Kurmapurana (Ananta Gokhale) 52
Kūrmapurāṇa (Ananta Gokhale) 52
- Language
- Sanskrit
52.p1
trayastriṃśo'dhyāyaḥ
52.p2
vyāsa uvāca | gatvā duhitaraṃ vipraḥ svasāramathavāpi vā | praviśejjvalanandīptaṃ matipūrvvamiti sthitiḥ† || mātṛṣvasāṃ‡ mātulānīṃ tathaiva ca pitṛṣvasām§
52.p3
bhāgineyīṃ samāruhya kuryyātkṛcchrātikṛcchrakau || cāndrāyaṇañca kurvīta tasya pāpasya śāntaye | dhyāyandevaṃ jagadyonimanādinidhanaṃ harim† || bhrātṛbhāryāṃ samāruhya kuryyāttatpāpaśāntaye | cāndrāyaṇāni catvāri pañca vā susamāhitaḥ || pitṛṣvasreyīṃ gatvā tu‡ svasrīyāṃ§ mātureva ca | mātulasya sutāṃ vāpi gatvā cāndrāyaṇañcaret || sakhibhāryāṃ samāruhya gatvā śyālīntathaiva ca | ahorātroṣito bhūtvā tataḥ¶ kṛcchraṃ samācaret || udakyā||gamane viprastrirātreṇa viśudhyati | cāṇḍālīgamane caiva taptakṛcchratrayaṃ viduḥ | śuddhiḥ sāntapanena syānnānyathā niṣkṛtiḥ smṛtā || mātṛgotrāṃ samāruhya samānapravarāstathā | cāndrāyaṇena śudhyeta prayatātmā samāhitaḥ || brāhmaṇo brāhmaṇīṅgatvā kṛcchramekaṃ samācaret | kanyakāndūṣayitvā tu careccāndrāyaṇavratam†† || amānuṣīṣu puruṣa udakyāyāmayoniṣu | retaḥ siktvā jale caiva kṛcchraṃ sāntapanañcaret
52.p4
bandhakī gamane viprastrirātreṇa viśuddhyati | gavi maithunamāsevya careccāndrāyaṇavratam || veśyāyāṃ† maithunaṅgatvā prājāpatyaṃ careddvijaḥ | patitāñca striyaṅgatvā tribhiḥ kṛcchrairviśuddhyati || pukkasī‡gamane caiva kṛcchracāndrāyaṇañcaret || naṭīṃ śailūṣakīñcaiva rajakīṃ veṇujīvinīm§ | gatvā cāndrāyaṇaṅkuryyāttathā carmmopajīvinīm || brahmacārī striyaṅgacchetkathañcitkāmamohitaḥ | saptāgārañcaredbhaikṣaṃ vasitvā garddabhājinam || upaspṛśettriṣavaṇaṃ svapāpamparikīrttayan | saṃvatsareṇa caikena tasmātpāpātpramucyate || brahmahatyāvratañcāpi ṣaṇmāsānvicarantyamī¶ | mucyate hyavakīrṇī tu brāhmaṇānumate sthitaḥ || saptarātramakṛtvā tu|| bhaikṣacaryyāgnipūjanam | retasaśca samutsarge prāyaścittaṃ samācaret || oṅkārapūrvvikābhistu mahāvyāhṛtibhiḥ sadā | saṃvatsarantu bhuñjāno naktāmniktāśanaḥ śuciḥ || sāvitrīñca japennityaṃ sasvaraḥ krodhavarjjitaḥ
52.p5
nadītīreṣu tīrtheṣu tasmātpāpādvimucyate || hatvā tu kṣatriyaṃ vipraḥ kuryyādbrahmahaṇo vratam | akāmato vai† ṣaṇmāsāndyātpañcaśataṅgavām || abdañcareddānayuto‡ vanavāsī samāhitaḥ | prājāpatyaṃ sāntapanaṃ taptakṛcchrantu vā svayam§ || pramādātkāmato vaiśyaṃ kuryyātsaṃvatsaratrayam | gosahasrantu pādantu¶ pradadyādbrahmaṇe vratam|| || nihatya brāhmaṇīṃ viprastvaṣṭavarṣaṃ vratañcaret | rājakanyāṃ varṣaṣaṭkaṃ vaiśyāṃ saṃvatsaratrayam || vatsareṇa viśuddhyeta śūdrīṃ hatvā dvijottamaḥ | vaiśyāṃ hatvā dvijātistu†† kiñciddadyāddvijātaye || antyajānāṃ vadhe caiva kuryyāccāndrāyaṇaṃ vratam‡‡ | parākeṇāthavā śuddhirityāha bhagavānmanuḥ§§
52.p6
maṇḍūkaṃ nakulañcākaṃ viḍūrāhañca mūṣakam | śvānaṃ hatvā dvijaḥ kuryyātṣor̤aśāṃśaṃ mahāvratam† || payaḥ pivettrirātrantu śvānaṃ hatvā hyatandritaḥ | mārjāraṃ vātha nakulaṃ yojanañcādhvano vrajet || kṛcchraṃ dvādaśarātrantu kuryyādaśvavadhe dvijaḥ | arcvīṃ‡ kārṣṇāyasīṃ dadyātsarpaṃ hatvā dvijottamaḥ || palālabhārakaṃ ṣaṇḍhe sīsakañcaikamāṣakam | ghṛtakumbhaṃ varāhe§ tu tiladroṇantu tittire|| || śuke dvihāyanaṃ vatsaṃ krauñcaṃ hatvā trihāyanam | hatvā haṃsaṃ valākāñca vakaṃ varhiṇameva ca || vānaraśyenabhāsañca sparddhayedbrāhmaṇāya gām | kravyādāṃstu†† mṛgānhatv⇇ dhenundadyātpayasvinīm || akravyādānvatsatarīmuṣṭraṃ hatvā tu kṛṣṇalam | kiñciddeyantu viprāya dadyādasthimatāṃ vadhe || anasthāñcaiva hiṃsāyāṃ prāṇāyāmena śudhyati | phaladānāntu vṛkṣāṇāṃ chedane japyamṛkśatam || gulmavallīlatānāntu puṣpitānāñca vīrudhām
52.p7
anyeṣāñcaiva vṛkṣāṇāṃ sārasānāñca† sarvvaśaḥ || phalapuṣpodbhavānāñca ghṛtaprāśo viśodhanam | hastināñca‡ vadhe dṛṣṭaṃ taptakṛcchraṃ viśodhanam || cāndrāyaṇaṃ parākaṃ vā gāṃ hatvā tu pramādataḥ | matipūrvvavadhe cāsyāḥ prāyaścittaṃ na vidyate
52.p8
iti śrīkūrmapurāṇe upavibhāge trayastriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Kūrmapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar, Sanskrit
- Kūrmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Agnipurāṇa (Nag Publishers edition, Delhi) — Sanskrit
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit