Naradapurana 1.117
Nāradapurāṇa 1.117
- Language
- Sanskrit
Contents
- 1.117.99 — 1 part
1.117.1
sanātana uvāca
śuklāṣṭamyāṃ caitramāse bhavānyāḥ procyate janiḥ /
pradakṣiṇaśataṃ kṛtvā kāryo yātrāmahotsavaḥ //
1.117.2
darśanaṃ jagadambāyāḥ sarvānandapradaṃ nṛṇām /
atraivāśo kakalikāprāśanaṃ samudāhṛtam //
1.117.3
aśokakalikāścāṣṭau ye pibanti punarvasau /
caitre māsi sitāṣṭamyāṃ na te śokamavāpnuyuḥ //
1.117.4
mahāṣṭamīti ca proktā devyāḥ pūjāvidhānataḥ /
vaiśākhasya sitāṣṭamyāṃ samupoṣyātra vāriṇā //
1.117.5
snātvāparājitāṃ devīṃ māṃsībālakavāribhiḥ /
snāpayitvārcya gandhādyairnaivedyaṃ śarkarāmayam //
1.117.6
kumārīrbhojayeccāpi navamyāṃ pāraṇāgrataḥ /
jyotirmayavimānena bhrājamāno yathā raviḥ //
1.117.7
lokeṣu vicaredvipra devyāścaiva prasādataḥ /
kṛṣṇāṣṭamyāṃ jyeṣṭhamāse pūjayitvā trilocanam //
1.117.8
śivaloke vasetkalpaṃ sarvadevanamaskṛtaḥ /
jyeṣṭhaśukle tathāṣṭamyāṃ yo devīṃ pūjayennaraḥ //
1.117.9
sa vimānena carati gandharvāpsarasāṃ gaṇaiḥ /
śuklāṣṭamyāṃ tathā'ṣāḍhe snātvā caiva niśāṃbunā //
1.117.10
tenaiva snāpayeddevīṃ pūjayecca vidhānataḥ /
tataḥ śuddhajalaiḥ snāpya viliṃpetseṃducandanaiḥ //
1.117.11
naivedyaṃ śarkaropetaṃ datvā'camanamarpayet /
bhojayitvā tato viprāndatvā svarṇaṃ ca dakṣiṇām //
1.117.12
visṛjya ca tataḥ paścātsvayaṃ bhuñjīta vāgyataḥ /
etadvrataṃ naraḥ kṛtvā devīlokamavāpnuyāt //
1.117.13
nabhaḥśukletathāṣṭamyāṃ devīmiṣṭvā vidhānataḥ /
kṣīreṇa snāpayitvā ca miṣṭānnaṃ vinivedayet //
1.117.14
tato dvijān bhojayitvā pare 'hni svayamapyuta /
bhuktvā samāpayedadvrataṃ saṃtativardhanam //
1.117.15
nabhomāse sitāṣṭamyāṃ daśāphalamiti vratam /
upavāsaṃ tu saṃkalpya snātvā kṛtvā ca naityikam //
1.117.16
tulasyāḥ kṛṣṇāvarṇāyā dalairdaśabhirarcayet /
kṛṣṇaṃ viṣṇuṃ tathānantaṃ govindaṃ garuḍadhvajam //
1.117.17
dāmodaraṃ hṛṣīkeśaṃ padmanābhaṃ hariṃ prabhum /
etaiśca nāmabhirnityaṃ kṛṣṇadevaṃ samarcayet //
1.117.18
namaskāraṃ tataḥ kuryātpradakṣiṇasamanvitam /
evaṃ daśadinaṃ kuryādvratānāmuttamaṃ vratam //
1.117.19
ādau madhye tathā cānte homaṃ kuryādvidhānataḥ /
kṛṣṇamantreṇa juhuyāccaruṇāṣṭottaraṃ śatam //
1.117.20
homānte vidhinā samyagācāryyaṃ pūjayetsudhīḥ /
sauvarṇe tāmrapātre vā mṛnmaye veṇupātrake //
1.117.21
tulasīdalaṃ suvarṇena kārayitvā sulakṣaṇam /
haimīṃ ca pratimāṃ kṛtvā pūjayitvā vidhānataḥ //
1.117.22
nidhāya pratimāṃ pātre hyācāryāya nivedayet /
dātavyā gauḥ savatsā ca vastrālaṅkārabhūṣitā //
1.117.23
daśāhaṃ kṛṣṇadevāya pūrikā daśa cārpayet /
tāśca dadyādvidhijñāya svayaṃ vā bhakṣayedvratī //
1.117.24
śayanaṃ ca pradātavyaṃ yathāśakti dvijottama /
daśame 'hni tato mūrtiṃ sadravyāṃ guraver'payet //
1.117.25
vratānte daśaviprebhyaḥ pratyekaṃ daśa pūrikāḥ /
dadyādeva daśābdaṃ tu kṛtvā vratamanuttamam //
1.117.26
upoṣya vidhinā bhūyātsarvakā masamanvitaḥ /
ante kṛṣṇasya sāyujyaṃ labhate nātra saṃśayaḥ //
1.117.27
kṛṣṇajanmāṣṭamī ceyaṃ smṛtā pāpaharā nṛṇām /
kevalenopavāsena tasmiñjanmadine hareḥ //
1.117.28
saptajanmakṛtātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ /
upavāsī tilaiḥ snāto nadyādau vimale jale //
1.117.29
sudeśe maṇḍape kḷpte maṇḍalaṃ racayetsudhīḥ /
tanmadhye kalaśaṃ sthāpya tāmrajaṃ vāpi mṛnmayam //
1.117.30
tasyopari nyasetpātraṃ tāmraṃ tasyopari sthitām /
haimīṃ vastrayugācchannāṃ kṛṣṇasya pratimāṃ śubham //
1.117.31
pādyādyairupacāraistu pūjayetsnigdhamānasaḥ /
devakīṃ vasudevaṃ ca yaśodāṃ nandameva ca //
1.117.32
vrajaṃ gopāṃstathā gopīrgāśca dikṣu samarcayet /
tata ārārtikaṃ kṛtvā kṣamāpyānamya bhaktitaḥ //
1.117.33
tiṣṭhettathaivārddharātre punaḥ saṃsnāpayeddharim /
pañcāmṛtaiḥ śuddhajalairgandhādyaiḥ pūjayetpunaḥ //
1.117.34
dhānyākaṃ ca yavānīṃ ca śuṇṭhīṃ khaṇḍaṃ ca nārada /
sājyaṃ raupye dhṛtaṃ pātre naivedyaṃ vinivedayet //
1.117.35
punarārārtikaṃ kṛtvā daśadhā rūpadhāriṇam /
vicintayanmṛgāṅkāya dadyādarghyaṃ samudyate //
1.117.36
tataḥ kṣamāpya deveśaṃ rātrikhaṇḍaṃ nayedvratī /
paurāṇikaiḥ stotrapāṭhairgītavādyairanekadhā //
1.117.37
tataḥ prabhāte vipragryānbhojayenmadhurānnakaiḥ /
datvā ca dakṣiṇāṃ tebhyo visṛjettuṣṭamānasaḥ //
1.117.38
tatastāṃ pratimāṃ viṣṇoḥ svarṇadhenudharānvitām /
gurave dakṣiṇāṃ datvā visṛjyāśrīta ca svayam //
1.117.39
dārāpatyasuhṛdbhṛtyarevaṃ kṛtvā vrata naraḥ /
sākṣādgokamāpnoti vimānavaramāsthitaḥ //
1.117.40
naitena sadṛśaṃ cānyadvratamasti jagattraye /
kṛtena yena labhyeta koṭyaikādaśakaṃ phalam //
1.117.41
śuklāṣṭamyāṃ nabhasyasya kuryādrādhāvrataṃ naraḥ /
pūrvavadrādhikāṃ haimīṃ kalaśasthāṃ prapūjayet //
1.117.42
madhyāhne pūjayitvenāmekabhaktaṃ samāpayet /
śakto bhaktaścopavāsaṃ pare 'hni vidhinā tataḥ //
1.117.43
suvāsinīrbhojayitvā gurave pratimārpaṇam /
kṛtvā svayaṃ ca bhuñjītaṃ vratamevaṃ samāpayet //
1.117.44
vratenānena viprarṣe kṛtena vidhinā vratī /
rahasyaṃ goṣṭhajaṃ labdhvā rādhāparikare vaset //
1.117.45
dūrvāṣṭamīvrataṃ cātra kathitaṃ tacca me śṛṇu /
śucau deśe prajātāyāṃ dvarvāyāṃ dvijasattama //
1.117.46
sthāpya liṅgaṃ tato gandhaiḥ puṣpairdhūpaiśca dīpakaiḥ /
naivedyairarcayedbhaktyā dadhyakṣataphalādibhiḥ //
1.117.47
arghyaṃ pradadyātpūjānte mantrābhyāṃ susamāhitaḥ /
tvaṃ dūrve 'mṛtajanmāsi surāsuranamaskṛte //
1.117.48
saubhāgyaṃ saṃtatiṃ dehi sarvakāryakarī bhava /
yathā śākhā praśākhābhirvistṛtāsi mahītale //
1.117.49
tathā vistṛtasaṃtānaṃ dehi me 'pyajarāmaram /
tataḥ pradakṣiṇīkṛtya viprānsaṃbhojya tatra vai //
1.117.50
bhuktvā svayaṃ gṛhaṃ gacchedatvā vipreṣu dakṣiṇām /
phalāni ca praśastāni miṣṭāni surabhīṇi ca //
1.117.51
evaṃ puṇyā pāpaharā nṛṇā dūrvāṣṭamī dvija /
caturṇāmapi varṇānāṃ strījanānāṃ viśeṣataḥ //
1.117.52
yā na pūjayate dūrvā nārī mohādyathāvidhi /
janmāni trīṇi vaidhavyaṃ labhate sā na saṃśayaḥ //
1.117.53
yadā jyeṣṭharkṣasaṃyuktā bhavecjaivāṣṭabhī dvija /
jyeṣṭhā nāmnī tu sā jñeyā pūjitā pāpanāśinī //
1.117.54
athaināṃ tu samārabhya vrataṃ ṣoḍaśavāsaram /
mahālakṣmyāḥ samuddiṣṭaṃ sarvasaṃpadvivardhanam //
1.117.55
kariṣye 'haṃ mahālakṣmīvrataṃ te tvatparāyaṇaḥ /
tadavighnena me yātu samāptiṃ tvatprasādataḥ //
1.117.56
ityuccārya tato baddhā ḍoraka dakṣiṇe kare /
ṣoḍaśagranthisahitaṃ guṇaiḥ ṣoḍaśabhiryutam //
1.117.57
tato 'nvahaṃ mahālakṣmīṃ gandhādyairarccayedvratī /
yāvatkṛṣṇāṣṭamī tatra caredudyāpanaṃ sudhīḥ //
1.117.58
vastramaṇḍapikāṃ kṛtvā sarvatobhadramaṇḍale /
kalaśaṃ supratiṣṭhāpya dīpamuddyotayettataḥ //
1.117.59
uttārya ḍorakaṃ bāhoḥ kuṃbhasyādho nivedayet /
catasraḥ pratimāḥ kṛtvā sauvarṇīstatsvarūpiṇīḥ //
1.117.60
snapanaṃ kārayettāsāḥ jalaiḥ pañcāmṛtaistathā /
upacāraiḥ ṣoḍaśabhiḥ pūjayitvā vidhānataḥ //
1.117.61
jāgarastatra kartavyo gītavāditraniḥ svanaiḥ /
tato niśīthe saṃprāpte 'bhyudite 'mṛtadīdhitau //
1.117.62
datvārghyaṃ bandhanaṃ dravyaiḥ śrīkhaṇḍādyairvidhānataḥ /
candramaṇḍalasaṃsthāyai mahālakṣyai pradāpayet //
1.117.63
kṣīrodārṇavasaṃbhūta mahālakṣmīsahodara /
pīyūṣadhāma rohiṇyāḥ sahitār'ghyaṃ gṛhāṇa me //
1.117.64
kṣīrodārṇavasambhūte kamale kamalālaye /
viṣṇuvakṣasthalasthe me sarvakāmapradā bhava //
1.117.65
ekanāthe jagannāthe jamadagnipriye 'vyaye /
reṇuke trāhi māṃ devi rāmamātaḥ śivaṃ kuru //
1.117.66
mantrairetairmahālakṣmīṃ prārthya śrotriyayoṣitaḥ /
samyaksaṃpūjya tāḥ samyaggandhayāvakakajjalaiḥ //
1.117.67
saṃbhojya juhuyādagnau bilvapadmakapāyasaiḥ /
tadalābhe ghṛtairvipra gṛhebhyaḥ samidhastilān //
1.117.68
mṛtyuñjayāya ca paraṃ sarvarogapraśāntaye /
candanaṃ tālapatraṃ ca puṣpamālāṃ tathākṣatān //
1.117.69
durvāṃ kausumbhasūtraṃ ca yugaṃ śrīphalameva vā /
bhakṣyāṇi ca nave śūrpe pratidravyaṃ tu ṣoḍaśa //
1.117.70
samācchādyānyaśūrpeṇa vratī dadyātsamantrakam /
kṣīrodārṇavasaṃbhūtā lakṣmīścandrasahodarā //
1.117.71
vratenānena saṃtuṣṭā bhavatādviṣṇuvallabhā /
cetasraḥ pratimāstāstu śrotriyebhyaḥ samarpayet //
1.117.72
tatastu caturo viprān ṣoḍaśāpi suvāsinīḥ /
miṣṭānnenāśayitvā tu visṛjettāḥ sadakṣiṇāḥ //
1.117.73
samāptiniyamaḥ paścādbhañjīteṣṭaiḥ samanvitaḥ /
etadvrataṃ mahālakṣmyāḥ kṛtvā vipra vidhānataḥ //
1.117.74
bhuktveṣṭānaihikān kāmāṃllakṣmīloke vasecciram /
eṣāṣokāṣṭamī coktā yasyāṃ pūrṇaṃ ramāvratam //
1.117.75
atrāśokasya pūjā syādekabhaktaṃ tathā smṛtam /
kṛtvāśokavrataṃ nārī hyaśokā śokajanmani //
1.117.76
yatra kutrāpi saṃjātā nātra kāryā vicāraṇā /
āśvine śuklapakṣe tu proktā vipra mahāṣṭamī //
1.117.77
tatra durgācanaṃ proktaṃ savrairapyupacārakaiḥ /
upavāsaṃ caikabhaktaṃ mahāṣṭamyāṃ vidhāya tu //
1.117.78
sarvato vibhavaṃ prāpya modate devavacciram /
ūrjje kṛṣṇādike 'ṣṭamyāṃ karakākhyaṃ vrataṃ smṛtam //
1.117.79
tatromāsahitaḥ śaṃbhuḥ pūjanīyaḥ prayatnataḥ /
candrodayer'ghadānaṃ ca vidheyaṃ vratibhiḥ sadā //
1.117.80
putraṃ sarvaguṇopetamicchadbhirvividhaṃ sukham /
gopāṣṭamīti saṃproktā kārtike dhavale dale //
1.117.81
tatrakuryādgavāṃ pūjāṃ gogrāsaṃ gopradakṣiṇām /
gavānugamanaṃ dānaṃ vāñchansarvāśca saṃpadaḥ //
1.117.82
kṛṣṇāṣṭamyāṃ mārgaśīrṣe mithunaṃ darbhanirmitam /
anaghāṃ cānaghāṃ tatra bahuputrasamanvitam //
1.117.83
sthāpayitvā śubhe deśe gomayenopalepite /
pūjayedgandhapuṣpādyairupacāraiḥ pṛthagvidhaiḥ //
1.117.84
saṃbhojya dvijadāṃpatyaṃ visṛjellabdhadakṣiṇam /
vratametannaraḥ kṛtvā nārī vā vidhipūrvakam //
