Maheshvarakhanda 23
Māheśvarakhaṇḍa 23
- Language
- Sanskrit
Contents
- 23.310 — 1 part
23.1
cha || || nārada uvāca || || tamālokya palāyaṃtaṃ vidhvastadhvajakārmukam || daityāṃśca muditāniṃdraḥ kartavyaṃ nādhyagacchata
23.2
athāyānnikaṭaṃ viṣṇoḥ sureśastvarayānvitaḥ || uvāca cainaṃ madhuramutsāhaparivṛṃhitam
23.3
kimebhiḥ krīḍase deva dānavairduṣṭamānasaiḥ || durjanairlabdha
raṃdhrasya puruṣasya kutaḥ kriyāḥ
23.4
śaktenopekṣito nīco manyate balamātmanaḥ || tasmānna nīcaṃ maṃtimānupekṣeta kathaṃcana
23.5
athāgresarasaṃpattyā
rathino jayamāyayuḥ || kaste sakhābhavatpūrvaṃ hiraṇyākṣavadhe vibho
23.6
hiraṇyakaśipurdaityo vīryaśālī madoddhataḥ || prāpya tvāṃ tṛṇavannaṣṭastatra ko'
gresarastava
23.7
pūrvaṃ pratibalā daityā madhukaiṭabhasannibhāḥ || niviṣṭāstvāṃ tu saṃprāpya śalabhā iva pāvakam
23.8
yugeyuge ca daityānāṃ tvatto nāśo'
bhavaddhare || tathaivādyeha bhītānāṃ tvaṃ hi viṣṇo surāśrayaḥ
23.9
evaṃ saṃnodito viṣṇūrvyavardhata mahābhujaḥ || balena tejasā ṛddhyā sarvabhūtāśrayo'
rihā
23.10
athovāca sahasrākṣaṃ keśavaḥ prahasanniva || evametadyathā prāha bhavānasmaddhṛtaṃ vacaḥ
23.11
trailokyadānavānsarvāndagdhuṃ śaktaḥ kṣaṇā
daham || durjayastārakaḥ kiṃ tu muktvā saptadinaṃ śiśum
23.12
mahiṣaścaiva śuṃbhaśca ubhau vadhyau ca yoṣitā || jaṃbho durvāsasā śaptaḥ śakravadhyo bhavā
niti || tasmāttvaṃ divyavīryeṇa jahi jaṃbhaṃ madotkaṭam
23.13
avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ tvāmṛte sa tu dānavaḥ
23.14
mayā gupto raṇe jaṃbho jagatkaṃṭaka
muddhara || tadvaikuṃṭhavacaḥ śrutvā sahasrākṣomarārihā
23.15
samādiśatsuradhyakṣānsainyasya racanāṃ prati || tataścābhyarthito devairviṣṇuḥ sainyamakalpayat
23.16
yatsāraṃ sarvalokasya vīryasya tapaso'pi ca || tadaikādaśa rudrāṃśca cakārāgresarānhariḥ
23.17
vyālīḍhāṃgā mahādevā balino nīlakaṃ
dharāḥ || caṃdrakhaṃḍatripuṃḍrāśca piṃgākṣāḥ śūlapāṇayaḥ
23.18
piṃgottaṃgajaṭājūṭāḥ siṃhacarmāvasāyinaḥ || bhasmoddhūlitagātrāśca bhujamaṃḍalabhairavāḥ
23.19
kapālīśādayo rudrā vidrāvitamahā'surāḥ || kapālī piṃgalo bhīmo virūpākṣo vilohitaḥ
23.20
ajakaḥ śāsanaḥ śāstā śaṃbhu
ścaṃdro bhavastathā || eta ekādaśānaṃtabalā rudrāḥ prabhāvinaḥ
23.21
apālayaṃta tridaśānvigarjaṃta ivāṃbudāḥ || himācalābhe mahati kāṃcanāṃburuha
sraji
23.22
pracaṃcalamahāhemaghaṃṭāsaṃhatimaṃḍite || airāvate caturdaṃte mattamātaṃga āsthitaḥ
23.23
mahāmadajalasrāve kāmarūpe śatakratuḥ || tasthau
himagireḥ śṛṃge bhānumāniva dīptimān || tasyārakṣatpadaṃ savyaṃ māruto'mitavikramaḥ
23.24
jugopāparamagniśca jvālāpūritadiṅmukhaḥ || pṛṣṭharakṣo'bhava
