Linga 67: atha ekaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
Liṅga 67
- Language
- Sanskrit
Contents
- 67.63 — 1 part
atha ekaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
67.1
sūta uvāca
khetnāṇye tāni sarvāṇi ātapanti gabhastibhiḥ
teṣāṃ khenāṇyathādatte sūryyo nakṣattārakāḥ
67.2
caurṇaina sukṛteneha sukṛtānte grahāśrayāḥ
tāraṇāttārakā hyetāḥ śuklatvāccaiva tārakāḥ
67.3
divyānāṃ pārthivānāñca naiśānāñcaiva sarvaśaḥ
ādānānnityamādityastejasāṃ tamasāpi
67.4
savane syandane'rthe ca dhātureṣa vibhāvyate
savanāttejaso'pāñca tenāsau savitā mataḥ
67.5
bahulaścandra ityeṣa hlādane dhāturucyate
śuklatve cāmṛtatve ca śītatve ca vibhāvyate
67.6
sūryyācandramasaurdivye maṇḍale bhāsvare khage
jalatejomaye śukle vṛttakumbhanibhe śubhe
67.7
ghanatoyātmakaṃ tatra maṇḍalaṃ śaśinaḥ smṛtam
ghanatejomayaṃ śukla ṃ maṇḍalaṃ bhāskarasya tu
67.8
vasanti sarvadevāśca sthānānye tāni sarvaśaḥ
manvantareṣu sarveṣu ṛkṣasūryyagrahāśrayāḥ
67.9
tena grahā gṛhāstveva tadākhyāste bhavanti ca
sauraṃ sūryyo viśat sthānaṃ saumyaṃ somastathaiva ca
67.10
śaukra ṃ śuklo viśat sthānaṃ ṣoḍaśārciḥ pratāpavān
bṛhad bṛhaspatiyaiva lohitaścaiva lohitam
67.11
śanaiśvaraṃ tathāsthānaṃ devasyāpi śanaiśvaraḥ
baudhaṃ budhastu kharbhānuḥ kharbhānusthānamāśritaḥ
67.12
nakṣatrāṇi ca sarvāṇi nakṣatrāṇi viśanti ca
gṛhāṇyetāni sarvāṇi jyotīṃṣi sukṛtātmanām
67.13
kalpādau sampravṛttāni nirmitāni svayambhuvā
sthānānyetāni tiṣṭhanti yāvadābhūtasaṃplavam
67.14
manvantareṣu sarveṣu devasthānāni tāni vai
abhimānino'vatiṣṭhante devasthānaṃ punaḥ punaḥ
67.15
atītaistu sahaitāni bhāvyābhāvyaiḥ suraiḥ saha
varttante varttamānaiśca sthānibhistaiḥ suraiḥ saha
67.16
asmin manvantare caiva grahā vaimānikāḥ smṛtāḥ
vivasvānaditeḥ putraḥ sūryyo vaivasvate'ntare
67.17
dyutimān ṛṣipūtrastu somo devo vasuḥ smṛtaḥ
śukro devastu vijñeyo bhārgavo'surayājakaḥ
67.18
bṛhattejāḥ smṛto devo devācāryyo'ṅgirāsutaḥ
budho manoharaścaiva ṛṣipūtrastu sa smṛtaḥ
67.19
śanaiścaro virūpastu saṃjñāyutro vivasvataḥ
agnirvi keśyāṃ jajñe tu yuvāsau lohitārciṣaḥ
67.20
nakṣatra ṛkṣanāminyo dākṣāyaṇyastu tāḥ smṛtāḥ
svarbhānuḥ siṃhikāputro bhūtasantāpano'suraḥ
67.21
somarkṣagrahasūryyeṣu kīrttitāstvabhimāninaḥ
sthānānyetānyathoktāni sthāninyaścaiva devatāḥ
67.22
sauramagnimayaṃ sthānaṃ sahasrāṃśorvivasvataḥ
himāṃśostu smṛtaṃ sthānamapāmayaṃ śuklamèva ca
67.23
āpyaṃ śyāmaṃ manojñañca budhasmṛtaṃ
śukrasyāpyabhayaṃ śuklaṃ padaṃ ṣoḍaśaraśmivat
67.24
navaraśmi tu bhaumasya lohitaṃ sthānamuttamam
haridrābhaṃ bṛhaccāpi ṣoḍaśārcci bṛhaspateḥ
67.25
aṣṭaraśmigṛhañcāpi proktaṃ kṛṣṇaṃ śanaiścare
svarbhānostāmasaṃ sthānaṃ bhūtasantāpanālayam
67.26
vijñeyāstārakāḥ sarvāstva dhastveka raśmayaḥ
nāśrayāḥ puṇyakīrttīnāṃ śuklāścāpi svavarṇataḥ
67.27
ghanatoyātmikā jñeyāḥ kalpādāveva nirmitāḥ
ādityaraśmisaṃyogāt samprakāśātmikāḥ smṛtāḥ
67.28
navayojanasāhasro viṣkambhaḥ savituḥ smṛtaḥ
triguṇastasya vistāro maṇḍalasya pramāṇataḥ
67.29
dviguṇaḥ sūryyavistārādvistāraḥ śaśinaḥ smṛtaḥ
tulyastayostu svarbhānurbhūtvādhastāt prasarpati
67.30
uddhṛtya pṛthivīcchāyāṃ nirmitāṃ maṇḍalākṛtim
svarbhānostu bṛhat sthānaṃ tṛtīyaṃ yattamaumayam
67.31
ādityāttacca niṣkramya samaṃ gacchati parvvasu
ādityameti somācca punaḥ saureṣu parvvasu
67.32
svarbhānu nudate yasmāttasmāt svarbhānurucyate
candrasya ṣor̤aśo bhāgo bhārgavasya vidhīyate
67.33
viṣkabhāmaṇḍalāccaiva yojanādyāt pramāṇataḥ
bhārgavāt pādahīnastu vijñeyo vai bṛhaspatiḥ
67.34
bṛhaspateḥ pādahīnau vakrasaurau ubhau smṛtī
vistārāmaṇḍalāccaiva pādahīnastayorbudhaḥ
67.35
tārānakṣatrarūpāṇi vapuṣmantīha yāni vai
budhena tāni tulyāni vistārāmaṇḍalāni vai
67.36
prāyaśaścandrayogoni vidyādṛkṣāṇi tatvavit
tārānakṣatrarūpāṇi hīnāni tu parasparam
67.37
śatāni pañca catvāri trīṇi dve caiva yojane
sarvopari nikṛṣṭāni tārakā maṇḍalāni tu
67.38
yojanānyarddhamātrāṇi tebhyo hrasvaṃ na vidyate
upariṣṭāccayesteṣāṃ grahāste dūrasarpiṇaḥ
67.36-2
saurau'ṅgirāśca vakraśca jñeyā mandavicāriṇaḥ
pūrvameva samākhyātā gatisteṣāṃ yathākramam
67.40
eteṣveva grahāḥ sarve nakṣatreṣu samutthitāḥ
vivasvānaditeḥ putraḥ sūryyo vai munisattamāḥ !
67.41
viśākhāsu samutpanno grahāṇāṃ prathamo grahaḥ
tviṣimān dharmaputrastu somo devo vasustu saḥ
67.42
śītaraśmiḥ samutpannaḥ kṛttikāsu niśākaraḥ
ṣoḍaśārccirbhṛgoḥ putraḥ śukraḥ sūryyādanantaram
67.43
tārāgrahāṇāṃ pravarastiṣye caive samutthitaḥ
bṛhaspatiraṅgirāḥ putro dvādaśārccirbṛhaspatiḥ
67.44
phālgunīṣu samutpannaḥ pūrvākhyāsu jagadguruḥ
navārccirlohitāṅgaśca prajāpatisuto grahaḥ
67.45
āṣāḍhāsviha pūrvāsu samutpanna iti smṛtaḥ
revatīṣveva saptārcciḥ sthāne sauriḥ śanaiścaraḥ
67.46
saumyo budho dhaniṣṭhāsu pañcārccirudito grahaḥ
tamomayo mṛtyasutaḥ prajākṣayakaraḥ śikhī
67.47
āśleṣāsu samutpannaḥ sarvvahārī mahāgrahaḥ
tathā svanāmadheyeṣu dākṣāyaṇyaḥ samutthitāḥ
67.48
tamo vīryyamayo rāhuḥ prakṛtyā kṛṣṇamaṇḍalaḥ
bharaṇīṣu samutpanno grahaścandrārkamarddanaḥ
67.49
ete tārāgrahāścāpi boddhavyā bhārgavādayaḥ
janmanakṣatrapīḍāsu yānti vaigukhyatāṃ yataḥ
67.50
mucyate tena doṣeṇa tattastadgrahabhaktitaḥ
sarvvagrahāṇāmeteṣāmādirāditya ucyate
67.51
tārāgrahāṇāṃ śukrastu ketūnāñcāpi dhūmavān
dhruvaḥ kila grahāṇāntu vibhaktānāṃ caturdiśam
67.52
nakṣatrāṇāṃ śraviṣṭhā syādayanānāṃ tathottaram
varṣāṇāñcaiva pañcānāmādyaḥ saṃvatsaraḥ smṛtaḥ
67.53
ṛtūnāṃ śiśiraścāpi māsānāṃ māgha ucyate
pakṣāṇāṃ śuklapakṣastu tithīnāṃ pratipattathā
67.54
ahorātravibhāgānāmahaścādiḥ prakīrttitam
muhūrttānāṃ tathaivādimuhūrtto rudradaivataḥ
67.55
kṣaṇāñcāpi nimeṣādiḥ kālaḥ kālavidāṃ varāḥ !
śravaṇāntaṃ dhaniṣṭhādi yugaṃ syāt pañcavārṣikam
67.56
bhānorgativiśeṣeṇa cakravat parivarttate
divākaraḥ smṛtastasmāt kālaklṛptiśurośvaraḥ
67.57
caturvidhānāṃ bhūtānāṃ pravarttakanivarttakaḥ
tasyāpi bhagavān rudraḥ sākṣādevaḥ pravarttakaḥ
67.58
ityeṣa jyotiṣāmevaṃ sanniveśo'rthaniścayaḥ
lokasaṃvyavahārārthaṃ mahādevena nirmitaḥ
67.58-2
buddhipūrva bhagavatā kalpādau sampravarttitaḥ
sa āśrayo'bhimānī ca sarvasya jyotirātmakaḥ
67.60
ekarūpapradhānasya pariṇāmo'yamadbhutaḥ
naiṣa śakyaḥ prasaṅkhyātuṃ yāthātathyena kenacit
67.61
gatāgataṃ manuṣye ṇa jyotiṣāṃ māṃsacakṣuṣā
āgamādanumānācca pratyakṣādupapattitaḥ
67.62
parīkṣya nipuṇaṃ buddhyā śraddhātavyaṃ vipaścitā
cakṣuḥ śāstraṃ jalaṃ lekhyaṃ gaṇitaṃ munisattamāḥ !
67.63
pañcaite hetavo jñeyā jyotirmānavinirṇaye
67.63.p1
iti śrīlaiṅge grahasaṃkhyāvarṇanaṃ nāmaikaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ || 61
Linked texts (7)
- Liṅgapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Sāmbapurāṇa — Sanskrit
- Liṅgapurāṇa — Ativīrarāma Pāṇṭiyar 1500, Sanskrit
- Prakriyāpāda — Sanskrit
- Śabdakalpadruma — Rājā Sir Rādhākānta Deb, Sanskrit