Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarakhanda 23

Kaumārakhaṇḍa 23

Language
Sanskrit

Contents

23.1

cha || nārada uvāca || tamālokya palāyaṃtaṃ vidhvastadhvajakārmukam || daityāṃśca muditā niṃdraḥ kartavyaṃ nādhyagacchata

23.2

athāyānnikaṭaṃ viṣṇoḥ sureśastvarayānvitaḥ || uvāca cainaṃ madhuramutsāhaparibṛṃhitam

23.3

kimebhiḥ krīḍase deva dānavairduṣṭamānasaiḥ || durjanairlabdha
raṃdhrasya puruṣasya kutaḥ kriyāḥ

23.4

śaktonopekṣito nīco manyate balamātmanaḥ || tasmānna nīcaṃ maṃtimānupekṣeta kathaṃcana

23.5

athāyesarasaṃpattyā
rathino jayamāyayuḥ || kaste sakhābhavatpūrvaṃ hiraṇyākṣavadhe vibho

23.6

hiraṇyakaśipurdaityo vīryaśālī madoddhataḥ || prāpya tvāṃ tṛṇavannaṣṭastatra ko'
gresarastava

23.7

pūrvaṃ pratibalā daityā madhukaiṭabhasannibhāḥ || niviṣṭāstvāṃ tu saṃprāpya śalabhā iva pāvakam

23.8

yugeyuge ca daityānāṃ tvatto nāśo'
bhavadvare || tathaivādyeha sītānāṃ tvaṃ hi viṣṇo surāśrayaḥ

23.9

evaṃ saṃnodito viṣṇurvyavardhata mahābhujaḥ || balena tejasā ṛddhyā sarvabhūtāśrayo'
rihā

23.10

athovāca sahasrākṣaṃ keśavaḥ prahasanniva || evametadyathā prāha bhavānasmadgataṃ vacaḥ

23.11

trailokyadānavānsarvāndagdhuṃ śaktaḥ kṣaṇā
daham || durjayastārakaḥ kiṃ tu muktvā saptadinaṃ śiśum

23.12

mahiṣaścaiva śuṃbhaśca ubhau vadhyau ca yoṣitā || jaṃbho durvāsasā śaptaḥ śakravadhyo bhavā
niti || tasmāttvaṃ divyavīryeṇa jahi jaṃbhaṃ madotkaṭam

23.13

avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ tvāprote sa tu dānavaḥ

23.14

mayā gupto raṇe jaṃbho jagatkaṃṭaka
muddharaṃ || tadvaikuṃṭhavacaḥ śrutvā sahasrākṣomarārihā

23.16

samādiśatsurādhyakṣānsainyasya racanāṃ prati || tataścāryarthito devairviṣṇuḥ sainyamakalpayat

23.16-2

yatsāraṃ sarvalokasya vīryasya tapaso'pi ca || tadaikādaśa rudrāṃśca cakārāyesarānhariḥ

23.17

vyālīḍhāṃgā mahādevā balino nīlakaṃ

23.17-2

piṃgottuṃgajaṭājūṭāḥ siṃhacarmāvasāyinaḥ || bhasmoddhūlitagātrāśca bhujamaṃḍalabhairavāḥ
gharāḥ || caṃdrakhaṃḍatripuṃḍrāśca piṃgākṣāḥ śūlapāṇayaḥ

23.18

piṃgottuṃgajaṭājūṭāḥ siṃhacarmāvasāyinaḥ || bhasmoddhūlitagātrāśca bhujamaṃḍalabhairavāḥ

23.19

kapālīśādayo rudrā vidrāviṛtamahāsurāḥ || kapālī piṃgalo bhīmo virūpākṣo vilohitaḥ

23.20

ajakaḥ śāsanaḥ śāstā śaṃbhu
śaṃdro bhavastathā || eta ekādaśānaṃtabalā rudrāḥ prabhāvinaḥ

23.21

apālayaṃta tridaśānvigarjaṃta ivāṃbudāḥ || himācalābhe mahati kāṃcanāṃburuha
sraji

23.22

pracaṃcalamahāhemaghaṃṭāsaṃhatimaṃḍite || airāvate caturdaṃte mattamātaṃga āsthitaḥ

23.23

mahāmadajalasrāve kāmarūpe śatakratuḥ || tasthau
himagireḥ śṛṃge bhānumāniva dīptimān || tasyāraktapdaṃ savyaṃ māruto'mitavikramaḥ