dviṣṇuḥ samareśaḥ śatakratoḥ
23.25
ādityā vasavo viśve marutaścāśvināvapi || gaṃdharvā rākṣasā yakṣāḥ sarkinaramahoragāḥ
23.26
koṭiśaḥkoṭiśaḥ
kṛtvā vṛṃdaṃ cihnopalakṣitam || viśrāvayaṃtaḥ svāṃ kīrtiṃ baṃdivṛṃdaiḥ puraḥsaraiḥ
23.27
celurdaityavadhe dṛptā nānāvarṇāṃyudhadhvajāḥ
23.28
śatakratoramarani
kāyapālitā patākinī yānaninādanāditā || sitonnatadhvajapaṭakoṭimaṃḍitā babhūva sā ditisutaśokavardhinī
23.29
āyāṃtīṃ tāṃ vilokyātha sura
senāṃ gajāsuraḥ || gajarūpī mahāṃścaiva saṃhārāṃbhodhivikramaḥ
23.30
paraśvadhāyudho daityo daśanauṣṭhakaṃsaṃpuṭaḥ || mamardda caraṇe devāṃścikṣepānyānkareṇa
ca
23.31
parānparaśunā jaghne daityeṃdro raudravikramaḥ || tasyaivaṃ nighnataḥ kruddhā devagandharvakiṃnarāḥ
23.32
mumucuḥ saṃhatāḥ sarve citraśastrāstrasaṃhatim
paraśvadhāṃśca cakrāṇi bhiṇḍipālānsamudgarān
23.33
kuntānprāsāñcharāṃstīkṣṇānmudgarāṃścāpi duḥsahān || tānsarvānsograsadaityo yūthapaḥ
kavalāniva
23.34
kopasphuritadaṃṣṭrāgraḥ karasphoṭena nādayan || surānnitraṃśaścacārājau duṣprekṣyaḥ so'tha dānavaḥ
23.35
yasminyasminnipatati sura
vṛṃde gajāsuraḥ || tasmiṃstasminmahāśabdo hāhākāro vyajāyata
23.36
atha vidravamānaṃ tadbalaṃ prekṣya samaṃtataḥ || rudrāḥ parasparaṃ procurahaṃkārotthitā
tviṣaḥ
23.37
bhobho gṛhṇata daityeṃdraṃ bhiṃdatainaṃ mahābalāḥ || karṣatainaṃ śitaiḥ śūlairbhakṣatainaṃ hi marmasu
23.38
kapālī vākyamākarṇya śūlaṃ sitaśitaṃ
mukhe || saṃmārjya vāmahastena saṃraṃbhādvivṛtekṣaṇaḥ
23.39
protphullāruṇanīlābjasaṃhatiḥ sarvato diśaḥ || athāgādbhukuṭīvakro daityeṃdrābhimukho raṇe
23.40
dṛḍhena muṣṭibandhena śūlaṃ viṣṭabhya nirmalaḥ || jaghāna kumbhadeśe tu kapālī gajadānavam
23.41
tato daśāpi te rudrā nirmalāyomayai raṇe
jaghnuḥ śūlaistu daityeṃdraṃ śailavaṣmāṇamāhave
23.42
susrāva śoṇitaṃ paścātsarvasrotassu tasya vai || śūlaraktena rudrasya śuśubhe gajadānavaḥ
23.43
protphullāmalanīlābjaṃ śāradīvāmalaṃ saraḥ || bhasmaśubhratanucchāyai rudrai rhaṃsairivāvṛtam
23.44
kruddhaṃ kapālinaṃ daityaḥ pracalatkarṇapallavaḥ || bhavaṃ ca dantai
rbibhide nābhideśe gajāsuraḥ
23.45
dṛṣṭvānuraktaṃ rudrābhyāṃ navarudrāstato drutam || vivyadhurviśikhaiḥ śūlaiḥ śarīramamaradviṣaḥ
23.46
tataḥ kapā
linaṃ tyaktvā bhavaṃ cāsurapuṃgavaḥ || vegena kupito daityo nava rudrānupāiravat || mamardda caraṇāghātairdantaiścāpi kareṇa ca
23.47
tato'sau śūlayuddhena
śramamāsādito yadā || tadā kapālī jagrāha karamasyāmaradviṣaḥ
23.48
bhrāmayāmāsa cātīva vegena ca gajāsuram || dṛṣṭvā śramāturaṃ daityaṃ
kiṃcicyāvitajīvitam
23.49
nirutsāhaṃ raṇe tasmingatayuddhotsavo'bhavat || tato bhramata evāsya carma utkṛtya bhairavam
