudhustatra puruṣā raktasambhavāḥ || samammātṛbhiratyu graṃ śastrapātātibhīṣaṇam 44 punaraca vajrapātena kṣatamasya śiro yadā || vavāha raktaṃpu ruṣāstato jātāḥ sahasraśaḥ 45 vaiṣṇavī samare cainaṃ cakreṇābhiñaghāna ha || gadayā tāḍayāmāsa aindrī tamasureśvaram 46 vaiṣṇavīcakrabhinnasya rudhirasrāvasambhavaiḥ || sahasra
1.p97
śo jagadvyāptaṃ tatpramāṇairmahāsuraiḥ 47 śaktyā jaghāna kaumārī vārāhī ca tathāsi nā || māheśvarī triśūlena raktabījaṃmahāsuram 48 sa cāpi gadayā daityassarvā evāhana t pṛthak || mātṛḥ kopasamāviṣṭo raktabījo mahāsuraḥ 46 tasyāhatasya bahudhā śakti śūlādibhirbhuvi || papāta yo vai raktaughastenāsañchataśo'surāḥ 50 taiścāsurā sṛksambhrū tairasuraiḥ sakalaṃ jagat || vyāptamāsīttato devā bhayamājagmuruttamam 51 tānviṣaṇṇān surāna dṛṣṭvā caṇḍikā prāha satvarā || uvāca kālīñcāmuṇḍe vistaraṃ vadanaṃ kuru 52 maccchastra
1.p98
pātasambhūtāna raktavindūnmahāsurān || pratīccha tvaṃ vaktreṇānitena vege tā 53 bhakṣayantī cararaṇe tadutpannānmahāsurān || evameṣa kṣayandaityaḥ kṣīṇārakto ga miṣyati 54 bhakṣyamāṇāstvayā cogrāna cotpatsyanti cāpare || ityuktvā tāntato devī śūlenābhijaghāna tam 55 mukhena kālī jagṛhe raktabījasya śoṇitam || tatosāvā jaghānātha gadayā tatra caṇḍikām 56 na cāsyā vedanāñcakre gadāpātolpikāmapi || tasyāhatasya dehāttu bahu susrāva śoṇitam 57 yatastatastadvaktreṇa cāmuṇḍā sampra
1.p99
taucchruti || mukhe samudbhūtā yesyā raktapātānmahāsurāḥ 58 tāṃścakhādātha cāmuṇḍā papau tasya ca śoṇitam || devī śūlena vajreṇa bāṇairasibhirṛṣṭibhiḥ 56 jaghāna rakta bījantaṃ cāmuṇḍāpītaśoṇitam || sapapāta mahīpṛṣṭhe śastrasaṅghasamāhataḥ 60 nīraktaśca mahīpāla raktabījo mahāsuraḥ || tataste harṣamatulamavāpustridaśā nṛpa 61 teṣāṃmātṛga ṇo jāto nanartāsṛṅmadoddhataḥ 62 || iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devī māhātmye raktabījavadhonāmāṣṭamo'dhyāyaḥ || 8
1.p100
rājovāca || vicitramidamākhyātambhagavan bhavatā mama || devyāścaritamāhātmyaṃ raktabījavadhāśritam 1 bhūyaścecchāmyahaṃ śrotuṃ raktabīje nipātite || cakāra śumbho ya tkarma niśumbhaścātikopanaḥ 2 || ṛṣiruvāca || cakāra kopamatulaṃ raktabīje nipā tite || śumbhāsuro niśumbhaśca hateṣvanyeṣu cāhave 3 hanyamānammahāsainyaṃ vilokẏā marṣamudvahan || abhyadhāvānniśumbho'tha mukhyayā'surasenayā 4 tasyāgratastathā pṛṣṭhe pārśva yośca mahāsurāḥ || sandaṣṭauṣṭhapuṭāḥ kruddhā hantundevīmupāyayuḥ 5 ājagāma mahāvīryaḥ