23.24

jugopāparamagniśca jvālāpūritadiṅmukhaḥ || pṛṣṭharakṣo'bhava
dviṣṇuḥ samareśaḥ śatakratoḥ

23.25

ādityā vasavo viśve marutaścāśvināvapi || gaṃdharvā rākṣasā yakṣāḥ sarkinaramahoragāḥ

23.26

koṭiśaḥkoṭiśaḥ
kṛtvā vṛṃdaṃ citropalakṣitam || viśrāvayaṃtaḥ svāṃ kīrtiṃ baṃdivṛndaiḥ puraḥsaraiḥ

23.27

celurdaityavadhe dṛṣṭā nānāvarṇāyudhadhvajāḥ

23.28

śatakratoramarani
kāyapālitā patatkinī yāninādanāditā || sitonnatadhvajapaṭakoṭimaṃḍitā babhūva sā ditisutaśokavardhinī

23.29

āyāṃtīṃ tāṃ vilokyātha sura
senāṃ gajāsuraḥ || gajarūpī mahāṃścaiva saṃhārāṃbhodhivikramaḥ

23.30

paraśvadhāyudho daityo daśanauṣṭhakasaṃpuṭaḥ || mamarda caraṇe devāṃścikṣepānyānkareṇa
ca

23.31

parānparaśunā jaghne daityeṃdro raudravikramaḥ || tasyaivaṃ niśṛtaḥ kuddhā devagandharvakiṃnarāḥ

23.32

mumucuḥ saṃhatāḥ sarve citraśastrāstrasaṃhatim
paraśvadhāṃśca cakrāṇi bhiṇḍipālānsamudgarān

23.33

kuntānprāsāñcharāṃstīkṣṇānmudgarāṃścāpi duḥsahān || tānsarvānso'yasadaityo yūthapaḥ
kavalāniva

23.34

kopasphuritadaṃṣṭrāgraḥ karasphoṭena nādayan || surānipnaṃścacārājau duṣprekṣyaḥ so'tha dānavaḥ

23.35

yasminyasminnipatati sura
vṛnde gajāsuraḥ || tasmiṃstasminmahāśabdo hāhākāro vyajāyata

23.36

atha vidravamānaṃ tadbalaṃ prekṣya samaṃtataḥ || rudrāḥ parasparaṃ procurahaṃkārotthitā ciṃṣaḥ

23.37

bhobho gṛhyata daityeṃdra bhiṃdatainaṃ mahābalāḥ || karṣatainaṃ śitaiḥ śūlairbhaṃjatainaṃ hi marmasu

23.38

kapālī vākyamākarṇya śūlaṃ sitaśitaṃ mukhe || saṃmārjya vāmahastena saṃraṃbhādvivṛtekṣaṇaḥ

23.39

protphullāruṇanīlābjasaṃhatiḥ sarvato diśaḥ || athāgādbukuṭīvakro daityeṃdrābhimukho raṇe

23.40

haṭhena muṣṭibandhena śūlaṃ viṣṭabhya nirmalaḥ || jaghāna kumbhadeśe tu kapālī gajadānavam

23.41

tato daśāpi te rudrā nirmalāyomayai raṇe || jaghnuḥ śūlaistu daityeṃdraṃ śailavarṣmāṇamāhave

23.42

susrāva śoṇitaṃ paścātsarvasrotassu tasya vai || śūlaraktena rudrasya śuśubhe gajadānavaḥ

23.43

protphullāmalanīlābjaṃ śaradīvāmalaṃ saraḥ || bhasmaśubhratanucchāyaiḥ rudrairhaṃsairivāvṛtam

23.44

kruddhaṃ kapālinaṃ daityaḥ pracalatkarṇapallavaḥ || bhavaṃ ca dantairbibhide nābhideśe gajāsuraḥ

23.45

haṭvānuraktaṃ rudrābhyāṃ navarudrāstato drutam || vivyadhurviśikhaiḥ śūlaiḥ śarīramaradviṣaḥ

23.46

tataḥ kapālinaṃ tyaktvā bhavaṃ cāsurapuṃgavaḥ || vegena kupito daityo nava rudrānupādravat || mamarda caraṇāghātairdantaiścāpi kareṇa ca

23.47

tato'sau śūlayuddhena śramamāsādito yadā || tadā kapālī jagrāha karamasyāmaradviṣaḥ

23.48

bhrāmayāmāsa cātīva vegena ca gajāsuram || haṭvā śramāturaṃ daityaṃ kiṃcicyāvitajīvitam

