Pramāṇa · Search · About · API

Patalakhanda 2

Pātālakhaṇḍa 2

Language
Sanskrit

2.p1

tṛtīẏodhyāẏaḥ. 3. caturthodhyāẏaḥ. śeṣa ubāca. itthaṃ sbāgatasantuṣṭaṃ brahmacaryyataponidhim. ubāca matimāna bīraḥ sarbbalokagururmunim .. 1 sbāgataṃ te mahābhāga kumbhabhūte taponidhe. tbaddarśanena sarbbe bai pabitāḥ sakuṭumbakāḥ .. 2 rucimatinte bedeṣu śāstreṣu paribarttate.

2.p2

tattapobighnakartā bai nāstibhūmaṇḍale kbacit. 3 lopāmudrā mahābhāga yā ca te dhaৰmmacāriṇī basyāḥ patibratādharmmāt sarbbaṃ bhabati śobhanam api śaṃsa mahābhāga dhaৰmmamūrtte kṛpānidhe. alolupasya kiṃ kāryyaṃ karabāni munīśbara. 5 tbattapoyogataḥ sarbbaṃ bhabati sbecchā bahu. tathāpi maẏi kṛtsnaiba kṛpāṃ śaṃsa mahāmune. 6 śeṣa ubāca. ityukto lokaguruṇā rāmarājena dhīmatā. ubāca rāmaṃ lokeśaṃ binītatarabhāṣaẏā. 6 agastya ubāca. sbāminstaba sudurddaśaṃ darśanaṃ daibatairapi! kṛtbā samāgataḥ biddhi rājarāja kṛpānidhe. 8 hatastbaẏā rābaṇāhyaścasuro lokakaṇṭakaḥ. diṣṭyādya debāḥ sukhino diṣṭyā rājā bibhīṣaṇaḥ. 9 rāma tbaddarśanānnehādya gataṃ bai hṛdṛtaṃ kila.

2.p3

sampūrṇo me manaḥkoṣo hṛtaṃ sarbbaṃ suhṛdagatam ityuktbāpi babhūbātha tṛṣṇīṃ kumbhasamudbhabaḥ rāmasandarśanāhlāda-bihbalībhūtamānasaḥ. 11 rāmaḥ papraccha taṃ bhūẏo muniṃ jñānabiśāradam. lokātītaṃ bhabambhābi sarbbaṃ jñātāẏamiṅgitam mune kathaẏa me sarbbaṃ pṛcchato hi sabistaram. kohasau maẏā hato yo hi rābaṇo bibudhārddanaḥ kumbhakarṇohapi kastasya kā jñātitaiṣa durātmanaḥ. debo daityaḥ piśāco bā mānabo bā mahāmune sarbbamākhyāhi sarbbajña sarbbaṃ jānāsi bistārat. tathā kuru mahādeśaṃ kṛpāṃ kṛtbā mamopari.15 iti śৰutbā tato bākyaṃ kumbhajanmā taponidhiḥ yatpṛṛṣṭaṃ raghurāje prabaktaṃ tatpracakrame.16 rāma sṛṣṭikaro brahmā pulastyastyasuto hyabhat

2.p4

tataśca biśrabā jajñe bedabida byabiśāradaḥ. 17 tasya patnīdbaẏaṃ jātaṃ pātibratyacaritabrataṃ. ekā mandākinī nāmnī dbitīẏā kaikasī smṛtā .. pūrbbasyāṃ dhanado jajñe lokapālabilāsadhūk . yohasau śiba prasādena laṅkābāsamacīkarat ..19 biddhyāmālī sutāẏāṃ tu putratraẏamabhūnmahat. rābaṇaḥ kumbhakarṇaśca tathā puṇyo bibhīṣaṇaḥ. 20 rākṣasyādbaẏamasyatba t sandhyāsamasambhabat. dbaẏoradhaৰmme nipunā matirānīnmahāmate. 21 ekadā tu bimānena puṣpakeṇa suśobhinā. kāñcanairyyopabhūṣeṇa ki ṅkiṇījālamālinā. 22 āruhya pitarau draṣṭuṃ yathau śobhā samanbitaḥ. sbagaṇaiḥ saṃstato bhūtbā nānāratnabibhūṣaṇaiḥ. 23 āgatya pitroścaraṇe patitbā ciramātmajaḥ. harṣa-bihbalacittātmā ca romāñcitatahuruhaḥ. 24 ubāca mehadya sudinaṃ mahābhāgyakalodaẏam. yanme yugmatpadye dṛṣṭeī mahāpunyapradarśane. 25 ityādibhiḥ stutipadaiḥ sbatyāgāt sbakamandiram. pitarābapi saṃhṛṣṭau putrasnehādbabhūbatuḥ. 26 taṃ dṛṣṭbā rābaṇo dhīmāna jagāda nijamātaram. kohaẏaṃ pumān suro bātha yakṣo bātha narottamaḥ. 27 yohasau mama pituḥ pādau sanniṣebya gataḥ punaḥ. mahābhāgyanidhiḥ sbīẏairgataiḥ sampratibāritaḥ.28 kenendaṃ tapasā labdhaṃ bimānaṃ bāẏubegadhūk. udyānārāmalīlādi-bilāsasthānamuttamam. 29 śeṣa ubāca. iti bākyaṃ samākarṇya jananī roṣabiklabā. ubāca putraṃ bimanāḥ kiñcidbodhikāriṇī. 30

2.p5

re putra śṛṇu madbākyaṃ bahuśikṣāsamanbitam. etasya janmakaৰmmādi bicāryya caturodhikam .. 31 sapatnyā mama kukṣisthaṃ nidhanaṃ samupasthitam. yena sbamātṛbimalaṃ kulamujjbalitaṃ mahat.. 32 tbaṃ tu matkukṣigaḥ kīṭaḥ sbodarasya prapūrakaḥ. yathā kharaḥ sbakaṃ bhāraṃ jānāti na ca tadguṇam.. tathā tbaṃ lakṣyase'jñānī śaẏanāśanabhogabān. supto gataḥ kacid‌bhraṣṭa itoba taba sambhabaḥ ..34 anena tapasā labdhaṃ śibasantoṣakāriṇā. laṅkābāso manobegaṃ bimānaṃ rājyasampadaḥ.. sudhanyā jananī tasya śubhāgyā sumanodaẏā. yasyāḥ putro nijaguṇairlabdhabān mahatāṃ padam..

2.p6

iti krudhā bhāṣitamārttaẏā taẏā mātrā sbamākarṇya durātmasattamaḥ. śeṣaṃ bidhāẏātmagataṃ punarbbaco’ jagāda tāṃ niścaẏatṛptapaḥ prati.. 37 rābaṇa ubāca. jananyākarṇya baco mama garbhasamanbitam. ratnagarbhā tbamebāsi yasyāḥ putৰāstৰẏo baẏam. 38 kohasau kīṭaḥ sa dhanadaḥ kba tapaḥ sbalpakaṃ punaḥ. kā laṅkā kiñca tadrājyaṃ sbalpasebakasaṃyutam ..39 mātaḥ śṛṇu mamotsāhāt pratijñāṃ karuṇānbite na kenāpi kṛtāṃ kartraṃ mahābhāgye hi kaikasi yadyahaṃ bhubanaṃ sarbbaṃ baśe na sthāpaẏāmi bai. tapobhirdurddharaiḥ kṛtbā brahmasantoṣakārakaiḥ.. annodake sadā tyaktbā nidrāṃ krīḍāṃ tathā punaḥ

