Padmapurana 1.10: daśamodhyāyaḥ
Padmapurāṇa 1.10
- Language
- Sanskrit
Contents
daśamodhyāyaḥ
1.10.1
pulastyauvāca
ekoddiṣṭaṃtatovakṣyeyaduktaṃbrahmaṇāpurā
mṛteputrairyathākāryamāśaucaṃcapituryadi
1.10.2
daśāhaṃśāvamāśaucaṃbrāhmaṇasyavidhīyate
kṣatriyeṣudaśadvecapakṣaṃvaiśyeṣucaivahi
1.10.3
śūdreṣumāsamāśaucaṃsapiṃḍeṣuvidhīyate
naiśamācūḍamāśaucaṃtrirātraṃparataḥsmṛtam
1.10.4
jananepyevamevasyātsarvavarṇeṣusarvadā
asthisaṃcayanādūrdhvamaṅgasparśovidhīyate
1.10.5
pretāyapiṃḍadānaṃtudvādaśāhaṃsamācaret
pātheyaṃtasyatatproktaṃyataḥprītikaraṃmahat
1.10.6
yasmātpretapuraṃpretodvādaśāhenanīyate
gṛheputrakalatraṃcadvādaśāhaṃprapaśyati
1.10.7
tasmānnidheyamākāśedaśarātraṃpayastathā
sarvadāhopaśāṃtyarthamadhvaśramavināśanam
1.10.8
tatastvekādaśāhepidvijānekādaśaivatu
gotrādisūtakāṃtecabhojayenmanujodvijān
1.10.9
dvitīyehnipunastadvadekoddiṣṭaṃsamācaret
nāvāhanāgnaukaraṇaṃdaivahīnaṃvidhānataḥ
1.10.10
ekaṃpavitramekorghaekaḥpiṃḍovidhīyate
upatiṣṭhatāmitivadeddeyaṃpaścāttilodakaṃ
1.10.11
svāstibrūyādviprakarevisargecābhiramyatām
śeṣaṃpūrvavadatrāpikāryaṃvedavidoviduḥ
1.10.12
anenavidhināsarvamanumāsaṃsamācaret
sūtakāṃtedvitīyehniśayyāṃdadyādvilakṣaṇām
1.10.13
kāṃcanaṃpuruṣaṃtadvatphalavastrasamanvitam
prapūjyadvijadāṃpatyaṃnānābharaṇabhūṣitam
1.10.14
upaveśyatuśayyāyāṃmadhuparkaṃtatodadet
rajatasyatupātreṇadadhidugdhasamanvitam
1.10.15
asthilālāṭikaṃgṛhyasūkṣmaṃkṛtvāvimiśrayet
pāyayedidvajadāṃpatyaṃpitṛbhaktyāsamanvitaḥ
1.10.16
eṣaevavidhirdṛṣṭaḥpārvatīyairdvijotamaiḥ
tenaduṣṭātusāśayyānagrāhyādvijasattamaiḥ
1.10.17
gṛhītāyāṃtutasyāṃhipunaḥsaṃskāramarhati
vedecaivapurāṇecaśayyāsarvatragarhitā
1.10.18
grahītārastujāyantesarvenarakagāminaḥ
grathitāṃvasujālenaśayyāṃdāṃpatyasevitām
1.10.19
yespṛśaṃtinajānaṃtaḥsarvenarakagāminaḥ
navaśrāddhenabhoktavyaṃbhuktvācāṃdrāyaṇaṃcaret
1.10.20
pitṛbhaktyātuputrāṇāṃkāryamevasadābhavet
vṛṣotsargaṃcakurvīta deyācakapilāśubhā
1.10.21
udakuṃbhaścadātavyobhakṣyabhojyaphalānvitaḥ
yāvadabdaṃnaraśreṣṭhasatilodakapūrvakam
1.10.22
tataḥsaṃvatsarepūrṇesapiṃḍīkaraṇaṃbhavet
sapiṃḍīkaraṇādūrddhvaṃpretaḥpārvaṇabhugyataḥ
1.10.23
vṛddhipūrveṣukāryeṣugṛhasthasyabhavettataḥ
sapiṃḍīkaraṇaṃśrāddhaṃdevapūrvaṃniyojayet
1.10.24
pitṝnāvāhayettatrapṛthakpretaṃvinirdiśet
gaṃdhodakatilairyuktaṃkuryātpātracatuṣṭayam
1.10.25
arghyārthaṃpitṛpātreṣupretapātraṃprasecayet
tadvatsaṃkalpyacaturaḥpiṃḍānpitṛparastadā
1.10.26
yesamānāitidvābhyāmannaṃtu vibhajetridhā