23.49

nirutsāhaṃ raṇe tasmingatayuddhotsavo'bhavat || tato bhramata evāsya carma utkṛttya bhairavam

23.50

svatsarvāṃgara krodhaṃ cakārāṃbaramātmanaḥ || tuṣṭuvustaṃ tadā devā bahudhā bahubhiḥ stavaiḥ

23.51

ūcuścainaṃ ca yo hanyātsa mriyeta tatastvasau || haṭvā kapālino rūpaṃ gajacarmāmbarāvṛtam

23.52

vinesurdudruvurjagmurnipetuśca sahasraśaḥ || evaṃ vilulite tasmindānavendre mahābale

23.53

gajaṃ mattamathāruhya śatadundu bhināditam || nimirabhyapatattūrṇaṃ surasainyāni loḍayan

23.54

yāṃyāṃ nimigajo yāti diśaṃ tāṃtāṃ savāhanāḥ || dudruvuścukuśurdevā bhayenā kaṃpitā muhuḥ

23.55

gandhena suramātaṃgā dudruvustasya hastinaḥ || palāyiteṣu sainyeṣu surāṇāṃ pākaśāsanaḥ

23.56

tasthau dikpālakaiḥ sārdha maṣṭabhiḥ keśavena ca || samprāptastasya mātaṃgo yāvacchakragajaṃ prati

23.57

tāvacchakragajo bhīto muktvā nādaṃ subhairavam || mriyamāṇo'pi yatnena cakora iva tiṣṭhati

23.58

palāyati gaje tasminnārūḍhaḥ pākaśāsanaḥ || viparītamukhaṃ yuddhaṃ dānavendreṇa so'karot

23.59

śatakra tustu śūlena nimiṃ vakṣasyatāḍayat || gadayā daṃtinaṃ tasya galladeśe'hanadruśam

23.60

taṃ prahāramacintyaiva nimirnirbhayapauruṣaḥ
airāvataṃ kaṭīdeśe mudgareṇābhyatāḍayat

23.61

sa hato mudgareṇātha śakrakuñjara āhave || jagāma paścātpadbhyāṃ ca pṛthivīṃ bhūdharākṛtiḥ

23.62

lāghavātkṣipramutthāya tato'maramahāgajaḥ || raṇādapasasarpātha bhīṣito nimihastinā

23.63

tato vāyurvavau rūkṣo bahuśarkarapāṃsulaḥ
sammukho nimimātaṃgo'kaṃpano'calakaṃpanaḥ || sutarakto babhau śailo dhanadhātuhṛdo yathā

23.64

dhaneśo'pi gadāṃ gurvīṃ tasya dānavahastinaḥ
mumoca vegājyapatatsā gadā tasya mūrdhani

23.65

majo gadānipātena sa tena parimūrchitaḥ || dantairbhittvā dharāṃ vegātpapātācalasannibhaḥ

23.66

patite ca gaje tasminnisahanādo mahānabhūt || sarvataḥ surasainyānāṃ gajabṛṃhitabṛṃhitaḥ

23.67

heṣāraveṇa cāśvānāṃ raṇāsphoṭaiśca dhanvinām
gajaṃ taṃ nihataṃ dṛṣṭvā nimiṃ cāpi parāṅmukham

23.68

surāṇāṃ siṃhanādaṃ ca sannāditadigaṃtaram || jaṃbho jajvāla kopena saṃdīpta iva pāvakaḥ

23.69

tataḥ sa koparaktākṣo dhanuṣyāropya sāyakam || tiṣṭheti cātravīttāraṃ sārathiṃ cāpyanandayat

23.70

tamāyātamabhiprekṣya dhanuṣyāhitasāyakam || śatakraturadīnātmā dṛḍhamādatta kārmukam

23.71

bāṇaṃ ca tailadhautāgramardhacaṃdramajihmagam

23.72

tenāsya saśaraṃ cāpaṃ ciccheda balavṛtrahā || apāsya taddhanuśchinnaṃ jaṃbho dānavanaṃdanaḥ

23.73

anyatkārmukamādāya vegavadvārasādhanam || śarāṃścāśīviṣākārāṃstailadhautānajihmagān

23.74

śakraṃ vivyādha daśabhirjudeśe ca patribhiḥ || hṛdaye ca tribhiścaiva dvābhyāṃ ca skandhayordvayoḥ

23.75

śakro'pi dānavendrāya bāṇajālam
bhīrayan || aprāptāndānavendrastu śarāścakramujairitān

23.76

ciccheda śatadhā''kāśe śarairagniśikhopamaiḥ || tataśca śarajālena devendro dānaveśvaram

23.77

ācchādayata yatnena varṣāsviva ghanairnabhaḥ || daityo'pi bāṇajālena vivyādha sāyakaiḥ śitaiḥ

23.78

yathā vāyurghanāṭopaṃ yadvāryaṃ diśāṃ mukhe || śakro'tha krodhasaṃrambhānna viśeṣayate yadā

23.79

dānavendraṃ tadā cakre gaṃdharvāsraṃ mahādbhutam || tato'sya tejasā vyāptamabhūdgaganagocaram

23.80

gandharvanagaraiścāpi nānāprākāratoraṇaiḥ || muṃcadbhiradbhutākārairasravṛṣṭiṃ samaṃtataḥ

23.81

tayāsravṛṣṭayā daityānāṃ hanyamānā mahācamūḥ || jaṃbhaṃ śaraṇamāgacchantrāhitrāhīti bhārata

23.82

tato jaṃbho mahāvīryo vinadya prahasanmuhuḥ || smaransādhusamācāraṃ daityānāmabhayaṃ dadau

23.83

tato'straṃ mauśalaṃnāma mumoca sumahābhayam || athogramusalaiḥ sarvamabhavatpūritaṃ jagat

23.84

taiśca bhagnāni sarvāṇi gaṃdharvanagarāṇi ca || athograika
prahāreṇa rathamaśvaṃ gajaṃ suram

23.85

cūrṇayāmāsa tatkṣipraṃ śataśo'tha sahasraśaḥ || tataḥ surādhipaḥ śakrastvāṣṭramastramudairayat

23.86

saṃdhyamāne tataścāstre
niśceruḥ pāvakārciṣaḥ || tato yaṃtramayā vidyāḥ prādurāsansahasraśaḥ

23.87

tairyaṃtrairabhavadyuddhamaṃtarikṣaṃ vitārakam || tairyaṃtrairmaiṃśalaṃ bhagnaṃ hanyaṃte cāsurāstadā

23.90

śailāccaṃ mumuce jaṃbho yaṃtrasaṃghātacūrṇanam || vyāmapramāṇairupalaistato varṣaḥ pravartata||88||tvāṣṭreṇa nirmitānyāśu yāni yaṃtrāṇi bhārata || tenopala
nipātena gatāni tilaśastataḥ||89||tataḥ śirassu devānāṃ śilāḥ peturmahājavāḥ || dārayaṃtyaśca vasudhāṃ caturaṃgabalaṃ ca tat

23.91

tato vajrāstramakarotsa
hastākṣaḥ puraṃdaraḥ||tataḥ śilāmahāvarṣaṃ vyaśīryata samaṃtataḥ

23.92

tataḥ praśāṃtaiḥ śailākhairjaṃbho bhūdharasannibhaḥ || aipīkamastramakaroccūrṇitānyaparākramaḥ

23.93

aipīkeṇāgamannāśaṃ vajrāstraṃ giridāraṇam || vijṛṃbhatyatha caipīke paramāstre'tidāruṇe

23.94

jajvalurdevasainyāni sasyaṃdanagajāni ca || dahyamāneṣva
nīkeṣu tejasāstrasya sarvataḥ

23.95

āgneyamastramakarodvalahā pākaśāsanaḥ || tenāgneṇa ca tannāśamaipīkamagamattadā

23.96

tasminpratihate
cāstre pāvakāstraṃ vyajṛṃbhata || jajvāla senā jaṃbhasya rathaḥ sārathireva ca

23.97

tataḥ pratihatāstro'sau daityeṃdraḥ pratibhānavān || vāruṇāstraṃ mumocātha
śamanaṃ pāvakārciṣām

23.98

tato jaladharairvyoma sphuradvidyuntatākulaiḥ || gaṃbhīrākṣasamādhāraiścābhyapūryata medinī

23.99

karīṃdrakaratulyābhidhā
rābhiḥ pūritaṃ jagat || śāṃtamāgneyamastraṃ ca vilokyaiṃdraścakāra ha

23.100

vāyvyamastramatulaṃ tena meghā yayuḥ kṣayam || vāyvyāstrabalenātha nirdhūte
meghamaṃḍale

23.101

babhūvānāvilaṃ vyoma nīlotpaladalaprabham || vāyunā cātirūpeṇa kaṃpitāścaiva dānavāḥ

23.102

na śekustatrate sthātuṃ raṇe'pi
balino'pi ye || jaṃbhastato'bhavacchailo daśayojanavistṛtaḥ

23.103

mārutapratighātārthaṃ dānavānāṃ balādhipaḥ || nānāścaryasamāyukto nānādruma
latāvṛtaḥ

23.104

tataḥ praśamite vāyau daityeṃdre parvatākṛtau || mahāśaniṃ vajramayīṃ mumocāśu śatakratuḥ

23.105

tayāśanyā patitayā daityasyāca
larūpiṇaḥ || kaṃdarāṇi vyaśīryata samaṃtānnirjharāṇi ca

23.106

tataḥ sā dānaveṃdrasya śailamāyā nyavartata || nivṛttaśailamāyo'tha dānaveṃdro madotkaṭaḥ

23.107

babhūva kuṃjaro bhīmo mahāśailamayākṛtiḥ ||mamarda ca surānīkaṃ daṃtaiścābhyahanatsurān

23.108

babhaṃja pṛṣṭhataḥ kāṃścitkareṇākṛṣya dānavaḥ
tataḥ kṣapayatastasya surasainyāni vṛtrahā

23.109

astraṃ trailokyadurdharṣaṃ nārasiṃhaṃ mumoca ha || tataḥ siṃhasahasrāṇi niścerurmatratejasā

23.110

hṛṣṭadaṃṣṭrāgrahāsāni kakacābhanakhāni ca || tairvipāṭitagātro'sau gajamāyāṃ vyapohayat

23.111

tataścāśīviṣo ghoro'bhavatphaṇasamākulaḥ || viṣa
niḥśvāsanirdagdhasurasainyamahārathaḥ

23.112

tato'straṃ gāruḍaṃ cakre śakraḥ saṃpraharanraṇe || tatastasmādrutmaṃtaḥ sahasrāṇi viniryayuḥ

23.113

tairgarutmadbhirāsādya jaṃbhaṃ bhujagarūpiṇam || kṛtastu khaṃḍaśo daityaḥ sāsya māyā vyanaśyata

23.114

māyāyāṃ ca pranaṣṭāyāṃ tato jaṃbho mahāsuraḥ
cakāra rūpamatulaṃ caṃdrādityapadānugam

23.115

vivṛttanayano grastumiyeṣa surapuṃgavān || tato'sya prāviśadvakraṃ samahārathakuṃjarā

23.116

surasenā'bhavadbhīmaṃ pātālottālatāḷukam || sainyeṣu grasyamāneṣu dānavena balīyasā

23.117

śakro dīnatvamāpannaḥ śrāṃtavāhanavāhanaḥ || karlavyatāṃ nādhyagacchatprovācedaṃ janārdanam

23.118

kimanaṃtarasevāsti kartavyaṃ no viśeṣataḥ || tadādiśa ghaṭāmo'sya dānavasya yuyutsataḥ

23.119

tato hariruvācedaṃ vatrrāyudhamudāradhīḥ || na sāṃprataṃ raṇaṃ tyājyaṃ śatrukātarabhairavam

23.120

mā gaccha mohaṃ mā gaccha kṣipramastraṃ smara prabho || nārāyaṇāstraṃ prayataḥ śrutvati mumuce sa ca

23.121

etasminnaṃtare daityo vivṛttāsyo'grasatkṣaṇāt || trīṇitrīṇi ca lakṣāṇi kiṃnaroragarakṣasām

23.122

tato nārāyaṇāstraṃ ca nipapātāsya vakṣasi || mahāśvabhinnahṛdayaḥ susrāva rudhiraṃ ca saḥ

23.123

tataḥ svatejasā rūpaṃ tasya daityasya nāśitam || tataścā tadadhe daityaḥ kṛtvā hāsaṃ mahotkaṭam

23.124

gaganasthaḥ sa daityeṃdraḥ śastrāśanimatīṃdriyaiḥ || mumoca surasenyānāṃ saṃhārakaraṇīṃ parām

23.125

tathā paraśvathāṃścakravajrabāṇānsamudgarān || kuṃtānkhaḍgānbhipālānayomukhaguḍāṃstathā

23.126

varṣaṃ dānavo roṣādavadhyānakṣayānapi || tairastrai dānavonmuktairdevānīkeṣu bhīṣaṇaiḥ