2.p7

cettadā pitṛlokasya hyātāṃ pāpaṃ bhabenmama. kumbhakarṇohapi kṛtabān bibhīṣaṇasamanbitaḥ. rābaṇohatha saha bhrātretyuktāgādagirikānanam. 43 agastya ubāca. adhograṃ sa tapo daitye. daśabarṣasahasrakam. cakāra bhānumantrā ca pañcamadhyiṃ pade sthitaḥ. 44 kumbhakarṇohapi kṛtabāṃstapaḥ paramaduṣkaram. bibhīṣaṇasta dhaৰmmātmā cacāra paramaṃ tapaḥ. 45 tadā prasanno bhagabān debadebaḥ prajāpatiḥ. debadānabaẏakṣādimukuṭaiḥ parisebitaḥ. 46 dadau rājyaṃ ca sumahadbhubanatraẏabhāsbaram. bapuśca kṛtabān ramyaṃ debadānabasebitam. 47 tadā santāpato bhrātā dhanado dharmmabuddhimāna. bimānaṃ tu tato nītaḥ laṅkā ca nagarī haṭhāt. bhubanaḥ tāpitaḥ sarbbaṃ debāścaiba dibo gatāḥ hatabān brāhmaṇakulaṃ munīnāṃ mūlakbastanaḥ. 49 tadātiduḥkhitā debāḥ sendrā brahmāṇamāẏayuḥ. natiṃ cakrurmmahātmāno daṇḍabatpraṇatiṃ gatāḥ. te tuṣṭubuḥ surāḥ sarbbe bāgbhiriṣṭārbhirādṛtāḥ tataḥ prasanno bhagabān kiṃ kare'mīti cābrabīt. 51. tato nibedaẏāñcakrurbbabhaiḥ bibudhāḥ purā. daśagrībācca santaptāḥ tathā nijaparābhabam. 52 kṣaṇaṃ dhyātbā yathau brahmā kailāsat tridaśaiḥ saha tasya śailasya pārśbe tu baicitryeṇa samākulaḥ. sthitāḥ santuṣṭuburdebāḥ śambhuṃ śatrupurogamāḥ. namo bhabāẏa śarbbāẏa nīlagrībāẏa te namaḥ. namaḥ sthūlāẏa sūkṣmāẏa bahurūpāẏa te namaḥ. 54

2.p8

iti saৰbbamukhenoktāṃ bāṇīmākarṇa śaṅkaraḥ. probāca nandinaṃ debānānaẏeti mamāntikam. etasminnantare debā āhutā nandinā dhrubam. prabiṣṭāstaḥpure deba dadṛśurdhbismitekṣaṇāḥ. 56 brahmāgatya dadarśātha śaṅkaraṃ lokaśaṅkaram. gaṇakoṭisataiścaiba sebitaṃ modaśālibhiḥ. 57 mattairbikṛtapaiḥ kuṭilembarairrikaṭaistathā. praṇipatyāgrataḥ sthitbā saha debaiḥ pitāmaha. 58 ubāca debadebeśaṃ paśyābahbāṃ dibaukasām. kṛpāṃ kuru mahādeba śaraṇāgatabatsala. 59 duṣṭadaityabadhārthaṃ ca samūdyogaṃ bidhehyataḥ. so'pi tadbacanaṃ śৰutbā dainyaśokasamanbitam. 60 tridiśaiḥ sahitaḥ sarbbairājagāma hareḥ padam. tuṣṭa burmunaẏaḥ sarbbe sasuroragakinnarāḥ. 61 jaẏa mādhaba debeśa jaẏa bhaktajanārttahan. kṛpāṃ kuru mahādeba bilokaẏa sbasebakān. 62 ityuccairjagaduḥ sarbbe debāḥ śarbbapurogamāḥ. 63 ityuktamākarṇa surādhinātho, dṛṣṭbāṃ surātti paricintya biṣṇuḥ. jagāda debān jaladoccaẏā giৱā duḥkhaṃ tu teṣāṃ praśamaṃ naẏanniba. 64 bho brahmaśarbbendrapurogamāmarāḥ śṛṇudhba bācaṃ bhabatāṃ hite ratām. jñāne daśagrībabhaẏaṃ kṛtaṃ bastamnāśaẏāmādyā kṛtābatāraḥ. 65 purī ayodhyā raScrollingbibaṃśajātainṛpairmahādānamakhādisaṃkৰiẏaiḥ. pৰpālitā bhṛtalamaolālaẏā birājate rājatabhūmibhāgaiḥ. 66 tasyāṃ daśaratho rājānibapatyāḥ śriẏānbitaḥ. pālaẏatyadhunā rājyaṃ dikcakৰṃ jaẏabān bibhuḥ. 67

2.p9

sa tu bandhyādhyuṣyaśṛṅgāt prārthitāṃ putrakāmyaẏā. putreṣṭyāḥ bidhinā yajñaṃ mahābalasamanbitaḥ. 68 tato'haṃ prārthitaḥ pūrbbaṃ tapasā tena toḥ surāḥ. patnīṣu bhūtbā tisraṣu caturbbāpa bhabatkṛte. 69 rāmalakṣmaṇaśatrughna-bharatākhyāsamanbitaḥ. kaৰttāsmi rābaṇoddhāraṃ samūlabalabāhanam. 70 bhabanto'pi sbakairaṃśairabartīৰyya carasthaha. ṛkṣabānararūpeṇa sarbatra pṛthibītale. 71 ityuktbā biraramāśu nabhasīritabāṅmune. debāḥ śrutbā mahadbākyaṃ sardhbe bai hṛṣṭamānasāḥ. 72 pracakrurgaditaṃ yadbāgdebadebena dhīmatā. taiḥ sbairaṃśaimahī pūrṇā ṛkṣabānararūpibhiḥ. 73 yo'sau biṣṇurmahādebo debānāṃ duḥkhanāśanaḥ. sa tbameba mahārāja bhagabān kṛtabigrahaḥ. 74 bharatohaẏaṃ lakṣmaṇaśca śatrughnaśca mahāmate. tābakāṃśo daśagrībo nihataśca surārttid‌. 75 pūrbbabairāṇubandhena jānakīṃ hṛtabān punaḥ. sa tbaẏā nihato daitye. brahmarākṣasajātimān. brāhmaṇānāṃ sukhaṃ tadbannaẏīnāṃ tāpasaṃ balam. śibāni sarbbatīrthāni sarbbe yajñāḥ susaṃhitāḥ. pulastyaputro daityendraḥ sarbbalokaikakaṇṭakaḥ. pātitaḥ pṛthibī sarbbā sukhamāpa maheśbara. 78 tbaẏi rāji jagat sarbbaṃ sadebāsuramānuṣam. sukhaṃ prapede biśbātman jagadyone narottama. etatte sarbbamākhyātaṃ yatpṛṣṭho'haṃ tbaẏānagha. utpattiśca bipattiśca maẏā matyānusārataḥ. 80

2.p10

ikhaṃ niśamya ditijendrakulāntakāribārtāṃ mahāpuruṣa īśbara īśitā ca. saṃruddhabāṣpagaladaśrumukhārabindo -bhūmau papāta sadasi prathitaprabhābaḥ. 81 śeṣa ubāca. bātsyāẏana muniśreṣṭha kathā pāpapraṇāśinī. brahmādyairdebabandhya sarbbadharmmaikarakṣituḥ. 82 rājānaṃ mūrcchitaṃ dṛṣṭbā kumbhajanma৷ taponidhiḥ. śanaiḥśanaiḥ kareṇātha pasparśātha jagāda ca. 83 bho rāmāśbasihi kṣipraṃ kimarthamatra sīdasi. bhabān daibatyakulocchettā mahābiṣṇuḥ sanātanaḥ. 84 bhūtaṃ bhabyaṃ bhabaccaiba jagat sthāṇu cariṣṇu ca. tbadṛte nāsti prakṛti kimarthamaha mūrchitaḥ. 85 śৰutbā bākyaṃ mahārājaḥ kumbhajanmasamīritam. uttasthau bigalannetrabāṣpapūritasanmukhaḥ. 86 ubāca dīnadīnañca bispaṣṭākṣarabistām. trapābanamৰnanmūrddhā brahmadrohaparāṅmukhaḥ. 87 śrīrāma ubāca. aho me paśyatājñānaṃ bimucasya durātmanaḥ. yad‌brāhmaṇakule krata hatabān kāmalolupaḥ . 88 mahilārkhe tbahaṃ bipra bedaśāstrabibekabān. hatabān bāndhabakulaṃ buddhihīnohatidurmmatiḥ. 89 aikṣākuṇāṃ kule jāto brāhmaṇo na druktibhāk īdṛśaṃ kurbbatā karmma matyaitat kulaśaskatam. 90 ye brāhmaṇānta pūjārhā dānasammānabhojanaiḥ. te maẏā nihata. biprāḥ śarasaṅkhātyasaṃhitaiḥ. 92 kāñca lokān gamiṣyāmi kumbhīpākohapi duḥsahaḥ. nedṛśaṃ tīrthamapyasti yanmāṃ pābaẏituṃ kṣamam. 92 na yajño na tapo dānaṃ na debapratimādikam.

2.p11

yatra bai brāhmaṇadrohammuima pābanatārakam . 13 yaiḥ kopitaṃ brahmakulaṃ narairniraẏagāmibhiḥ . te narā bahuśo duḥkhaṃ bhokṣyanti niraẏaṃ gatāḥ bedā mūlañca dharmmāṇāṃ barṇāśramabibekinām . tanmūlaṃ brāhmaṇakulaṃ sarbbabedaikaśākhinaḥ . 15 mūlacchetturmmohabhaktyāt ko loko nu bhabiṣyati . kiṃ maẏā karaṇīẏaṃ bai yena me hi śibaṃ bhabet śeṣa ubāca. bilapantaṃ bhūśaṃ rāmaṃ rājendraṃ raghupuṅgabam . māẏāmanuṣyabapusaḥ kumbhajanmā'brabīdbacaḥ . 17 agastya ubāca. mā biṣādaṃ mahābīra kuru rājan mahāmate . na te brāhmaṇahatyā syādduṣṭānāṃ nāśamicchataḥ . tbaṃ pumāna puruṣaḥ sākṣādīśbaraḥ prakṛteḥ paraḥ karttā harttābitā sākṣānnirguṇaḥ sbecchaẏā guṇī . 19 surāpo brahmahatyāñca sbarṇasteẏī mahāhbakṛt . sarbbe tbannāmabādena pūtāḥ śīghraṃ bhabanti hi . iẏaṃ debī janakajā mahābidyā mahāmate. yasyāḥ smaraṇamātreṇa muktā yāsyanti sad‌gatima. rābaṇehapi na bā daityo baikuṇṭhe taba sebakaḥ . ṛṣīṇāṃ śāpatoha bāpuḥ daityatbaṃ danujāntaka tasmādanugrahakarttā tbaṃ na tu hantā dbijanmanaḥ . ebaṃ sañcintya mā bhūẏo nijaṃ śocitumarhasi.. iti śrutbā tato bākyaṃ rāmaḥ parapurañjaẏaḥ . ubāca paramaṃ bākyaṃ gadagadasbarabhāṣitam ..20.. rāma ubāca. pātakaṃ dbibidhaṃ proktaṃ jñātājñātabibhodataḥ jñātaṃ yadbuddhipūrbbaṃ hi hyajñātaṃ tadbibarjjitama. buddhipūrbbaṃ kṛtaṃ karmma bhogenaiba binaśyati .

2.p12

gacchaṃśca tena saṃhṛṣṭo rāmacandreṇasaṃyutaḥ. dadarśāśbān bicitrāṃśca manobegām mahābalān . abaliṃ śuśৰubhesārdhbaṃ candrakiraṇaśubhra baktāḥ kimaśba rājādīnāmekataḥ kṣāntipiśuāḥ. kimidamamṛtarāśirddhyātturūpena siddhormuniriti manasohantarbismaẏaṃ prāpa paśyan ..33 ekataḥ śbetabarṇānāṃ bājināṃ paṅaktikabratā. ekataḥ śyāmabarṇānāṃ kasturīkāntisaprabhāḥ ..34 ekataḥ kanakābhāste anyato nīlabarṇinaḥ. ekataḥ śabalairdbyaiārbicitrairbājibhirbṛtāḥ. ebaṃ paśyammuniḥ sarbbān kautukābiṣṭamānasaḥ. yathābastara tān draṣṭuṃ yajñayogyān haẏān muniḥ dadarśa tatra śataśo bandhyān‌stādarśanakān . dṛṣṭbā bismaẏamāpade bismaẏārthasthitāstakaḥ. 137 ekataḥ śyāmabarṇāṃśca sandhyājyotasnaprabhān. pītapucchān mukhe raktān śubhralakṣaṇalakṣitām. nirīkṣya parito'śbāṃśca bimalanīradaprabhimnadatba prabhañjanamanojabān bimalakīrtidhārāpৰbhān. paẏonidhiribonmathyo muniৰubāca sītāpatim bicitrahaẏadadarśanāhṛṣitanetrabaktaprabhāḥ. 380

2.p13

agastya ubāca. haẏamedhakṛtorgheyāhyān bāhāṃste bahuśohaśbin paśyato netraẏormodā tṛptināẏati rāghabaḥ rāmacandra mahābhāga surānuranamaskṛta. yajñaṃ kuru mahārāja haẏamedhaṃ subistaraṃ. 392 suraparkiāiba sarbbān yajñasambhārāna kāraẏa. sbapana iba saparkārābhitohahaṃ biceṣṭatām. hatbāripukṣānmukhyaṃ sāmparāẏaṃ bijitya kṣititalasukhabhogaṃ kubbidaṃ pṛthbījābheka. ito'dha bāñcānādena pariruṣā sasainyaḥ sandhāna bai yajñasambhārānājahāra mahāsakhāḥ. mudadito mahārājaḥ saṃsūtīramādaro suballālahaibhūrmiṃ bicakṣai mahīpatiḥ 41

2.p14

bilikhya bhūmiṃ bahuśaścatuৰyyojanasammitām. maṇḍapān racaẏāmāsa yajñārthaṃ sa narottamaḥ .. 146 kuṇḍañca bidhibat kṛtbā yonimekhalaẏānbitam. aneka ratnakhacitaṃ sarbbaśobhāsamanbitam .. 147 munīśbaro mahābhāgo baśiṣṭhaḥ sumahātapāḥ. sarbbaṃ tat kāraẏāmāsa bedaśāstrārthabanniśritam .. preṣitāstena muninā śiṣyā munibarāśramān. kathaẏāmāsurudyuktaṃ hyaśbamedhe raghūttamam .. 149 ākāritāstadā sarbba ṛṣaẏastapatāṃ barāḥ. ājammuḥ parameśasya darśane tbabhilāṣakāḥ .. 150 nāradohasitanāmā ca parbbataḥ kapilo muniḥ. jātukarṇāṅgiro byāsa ārṣṭi ṣeṇohatrigautamau hārīto yājñabalkyaśca saṃbarttaḥ śukasaṃjñakaḥ. ityebamādaẏo rāma hyamedhabaraṃ yayuḥ .. 152

2.p15

tān sarbbān pūjaẏāmāsa raghurājño mahāmṛdā. pratyukhānādibādyabhyamarghyābistarakāsanaiḥ ..153 gāḥ hiraṇyaṃ dadau tebhyaḥ prāẏaśo dṛṣṭabikramaḥ madbhāgyaṃ tbadya mehasti yadayūṣaṃ darśanaṃ gatāḥ .. śeṣa ubāca. ebaṃ samākule brahman ṛṣibaৰyya samāgame. dharmmabārttā bahubidho barṇāśramasusammatā .. 155 bātsyāẏana ubāca. kā dharmmabārttā tatrāsīt kiṃ bā kathitamadbhutam. sādhabaḥ sarbbalokānāṃ kāruṇyāt kimutābruban. śeṣa ubāca. tān sametān munīn dṛṣṭbā rāmo dāśarathinṛpaḥ papraccha sarbbadharmmāṃśa sarbbabarṇāśramocitān .. 157 te tu pṛṣṭā hi rāmeṇa dharmmān praucuৰyyathāguṇān. tānprabakṣyāmi te sarbbān yabathābat śṛṇuṣa tān

2.p16

ṛṣaẏa ucuḥ. brāhmaṇena sadā kāৰyyaṃ yajanādhyāpanādikam. bedān paṭhitbā birajeẏo bā gārhasthyamābiśet brāhmaṇena sadā tyājyaṃ nīcasebānujībanam. āpadgatohapi jībeta na śbabṛttya. kadācana. ṛtukālatigamanaṃ dharmmohaẏaṃ gṛhiṇaḥ paraḥ. strīṇāṃ baramanusmṛtyapatyakāmo'thabā bhabet. dibābhigamanaṃ puṃsāmanāẏuṣyakaraṃ matam. śrāddhāhaḥ sarbbaparbbāṇi yatastyājyāni dhīmatā. 162 tatra gacchan striẏaṃ mohāddharmmātpracyabate parāt ṛtukālābhigāmī yaḥ sbadāranirataśca yaḥ.163 sa sadā brahmacārīha bijñeẏaḥ sad‌gṛhāśramī. ṛtuḥ ṣor̤aśayāminyastasrastāsu garhitāḥ.164 putradāstāstu yā yugma. ayugmāḥ kanyākāpradāḥ. tyaktbā candramasaṃ duṣṭaṃ maghāṃ mūlaṃ bihāẏa ca.165 śuciḥ sannibiśet patyai punnāmakṣe biśeṣataḥ śuciṃ putraṃ prasthaẏeta puruṣārthaprasādhanam. 166 ārṣe bibāhe godbaẏaṃ yaduktaṃ tatpraśasyate. śulkamapi kanyāẏāḥ kanyābikretṛpāpakṛt. 167 bāṇijyaṃ nṛpateḥ sebā bedānadhyaẏanaṃ tathā. kubibāhaḥ kriẏālopaḥ kulapātanahetabaḥ.168 annodakapaẏomūla-phalairbbāpi gṛhāśramī. godānerna tu yatpuṇyaṃ pātrāẏa bidhipūrbbakan. anarcitohatithirgehādbyaśo yasya gacchati. ājanmasañcitāt puṇyāh kṣaṇātsa hi bahirbhabet pitṛdebamanuṣyebhyo datbāśnīẏāddamṛtaṃ gṛhī. sbārthaṃ paramadhaḥ bhuṅakte kebalaṃ sbodarambhariḥ. ṣaṣṭhyaṣṭamyostriṃśai pāpā taile māṃse sataibacchi catuৰddaśyāṃ tathāmāẏāṃ tyajeta kṣuramaṅganām.172 rajasbalāṃ na sebeta nāśrīẏāt saha bhāৰyyaẏā.

2.p17

ekabāsā na bhuñjīta na bhuñjītotkaṭāsane. nāśnatīṃ strīṃ samīkṣeta tejaḥkāmo narokamaḥ mukhenopadhamennāgniṃ nagnāṃ nekṣeta yoṣitam. nācakṣīta dhaẏantīṃ gāṃ nendracāpaṃ pradarśaẏet. na dibodādhasārañca bhuñjaẏeddadhi no niśi .. 174 nāgliṃ pratāpaẏeddbau na bastramaśuci nikṣipet prāṇihiṃsāṃ na kubbīta na ślīẏāt sandhyaẏodbaẏoḥ strīdharmmiṇīṃ nābhibādernādadyātṛpti rātriṣu. tauryyatrikabiṣaẏe na syāt kāṃsye pādau na dhābaẏet. na dhāraẏeddantabhagnaṃ bāsaścopānahābapi. na bhinnabhājanehaśnīẏānnāhardrapādānnabadrimet .. 178 saṃbiśedanārdracaraṇo no cchiṣṭaḥ kacidābrajet. śaẏāno bā na cāśnīẏānnocchiṣṭaḥ saṃspṛśecchiẏaḥ na manuṣyāstatiṃ kuryyānnātmānamabamānaẏet. abhyudyantaṃ na praṇamet paramarmmāṇi no badet. ebaṃ gārhasthyamāśritya bānaprasthāśramaṃ brajet. sastrīko bigatastrīko birajeta tataḥ param. ityebamādaẏo dhaৰmmā gaditā ṛṣibhistadā. śrutā bāmena mahatā saৰbbalokahitaiṣinā .. 182 śeṣa ubāca. itthaṃ saṃśuṛṇbato rājñāna basantaḥ samupasthitaḥ. yatra yajñakriẏādīnāṃ prābantaḥ sumahāmmadām .. 183 dṛṣṭbā taṃ samayaṃ dhīmān basiṣṭhaḥ kaśyapodbhabaḥ. rāmaṃ lokamahābājaṃ pratyubāca yathocitam. baśiṣṭa ubāca. rāmacandra mahābāho samaẏaḥ paryyupustaba. haẏo yatra pramucota yajñārthaḥ paripūjitaḥ .. 185 sāmagrī kriẏatāṃ tatra āhūẏastāṃ dbijottamāḥ. pnaroti pūjyāḥ bhagabāna brāhmaṇānāṃ yathocitama