23.50
sravatsarvāṃgara
ktaughaṃ cakārāṃbaramātmanaḥ || tuṣṭuvustaṃ tadā devā bahudhā bahubhiḥ stavaiḥ
23.51
ūcuścainaṃ ca yo hanyātsa mriyeta tatastvasau || dṛṣṭvā kapālino rūpaṃ
gajacarmāṃbarāvṛtam
23.52
vitresururdudruvurjagmurnipetūśca sahasraśaḥ || evaṃ vilulite tasmindānaveṃdre mahābale
23.53
gajaṃ mattamathāruhya śatadundu
bhināditam || nimirabhyapatattūrṇaṃ surasainyāni loḍayan
23.54
yāṃyāṃ nimigajo yāti diśaṃ tāṃtāṃ savāhanāḥ || dudruvuścakruśurdevā bhayenā
kaṃpitā muhuḥ
23.55
gandhena suramātaṃgā dudruvustasya hastinaḥ || palāyiteṣu sainyeṣu surāṇāṃ pākaśāsanaḥ
23.56
tasthau dikpālakaiḥ sārdhaṃ
maṣṭabhiḥ keśavena ca || saṃprāptastasya mātaṃgo yāvacchakragajaṃ prati
23.57
tāvacchakragajo bhīto muktā nādaṃ subhairavam || mriyamāṇo'pi
yatnena cakora iva tiṣṭhati
23.58
palāyati gaje tasminnārūḍhaḥ pākaśāsanaḥ || viparītamukhaṃ yuddhaṃ dānavendreṇa so'karot
23.59
śatakra
tustu śūlena nimiṃ vakṣasyatāḍayat || gadayā dantinaṃ tasya galladeśehanadbhṛśam
23.60
taṃ prahāramaciṃtyaiva nimirnirbhayapauruṣaḥ
airāvataṃ kaṭīdeśe mudgareṇābhyatāḍayat
23.61
sa hato mudgareṇātha śakrakuñjara āhave || jagāma paścātpadbhyāṃ ca pṛthivīṃ bhūdharākṛtiḥ
23.62
lāghavātkṣipramutthāya tato'maramahāgajaḥ || raṇādapasasarpātha bhīṣito nimihastinā
23.63
tato vāyurvavau rūkṣo bahuśarkarapāṃśulaḥ
sammukho nimimātaṃgo'kaṃpano'calakaṃpanaḥ || sutarakto babhau śailo ghainadhātuhrado yathā
23.64
dhaneśo'pi gadāṃ gurvī tasya dānavahastinaḥ
mumoca vegāttyapatatsā gadā tasya mūrdhani
23.65
gajo gadānipātena sa tena parimūrcchitaḥ || dantairbhittvā dharāṃ vegātpapātācalsannibhaḥ
23.66
patite ca gaje tasminsiṃhanādo mahānabhūt || sarvataḥ surasainyānāṃ gajavṛṃhitavṛṃhitaḥ
23.67
heṣāraveṇa cāśvānāṃ raṇāsphoṭaiśca dhanvinām
gajaṃ taṃ nihataṃ dṛṣṭvā nimiṃ cāpi parāṅmukham
23.68
surāṇāṃ siṃhanādaṃ ca sannāditadigaṃtaram || jaṃbho jajvala kopena saṃdīpta iva pāvakaḥ
23.69
tataḥ sa koparaktākṣo dhanuṣyāropya sāyakm || tiṣṭheti cābravīttāraṃ sārathiṃ cāpyanaṃdayat
23.70
tamāyāṃtamabhiprekṣya dhanuṣyāhitasā
yakam || śatakraturadīnātmā dṛḍhamādatta kārmukam
23.71
bāṇaṃ ca tailadhautāgramardhacaṃdramajihmagam
23.72
tenāsya saśaraṃ cāpaṃ ciccheda balavṛ
trahā || apāsya taddhanuśchinnaṃ jaṃbho dānavanaṃdanaḥ
23.73
anyatkārmukamādāya vegavaddārasādhanam || śarāṃścāśīviṣākārāṃstailadhautānajihmagān
23.74
śakraṃ vivyādha daśabhirjañjaddeśe ca patribhiḥ || hṛdaye ca tribhiścaiva dvābhyāṃ ca skandhayordvayoḥ
23.75
śakropi dānavendrāya bāṇajālama