23.127

bāhubhirdharaṇī pūrṇā śirobhiśca sakuṃḍalaiḥ || ūrubhirgajahastābhaiḥ karīdraiścācalopamaiḥ

23.128

bhagneṣā daṃḍacakrākṣai rathaiśca rathibhiḥ saha || duḥsaṃcārābhavatpṛthvī māṃsaśoṇitakardamā

23.129

rudhiraughavahādāvartā gajadehaśiloccayā || kabaṃdhanṛtyabahulā mahāsurapravāhinī

23.130

śṛgālagṛdhradhvāṃkṣāṇāṃ paramānaṃdakāriṇī || piśācajātibhiḥ kīrṇaṃ pītvā''miṣaṃ saśoṇitam

23.131

asaṃbhramābhirbhāryābhiḥ saha nṛtyadviruddhatā || kācitpatnī prakupitā gajakuṃbhāṃtamauktikaiḥ

23.132

piśāco yatra cāśvānāṃ khurānekatra cākarot || karṇa pūreṣu modaṃte paśyaṃtyanyāḥ saropataḥ

23.133

prasādayaṃti bahudhā mahākarṇārthakovidāḥ || kecidbadanti bho devā bho daityāḥ prārthayāmahe

23.134

ākalpamevaṃ yoddhavyamasmākaṃ tṛptihetave || kecidcurayaṃ daityo devāyamatimāṃsalaḥ

23.135

mriyate yadi saṃgrāme dhāturdravo'paryācitam || keci yudhyatsu vīreṣu sṛkkiṇī saṃlihaṃti ca

23.136

etena payasā vipro durjanaḥ sujano yathā || kecidrukṣanadīnāṃ ca tīreṣvāstikyabuddhayaḥ

23.137

pitṝndevāṃstarpayaṃti śoṇitaiścāmiṣaiḥ śubhaiḥ || kecidāmiṣarāśisthā hṛṣṭvānyasya karāmiṣam

23.138

dehidehīti vām̐śaṃto dhaninaḥ
kṛpaṇā yathā || kecitsvayaṃ pratṛtāśca hṛṣṭvā vai khādataḥ parān

23.139

saroṣamoṣṭhau nirbhujya paśyaṃtyevātyasūyayā || kecitsvamudaraṃ
kruddhā niṃdaṃti tāḍayaṃti ca

23.140

sarvabhakṣamabhīpsaṃtastṛtāḥ paradhanaṃ yathā || kecidāhuracya eva ślāghyā sṛṣṭistu vedhasaḥ

23.141

suprabhātaṃ
sunakṣatraṃ pūrvamāsīddhṛthaiva tat || evaṃ bahuvidhālāpe palādānāṃ tatastataḥ

23.142

adṛśyaḥ samare jaṃbho devāṃśchatrairacūrṇayat || tataḥ śakro
dhaneśaśca varuṇaḥ pavano'nalaḥ

23.143

yamo'tha nirṛtiścāpi divyāstrāṇi mahābalāḥ || ākāśe mumucuḥ sarve dānavāyābhisaṃdhya tu

23.144

vyarthatāṃ jagmurastrāṇi devānāṃ dānavaṃ prati || yathātikrūracittānāmārye kṛtyaśatānyapi

23.145

gatiṃ na vividuścāpi śrāṃtā daityāśca
devatāḥ || daityāstrābhinnasarvāṃgā gāvaḥ śītārditā iva

23.146

parasparaṃ vyalīyaṃta hāhākiṃbhāvivādinaḥ || tāmavasthāṃ harirdṛṣṭvā devāṃścakruvāca
ha

23.147

aghoramaṃtraṃ smara devarāja astraṃ hi yatpāśupataprabhāvam || rudreṇa tuṣṭena tava pradattamavyāhataṃ vīrarābhighāti

23.148

evaṃ sa śakro hari
bodhitastadā praṇasya devaṃ vṛṣaketumīśvaram || samādade bāṇamitraghātanaṃ saṃpūjitaṃ daivaraṇe'rddhacaṃdram

23.149

dhanuṣyajayye viniyojya buddhimānya
yojayattatra aghoramaṃtram

23.150

tato vadhāyāśu sumoca tasya vā ākṛṣya karṇāṃtamakuṃṭhadīdhitim || athāsuraḥ prekṣya mahāstramāpatadbhisṛjya māyāṃ
sahasā vyavasthitaḥ