2.p18

dīnāndhakṛpaṇānāṃ ca dānaṃ sbāntasamudgatam. dadātu bidhabatteṣāṃ pratipūjyādhibāsaneḥ..187 bhabāna kanakasampattā dīkṣitohatra brataṃ cara. bhūmiśālī brahmacārī bahutogabibarjjitaḥ ..188 mṛgaśṛṅgadharaḥ kaṭyāṃ mekhalājinadaṇḍabhūt. karotu sarbbasambhāraḥ sarbbadrabyasamanbitaḥ! 189 iti śrutbā mahadbākyaṃ basiṣṭhasya yathārthakam. ubāca lakṣmaṇaṃ śrīmānnānārthaparibṛṃhitam .. 190 śrīrāma ubāca. śṛṇu lakṣmaṇa madbākyaṃ śrutbā tat kuru satbaram. haẏamānaẏa yatnena bājimedhakriẏocitam ..191. śeṣa ubāca. śrutbā bākyaṃ raghupateḥ śatrujiccalmaṇastadā. senāpatyumubācedaṃ baco bibidhabarnanam .. 192 lakṣmaṇa ubāca. bīrākaṇaẏa me bacaḥ sumadhuraṃ śrutbā tbarāntaḥ punaḥ kuৰbbantu kṣitipālamaulimukuṭapreddhāṃhi rāmājñaẏā senāṃ kālabalapৰghātanabalaprodyatsamarthāskinīṃ sajjāṃ sadrathahastipattihariṇīmārādbidhehyarhataḥ.. sajjīkbatā-bāẏujabāstaraṅgāsturaṅgamālā lalitāṅghi pātāḥ. sadaśācāṭairūiśastradhāribhiḥ saṃrohitā bairibalaprahāribhiḥ. 194 saṃlakṣyantāṃ hantinaḥ paৰbbatābhā ādhoranaiḥ prāsakuntāgৰhastaiḥ. śūraiḥ śratsahbardānopahārāḥ kṣībānte sarbbaśastrāstrapūrṇaḥ ..195 bitatabalasamṛddhirbbhrājamānā rathā me pabanajabanabegairrājibhiryuktadehāḥ. bibudharipuৰināśasmārakaira‍yāẏudhaistairbhṛtabalabibhāgā nāẏatāṃ sūtabṛndaiḥ..19 pattaẏaḥ śataśo mahāẏastrāstraśastrapūrṇāḥ. haẏamedhāhabāhasya rakṣaṇe bitatodyamāḥ ..197

2.p19

ityākarṇya bacastasya lakṣmaṇasya mahātmanaḥ. senānīḥ kālajinnāmā kāraẏāmāsa sajjitam .. daśadhrubakamām̐guto laghusuromaśobhānbito bibiktagalaśuktikodhṛtakaṇṭhakośe maṇiḥ. mukhe biśadakāntidhūk śitiśubhৰkarṇadbaẏorbyarājata tadā haẏo dhṛtanarāgryātmaśchaṭaḥ ..199 kabalāśobhitamukha, sphuradratnabiśodbitaḥ. muktāphalāṃgu mālābhiḥ śobhito niyayau hayaḥ. śbetātapatraruciraḥ sitacāmaraśobhitaḥ. bahuśobhāparītāheṅgā niyayau harirrāṭ tataḥ .. agrato madhyataścaike pṛṣṭhataḥ sainikāstathā. debā hariṃ yathā pūbbaṃ sebante sebanocitam atha sainyaṃ samāhūẏa sarbbamājñāpaẏattadā. hastyaśbarathapattīnāṃ bṛndaiḥ subahusaṃkulam ..200.. tatastataḥ saṃmatānāṃ sainyānāṃ śuśrubhe dhbaniḥ tato dundubhinādohabhūttasmin purabare tadā. 204. tannidena śūrāṇāṃ priyeṇa mahatā tadā. kampante giraẏassarbbāḥ prāsāda bicalānta ca..205 hreṣārabo mahānāsīdbājināṃ muhutāṃ nṛpa. rathāṅga ratasabhūnuṣṭā dharā saṅkulatība sā.. 206.. cālatairgajayūtheśca pṛthibī rundhā samantataḥ. rajastha pracalastatra janāndhatbānamādadhāt. 207.. nijbagāma mahāśainyaṃ chatraiḥ saṃchā dya bhāskaram. senānyā kālajinnāmnā preritaṃ janasaṅkulam.. garjjantastatra bīrāgryāḥ kurdhbanto raṇasambhramam. raghunāthasya yāgāẏa sajjānte prayayurmudā .. 209. mṛgamadamaẏamaṅge candanarāgaṃ dadhānāḥ kusumabimalamālāśotinaścottamāṅgāḥ. mukuṭakaṭakabhūṣābhūṣitīṅgāḥ samastā yayurabanapateste hyājñaẏā cāpi sarbbe ..210

2.p20

ityebaṃ te mahārājaṃ yayuḥ senācarāstbaraḥ. dhanurddharāḥ pāśadharāḥ khaṅgadharāḥ sphuṭādamāḥ ..111. ebaṃ śanaiḥ śanaiḥ prāpto maṇḍapaṃ yāgacihṇitam haẏaḥ khurakṣatatalāṃ bhūmiṃ kuৰbban bhṛḥ plaban ..212. rāmo dṛṣṭbā hariṃ prāptaṃ bahusantuṣṭamānasaḥ. basiṣṭhaṃ preraẏāmāsa kriẏākaৰttabyatāṃ prati ..213 basiṣṭho rāmamāhūẏa sbarṇapatnīsamanbitam. praẏogaṃ kāraẏāmāsa brahmahatyāāpanodanam ..214 brahmacaryya bratadharo mṛgaśṛṅgaparigrahaḥ. tatkarmma kāraẏāmāsa rāmaḥ parapurañjaẏaḥ .. 215 .. prārebhe yāgakarmmāṃ kuṇḍe maṇḍapasannibham. tatrācāryyo bhabaddhīmān bedaśāstrabicārabit .. basiṣṭho raghunāthasya kulapadmarukāruṇiḥ. brahmatbatrācaradbājñaḥ kaśyapohagastyapautikau.. bālmīkirmunirapyabhūnmunīḥ kaṅkaśca dbārapaḥ. aṣṭau dbārāṇi tatrāsan satoraṇaśubhāni bai .. 218 .. dbāri dbāri dbija bipৰ bৰāhmaṇapৰbinnāmbidhe. pūrbbadbāre muniśreṣṭhau debalāsitasaṃjñitau .. dakṣiṇadbāri bhūmānau baśyaśāstrī taponidhī. paścimadbāri smṛtau jātukarṇo'thajāṅgaliḥ. uttaradbāri munī bhau dbitaubaitṛkatāpasau ..220 ebaṃ dbārabidhiṃ kṛhā basiṣṭhaḥ kumbhasambhabaḥ. hyāārhasya saṃpūjāṃ karttumārebhe dbija ..221. subāśinyastraẏastatra bāsohalaṅkāraśobhitāḥ. haridrākṣatagandhādyaiḥ pūjaẏānurccitam ..222 nīrājanaṃ tataḥ kṛtbā nṛpayihyāśurukṣataiḥ. bandāpanaṃ janā beśyāścakrustā bār̤abātmajā ..223

2.p21

ebaṃ saṃpūjya bimale bhāle candanacarccite. kuṅkumādikagandhāḍhye sbarṇarekhā samambite .. 214 babandha bhāsuraṃ patraṃ tasyaghoṭakanirmmitam. tatrālikhaddaśarathoḥ puṃścibalaimurddhijam ..225.. sūryyabaṃśaprabho balī bahu sainyaguṇairbbataḥ. yaṃ debāḥ sāsurāḥ sarbbe namanti maṇimaulibhiḥ tasyātmajo bīrabalaḥ pauṇḍrarī raghūdbahaḥ. rāmacandro mahābhāgaḥ sarbbakṣatraśiromaṇiḥ .. 227.. tanmātā kauśalyānnā parīkṣaṇasamudbhabaḥ. tasyāḥ kukṣibhabaṃ ratnaṃ rāmaḥ śakrajaẏīśbaraḥ .. 228 karoti hyamedhaṃ bai brāhmanena suśikṣitaḥ. rābaṇārjitabittena caturbbāpapahastaẏe .. 229 .. mocitastena bāhohyaṃ śbetāṅgījino baraḥ mahābalaparībāraḥ saṃrakṣātaḥ surakṣiṇaḥ .. 230 kandukasyodbhabaistulaistābastai śastrairanalbaṇaiḥ. hastyaśbarathapādātaiḥsaibyasenāsamābṛtaiḥ .. 231 yasya rājña iti śauryyābhimānotpannohapyahaṃ

2.p22

śūrā bahu dhanbbiṇāṃbaiśreṣṭhī baẏamityyotkaṭāḥ.. 232 sau gṛhṇātbaśbaṃ śauryyo bahubālabibhūṣitam. manobegena yāsyantaṃ sarbbagāsbābhibhāsbaram..23 tato mocaẏāmāsa bhrātā śatrughno līlaẏā haẏāt. śarāsanabariṇaika-batsaṃdasyustadparaḥ.. 234 ityebamādi colethā manunānīlaẏaḥ śrīrāmacandrasya bālyasaṃpralāpam. śobhāẏa mānabānāṃ sāntabanbīrṣābegaṃ pālāẏarolīmatpabaṇāt sumoca .. 235 śatrughnamādideśādha rāmaḥ śatrubhṛtāra baraḥ. yāhi bāhasya rakṣārthaṃ gṛhnitaḥ daicchaẏā gateḥ.. śatrughna gaccha bāhasya mārgaṃ bhadraṃ bhabet taba. bhabetāṃ śatrunagarehau ripukathana te bhujau.. ye yodhāraḥ prītabalagatānte tbaẏā bāranīẏā bahuṃ drūkṣa sbaruguṇaganeḥ saṃyuge samyagohyaiām

2.p23

suptān bhraṣṭān bigatabasanāñ bhītabhītāñ praṇammān .. mā hastāṃstān sukṛtibhiryena śasyanti karmma birathāna rathasaṃsthastbaṃ ye badanti baẏaṃ taba. te tbaẏā na nihantabyāḥ śatrutba sukṛtairiṇām .. 239 yo hastyādimadaṃ mattaṃ suptaṃ bhagna bhaẏāturam. tābakohahaṃ brubāṇañca sa brajetyadhamāṃ gatim .. parasbe cittabṛtti ddha mā kṛthāḥ paradārake. nīce ratiṃ mā bidadhyāḥ sambāsantadanuṣṭhitaṃ .. pūrbbaṃ prahāraṃ bṛddhānāṃ mā kurbbīthā yathārucā. pūjyapūjābyatikramaṃ mā bidhehi daẏānbitaḥ .. gāṃ bipraṃ taṃ namaskṛtya baiṣṇabaṃ dharmmasaṃyutam. abhibādya yato gacchettatra siddhimabāpuẏān .. biṣṇuḥ sarbbeśbaraḥ sākṣī sarbbabyāpakadehabhṛt. ye tadīẏā mahābāho tadrūpā bicaranti hi .. 244 ye smaranti mahābiṣṇuṃ sarbbabhūteṣbida sthitam. te mantabyā mahābiṣṇu-samarūpā raghūttama .. 245 yasya sbīyo na pārakye yasya mitrasamo ripuḥ. te baiṣṇabāḥ kṣaṇādeba pāpinaṃ pābaẏanti hi .. yeṣāṃ priẏaṃ bhāgabataṃ teṣāṃ bai brāhmaṇāḥ priẏāḥ baikuṇṭhāt preritāstehatra lokapābanahetabe yeṣāṃ mukhe harenāma hṛdi biṣṇuḥ sanātanaḥ. udare biṣṇuṃ bedyāḥ sa śbapākohapi baiṣṇabaḥ yeṣāṃ bedāḥ priẏatamā na ca saṃsārajaṃ sukham. sbadharmmaniratā yehatra tānnamaskurbbihābratān .. 249 śibe biṣṇau na bā bhedo na ca brahmamaheśbaẏoḥ

2.p24

teṣāṃ pādarajaḥ pūtaṃ bahāmyaghabināśanam ..250 gaurī gaṅgā mahālakṣmīrṣasya nāsti pṛthak‌taẏā. te mantabyanarāḥ sarbbe sbargalokādihāmarāḥ .. śaraṇāgatarakṣī ca mahādānaparāẏaṇaḥ. yathāśakti hareḥ prītyai sa jñeẏo baiṣṇabottamaḥ. yasya nāma mahāpāpa-rāśiṃ dahati satbaram. tadīẏacaraṇadbandbe bhaktirṣasya sa baiṣṇabaḥ .. 253 indriẏāṇi baśe yeṣāṃ mano'pi haricintakam. tān namaskṛtya pūẏāt sa ājanmamaraṇāntakam .. parastriẏaṃ tbaṃ karabālabattyajana bhaberbbaśobhūṣaṇabhūtabhūmiḥ. ebaṃ mamādeśa mbācaraṃśca labheḥ paraṃ dhāma suyogamaudyam .. 255 iti śrīpadme pātālakhaṇḍe caturtho'dhyāẏaḥ.

2.p25

pañcamo'dhyāẏaḥ. śeṣa ubāca. ebamājñāpya bhagabān rāmaścāmitrakarṣaṇaḥ. bībānālokaẏana bhūẏo jagāda śubhaẏā girā ..1 śatrughnasya mama bhrāturbbājirakṣākarasya bai. ko gantā pṛṣṭhato rakṣastāddeśaprapālakaḥ ..2 yaḥ sarbbabīrān pratimudhyamāgatān binirjjaẏenmaৰmmabhidasrasaṅghaiḥ. gṛhnātbasau me karabīṭakaṃ tadbhūmau yaśaḥ saṃprathaẏana subistaram .. 3 ityuktabati rāme tu puṣkalo bharatāẏajaḥ. jagৰāha bīṭakaṃ tasmād‌rājakarāmbujāt .. 4 sbāmin gacchāmi śatrughna-pṛṣṭharakṣāṃ karomyaham. sannaddhaḥ saśaraḥ śastra-cāpabāṇadharaḥ prabho .. 5 sarbbamadya kṣititalaṃ tbatpratāpe bijheṣyate ete nimittabhūtā bai rāmacandra mahāmate .. 6

2.p26

bhabatkṛpātaḥ sakalaṃ sasurāsuramānuṣam. upasthitaṃ prayuddhārthaṃ nibāraṇakṣamo hyaham .. 7 sarbbaṃ sbāmī jjāsi mamma bikramadarśanāt. eṣa gantāsmi śatrughna-pṛṣṭharakṣā prakārakaḥ.. 8 ebaṃ brubāṇaṃ bharatānujaṃ sa prapūjya sādhbityathabādamuccaiḥ. śaśaṃsa sarbbāna kapi-bīramukhyān prabhaṇḍanodūtamathāha rakṣiṇam tathaḥ.. 9 bho hanūmanmahābīra śṛṇu madbākyamādarāt. tbatprasādādmaẏā prāptamidaṃ rājyamakaṇṭakam ..19 sītāẏā mama saṃyogo yohabhabajjaladhitaraiḥ. tāritastadbalaṃ bedmi sarbbaṃ taba kapīśbara .. 11 tbaṃ gaccha mama sainyasya pālakastanniyojanā. śatrughnaḥ sodaro mahyaṃ pālanīẏastbaṃ yathā .. 12 yatra yatra matibhraṃśaḥ śatrughnasya prajāẏate. tatra tatra prabodhaẏo bhrātā mama mahāmate. 13 iti śrutbā madbākyaṃ rāmacandrasya dhīmataḥ. śirasā tatsamādāẏa praṇāmamakarot tadā ..14 aśbādidaśamaghāẏājño jāmbabantaṃ kapīśbaram. raghunāthasya sebāẏai kapīśbabamajaḥ prabhuḥ. 15 aṅgado gabaẏo maindastathā da samukhaḥ kapiḥ. sugrībaḥ plabagādhīśaḥ śata balikṣitau kapī ..16 nīlo nalo manobegogatimatā bānarāṅgajaḥ ityebamādaẏo yūtha sājjībhūtā bhabantu bhoḥ ..17 sade rathaiḥ subistaiśca taptahaṭi kabhūṣaṇaiḥ. kācena śirastrāṇairbhūṣitā yānta satbarāḥ .. 18 śeṣa ubāca. sumantramāhūẏa sumantriṇaṃ tadā jagāda rāmo balabīৰyyaśobhitaḥ. amātyamaule bada ke'tra yojyā narā haẏaṃ pālaẏituṃ samarthāḥ ..19 tadukramabamākarṇya jagāda parabīrahā. haẏasya rakṣaṇe yogyān balinohatra narādhipān

