Pramāṇa · Search · About · API

Linga 67: atha ekaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Liṅga 67

Language
Sanskrit

Contents

atha ekaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

67.1

sūta uvāca
khetnāṇye tāni sarvāṇi ātapanti gabhastibhiḥ
teṣāṃ khenāṇyathādatte sūryyo nakṣattārakāḥ

67.2

caurṇaina sukṛteneha sukṛtānte grahāśrayāḥ
tāraṇāttārakā hyetāḥ śuklatvāccaiva tārakāḥ

67.3

divyānāṃ pārthivānāñca naiśānāñcaiva sarvaśaḥ
ādānānnityamādityastejasāṃ tamasāpi

67.4

savane syandane'rthe ca dhātureṣa vibhāvyate
savanāttejaso'pāñca tenāsau savitā mataḥ

67.5

bahulaścandra ityeṣa hlādane dhāturucyate
śuklatve cāmṛtatve ca śītatve ca vibhāvyate

67.6

sūryyācandramasaurdivye maṇḍale bhāsvare khage
jalatejomaye śukle vṛttakumbhanibhe śubhe

67.7

ghanatoyātmakaṃ tatra maṇḍalaṃ śaśinaḥ smṛtam
ghanatejomayaṃ śukla ṃ maṇḍalaṃ bhāskarasya tu

67.8

vasanti sarvadevāśca sthānānye tāni sarvaśaḥ
manvantareṣu sarveṣu ṛkṣasūryyagrahāśrayāḥ

67.9

tena grahā gṛhāstveva tadākhyāste bhavanti ca
sauraṃ sūryyo viśat sthānaṃ saumyaṃ somastathaiva ca

67.10

śaukra ṃ śuklo viśat sthānaṃ ṣoḍaśārciḥ pratāpavān
bṛhad bṛhaspatiyaiva lohitaścaiva lohitam

67.11

śanaiśvaraṃ tathāsthānaṃ devasyāpi śanaiśvaraḥ
baudhaṃ budhastu kharbhānuḥ kharbhānusthānamāśritaḥ

67.12

nakṣatrāṇi ca sarvāṇi nakṣatrāṇi viśanti ca
gṛhāṇyetāni sarvāṇi jyotīṃṣi sukṛtātmanām

67.13

kalpādau sampravṛttāni nirmitāni svayambhuvā
sthānānyetāni tiṣṭhanti yāvadābhūtasaṃplavam

67.14

manvantareṣu sarveṣu devasthānāni tāni vai
abhimānino'vatiṣṭhante devasthānaṃ punaḥ punaḥ

67.15

atītaistu sahaitāni bhāvyābhāvyaiḥ suraiḥ saha
varttante varttamānaiśca sthānibhistaiḥ suraiḥ saha

67.16

asmin manvantare caiva grahā vaimānikāḥ smṛtāḥ
vivasvānaditeḥ putraḥ sūryyo vaivasvate'ntare

67.17

dyutimān ṛṣipūtrastu somo devo vasuḥ smṛtaḥ
śukro devastu vijñeyo bhārgavo'surayājakaḥ

67.18

bṛhattejāḥ smṛto devo devācāryyo'ṅgirāsutaḥ
budho manoharaścaiva ṛṣipūtrastu sa smṛtaḥ

67.19

śanaiścaro virūpastu saṃjñāyutro vivasvataḥ
agnirvi keśyāṃ jajñe tu yuvāsau lohitārciṣaḥ

67.20

nakṣatra ṛkṣanāminyo dākṣāyaṇyastu tāḥ smṛtāḥ
svarbhānuḥ siṃhikāputro bhūtasantāpano'suraḥ

67.21

somarkṣagrahasūryyeṣu kīrttitāstvabhimāninaḥ
sthānānyetānyathoktāni sthāninyaścaiva devatāḥ

67.22

sauramagnimayaṃ sthānaṃ sahasrāṃśorvivasvataḥ
himāṃśostu smṛtaṃ sthānamapāmayaṃ śuklamèva ca

67.23

āpyaṃ śyāmaṃ manojñañca budhasmṛtaṃ
śukrasyāpyabhayaṃ śuklaṃ padaṃ ṣoḍaśaraśmivat

67.24

navaraśmi tu bhaumasya lohitaṃ sthānamuttamam
haridrābhaṃ bṛhaccāpi ṣoḍaśārcci bṛhaspateḥ

67.25

aṣṭaraśmigṛhañcāpi proktaṃ kṛṣṇaṃ śanaiścare
svarbhānostāmasaṃ sthānaṃ bhūtasantāpanālayam

67.26

vijñeyāstārakāḥ sarvāstva dhastveka raśmayaḥ
nāśrayāḥ puṇyakīrttīnāṃ śuklāścāpi svavarṇataḥ

67.27

ghanatoyātmikā jñeyāḥ kalpādāveva nirmitāḥ
ādityaraśmisaṃyogāt samprakāśātmikāḥ smṛtāḥ

67.28

navayojanasāhasro viṣkambhaḥ savituḥ smṛtaḥ
triguṇastasya vistāro maṇḍalasya pramāṇataḥ

67.29

dviguṇaḥ sūryyavistārādvistāraḥ śaśinaḥ smṛtaḥ
tulyastayostu svarbhānurbhūtvādhastāt prasarpati

67.30

uddhṛtya pṛthivīcchāyāṃ nirmitāṃ maṇḍalākṛtim
svarbhānostu bṛhat sthānaṃ tṛtīyaṃ yattamaumayam

67.31

ādityāttacca niṣkramya samaṃ gacchati parvvasu
ādityameti somācca punaḥ saureṣu parvvasu