23.151

pravepamānena mukhena yujyatācalena gātreṇa ca saṃbhramākulaḥ || tatastu tasyāstravarābhimaṃtritaḥ śaro'rdhacaṃdraḥ prasabhaṃ mahāraṇe

23.152

puraṃdarasyeṣvasanapramukto madhyārkabiṃbaṃ vapuṣā viḍaṃbayan

23.153

kirīṭakūṭasphurakāṃtisaṃkulaṃ sugaṃdhinānākusumādhivāsitam
prakīrṇadhūmajvalanābhamūrdhajaṃ nyapātayajjaṃbhaśiraḥ sakuṃḍalam

23.154

tasminnihate jaṃbhe praśaśaṃsuḥ surā bahu || vāsudevo'pi bhagavānsādhu
sādhiti cābravīt

23.155

tato jaṃbhaṃ hataṃ dṛṣṭvā dānavendrāḥ parāṅmukhāḥ || sarve te abhrasaṃkalpā dudrubustārakaṃ prati

23.156

tāṃśca
trastānsamālokya śrutvā sa caturo hatān || sārathiṃ prerayāmāsa yāhīṃdraṃ laghu saṃgare

23.157

tathetyuktā sa ca prāyāttārake rathamāsthite || sāvalepaṃ ca sakrodhaṃ sagarvaṃ saparākramam

23.158

sāviiṣkāraṃ sadhikkāraṃ prayāto dānaveśvaraḥ || sa yuktaṃ rathamāsthāya sahasreṇa garutmatām

23.159

sarvāyudhapariṣkāraṃ sarvāstraparirakṣitam || trailokyaṛddhisaṃpannaṃ kalpāṃtāṃtakanāditam

23.160

sainyena mahatā yukto nādayandiśo diśaḥ
sahasrākṣaśca taṃ dṛṣṭvā tyaktvā vāhanadaṃtinam

23.161

rathaṃ mātalinā yuktaṃ taptahemapariṣkṛtam || caturyojanavistīrṇaṃ siddhasaṃghapariṣkṛtam

23.162

gaṃdharvakiṃnarodgītamapsaronṛtyasaṃkulam

23.163

sarvāyudhamahābādhaṃ mahāratnasamācitam || adhyatiṣṭhattaṃ rathaṃ ca parivārya samaṃtataḥ

23.164

daṃśitā lokapālāśca tasthuḥ sagaruḍadhvajāḥ || tataścāla vasudhā vavau rūkṣo marudgaṇaiḥ

23.165

celuśca sāgarāḥ sapta tathā'naśyadraveḥ prabhā || tato jajvalurgrahāṇi tato'kaṃpata vāhanāḥ

23.166

tataḥ samastamudbhūtaṃ tato'dṛśyata tārakaḥ || ekatastārako daityaḥ surasaṃghāstathaikataḥ

23.167

lokāvasāda mekatra lokoddharaṇe'kṛtaḥ || carācarāṇi bhūtāni bhayavismayavaṃti ca

23.168

praśaśaṃsuḥ surāḥ pārtha tadā tasminsamāgame

23.169

antrāṇi tejāṃsi dhanāni yodhā yaśo balaṃ vīraparākramāśca || sattvaujasānyaṃga babhūvureṣāṃ devāsurāṇāṃ tapasaḥ paraṃ tu naḥ

23.170

athābhimukhamāyāṃtaṃ devā vinataparvabhiḥ || bāṇairanalakalpāgrairvindhyadhustārakaṃ prati

23.171

sa tānarcitya daityeṃdro devabāṇakṣatānhadi || bāṇairvyoma diśaḥ pṛthvīṃ pūrayā māsa dānavaḥ

23.172

nārāyaṇaṃ ca saptatyā navatyā ca hutāśanam || daśabhirmārutaṃ mūrdhni yamaṃ daśabhireva ca

23.173

dhanadaṃ caiva saptatyā varuṇaṃ ca tathāṣṭabhiḥ || viṃśatyā nirṛtiṃ daityaḥ punaścāṣṭabhireva ca

23.174

vivyādha punarekaikaṃ daśabhirmarmamabhedibhiḥ || tathā ca mātaliṃ daityo vivyādha tribhirāśugaiḥ

23.175

garuḍaṃ daśabhiścaiva mahiṣaṃ navabhistathā || punardaityo'tha devānāṃ tilaśo nataparvabhiḥ

23.176

cakāra varmajālāni ciccheda ca dhanūṃṣi ca || tato vikavacā devā vidhanuṣkāḥ prapīḍitāḥ

23.177

cāpānyanyāni saṃgṛhya yāvanmuṃcaṃti sāyakān || tāvadvāṇaṃ samādhāya kālānalasamaprabham

23.178

tāḍayāmāsa śakraṃ sa hṛdi sopi mumoca ha || tato'tarikṣamālokya dṛṣṭvā sūryaśatākṛtīṃ

23.179

tākrṣyaviṣṇū samājaghne śarābhyāṃ tāvamuhyatām || pretanāthasya vahneśca varuṇasya śitaiḥ śaraiḥ

23.180

nirṛteścākarotkāryaṃ bhītabhītaṃ vimohayan || nirucchvāsaṃ samāhatya cakre bāṇaiḥ samīraṇam

23.181

tataḥ prāpya hariḥ saṃjñāṃ protsāhya ca diśāṃ patīn || bāṇena sāratheḥ kāyācchiro'hārṣītsakuṇḍalam

23.182

dhūmaketorjvalatkuddhastasya cchittvā nyapātayat || daityarājakirīṭaṃ ca ciccheda vāsavastataḥ

23.183

dhaneśaśca dhanuḥ kuddho bibheda bahudhā śaraiḥ || vāyuścake ca tilaśo rathaṃ vā kṣoṇikūvaram

23.184

nirṛtistitalaśo varma cake bāṇaistato raṇe || kṛtvaitadatulaṃ karma tiṣṭhatiṣṭheti cābruvan

23.185

lihaṃtaḥ sṛkkiṇīṃ devā vāsudevādayastadā || dṛṣṭvā tatkarma devānāṃ tārako'tulavikramaḥ

23.186

mumoca mudgaraṃ bhīmaṃ sahasrākṣāya saṃgare || dṛṣṭvā mudgaramāyāṃtamanivāryaṃ raṇājire

23.187

rathādāplutya dharaṇīmagamatpākaśāsanaḥ
mudgaro'pi rathopasthe papāta paruṣasvanaḥ

23.188

sa rathaṃ cūrṇayāmāsa na mamāra ca mātaliḥ || gṛhītvā paṭṭiśaṃ daityo javānorasi keśa vam

23.189

skandhe garutmataḥ so'pi niṣasāda vicetanaḥ || khaḍgena rākṣasendraṃ ca bhittvā bhūmāvapātayat

23.190

yamaṃ ca pātayāmāsa bhūmau daityo mukhe hatam || vahniṃ ca bhiṇḍipālena cakre hatvā vicetanam

23.191

vāyuṃ padā tadākṣipya pātayāmāsa bhūtale || dhaneśaṃ tadvanuṣkoṭyā kuṭṭayāmāsa kopanaḥ

23.192

tato devanikāyānāmekekaṃ kṣaṇamātrataḥ || teṣāmeva javānāsau śastrairbālānyathā guruḥ

23.193

labdhasaṃjñastato viṣṇuścakraṃ jagrāha durdharam || dānaveṃdravasāmedorudhireṇābhiraṃjitam

23.194

mumoca dānaveṃdrasya hṛdaṃ vakṣasi keśavaḥ || papāta cakraṃ daityasya patitaṃ bhāskaradyuti

23.195

vyaśīryatātha kāye'sya nīlotpalamivāśmani || tato vajraṃ mahendro'pi pramumocārcitaṃ ciram

23.196

tasminnayāśā śakrasya dānavendrāya saṃyuge || tārakasya ca saṃprāpya śarīraṃ śauryaśālinaḥ

23.197

viśīryata vikīrṇārciḥ śatadhā khaṇḍaśo gatam || tato vāyurdīnātmā vegena mahatā nadan

23.198

jvalitajvalanābhāsamaṃkuśaṃ pramumoca ha || viśīrṇaṃ tasya taccāṃge dṛṣṭvā vāyurmahārupā

23.199

tataḥ śailendramutpāṭya puṣpitadrumakaṃdaram || cikṣepa dānavendrāya daśayojanavistṛtam

23.200

mahīdharaṃ tamāyāṃtaṃ sasmitaṃ daityapuṃgavaḥ || jagrāha vāmahastena bālaḥ kandukalīlayā

23.201

tatastenaiva cāhatya pātayāmāsa cāṃtakam || daṇḍaṃ tataḥ samudyamya kṛtāṃtaḥ krodhamūrchitaḥ

First 200 of 311 passages. Read on

Linked texts (8)