1.p101
śumbho'pi svabalairvṛtaḥ || nihantaṃ caṇḍikāṃ kopātkṛtvā yuddhantu mātabhiḥ 6 tato yuddha matīvāsīddevyāḥ śumbhaniśumbhayoḥ || śaravarṣamatīvograṃ meghayoriva varṣatoḥ 7 cicchedā stāñcharāṃstābhyāṃ caṇḍikā svaśarotkaraiḥ || tāḍayāmāsa cāṅgeṣu śastraughairasureśvarau 8 niśumbho niśitaṃ khaṅgama carma cādāya suprabham || atāḍayanmūrdhni siṃhaṃ devyāvāhanamutta mam 6 tāḍite vāhane devī kṣurapreṇāsimuttamam || niśumbhasyāśu ciccheda carma cāpyaṣṭa candrakam 10 chinne carmaṇi khaḍge ca śaktiṃcikṣepa so'suraḥ || tāmapyasya dvidhā cakre cakre
1.p102
ṇāmimukhamāgatam 11 kopādhmāto niśumbho'tha śūlaṃ jagrāha dānavaḥ || āyāntammu ṣṭipātena devī taccāpyacūrṇayat 12 āāviddhyātha gadāṃ sopi cikṣepa caṇḍikāṃ prati || sāpi devyā triśūlena bhinnā bhasmatvamāgatā 13 tataḥ paraśuhastaṃ tamāyāntaṃ daityapu ṅgavam || grāhatya devī bāṇaughairapātayata bhūtale 14 tasminnipatite bhūmau niśumbhe bhīmavikrame || bhrātaryatīva saṃkruddhaḥ prayayau hantumambikām 15 sarathasthastathātyuccairgṛ hītaparamāyudhaiḥ || bhujairaṣṭābhiratulairvyāpyāśeṣambabhau nabhaḥ 16 tamāyāntaṃ samālokya
1.p103
devī śaṅkhamavādayat || jyāśabdenāpi dhanuṣaścakārātīva dussaham 17 pūrayāmāsa kaku bho nijaghaṇṭāsvanena ca || samastadaityasainyānāṃ tejovadhavidhāyinām 18 tataḥ siṃho mahānādaistyājitebhamahāmadaiḥ || pūrayāmāsa gaganaṃ gāṃ tathopadiśo daśa 16 tataḥ kā līsamūtpatya gaganaṃ kṣmāmatāḍayat || karābhyāṃ tanninādena prāksvanāstetirohitāḥ 20 aṭṭaṭṭahāsamaśivaṃ śivadūtī cakāra ha || taiśśabdairasurāstresuḥ śumbhaḥ kopaṃ paraṃ yayau 21 durātmaṃstiṣṭha tiṣṭheti vyājahārāmbikā yadā || tadā jayetyābhihite devairākāśasaṃsthi taiḥ 22
1.p104
nirastā maholkayā 23 siṃhanādena śumbhasya vyāptaṃ lokatrayāntaram || nirghātanisva no ghoro jitavānavanīpate 24 śumbhamuktāñcharān devī śumbhastatprahitāñcharān || ciccheda svaśarairūgraiḥ śataśautha sahasraśaḥ 25 tatassā caṇḍikā kruddhā śūlenābhijaghā na tam || sa tadābhihato bhūmau mūrcchito nipapāta ha 26 tato niśumbhaḥ samprāpya ce tanāmāttakārmukaḥ || ājaghāna śarairdevīṃ kālīṃ keśariṇaṃ tathā 27 punaśca kṛtvā
1.p105
bāhūnāmayutaṃ danujeśvaraḥ || cakrāyudhena ditijaśchādayāmāsa caṇḍikām 28 tato bhaga vatī kruddhā durgā durgatināśinī || ciccheda tāni cakrāṇi svaśaraissāyakāṃśca tān 26 tato niśumbho vegena gadāmādāya caṇḍikām || abhyadhāvata vai hantuṃ daityasenāsamā vṛtaḥ 30 tasyāpatata evāśu gadāñciccheda caṇḍikā || khaḍgena śitadhāreṇa saca śūlaṃ samādade 31 śūlahastaṃ samāyāntaṃ niśumbhamamarāīnam || hṛdi vivyādha śūlena vegā viddhena caṇḍikā 32 bhinnasya tasya śūlena hṛdayānnissṛtoparaḥ || mahābalo mahā vīryastiṣṭheti puruṣo vadan 33 tasya niṣkrāmato devī prahasya svanavattataḥ || śiraści
1.p106
ccheda khaḍgena tatosāvapatadbhuvi 34 tataḥ siṃhaścakhādāgraṃdaṃṣṭrākṣuṇṇāśirodharān || asurāṃstāṃstathā kālī śivadūtī tathāparān 35 kaumārīśaktinirbhinnāḥ kecinneśurmahāsurāḥ || brahmāṇīmantrapūtena toyenānye nirākṛtāḥ 36 māheśvarītriśūlena bhinnāḥ petustathāpare || vārāhītaṇḍaghātena keciccūrṇīkṛtā bhuvi 37 khaṇḍakhaṇḍañca cakreṇa vai ṣṇavyā dānavāḥ kṛtāḥ || vajreṇa caindrīhastāgravimuktena tathāpare 38 kecidvineśurasu rāḥ kecidbhraṣṭā mahāhavāt || bhakṣitāścāpare kālī śivadūtīmṛgādhipaiḥ 36 iti śrī mārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇikemanvantare devīmāhātmye niśumbhavadhonāma navamo'dhyāyaḥ|| 6
1.p107
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇikemanvantare devīmāhātmye niśumbhavadhonāma navamo'dhyāyaḥ || 6
2.p1
ṛṣiruvāca || niśumbhaṃ nihataṃ dṛṣṭvā bhrātaraṃ prāṇasammitam || hanyamānaṃ balaṃ caiva śumbhaḥ kruddho'bravīdvacaḥ 1 balāvalepādduṣṭe tvaṃ mādurge garvamāvaha || anyāsāṃ balamāśritya tya yudhyase yātimāninī 2|| devyuvāca || ekaivāhaṃ jagatyatra dvitīyā kā mamāparā || paśyaitā duṣṭa mayyeva viśantyo madvibhūtayaḥ 3 tataḥ samastāratā devyo brahmāṇīpramukhā layam || tasyā devyāstanau jagmurekaivāsīttadāmbikā 4 || devyuvāca || ahaṃ vibhūtyā bahubhiriha rūpairyadā sthitā || tatsaṃhṛtaṃ mayaikaiva tiṣṭhāmyājau sthiro bhava 5 || ṛṣiruvāca
2.p2
ca || tataḥ pravṛtte yuddhaṃ daityāśūmbhasya cobhayoḥ || paśyatāṃ sarvadevānāmasuraṇāṃ ca dāruṇam 6 śaravarṣaiḥ śaraistīkṣṇaistathāstraiścaiva dāruṇaiḥ || tayoryuddhamabhūdbhūyaḥ sarvaloka bhayaṃkaram 7 divyāūnyastrāṇi śataśo mumuce yānyathāmbikā || babhañja tāni daityendra statpratīghātakartṛbhiḥ 8 muktāni tena cāstrāṇi divyāni parameśvarī || babhañja līla yaivoyrahuṃkāroccāraṇādibhiḥ 6 tataḥśaraśatairdevīmācchādayata sosuraḥ || sāpi tatku pitā devī dhanuściccheda ceṣubhiḥ 10 chinne dhanuṣi daityendrastathā śaktimathādade || bi
First 109 of 140 passages. Read on
Commentaries (1)
- Durgāpāṭhaṭīkā — Kṛṣṇamiśra, Sanskrit, not yet digitised