67.32

svarbhānu nudate yasmāttasmāt svarbhānurucyate
candrasya ṣor̤aśo bhāgo bhārgavasya vidhīyate

67.33

viṣkabhāmaṇḍalāccaiva yojanādyāt pramāṇataḥ
bhārgavāt pādahīnastu vijñeyo vai bṛhaspatiḥ

67.34

bṛhaspateḥ pādahīnau vakrasaurau ubhau smṛtī
vistārāmaṇḍalāccaiva pādahīnastayorbudhaḥ

67.35

tārānakṣatrarūpāṇi vapuṣmantīha yāni vai
budhena tāni tulyāni vistārāmaṇḍalāni vai

67.36

prāyaśaścandrayogoni vidyādṛkṣāṇi tatvavit
tārānakṣatrarūpāṇi hīnāni tu parasparam

67.37

śatāni pañca catvāri trīṇi dve caiva yojane
sarvopari nikṛṣṭāni tārakā maṇḍalāni tu

67.38

yojanānyarddhamātrāṇi tebhyo hrasvaṃ na vidyate
upariṣṭāccayesteṣāṃ grahāste dūrasarpiṇaḥ

67.36-2

saurau'ṅgirāśca vakraśca jñeyā mandavicāriṇaḥ
pūrvameva samākhyātā gatisteṣāṃ yathākramam

67.40

eteṣveva grahāḥ sarve nakṣatreṣu samutthitāḥ
vivasvānaditeḥ putraḥ sūryyo vai munisattamāḥ !

67.41

viśākhāsu samutpanno grahāṇāṃ prathamo grahaḥ
tviṣimān dharmaputrastu somo devo vasustu saḥ

67.42

śītaraśmiḥ samutpannaḥ kṛttikāsu niśākaraḥ
ṣoḍaśārccirbhṛgoḥ putraḥ śukraḥ sūryyādanantaram

67.43

tārāgrahāṇāṃ pravarastiṣye caive samutthitaḥ
bṛhaspatiraṅgirāḥ putro dvādaśārccirbṛhaspatiḥ

67.44

phālgunīṣu samutpannaḥ pūrvākhyāsu jagadguruḥ
navārccirlohitāṅgaśca prajāpatisuto grahaḥ

67.45

āṣāḍhāsviha pūrvāsu samutpanna iti smṛtaḥ
revatīṣveva saptārcciḥ sthāne sauriḥ śanaiścaraḥ

67.46

saumyo budho dhaniṣṭhāsu pañcārccirudito grahaḥ
tamomayo mṛtyasutaḥ prajākṣayakaraḥ śikhī

67.47

āśleṣāsu samutpannaḥ sarvvahārī mahāgrahaḥ
tathā svanāmadheyeṣu dākṣāyaṇyaḥ samutthitāḥ

67.48

tamo vīryyamayo rāhuḥ prakṛtyā kṛṣṇamaṇḍalaḥ
bharaṇīṣu samutpanno grahaścandrārkamarddanaḥ

67.49

ete tārāgrahāścāpi boddhavyā bhārgavādayaḥ
janmanakṣatrapīḍāsu yānti vaigukhyatāṃ yataḥ

67.50

mucyate tena doṣeṇa tattastadgrahabhaktitaḥ
sarvvagrahāṇāmeteṣāmādirāditya ucyate

67.51

tārāgrahāṇāṃ śukrastu ketūnāñcāpi dhūmavān
dhruvaḥ kila grahāṇāntu vibhaktānāṃ caturdiśam

67.52

nakṣatrāṇāṃ śraviṣṭhā syādayanānāṃ tathottaram
varṣāṇāñcaiva pañcānāmādyaḥ saṃvatsaraḥ smṛtaḥ

67.53

ṛtūnāṃ śiśiraścāpi māsānāṃ māgha ucyate
pakṣāṇāṃ śuklapakṣastu tithīnāṃ pratipattathā

67.54

ahorātravibhāgānāmahaścādiḥ prakīrttitam
muhūrttānāṃ tathaivādimuhūrtto rudradaivataḥ

67.55

kṣaṇāñcāpi nimeṣādiḥ kālaḥ kālavidāṃ varāḥ !
śravaṇāntaṃ dhaniṣṭhādi yugaṃ syāt pañcavārṣikam

67.56

bhānorgativiśeṣeṇa cakravat parivarttate
divākaraḥ smṛtastasmāt kālaklṛptiśurośvaraḥ

67.57

caturvidhānāṃ bhūtānāṃ pravarttakanivarttakaḥ
tasyāpi bhagavān rudraḥ sākṣādevaḥ pravarttakaḥ

67.58

ityeṣa jyotiṣāmevaṃ sanniveśo'rthaniścayaḥ
lokasaṃvyavahārārthaṃ mahādevena nirmitaḥ

67.58-2

buddhipūrva bhagavatā kalpādau sampravarttitaḥ
sa āśrayo'bhimānī ca sarvasya jyotirātmakaḥ

67.60

ekarūpapradhānasya pariṇāmo'yamadbhutaḥ
naiṣa śakyaḥ prasaṅkhyātuṃ yāthātathyena kenacit

67.61

gatāgataṃ manuṣye ṇa jyotiṣāṃ māṃsacakṣuṣā
āgamādanumānācca pratyakṣādupapattitaḥ

67.62

parīkṣya nipuṇaṃ buddhyā śraddhātavyaṃ vipaścitā
cakṣuḥ śāstraṃ jalaṃ lekhyaṃ gaṇitaṃ munisattamāḥ !

67.63

pañcaite hetavo jñeyā jyotirmānavinirṇaye

67.63.p1

iti śrīlaiṅge grahasaṃkhyāvarṇanaṃ nāmaikaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ || 61

Linked texts (7)