bhīrayan || aprāptānadānavendrastu śarāñchakrabhujeritān
23.76
ciccheda śatadhā''kāśe śarairagniśikhopamaiḥ || tataśca śarajālena devendro dānaveśva
ram
23.77
ācchādayata yatnena varṣāsviva ghanairnabhaḥ || daityo'pi bāṇajālena vivyādha sāyakaiḥ śitaiḥ
23.78
yathā vāyurghanāṭopaṃ yadvadārya
diśāṃ mukhe || śakro'tha krodhasaṃraṃbhānna viśeṣayate yadā
23.79
dānavendraṃ tadā cakre gaṃdharvāstraṃ mahādbhutam || tato'sya tejasā vyāptamabhūdgaganagoca
ram
23.80
gandharvanagaraiścāpi nānāprākāratoraṇaiḥ || muṃcadbhiradbhutākārairastravṛṣṭiṃ samaṃtataḥ
23.81
tayāstravṛṣṭyā daityānāṃ hanyamānā mahācamūḥ
jaṃbhaṃ śaraṇamāgacchattrāhitrāhīti bhārata
23.82
tato jaṃbho mahāvīryo vinadya prahasanmuhuḥ || smaransādhusamācāraṃ daityānāmabhayaṃ dadau
23.83
tato'straṃ mauśalaṃnāma mumoca sumahābhayam || athogramusalaiḥ sarvamabhavatpūritaṃ jagat
23.84
taiśca bhagnāni sarvāṇi gaṃdharvanagarāṇi ca || athograika
prahāreṇa rathamaśvaṃ gajaṃ suram
23.85
cūrṇayāmāsa tatkṣipraṃ śataśo'tha sahasraśaḥ || tataḥ surādhipaḥ śakrastvāṣṭramastramudairayat
23.86
saṃdhyamāne tataścāstre
niśceruḥ pāvakārciṣaḥ || tato yaṃtramayā vidyāḥ prādurāsansahasraśaḥ
23.87
tairyaṃtrairabhavadyuddhamaṃtarikṣaṃ vitārakam|| tairyaṃtrairmaiśilaṃ bhagnaṃ hanyaṃte cāsurāstadā1
23.88
śailāstraṃ mumuce jaṃbho yaṃtrasaṃghātacūrṇanam || vyāmapramāṇairupalaistato varṣaḥ prarvatata
23.89
tvāṣṭreṇa nirmitānyāśu yāni yaṃtrāṇi bhārata || tenopala
nipātena gatāni tilaśastataḥ
23.90
tataḥ śirassu devānāṃ śilāḥ peturmahājavāḥ|| dārayaṃtyaśca vasudhāṃ caturaṃgabalaṃ ca tat
23.91
tato vajrāstramakarotsa
hasrākṣaḥ puraṃdaraḥ||tataḥ śilāmahāvarṣa vyaśīryata samaṃtataḥ
23.92
tataḥ praśāṃtaiḥ śailāstrairjaṃbho bhūdharasannibhaḥ || aiṣīkamastramakarottūrṇatānyaparākramaḥ
23.93
aiṣīkeṇāgamannāśaṃ vajrāstraṃ giridāraṇam || vijṛṃbhatyatha caiṣīke paramāstre'tidāruṇe
23.94
jajvalurdaivasainyāni sasyaṃdanagajāni ca || dahyamāneṣva
nīkeṣu tejasāstrasya sarvataḥ
23.95
āgneyamastramakarodvalahā pākaśāsanaḥ || tenāstreṇa ca tannāśamaiṣīkamagamattadā
23.96
tasminpratihate
cāstre pāvakāstraṃ vyajṛṃbhata || jajvala senā jaṃbhasya rathaḥ sārathireva ca
23.97
tataḥ pratihatāsro'sau daityeṃdraḥ pratibhānavān || vāruṇāstraṃ mumocātha
śamanaṃ pāvakārciṣām
23.98
tato jaladharairvyoma sphuradvidyullatākulaiḥ || gaṃbhīrākṣasamādhāraiścābhyapūryata medinī
23.99
karīṃdrakaratulyābhirdhā
rābhiḥ pūritaṃ jagat || śāṃtamāgneyamastraṃ ca vilokyeṃdraścakāra ha
23.100
vāyavyamastramatulaṃ tena meghā yayuḥ kṣayam || vāyavyāstrabalenātha nirdhūte
meghamaṃḍale
23.101