anenavidhinācārghyaṃpūrvamevapradāpayet
1.10.27
tataḥpitṛtvamāpannassacaturthastadātvanu
agniṣvāttādimadhyetuprāpnotyamṛtamuttamam
1.10.28
sapiṇḍīkaraṇādūrdhvaṃpṛthaktasmainadīyate
pitṛṣvevacadātavyaṃtatpiṃḍaṃyeṣusaṃsthitam
1.10.29
tataḥprabhṛtisaṃkrāntāvuparāgādiparvasu
tripiṃḍamācarecchrāddhamekoddiṣṭaṃmṛtehani
1.10.30
ekoddiṣṭaṃparityajyamṛtāheyaḥ samācaret
sadaivaṃpitṛhāsasyāttathābhrātṛvināśakaḥ
1.10.31
mṛtāhepārvaṇaṃkurvannadhoyātisamānavaḥ
saṃpṛktesvargatībhāvepretamokṣoyatobhavet
1.10.32
āmaśrāddhaṃtadākuryādvidhijñaḥśrāddhadastataḥ
tenāgnaukaraṇaṃkuryātpiḍāṃstenaivanirvapet
1.10.33
tribhiḥ sapiṃḍīkaraṇaṃmāsaikyetritayetathā
yadāprāpsya tikālenatadāmucyetabaṃdhanāt
1.10.34
muktopilepabhāgitvaṃprāpnotikuśamārjanāt
lepabhājaścaturthādyāstrayaḥ syuḥpiṃḍabhāginaḥ
1.10.35
piṇḍadaḥsaptamasteṣāṃsapiṃḍāḥsaptapūruṣāḥ
bhīṣmauvāca
kathaṃhavyānideyānikavyānicajanairiha
1.10.36
gṛhṇaṃtipitṛlokevāprāyaḥkekairnigadyate
yadimartyedvijobhuṃktehūyateyadivānale
1.10.37
śubhāśubhātmakāḥpretāstadannaṃbhuṃjatekatham
pulastyauvāca
vasusvarūpāḥpitarorudrāścaivapitāmahāḥ
1.10.38
prapitāmahāstathādityāityeṣāvaidikīśrutiḥ
nāmagotraṃpitṝṇāṃtuprāpakaṃhavyakavyayoḥ
1.10.39
śrāddhasyamantratastatvamupalabhyetabhaktitaḥ
agniṣvāttādayasteṣāmādhipatyevyavasthitāḥ
1.10.40
nāmagotrāstadādeśābhavaṃtyudbhavatāmapi
prāṇinaḥprīṇayatyetadarhaṇaṃsamupāgataṃ
1.10.41
divyoyadipitāmātāguruḥkarmānuyogataḥ
tasyānnamamṛtaṃbhūtvādivyattvepyanugacchati
1.10.42
daityatvebhogarūpeṇapaśutvepitṛṇaṃbhavet
śrāddhānnaṃvāyurūpeṇanāgatvepyupatiṣṭhati
1.10.43
pānaṃbhavatiyakṣatverākṣasatvetathāmiṣaṃ
dānavatvetathāpānaṃpretatverudhirodakam
1.10.44
manuṣyatvennapānādinānābhogavatāṃbhavet
ratiśaktistriyaḥkānte'nyeṣāṃbhojanaśaktitā
1.10.45
dānaśaktiḥsavibhavārūpamārogyamevaca
śrāddhapuṣpamidaṃproktaṃphalaṃbrahmasamāgamaḥ
1.10.46
āyuḥputrāndhanaṃvidyāṃsvargaṃmokṣaṃsukhānica
prayacchantitathārājyaṃprītāḥpitṛgaṇānṛpa
1.10.47
śrūyatecapurāmokṣaṃprāptāḥkauśikasūnavaḥ
paṃcabhirjanmasaṃbadhaiḥ prāptābrahmaparaṃpadam
1.10.48
bhīṣmauvāca
kathaṃkauśikadāyādāḥprāptāyogamanuttamam
paṃcabhirjanmasaṃbandhaiḥkathaṃkarmakṣayobhavet
1.10.49
pulastyauvāca
kauśikonāmadharmātmākurukṣetremahānṛṣiḥ
nāmataḥkarmatastasyaputrāṇāṃtannibodhame
1.10.50
svasṛpaḥkrodhanohiṃsraḥ piśunaḥkavirevaca
vāgduṣṭaḥpitṛvartīcagargaśiṣyāstadābhavan
1.10.51
pitaryuparateteṣāmabhūddurbhikṣamulbaṇaṃ
anāvṛṣṭiścamahatīsarvalokabhayaṃkarī
1.10.52
gargādeśādvanedogdhradyaṃrakṣaṃticatapodhanāḥ
khādāmaḥkapilāmetāṃvayaṃkṣutpīḍitābhṛśaṃ
1.10.53
iticiṃtayatāṃpāpaṃlaghuḥ prāhatadānujaḥ
yadyavaśyamiyaṃvadhyāśrāddharūpeṇayojyatāṃ
1.10.54
śrāddheniyojyamānāyāṃpāpaṃnaśyatinodhruvaṃ
evaṃkurvityanujñātaḥpitṛvartītadānujaiḥ
1.10.55
cakresamāhitaḥśrāddhamupayujyāthatāṃpunaḥ
dvaudaivebhrātarokṛtvāpitryetrīṃścāparānkramāt
1.10.56
tathaikamatithiṃkṛtvāśrāddhadaḥ svayamevatu
cakāramaṃtravacchrāddhaṃsmaranpitṛparāyaṇaḥ
1.10.57
tadāgatvāviśaṃkāsteguravecanyavedayan
vyāghreṇanihatādhenurvatsoyaṃpratigṛhyatāṃ
1.10.58
evaṃsābhakṣitādhenuḥsaptabhistaistapodhanaiḥ
vaidikaṃbalamāśrityakrūrekarmāṇinirbhayāḥ
1.10.59
tataḥ kālepraṇaṣṭāstevyādhādaśapurebhavan
jātismaratvaṃprāptāstepitṛbhāvenabhāvitāḥ
1.10.60
tatravijñāyavairāgyaṃprāṇānutsṛjyadharmataḥ
lokairavīkṣyamāṇāstetīrthāṃtenaśanenatu
1.10.61
saṃjātāmṛgarūpāstesaptakālaṃjaregirau
prāptavijñānayogāstetatyajustāṃnijāṃtanum
1.10.62
mamruḥprapatanenāthajātavairāgyamānasāḥ
mānasecakravrākāstesaṃjātāḥsaptayoginaḥ
1.10.63
nāmataḥkarmataḥsarvesumanāḥkusumovasuḥ
cittadarśīsudarśīcajñātājñānasyapāragaḥ
1.10.64
jyeṣṭhānuraktāḥśreṣṭhāstesaptaiteyogapāvanāḥ
yogabhraṣṭāstrayasteṣāṃbabhūvuścalacetasaḥ
1.10.65
dṛṣṭvāvibhrājamānaṃtamaṇuhaṃstrībhiranvitam
krīḍaṃtaṃvividhairbhogairmahābalaparākramam
1.10.66
pañcālānvayasaṃbhūtaṃprabhūtabalavāhanam
rājyakāmobhavattvekasteṣāṃmadhyejalaukasām
1.10.67
pitṛvartīcayovipraḥśrāddhakṛtpitṛvatsalaḥ
aparaumaṃtriṇaudṛṣṭvāprabhūtabalavāhanau
1.10.68
maṃtritvecakratuścecchāmasminmartyaudvijottamau
vibhrājaputrastvekobhūdbrahmadattaitismṛtaḥ
1.10.69
maṃtriputrautathācaivapuṃḍarīkasubālakau
brahmadattobhiṣiktastukāṃpilyenagarottame
1.10.70
paṃcālarājovikrāṃtaḥśrāddhakṛtpitṛvatsalaḥ
yogavitsarvajaṃtūnāṃcittavettābhavattadā
1.10.71
tasyarājñobhavadbhāryāsudevasyātmajātadā
sannatirnāmavikhyātākapilāyābhavatpurā
1.10.72
pitṛkāryeniyuktatvādabhavadbrahmavādinī
tayācakārasahitaḥsarājyaṃrājanaṃdanaḥ
1.10.73
kadācidgataudyānaṃtayāsahasapārthivaḥ
dadarśakīṭamithunamanaṃgakalahānvitam
1.10.74
pipīlikāmadhovaktrāṃpurataḥkīṭakāmukaḥ
paṃcabāṇābhitaptāṃgaḥsagadgadamuvācaha
1.10.75
natvayāsadṛśīlokekāminīvidyatekvacit
madhyekṣīṇātijaghanābṛhadvaktrātigāminī
1.10.76
suvarṇavarṇasadṛśīsadvaktrācāruhāsinī
ālakṣyatecavadanaṃguḍaśarkaravatsalaṃ
1.10.77
bhokṣyasemayibhuktetvaṃsnāsisnātetathāmayi
proṣitemayidīnātvaṃkruddhecabhayacaṃcalā
1.10.78
kimarthaṃvadakalyāṇisadādhovadanāsthitā
sātamāhajvalatkopākimālapasireśaṭha
1.10.79
tvayāmodakacūrṇaṃtumāṃvihāyāpibhakṣitam
prādāstvaṃtadatikramyamāmanyasyaisamanmathaḥ
1.10.80
pipīlakauvāca
tvatsādṛśyānmayādattamanyasyaivaravarṇini
tadekamaparādhaṃmekṣaṃtumarhasibhāmini
1.10.81
naivaṃpunaḥkariṣyāmityajakopaṃcasustani
spṛśāmipādausatyenapraṇatasyaprasīdame
1.10.82
ruṣṭāyāṃtvayisuśroṇimṛtyurmepuratobhavet
tuṣṭāyāṃtvayivāmorupūrṇāḥsarvamanorathāḥ
1.10.83
pūrṇacaṃdropamaṃvaktraṃsvādemṛtarasopamam
nirbharaṃpibasuśroṇikāmāsaktasyamesadā
1.10.84
etanmatvāśubhekāryāsarvadātukṛpāmayi
itisāvacanaṃśrutvāprasannācābhavattataḥ
1.10.85
ātmānamaparyayāmāsamohanāyapipīlikā
brahmadattopitatsarvaṃjñātvāsasmayamāhasat
1.10.86
sarvasatvarutajñānīprabhāvātpūrvakarmaṇaḥ
bhīṣmauvāca
kathaṃsarvarutajñobhūdbrahmadattonarādhipaḥ
1.10.87
taccāpicābhavatkutracakravākacatuṣṭayaṃ
tanmekathayasarvajñakulekasyacasuvratam
1.10.88
pulastyauvāca
tasminnevapurejātāścavākāathonṛpa
1.10.89
vṛddhadvijasyadāyādāviprājātismarābudhāḥ
dhṛtimāṃstattvadarśīcavidyāvarṇastapodhikaḥ
1.10.90
nāmataḥkarmataścaivasudaridrasyatesutāḥ
tapasebuddhirabhavatteṣāṃvaidvijajanmanāṃ
1.10.91
yāsyāmaḥparamāṃsiddhimūcustedvijasattamāḥ
tatteṣāṃvacanaṃśrutvāsudaridromahātapāḥ
1.10.92
uvācadīnayāvācākimetaditiputrakāḥ
adharmaeṣavaḥputrāpitātānityuvācaha
1.10.93
vṛddhaṃpitaramutsṛjyadaridraṃvanavāsinam
kvanudharmotrabhavitāmāṃtyaktvā gatimevaca
1.10.94
ūcustekalpitāvṛttistavatātavacaśśṛṇu
vratametatpurārājñaḥsatedāsyatipuṣkalaṃ
1.10.95
dhanaṃgrāmasahasrāṇiprabhātepaṭhatastava
kurukṣetretuyeviprāvyādhādaśapuretuye
1.10.96
kālaṃjaremṛgābhūtāścakravākāstumānase
ityuktvāpitaraṃjagmustevanaṃtapasepunaḥ
1.10.97
vṛddhopisadvijorājanjagāmasvārthasiddhaye
aṇuhonāmavaibhrājaḥpañcālādhipatiḥpurā
1.10.98
putrārthīdevadeveśaṃpadmayoniṃpitāmaham
ārādhayāmāsavibhuṃtīvravrataparāyaṇaḥ
1.10.99
tataḥkālenamahatātuṣṭastasyapitāmahaḥ
varaṃvarayabhadraṃtehṛdayebhīpsitaṃnṛpa
1.10.100
aṇuhauvāca
putraṃmedehideveśamahābalaparākramam
pāragaṃsarvavidyānāṃdhārmikaṃyogināṃvaram
1.10.101
sarvasatvarutajñaṃmedehiyoginamātmajam
evamastvitiviśvātmātamāhaparameśvaraḥ
1.10.102
paśyatāṃsarvabhūtānāṃtatraivāṃtaradhīyata
tataḥsatasyaputrobhūdbrahmadattaḥpratāpavān
1.10.102.p1
sarvasatvānukaṃpīcasarvasatvabalādhikaḥ
sarvasatvarutajñaścasarvasatveśvareśvaraḥ103
1.10.104
athasatvenayogātmāsapipīlakamāgataḥ
yatratatkīṭamithunaṃramamāṇamavasthitam
1.10.105