2.p27

raghunātha śṛṇuṣbetāṃstara bīrāna susaṃhitāna. dhanurddharāna mahābidyāna sarbbaśastrāstrakobidāna 19 pratāpagrāṃ nīlaratnaṃ tathā lakṣmīnidhiṃ nṛpam. riputāpaṃ caugrahyaṃ tathā śatrujit nṛpama ..22 rājana yohasau nīlaratno mahābīro rathāgraṇīḥ sa eka śatru rakṣeta lakṣaṃ yudhyeta nirbharaḥ.. akṣauhiṇībhirddaśa bhiretya bādyasta rakṣaṇe. darśaśaktaiḥ saśiṅkairghairbbāta śuruda···4 pratāpagryāyya···ddhi .. rgārbhana··5. sabyāsabyabāṇānāmokṣā sad prabinabhamaḥ ..25 etohakṣauhaṇībiṃśatyā yātu yajñendrāhabe. sannaddho ripunāśāẏa yuktaḥ kodaṇḍadaṇḍabhūt ..27 tathā lakṣmīnidhistbeya yātu rājanyasattama. yastapobhiḥ śatadhṛtiṃ prasādyāstrāṇi cātapās .. brahmāstraṃ pāśupatāstraṃ gārur̤aṃ nāgasaṃjñitam. māghabaṃ nākulaṃ tau raikṣabaṃ meghasambhabama ..28 bajraṃ pāৰbbatasaṃjñaṃ ca tathā bāẏabyasajñitam. ityādikānāmastৰāṇāṃ saṃpraẏogabisargabit ..29 sa era nijasainyānāmakṣauhinyā taẏā yutaḥ. yātu śūrāgryamukuṭaḥ sarbbāribiprabhañjanaḥ ..30 riputāpohayamebādya gacchatbaśbasya bahumthāma. sardhbaśastrāstrakuśalo biṣṇoraṃśakalānbitaḥ ..31 gacchatuāṃ senaẏa bṛttā caturaṅgasametaẏā. śatrughnasyājñaẏā śare śatrudānababalotkaṭaḥ. ugrāśbohapi mahābīৰyyorathā śastrebideṣa ca. sattbai yātu sumanāstasya bākyasya pālakāḥ ..33 itthaṃ bhāṣitamākarṇa mantriṇaḥ prajaharṣa ca. ājñāpaẏāmāsa tān sumantraprathitāna bhaṭān. tehanuktbā raghunāthasya pৰāpya modaṃ prapedire

2.p28

cirakālaṃ samprāẏaṃ bāñchanto yuddhaduৰmadāḥ. 35 sannaddhāḥ kabacādyaiśca tathā śāstrāstrabaৰttanai . yayuḥ śatrugnasaṃbāsaṃ sītāpatipraṇoditāḥ .. 36

2.p29

athājño ṛṣiṇā rāmo bidhināpūjaẏat sa ha. ācāryyādīnṛṣīna sarbbān yathoktabaradakṣiṇaiḥ .. ācāryyāẏa dadau rāmo hastinaṃ ṣaṣṭihāẏanam. haẏamekaṃ manobegaṃ ratnamālābibhūṣitam .. 38 pauraṇṭaṃ rathamekaṃ ca maṇiratnabibhūṣitam. caturbhiৰbbājibhiyuktaṃ sarbbopaskarasaṃyutam .. 39 maṇilakṣaṃ tu pratyakṣaṃ muktāphalatulāśatam. bidrumasya tulānāstu sahasraṃ sphuṭatejasām .. 40 grāmamekaṃ susampannaṃ nānājanasamākulam. bicitraśasyasampannaṃ bibidhaiৰmmandiraibṛtam ..41 brahmaṇohapi tathaibādāddhotrehapyadhbarṣyabe smṛtam. ṛtbibhyo bhūriśo dattbā praṇanāma raghuttamaḥ .. sarbbe te barddhaẏana bābhirbbāśīrbhibhipūjitāḥ ciraṃ jība mahārāja rāmacandra raghūdbaha .. 43 kanyādānaṃ bhūmidānaṃ gajadānaṃ tathaiba ca. aśbadānaṃ sbarṇadānaṃ tiladānaṃ samauktikam .. 44 annadānaṃ paẏodānamabhaẏadānameba ca. ratnānyanāni sarbbāṇi biprebhyaścādiśanmahān ..45 dehi dehi dhanaṃ dehi mā nota brūhi kasyacit dadāhnannaṃ dadātnannaṃ sarbbabhogasamanbitam ..46 itthaṃ prābarttata makho raghunāthasya dhīmataḥ. sadākṣiṇairrijabaraiḥ pūrṇaḥ sarbbaguṇakriẏaḥ ..47 atha rāmānujo gatbā mātaraṃ praṇanāma ha. ājñāpaẏasba rakṣārthameṣa gacchāmi śobhane .. 48 tatkṛpāte ripukulaṃ jitbā śobhā samanbitaḥ. āyāsyāmi mahārājairyaśbaryyasamanbitaḥ .. 49

2.p30

mātobāca. putra gaccha mahābīra śibāḥ panthāna eba te. sarbbān ripugaṇāñjitbā punarāgaccha saṃmate .. 50 puṣkalaṃ pālaẏa nijabhrātṛjaṃ dharmmabittamam. mahābalinamadyāpila bālakaṃ līlaẏā yutam .. 51 punarāgacchasi cedyuktaḥ puṣkalena śubhānbitaḥ. tadā mama pramodaḥ syādanyathā śokabhāginī .. 52 iti sambhāṣyamāṇāṃ sbāṃ mātaraṃ pratyubāca saḥ. puṣkalaṃ pālaẏiṣyāmi nijāṅgamiba śobhane .. 53 sbanāmasadṛśaṃ kṛtbā punareṣyāmi modabān. tbadīyacaraṇadbandbaṃ smarana prāpsyāmi śobhanam .. 54 ityuktbā praṇayo bīro rāmaṃ sa makhamaṇḍape. āsīnaṃ munibaryyaistairmunibeṣadharaṃ baram ..55 ubāca matimāna bīraḥ saptaśobhāsamanbitaḥ. rāmājñāpaẏa rakṣārthaṃ hyasyānujñaẏā taba .. 56 raghunāthohapi tacchrutbā bhadamastbiti cābrabīt. bālaṃ priẏaṃ pramattaṃ tbaṃ mā hanyāḥ śastrabarjitam tadā lakṣmīnidhibhrātā jānakyā janakātmajaḥ. prahasya kiñcinnaẏane narttayana rāmamabrabīt .. 58 lakṣmīnidhirubāca. rāmacandra mahābāho sarbbadharmmaparāẏaṇa. śatrughnaṃ śikṣaya tathā yathā lokottaro bhabet kulocitaṃ karmma kurbbannagrajacaritaṃ tathā. gacchet sa parasaṃ dhāma tejābalasamadbitam .. 60 tbaẏā proktaṃ mahārāja brāhmaṇaṃ nābamānaẏet. pitrā taba hato bipraḥ pitṛbhaktiparāẏaṇaḥ ..61 tbaẏāpi sumahat karmma kṛtaṃ loke bigarhitam. abadhyāḥ mahilāḥ yastbaṃ hatabānniẏataḥ tataḥ ..62 hagrajo'sya mahārāja kṛta bāna yat parākramam. sa na kena kṛtaḥ pūrbbaṃ rākṣasyāḥ karṇakarttanam ..63