babhūvānā evilṃ vyoma nīlotpaladalaprabham || vāyunā cātirūpeṇa kaṃpitāścaiva dānavāḥ
23.102
na śekustatra te sthātuṃ raṇe'pi
balino'pi ye || jaṃbhastato'bhavacchailo daśayojanavistṛtaḥ
23.103
mārutapratighātārthaṃ dānavānāṃ balādhipaḥ || nānāvyaryasamāyukto nānādruma
latāvṛtaḥ
23.104
tataḥ praśamite vāyau daityeṃdre parvatākṛtau || mahāśaniṃ vajramayīṃ mumocāśu śatakratuḥ
23.105
tayāśanyā patitayā daityasyāca
larūpiṇaḥ || kaṃdarāṇi vyaśīryaṃta samaṃtānnirjharāṇi ca
23.106
tataḥ sā dānaveṃdrasya śailamāyā nyavartata || nivṛttaśailamāyo'tha dānaveṃdro madotkaṭaḥ
23.107
babhūva kuṃjaro bhīmo mahāśailamayākṛtiḥ || mamardda ca surānīkaṃ daṃtaiścābhyahanatsurān
23.108
babhaṃja pṛṣṭhataḥ kāṃścitkareṇākṛṣya dānavaḥ
tataḥ kṣapayatastasya surasainyāni vṛtrahā
23.109
astraṃ trailokyadurdharṣaṃ nārasiṃhaṃ mumoca ha || tataḥ siṃhasahasrāṇi niścerrurmaṃtratejasā
23.110
dṛṣṭadaṃṣṭrāhrahāsāni krakacābhanakhāni ca || tairvipāṭitagātro'sau gajamāyāṃ vyapohayat
23.111
tataścāśīviṣo ghoro'bhavatphaṇasamākulaḥ || viṣa
niḥśvāsanirrdagdhasurasainyamahārathaḥ
23.112
tato'straṃ gāruḍaṃ cakre śakraḥ saṃpraharadraṇe || tatastasmādrutamaṃtaḥ sahasrāṇi viniryayuḥ
23.113
tairgurutmadbhiāsādya jaṃbhaṃ bhujagarūpiṇam || kṛtastu khaṃḍaśo daityaḥ sāsya māyā vyanaśyata
23.114
māyāyāṃ ca pranaṣṭāyāṃ tato jaṃbho mahāsuraḥ
cakāra rūpamatulaṃ caṃdrādityapadānugam
23.115
vivṛttanayano grastumiyeṣa surapuṃgavān || tato'sya prāviśadvaktraṃ samahārathakuṃjarā
23.116
surasenā'bhavaddhīmaṃ pātālottālatā lukam || sainyeṣu grasyamāneṣu dānavena balīyasā
23.117
śakro dīnatvamāpannaḥ śrāṃtavāhanavāhanaḥ || kartavyatāṃ
nādhyagacchatprovācedaṃ janārdanam
23.118
kima naṃtaramevāsti kartavyaṃ no viśeṣataḥ || tadādiśa ghaṭāmo'sya dānavasya yuyutsatataḥ
23.119
tato
hariruvācedaṃ vajrāyudhamudāradhīḥ || na sāṃprataṃ raṇaṃ tyājyaṃ śatru kātarabhairavam
23.120
mā gaccha mohaṃ mā gaccha kṣipramastraṃ smara prabho || nārāyaṇāstraṃ
prayataḥ śrutveti mumuce sa ca
23.121
etasminnaṃtare daityo vivṛtāsyo'grasatkṣaṇāt || trīṇitrīṇi ca lakṣāṇi kinnaroragarakṣasām
23.122
tato
nārāyaṇāstraṃ ca nipapātāsya vakṣasi || mahāstrabhinnahṛdayaḥ susrāva rudhiraṃ ca saḥ
23.123
tataḥ svatejasā rūpaṃ tasya daityasya nāśitam || tataścāṃ
tardadhe daityaḥ kṛtvā hāsaṃ mahotkaṭam
23.124
gaganasthaḥ sa daityeṃdraḥ śastrāśanimatīṃdriyaiḥ || mumoca surasainyānāṃ saṃhārakaraṇīṃ parām
23.125
tathā paraśvadhāṃścakravajrabāṇānsamudgarān || kuṃtānakhaḍgāṃnbhiṃḍipālānayomukhaguḍāṃstathā
23.126
vavarṣa dānavo roṣādavadhyānakṣayānapi || tairastrai
rdānavonmuktairdevānīkeṣu bhīṣaṇaiḥ
23.127
bāhubhirdharaṇī pūrṇā śirobhiśca sakaṃḍalaiḥ || ūrubhirgajahastābhaiḥ karīṃdraiścācalopamaiḥ
23.128
bhagnepā
ḍaṃḍacakrākṣai rathaiśca rathibhiḥ saha || duḥsaṃcārābhavatpṛthvī māṃsaśoṇitakardamā
23.129
rudhiraughahradāvartā gajadehaśiloccayā || kabaṃdhanṛtyabahulā mahā
surapravāhinī
23.130
śṛgālagṛdhradhvāṃkṣāṃṇāṃ paramānaṃdakāriṇī || piśācajātibhiḥ kīrṇa pītvā''miṣaṃ saśoṇitam
23.131
asaṃ bhramābhi
rbhāryābhiḥ saha nṛtyadbhiruddhatā || kācitpatnī prakupitā gajakuṃbhāṃtamauktikaiḥ
23.132
piśāco yatra cāśvānāṃ khurānaikatra caॉkarot || karṇa
pūreṣu modaṃte paśyaṃtyanyāḥ saroṣataḥ
23.133
prasādayaṃtati bahudhā mahākarṇārthakovidāḥ || kecidvadanti bho devā bho daityāḥ prārthayāmahe
23.134
ākalpamevaṃ yoddhavyamasmākaṃ tṛptihetave || kecidūcurayaṃ daityo devoyamatimāṃsalaḥ
23.135
mriyate yadi saṃgrāme dhāturdaigdho'payām̐citam || keci
dyudhyatsu vīreṣu sṛkkiṇī saṃlihaṃti ca
23.136
etena payasā vidmo durjanaḥ sujano yathā || kecidraktanadīnāṃ ca tīreṣvāstikyabuddhayaḥ
23.137
pitṝndevāṃstarpayaṃti śoṇitaiścāmiṣaiḥ śubhaiḥ || kecidāmiṣarāśisthā dṛṣṭvānyasya karāmiṣam
23.138
dehidehīti vāṃśaṃto dhaninaḥ
kṛpaṇā yathā || kecitsvayaṃ pratṛptāśca dṛṣṭvā vai khādataḥ parān
23.139
saroṣamoṣṭhau nirbhujya paśyaṃtyevātyasūyayā || kecitsvamudaraṃ
kruddhā niṃdaṃti tāḍayaṃti ca
23.140
sarvabhakṣamabhīpsaṃtastṛptāḥ paradhanaṃ yathā || kecidāhuradya eva ślāghyā sṛṣṭistu vedhasaḥ
23.141
suprabhātaṃ
sunakṣatraṃ pūrvamāsīdyathaiva tat || evaṃ bahuvidhālāpe palādānāṃ tatastataḥ
23.142
adṛśyaḥ samare jaṃbho devāñchastrairacūrṇayat || tataḥ śakro
dhaneśaśca varuṇaḥ pavano'nalaḥ
23.143
yamo'tha nirṛtiścāpi divyāstrāṇi mahābalāḥ || ākāśe mumucuḥ sarve dānavāyābhisaṃdhya tu
23.144
vyarthatāṃ jagmurastrāṇi devānāṃ dānavaṃ prati || yathātikrūracittānāmārye kṛtyaśatānyapi
23.145
gatiṃ na vividuścāpi śrāṃtā daityāśca
devatāḥ || daityāṃścabhinnasarvāṃgā gāvaḥ śītārditā iva
23.146
parasparaṃ vyalīyaṃta hāhākiṃbhāvivādinaḥ || tāmavasthāṃ harirdṛṣṭvā devāñchakramuvāca
ha
23.147
aghoramaṃtraṃ smara devarāja astraṃ hi yatpāśupataprabhāvam || rudreṇa tuṣṭena tava pradattamavyāhataṃ vīravarābhighāti
23.148
evaṃ sa śakro hari
bodhitastadā praṇamya devaṃ vṛṣaketumīśvaram || samādade bāṇamamitraghātanaṃ saṃpūjitaṃ daivaraṇe'rddhacaṃdram
23.149
dhanuṣyajayye viniyojya buddhimānya
yojayattatra aghoramaṃtram
23.150
tato vadhāyāśu mumoca tasya vā ākṛṣya karṇāṃtamakuṃṭhadīdhitim || athāsuraḥ prekṣya mahāstramāpatadvisṛjya māyāṃ
sahasā vyavasthitaḥ
23.151
pravepamānena mukhena yujyatācalena gātreṇa ca saṃbhramākulaḥ || tatastu tasyāstravarābhimaṃtritaḥ śaro'rdhacaṃdraḥ prasabhāṃ mahāraṇe
23.152
puraṃdarasyeṣvasanapramukto madhyārkabiṃbaṃ vapuṣā viḍaṃbayan
23.153
kirīṭakūṭasphurakāṃtisaṃkulaṃ sugaṃdhinānākusumādhivāsitam
prakīrṇadhūmajvalanābhamūrdhajaṃ nyapātayajjaṃbhaśiraḥ sakuṃḍalam
23.154
tasminniṃdrahate jaṃbhe praśaṃsuḥ surā bahu || vāsudevo'pi bhagavānsādhu
sādhviti cābravīt
23.155
tato jaṃbhaṃ hataṃ dṛṣṭvā dānavendrāḥ parāṅmukhāḥ || sarve te bhagnasaṃkalpā dudruvustārakaṃ prati
23.156
tāṃśca
trastānsamālokya śrutvā sa caturo hatān || sārathiṃ prerayāmāsa yāhīṃdraṃ laghu saṃgare
23.157
tathetyuktvā sa ca prāyāttārake rathamāsthite || sāva
lepaṃ ca sakrodhaṃ sagarvaṃ saparākramam
23.158
sāviṣkāraṃ sadhikkāraṃ prayāto dānaveśvaraḥ || sa yuktaṃ rathamāsthāya sahasreṇa garutmatām
23.159
sarvāyudhapariṣkāraṃ sarvāstraparirakṣitam || trailokyaṛddhisaṃpannaṃ kalpāṃtāṃtakanāditam
23.160
sainyena mahatā yukto nādayanvidiśo diśaḥ
sahasrākṣaśca taṃ dṛṣṭvā tyaktvā vāhanadaṃtinam
23.161
rathaṃ mātalinā yuktaṃ taptahemapariṣkṛtam || caturyojanavistīrṇaṃ siddhasaṃghapariṣkṛtam
23.162
gaṃdharvakiṃnarogīta mapsaronṛtyasaṃkulam
23.163
sarvāyudhamahābādhaṃ mahāratnasamācitam || adhyatiṣṭhattaṃ rathaṃ ca parivārya samaṃtataḥ
23.164
daṃśitā
lokapālāśca tasthuḥ sagaruḍadhvajāḥ || tataścacāla vasudhā vavau rūkṣo marudgaṇaiḥ
23.165
celuśca sāgarāḥ sapta tathā'naśyadraveḥ prabhā || tato jajvalura
strāṇi tato'kaṃpaṃta vāhanāḥ
23.166
tataḥ samastamuddhṛttaṃ tatodṛśyata tārakaḥ || ekatastārako daityaḥ surasaṃghāstathaikataḥ
23.167
lokāvasāda
mekatra lokoddharaṇamekataḥ || carācarāṇi bhūtāni bhayavismayavaṃti ca
23.168
praśaśaṃsuḥ surāḥ pārtha tadā tasminsamāgame
23.169
astrāṇi
tejāṃsi dhanāni yodhā yaśo balaṃ vīraparākramāśca || sattvaujasānyaṃga babhūvureṣai devāsurāṇāṃ tapasaḥ paraṃ tu naḥ
23.170
athābhimukhamāyātaṃ
devā vinataparvabhiḥ || bāṇairanalakalpāyairvidhyadhustārakaṃ prati
23.171
sa tānarcitya daityeṃdro devabāṇakṣatānhṛdi || bāṇairvyoma diśaḥ pṛthvīṃ pūrayā
māsa dānavaḥ
23.172
nārāyaṇaṃ ca saptatyā navatyā ca hutāśanam || daśabhirmārutaṃ mūrdhni yamaṃ daśabhireva ca
23.173
dhanadaṃ caiva saptatyā varuṇaṃ
ca tathāṣṭabhiḥ || viṃśatyā nirṛtiṃ daityaḥ punaścāṣṭabhireva ca
23.174
vivyādha punarekaikaṃ daśabhirmarmabhedibhiḥ || tathā ca mātaliṃ daityo vivyādha
tribhirāśugaiḥ
23.175
garuḍaṃ daśabhiścaiva mahiṣaṃ navabhistathā || punardaityo'tha devānāṃ tilaśo nataparvabhiḥ
23.176
cakāra varmajālāni
ciccheda ca dhanūṃṣi ca || tato vikavacā devā vidhanuṣkāḥ prapīḍitāḥ
23.177
cāpānyanyāni saṃgṛhya yāvanmuṃcaṃti sāyakān || tāvadvāṇaṃ samā
dhāya kālānalasamaprabham
23.178
tāḍayāmāsa śakraṃ sa hṛdi sopi mumoca ha || tato'ṃtarikṣamālokya dṛṣṭvā sūryaśatākṛtī
23.179
tārkṣya
viṣṇū samājaghne śarābhyāṃ tāvamuhyatām || pretanāthasya vaheeśca varuṇasya śitaiḥ śaraiḥ
23.180
nirṛteścākarotkāryaṃ bhītabhītaṃ vimohayan || niru
cchvāsaṃ samāhatya cakre bāṇaiḥ samīraṇam
23.181
tataḥ prāpya hariḥ saṃjñāṃ protsāhya ca diśāṃ patīn || bāṇena sāratheḥ kāyācchiro'hārpītsakuṇḍa
lam
23.182
dhūmaketorjvalatkruddhastasya cchittvā nyapātayat || daityarājakirīṭaṃ ca ciccheda vāsavastataḥ
23.183
dhaneśaśca dhanuḥ kruddho vibheda
bahudhā śaraiḥ || vāyuścakre ca tilaśo rathaṃ vā kṣoṇikūbaram
23.184
nirṛtistilaśo varma cakre bāṇaistato raṇe || kṛtvaitadatulaṃ karma
tiṣṭhatiṣṭheti cābruvan
23.185
lihaṃtaḥ sṛkkiṇīṃ devā vāsudevādyastadā || dṛṣṭvā tatkarma devānāṃ tārako'tulavikramaḥ
23.186
mumoca mudgaraṃ bhīmaṃ sahasrākṣāya saṃgare || dṛṣṭvā mudgaramāyāṃtamanivāryaṃ raṇājire
23.187
rathādāplutya dharaṇīmagamatpākaśāsanaḥ
mudgaro'pi rathopasthe papāta paruṣasvanaḥ
23.188
sa rathaṃ cūrṇayāmāsa na mamāra ca mātaliḥ || gṛhītvā paṭṭiśaṃ daityo jaghānorasi keśa
vam
23.189
skandhe garutmataḥ so'pi nipasāda vicetanaḥ || khaḍgena rākṣasendraṃ ca bhittvā bhūmāvapātayat
23.190
yamaṃ ca pātayāmāsa bhūmau
daityo mukhe hatam || vahniṃ ca bhiṃḍipālena cakre hatvā vicetanam
23.191
vāyuṃ padā tadākṣipya pātayāmāsa bhūtale || dhaneśaṃ taddhanuṣkoṭyā kuha
yāmāsa kopanaḥ
23.192
tato devanikāyānāmekaikaṃ kṣaṇamātrataḥ || teṣāmeva jaghānāsau śastrairvālānyathā guruḥ
23.193
labdhasaṃjñastato
viṣṇuścakraṃ jagrāha durdharam || dānaveṃdravasāmedorudhireṇābhiraṃjitam
23.194
mumoca dānaveṃdrasya dṛḍhaṃ vakṣasi keśavaḥ || papāta cakraṃ daityasya patitaṃ
bhāskaradyuti
23.195
vyaśīryatāta kāye'sya nīlotpalamivāśmani || tato vajraṃ mahendro'pi pramumocārcitaṃ ciram
23.196
tasminnayāśā
śakrasya dānavendrāya saṃyuge || tārakasya ca saṃprāpya śarīraṃ śauryaśālinaḥ
23.197
viśīryata vikīrṇārciḥ śatadhā khaṇḍaśo gatam || tato vāyu
rudīnātmā vegena mahatā nadan
23.198
jvalitajvalanābhāsamaṃkuśaṃ pramumoca ha || viśīrṇaṃ tasya taccāṃge dṛṣṭvā vāyurmahāruṣā
23.199
tataḥ śaile
ndramutpāṭya puṣpitadrumakaṃdaram || cikṣepa dānavendrāya daśayojanavistṛtam
23.200
mahīdharaṃ tamāyāṃtaṃ sasmitaṃ daityapuṃgavaḥ || jagrāha vāmahastena
bālaḥ kandukalīlayā
First 200 of 310 passages. Read on
Linked texts (8)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Matsya — Sanskrit