tataḥsāsannatirdṛṣṭvāprahasaṃtaṃsuvismitaṃ
kimapyāśaṃkamānāsātamapṛcchannareśvaram
1.10.106
sannatiruvāca
akasmādatihāsoyaṃkimarthamabhavannṛpa
hāsyahetuṃnajānāmiyadakālekṛtaṃtvayā
1.10.107
avadadrājaputrosautaṃpipīlikabhāṣitam
rāgavadvirasotpannametaddhāsyaṃvarānane
1.10.108
nacānyatkāraṇaṃkiṃciddhāsyahetuḥśucismite
nasāmanyatataṃdevīprāhālīkamidaṃtava
1.10.109
ahamevehahasitānajīviṣyetvayādhunā
kathaṃpipīlikālāpaṃmartyovettisurādṛte
1.10.110
tasmāttvayāhamevādyahasitākimataḥparam
tatoniruttarorājājijñāsustadvacohareḥ
1.10.111
āsthāyaniyamaṃtasthausaptarātramakalmaṣaḥ
svapnānteprāhataṃbrahmāprabhāteparyaṭanpuram
1.10.112
vṛddhadvijottamādvākyaṃsarvaṃjñāsyatitepriyā
ityuktvāṃtardadhebrahmāprabhātecanṛpaḥpurāt
1.10.113
nirgacchanmantrisahitaḥsabhāryovṛddhamagrataḥ
gadaṃtaṃvipramāyāṃtaṃvṛddhaṃcasadadarśaha
1.10.114
brāhmaṇauvāca
yevipramukhyāḥkurujāṃgaleṣudāśāstathādāśapuremṛgāśca
kālaṃjaresaptacacakravākāyemānasetetravasaṃtisiddhāḥ
1.10.115
ityākarṇyavacastasyasapapātaśucānvitaḥ
jātismaratvamagamattaucamaṃtrivarātmajau
1.10.116
kāmaśāstrapraṇetātubābhravyaḥsatubālakaḥ
paṃcālaitilokeṣuviśrutaḥsarvaśāstravit
1.10.117
puṃḍarīkopidharmātmāvedaśāstrapravartakaḥ
bhūtvājātismarauśokātpatitāvagratastathā
1.10.118
hāvayaṃkarmavibhraṣṭāḥkāmataḥkarmabaṃdhanāt
evaṃvilapyabahuśastrayasteyogapāragāḥ
1.10.119
vismayācchrāddhamāhāmyamabhinaṃdyapunaḥpunaḥ
satutasmaidhanaṃdattvāprabhūtagrāmasaṃyutam
1.10.120
visṛjyabrāhmaṇaṃtaṃcavṛddhaṃdhanamadānvitam
ātmīyaṃnṛpatiḥputraṃnṛpalakṣaṇasaṃyutam
1.10.121
viṣvaksenābhidhānaṃcarājārājyebhyaṣecayat
mānasesalilesarvetatasteyogināṃvarāḥ
1.10.122
brahmadattādayastasminpitṛbhaktāvimatsarāḥ
sannatiścābhavaddhṛṣṭāmayaivatavadarśitam
1.10.123
rājanyogaphalaṃsarvaṃyadetadabhilakṣyate
tathetiprāharājāpipurastādabhinaṃdayan
1.10.124
tvatprasādādidaṃsarvaṃmayaivaṃprāpyatephalam
1.10.125
tatasteyogamāsthāyasarvaevavanaukasaḥ
brahmaraṃdhreṇaparamaṃpadamāpustapobalāt
1.10.126
evamāyurdhanaṃvidyāṃsvargamokṣasukhānica
prayacchaṃtisutaṃrājyaṃnṛṇāṃtuṣṭāḥpitāmahāḥ
1.10.127
idaṃcapitṛmāhātmyaṃbrahmadattasyavainṛpa
dvijebhyaḥśrāvayedvidvānśṛṇotipaṭhatepivā
kalpakoṭiśataṃsāgraṃbrahmalokemahīyate
1.10.127.p1
iti śrīpādmapurāṇeprathamesṛṣṭikhaṃḍepitṛmāhātmyakathanaṃnāmadaśamo'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Gūḍhārthadīpikā — Vāmadeva, Sanskrit
- Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa) — Divākarabhaṭṭa 1655, Sanskrit