Padmapurana 6.226: ṣaḍviṃśatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ
Padmapurāṇa 6.226
- Language
- Sanskrit
Contents
- 6.226.93 — 1 part
ṣaḍviṃśatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ
6.226.1
śaṃkara uvāca -
nyāsevāpyarcanevāpimaṃtramekāṃtinaḥ śrayet
avaiṣṇavopadiṣṭenamaṃtreṇanaparāgatiḥ
6.226.2
avaiṣṇavopadiṣṭaṃcetpūrvamaṃtravaraṃdvayam
punaścavidhināsamyakvaiṣṇavādbrāhayedguroḥ
6.226.3
sahasraśākhādhyāyīvāsarvayajñeṣudīkṣitaḥ
kulemahatijāto'pinaguruḥsyādavaiṣṇavaḥ
6.226.4
yastumaṃtradvayaṃsamyagadhyāpayativaiṣṇavaḥ
saācāryastuvijñeyobhavabaṃdhavidārakaḥ
6.226.5
ācāryaṃsaṃśrayitvāthavatsaraṃsevayeddivajaḥ
tasyavṛttiparijñātvāmaṃtramadhyāpayedguruḥ
6.226.6
kṛtvātāpādisaṃskārānpaścānmaṃtramudīrayet
tāpaṃpuṃḍraṃtathānāmakṛtvāvaividhināguruḥ
6.226.7
paścādadhyāpayenmaṃtraṃśiṣyaṃnirmalacetasam
cakreṇavidhinātaptaṃtāpaityabhidhīyate
6.226.8
puṃḍramūrddhaṃvatathāproktaṃnāmavaiṣṇavamucyate
tatomaṃtraṃvidhānenaśiṣyamadhyāpayedguruḥ
6.226.9
nyāsamaṣṭākṣaraṃmaṃtramanyaṃvāvaiṣṇavaṃmanum
nyāsamevātraparamaṃvaiṣṇavānāṃśubhānane
6.226.10
tasmāttunyāsamevaiṣāmatiriktamihocyate
nyāsavidyāparoyastubrāhmaṇaḥ śreṣṭhaucyate
6.226.11
nyāsātparataraṃnāstimantraṃsatyaṃbravīmite
nyāsaṃdvayaṃprapattiḥsyātparyāyeṇanibodhame
6.226.12
dvayopadeśapūrvaṃtusarvakarmasamācaret
dvayādhikārīnabhavetsarvakarmasunārhati
6.226.13
tasmādvayamadhītyevapaścānmaṃtramanuttamam
śrīmadaṣṭākṣaraṃsamyagabhyaseddivajasattamaḥ
6.226.14
maṃtramaṣṭākṣaraṃproktaṃpraṇavasyaivasaṃgrahāt
naisargapraṇavādyantumaṃtremityucyatebudhaiḥ
6.226.15
nānyatrasarvamatreṣupraṇavasvasvabhāvataḥ
pūrvaṃtusarvamaṃtrāṇāṃyojayetpraṇavaṃśubham
6.226.16
—kāraḥ praṇavaṃbrahmasarvamaṃtreṣunāyakaḥ
ādausarvatrayuṃjītamaṃtrāṇāṃtuśubhānane
6.226.17
svabhāvātpraṇavantasminmūlamaṃtrepratiṣṭhitam
omityekākṣaraṃpūrvaṃdvyakṣaraṃnamaityatha
6.226.18
tatonārāyaṇāyetipaṃcārṇāniyathākramam
evamaṣṭākṣaromaṃtrojñeyaḥ sarvārthasādhakaḥ
6.226.19
sarvaduḥkhaharaḥ śrīmānsarvamaṃtrātmakaḥ śubhaḥ
ṛṣirnārāyaṇastasyadevatāśrīśaevaca
6.226.20
chaṃdastudevīgāyatrīpraṇavovījamucyate
nityānapāyinīdevīśaktiḥ śrīrucyatemanoḥ
6.226.21
prathamaṃpadamoṅkāradvitīyaṃnamaucyate
tṛtīyaṃnārāyaṇāyetipadatrayamudāhṛtam
6.226.22
akāraścāpyukāraścamakāraścatataḥ param
vedatrayātmakaṃproktaṃpraṇavaṃbrahmaṇaḥpadam
6.226.23
akāreṇocyateviṣṇuḥ śrīrukāreṇacocyate
makārastvanayordāsaḥ paṃcaviṃśaḥprakīrtitaḥ
6.226.24
vāsudevasvarūpaṃtadakāreṇocyataibudhaiḥ
ukāreṇaśriyodevyārūpaṃmunibhirucyate
6.226.25
makāreṇocyatejīvaḥ paṃcaviṃśoditaḥ pumān
bhūtānicakavargeṇacavargaṇendriyāṇica
6.226.26
ṭabargeṇatavargeṇajñānaṃdhādayastathā
manaḥ pakāreṇaivoktaṃphakāreṇatvahaṃkṛtiḥ
6.226.27
bakāreṇabhakāreṇamahānprakṛtirucyate
ātmātusamakāraḥ syātpaṃcaviṃśaḥprakīrtitaḥ
6.226.28
deheṃdriyamanaḥ prāṇādibhyonyo'nanyasādhanaḥ
bhagavaccheṣabhūto'saumakārākhyaḥsacetanaḥ
6.226.29
avadhāraṇavācyevamukāraḥ kaiściducyate
śrītatvamapitatpakṣevakāreṇaivacocyate
6.226.30
bhāskarasyaprabhāyadvattasyanityānapāyinī
ākāreṇocyateviṣṇuḥ kalyāṇaguṇasāgaraḥ
6.226.31
śrīśaḥsarvātmanāṃśeṣojagadvījaṃparaḥ pumān
jagatkarttājagadbharttāīśvarolokabāṃdhavaḥ
6.226.32
jagatāmīśvarīnityāviṣṇoranapagāminī
mātāsarvasyajagataḥ patnīviṣṇormanoramā
6.226.33
jagadādhārabhūtāśrīrukāreṇātracocyate
makāreṇatayordāsaḥ kṣetrajñaḥ procyatebudhaiḥ
6.226.34
jñānāśramojñānaguṇaścetanaḥ prakṛteḥparaḥ
najaḍonirvikāraścaekarūpasvarūpabhāk
6.226.35
aṇurnityovyāptiśīlaścidānaṃdātmakastathā
ahamartho'vyayaḥ kṣetrībhinnarūpaṃ sanātanaḥ
6.226.36
adāhyocchedyohyaklaidyastvaśoṣyokṣaraevaca
evamādiguṇopetaśśeṣabhūtaḥ parasyavai
6.226.37
makāreṇocyatejīvaḥ kṣetrajñaḥ paravānsadā
dāsabhūtoharerevanānyasyatukadācana
6.226.38
evaṃdāsatvamevāsyamadhyamevāvadhāryate
ityevaṃpraṇavasyārthojñātavyoktomayānaghe
6.226.39
vivṛtiḥ praṇavasyārthamantraśeṣeṇavaiśubhe
parasyadāsabhūtasyasvātantryaṃnehavidyate
6.226.40
tasmānmahadahaṃkāraumanasāvinivarttayet
svopāyabuddhyāyatkṛtyaṃtadapipratiṣidhyate
6.226.41
ahaṃkṛtirmakāraḥ syānnakārastanniṣedhakaḥ
tasmāttumanasaivāsyaahaṃkāravimocanam
6.226.42
manasāsarvasiddhiḥ syādanyathānāśamāpnuyāt
namasāsahitaṃkiṃcittadahaṃkāraucyate
6.226.43
ahaṃkāreṇayuktasyasukhaṃkiṃcinnavidyate
ahaṃkāravimūḍhātmāaṃdhetamasimajjati
6.226.44
tasmānnamanasācātrasvātaṃtryaṃpratiṣidhyate
bhagavatparataṃtro'sautadāyattaścajīvati
6.226.45
tasmātsādhanakartṛtvaṃcetanasyanavidyate
īśvarasyaivasaṃkalpādvarttatesvacarācaram
6.226.46
tasmātsvasāmarthyavidhiṃtyajetsarvamaśeṣataḥ
īśvarasyatusāmarthyānnālabhyaṃtasyavidyate
6.226.47
tasminyastabharaḥ śrīśetatkarmaivasamācaret
paramātmāharissvāmīsvamahaṃtasyasarvadā
6.226.48
icchāyāviniyoktavyastasyaivātmeśvarasyahi
ityevaṃmanasātyaktamahaṃtāmamatorjitam
6.226.49
deheṣvahaṃmatirmūlaṃsaṃsṛtaukarmabaṃdhane
tasmānmahadahaṃkāraumanasāvarjayedbudhaḥ
6.226.50
athanārāyaṇapadaṃvakṣyāmigirajeśubhe
nārāityātmanāṃsaṃghāsteṣāṃgatirasaupumān
6.226.51
taevacāyanaṃtasyatasmānnārāyaṇaḥ smṛtaḥ
sarvaṃhicidacidvastuśrūyatedṛśyatejagat
6.226.52
yo'sauvyāpyasthito nityaṃsavainārāyaṇaḥ smṛtaḥ
nārāścetisarvapuṃsāṃsamūhāḥ parikīrtitāḥ
6.226.53
gatirālaṃbanaṃ teṣāṃtasmānnārayaṇaḥ smṛtaḥ
narājjātānitatvāninārāṇītividurbudhāḥ
6.226.54
tānyevacāyanaṃtasyatenanārāyaṇassmṛtaḥ
kalpāṃtepijagatkṛtsnaṃgrasitvāyenadhāryate
6.226.55
punaḥ saṃsṛjyateyenasavainārāyaṇaḥ smṛtaḥ
carācaraṃjagatkṛtsnaṃnāraityabhi dhīyate
6.226.56
tasyavāsaṃgatiryenatenanārāyaṇaḥ smṛtaḥ
nāronarāṇāṃsaṃghātastasyāsāvayanaṃgatiḥ
6.226.57
tenāsaumunibhirnityaṃnārāyaṇaitīritaḥ
prabhavantiyatolokāmahābdhaupṛthuphenavat
6.226.58
punaryasmātpralīyantetasmānnārāyaṇaḥ smṛtaḥ
yovainityapadenityonityamuktaikabhogavān
6.226.59
īśaḥ sarvasyajagataḥ savainārāyaṇaḥ smṛtaḥ
nārāyaṇaḥ paraṃbrahmatatvaṃnārāyaṇaḥ param
6.226.60
yaccakiṃcijjagatyasmindṛśyateśrūyate'pivā
aṃtarbaṃhiścatatsarvaṃvyāpya nārāyaṇaḥsthitaḥ
6.226.61
apahatapāpmāpuruṣaḥ sarvabhūtāṃtarasthitaḥ
divyaekassadānityoharirnārāyaṇo'cyutaḥ
6.226.62
yastudraṣṭācadraṣṭavyaṃśrotāśrotavyamevaca
spraṣṭācasparśitavyaścadhyātādhyātavyamevaca
6.226.63
vaktācavācyaṃjñātācajñātavyaṃcidacijjagat
taccasarvaṃhariḥśrīśonārāyaṇaudāhṛtaḥ
6.226.64
sahasraśīrṣāpuruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt
salokānsarvatovyāpyaatyatiṣṭhaddaśāṃgulam
6.226.65
yadbhūtaṃyaccabhavyaṃtatsarvaṃnārāyaṇohariḥ
utāmṛtatvasyeśānoyadannenavirāṭpumān
6.226.66
saevapuruṣoviṣṇurvāsudevo'cyutohariḥ
hiraṇmayo'thabhagavānso'mṛtaḥ śāśvataḥ śivaḥ
6.226.67
patirviśvasyajagataḥ sarvalokeśvaraṃprabhuḥ
hiraṇyagarbhāḥsavitāanaṃto'saumaheśvaraḥ
6.226.68
bhagavānitiśabdo'yatathāpuruṣaityapi
varttatenirupādhiścavāsudevo'khilātmani
6.226.69
īśvarobhagavānviṣṇuḥparamātmājagatsuhṛt
śāstācarācarasyaikoyatīnāṃparamāgatiḥ
6.226.70
yovedādausvaraḥproktovedāṃtecapratiṣṭhitaḥ
tasyaprakṛtilīnasyayaḥ paraḥ samaheśvaraḥ
6.226.71
yosāvakārovaiviṣṇuryo'saunārāyaṇohariḥ
saevapuruṣonityaḥparamātmāmaheśvaraḥ
6.226.72
yasmādudbhūtamaiśvaryaṃyasminkasmiṃścavartate
tasminnīśvaraśabdo'piprocyate munibhistathā
nirupādhīśvaratvaṃhivāsuṃdevepratiṣṭhitam
6.226.73
ātmeśvaraiti proktovedavādaiḥsanātanaiḥ