1.117.85
putraṃ sallakṣaṇopetaṃ labhate nātra saṃśayaḥ //
1.117.86
mārgāśīrṣasitāṣṭamyāṃ kālabhairavasannidau /
upoṣya jāgaraṃ kṛtvā mahāpāpaiḥ pramucyate //
1.117.87
yatkiñcidaśubhaṃ karma kṛtaṃ mānuṣajanmani /
tatsarvaṃ vilayaṃ yāti kālabhairavadarśanāt //
1.117.88
atha pauṣasitāṣṭamyāṃ śrāddhamaṣṭakasaṃjñitam /
pitṝṇāṃ tṛptidaṃ varṣaṃ kulasantativarddhanam //
1.117.89
śuklāṣṭamyāṃ tu pauṣasya śivaṃ sampūjya bhaktitaḥ /
bhuktimuktimavāpnoti bhaktimekāṃ samācaran //
1.117.90
kṛṣṇāṣṭamyāṃ tu māghasya bhadrakālīṃ samarcayet /
bhaktito vairivṛndaghnīṃ sarvakāmapradāyinīm //
1.117.91
māghamāse sitāṣṭamyāṃ bhīṣmaṃ saṃtarpayaddvija /
saṃtatiṃ tvavyavacchinnāmicchaṃścāpyaparājayam //
1.117.92
phaālgune tvasitāṣṭamyāṃ bhīprāṃ devīṃ samarcayet /
tatra vrataparo vipra sarvakāmasamṛddhaye //
1.117.93
śuklāṣṭamyāṃ phaālgunasya śivaṃ cāpi śivāṃ dvija /
gandhādyaiḥ samyagabhyarcya sarvasiddhīśvaro bhavet //
1.117.94
phaālgunāparapakṣe tu śītalāmaṣṭamīdine /
pūjayetsarvavapakkānaiḥ saptamyāṃ vidhivatkṛtaiḥ //
1.117.95
śītale tvaṃ jaganmātā śītale tvaṃ jagatpitā /
śītale tvaṃ jagadvātrī śītalāyai namonamaḥ //
1.117.96
vande 'haṃ śītalāṃ devīṃ rāsabhasthāṃ digaṃbarām /
mārjanī kalaśopetāṃ visphoṭakavināśinīm //
1.117.97
śītale śītale cetthaṃ ye japanti jale lthitāḥ //ṭha
teṣāṃ tu śītalā devī syādvisphoṭakaśāntidā //
1.117.98
ityevaṃ śītalāmantrairyaḥ samarcayate dvija /
tasya varṣaṃ bhavecchāntiḥ śītalāyāḥ prasādataḥ //
1.117.99
sarvamāsobhaye pakṣe vidhivaccāṣṭamīdine /
śivāṃ vāpiśivaṃ prārcyalabhate vāñchitaṃ phalam //
1.117.99.p1
iti śrībṛhannāradīyapurāṇe pūrvabhāge bṛhadupākhyāne caturthapāde dvādaśamāsasthitāṣṭamīvratakathanaṃ nāma saptadaśādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
Linked texts (10)
- Jayasīṃhakalpadruma — Ratnākara 1688, Sanskrit
- Smṛtikaustubha — Anantadeva 1638, Sanskrit
- Saṃvatsaradīdhiti — Anantadeva 1650, Sanskrit
- Abdadīdhiti — Anantadeva 1645, Sanskrit
- Tithyarka — Divākarabhaṭṭa 1658, Sanskrit
- Bhagavantabhāskara — Nīlakaṇṭha Dīkṣita 1625, Sanskrit
- Vratakhaṇḍa — Hemādri, Sanskrit
- Vratakāṇḍa — Lakṣmīdhara, Sanskrit
- Kālamayūkha — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Vratodyāpanakaumudī (Śaṅkara) — Śaṅkara 1728, Sanskrit