tasmānmaheśvaratvaṃtuvāsudevepratiṣṭhitam
6.226.74
asautripādvibhūtestulīlayāapiceśvaraḥ
vibhūtidvayamaiśvaryaṃtasyaivasakalātmanaḥ
6.226.75
śrībhūnīlāpatiryosāvīśvarassaudāhṛtaḥ
tasmātsarveśvaratvaṃtuvāsudevepratiṣṭhitam
6.226.76
asauyajñeśvaroyajñoyajñabhukyajñakṛdvibhuḥ
yajñabhugyajñapuruṣaḥsaevaparameśvaraḥ
6.226.77
yajñeśvarohavyasamastakavyabhoktāvyayātmāharirīśvaro'tra
tatsaṃnidhānādapayāṃtisadyorakṣāṃsyaśeṣāṇyasurāścasarve
6.226.78
yo'sauvirāṭtvamāpannoharirbhūtojanārdanaḥ
saṃtarpayatilokāṃstrīnsaevaparameśvaraḥ
6.226.79
yenapūrṇenahaviṣādevāyajñamatanvata
tasmādyajñātsamutpannāyekecobhayādataḥ
6.226.80
tasmādyajñātsarvahutaṛcaḥ sāmānijajñire
tasmādaśvāajāyaṃtagāvaścapuruṣādayaḥ
6.226.81
puruṣasyatanorasyasarvayajñamayasyavai
hareḥsarvaṃsamudbhūtaṃjagatsthāvarajaṃgamam
6.226.82
mukhabāhūrupādāḥ syustasyavarṇāyathākramam
pataṃtupṛthivītasyaśirasādyaurajāyata
6.226.83
manasaścaṃdramājātaścakṣuṣaścaprabhākaraḥ
mukhādagniḥ sahasrākṣovāyuḥ prāṇātsadāgatiḥ
6.226.84
nābherviriṃcirgaganaṃjagatsarvaṃcarācaram
yasmātsarvaṃsamudbhūtaṃjagadviṣṇoḥ sanātanāt
6.226.85
tasmātsarvamayoviṣṇurnārāyaṇaitīritaḥ
evaṃsṛṣṭvājagatsarvaṃpunaḥ saṃgrasatehariḥ
6.226.86
nijalīlāsamudbhūtaṃtāntavaṃcorṇanābhivat
brahmāṇamiṃdraṃrudraṃcayamaṃvaruṇamevaca
6.226.87
nigṛhyaharateyasmāttasmāddharirahocyate
asāvekārṇavībhūtemāyāvaṭatalepumān
6.226.88
jagatsvajaṭharekṛtvāśetetasminsanātanaḥ
āsīdekohibaicātraviṣṇurnārāyaṇo'cyutaḥ
6.226.89
nabrahmānacarudraścanadevānamaharṣayaḥ
nemedyāvāpṛthivyaucanasomonacabhāskaraḥ
6.226.90
nanakṣatrāṇilokāścanacāṃḍaṃmahadāvṛtam
yasmājjagadvṛtaṃtenasakalaṃhariṇāśubhe
6.226.91
sṛṣṭaṃpunastathāsargetasmānnārāyaṇassmṛtaḥ
tasyadāsyaṃcaturthyānumaṃtreproktaṃtupārvati
6.226.92
dāsabhūtamidaṃtasyabrahmādyaṃsakalaṃjagat
evamarthaṃviditvāvaipaścānmaṃtraṃprayojayet
6.226.93
aviditvā tumantrārthaṃsiddhiṃnaivādhigacchati
natubhuktiṃcabhaktiṃcanacamuktiṃvarānane
6.226.93.p1
iti śrīpādmemahāpurāṇepaṃcapaṃcāśatsāhasryāṃsaṃhitāyāmuttarakhaṃḍeumāmaheśvara saṃvādemaṃtrārthopadeśonāmaṣaḍviṃśatyadhikadviśatatamo'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Viṣṇupurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Hāritasmṛti (Laghu- and Vṛddha-Hārīta) — Hārīta, Sanskrit
- Brahmavidyāvijaya — Mahācārya 1509, Sanskrit
- Nṛsiṃhaprasāda — Dalapatirāja 1511, Sanskrit