2.p31

ebaṃ kariṣyati nṛpa śatrugnaḥ śikṣaẏā taba. yadi nāẏaṃ tathā kuryyātkulasyāsadṛśaṃ bhabet .. ityuktabantaṃ taṃ rāmaḥ pratyubāca hasanniba. meghagambhīraẏā bācā sarbbabākyabiśāradaḥ .. 65 yūẏaṃ tu yoginaḥ śāntāḥ samaduḥkhasukhāḥ punaḥ. jānantyapārasaṃsāra-nistārataraṇādikam .. 66 ye śūrāḥ sumaheṣbāsāḥ sarbbaśāstrāstrakobidāḥ. te jānanti niruddhasya bārttāṃ na tu bhabādṛśāḥ .. paropatāpino ye bai ye cotpathabihāriṇaḥ te hantabyā nṛpaiḥ sarbbaiḥ sarbbathālokahitaiṣibhiḥ ityuktamākarṇya sabhāsadaste sanmelituñca cakrurārindamasya. kumbhodbhabaḥ pūjitametadaśbaṃ bimocaẏāmāsa suśobhitaṃ hi .. 69 imaṃ mantraṃ samuccāryya baśiṣṭhaḥ kalasodbhabaḥ. karābjena spṛśanaśbaṃ mumoca jaẏakāṅkṣaẏā .. 70 bājina gaccha yathālīlaṃ sarbbatra dharaṇītale. yāgārthaṃ mocito yena punarāgaccha satbaraḥ ..71 aśbastba mocitaḥ sarbbairbhaṭaiḥ śastrāstrakobidaiḥ. pabbitaḥ prayayau prācīṃ diśaṃ bāẏujabānbitaḥ .. pracacāla balaṃ sarbbaṃ kampaẏaddharaṇītalam. śeṣohapi kiñcittasya phaṇaẏā dhṛtabāna bhubam .. diśaḥ praseluḥ paritaḥ kṣātalaṃ śobhaẏāśritam byagranbastba śatrugnaḥ pṛṣṭhato mandagāminaḥ .. 74 śatrughnasya praẏāṇāẏābhyudātasya bhujehasphurat. dakṣiṇaḥ śubhamāśaṃsī jaẏāẏa ca babhūba ha .. 75 puṣkalaḥ sbagṛhaṃ ramyaṃ prabibeśa samṛddhimat. bikīrṇaibipulaibhittiḥ śobhitaṃ ratnabedikam .. tatrāpaśyannijāṃ bhāryyāṃ patibrataparāẏaṇām. kiñcitsbarṇāṅganādyāṃka bhartadarśanalālasām .. 77

2.p32

mukhārabindena ca nāgaballīdalaṃ sakarpūra kamatra carbbatī. nāsāphalaṃ toṣabhabaṃ mahārghaṃ bāhbormṛṇālīsadṛśoḥ sukaṅkaṇe .. 78 kucau tu māluraphalopamau barau nitambabimbaṃ baranībīśobhitam. pādau tulākoṭikarau sukomalau dadarśatohabekata sā patiṃ sbakam .. 79 parirabhya priẏāṃ bīro gadagadasbarabhāṣiṇīm. tatrorojapaẏodhbarabhitti rīkṣitadehakām .. 80 ubāca bhadre gacchāmi śatrughnapṛṣṭharakṣakaḥ. rāmājñaẏā rājaputhrā pālanaṃ tbasaṃśaẏaḥ .. 81 atra me mātaraḥ pūjyāḥ pādasaṃbāhanādibhiḥ. taducchiṣṭaṃ hi bhuñjānā hṛtkaṇṭhā catbanādarā .. 82 sarbbāḥ patibratā nāৰyyo lopāmudrādikāḥ śubhāḥ nābamānyāstbaẏā bhīru sbatapobalaśobhitāḥ .. 83 ityuktabastaṃ sbapatiṃ bākya preẏā sunirbharā. pratyubāca hasantība kiñcidgadgadabhāṣiṇī .. 84 nātha te bijaẏo bhūẏātsarbbatra raṇamaṇḍale. śatrughnasya prakaৰttabyā haẏarakṣā yathā bhabet .. 85 smaraṇīẏā hi sābratra sebikā tbatpadānugā. kadāpi mānasaṃ nātha tbatto nānyatra gacchati..86 paramāẏodhane kānta smarttabyāhaṃ na jātucit. satyāṃ maẏi taba sbānte yuddhe bijaẏasaṃśaẏaḥ ..87 padmanetra tathā kāryyamūrmilāẏā yathā mama. hāsya naiba prakurbbasti māmīkṣya kara tār̤anaiḥ.88 iẏaṃ patnī mahābhīৰoḥ saṃgrāme prapalāẏituḥ. kātarā yadi yudhyanti śaraṇāṃ samanbaḥ kutaḥ .. 89 ityebaṃ na cadantoṣṭhecaryā me debarāṅganāḥ. tathā kāryyaṃ mahābāho rāmasya haẏarakṣaṇe. 90 yodhā pramādo sarbbatra pare ye taba pṛṣṭhataḥ.

2.p33

dhanuṣṭaṅkārabadhiryyaḥ kriẏantāṃ balinaḥ pare. 91 taba prodyatkarāmbhoja-karabālabhiẏā balam. pareṣāṃ bhabatāṃ kṣipramanyonya bhaẏamākulam ..92 kulaṃ mahat tbalaṃ kāৰyyaṃ parān bijayatā tbaẏā. gaccha sbāminmahābāho taba śreẏo bhabatbiha..93 idaṃ dhanurgrahāṇāṇḍa mahad‌guṇabibhūṣitam. yasya garjitamākarṇya bairibṛndaḥ bhayāturam ..94 imau te hiṣudhī bīra badhnyotāṃ śaṃ yathā bhabet bairikoṭibiniṣpesa bāṇakoṭi supūritam.. 95 kabacaṃ tdimādadhehi śarīre kāmasundabe. bajraprabhāmahādīpti hatasastamasaṃ dṛr̤ham .. 96 śirastrāṇaṃ nijottaṃse kuru kānta manoharam . ime bataṃse biśade maṇiratnabibhūṣite .. 97 iti subimalabācaṃ bīraputrīṃ prapaśyannaẏanakamaladṛṣṭyā bīkṣamāṇastadā tām . adhigataparimodo bhāratī śatrujetā raṇakaraṇasamarthastāṃ jagādādhibīraḥ .. 98 puṣkala ubāca. kānte yatha' tbaṃ badasi tathā saৰbbaṃ carāmyaham . bīrapatni bhabetkīrtistaba kāntimatīpsitā .. 99 iti kāntimatīdattaṃ kācaṃ mukuṭaṃ baram . dhanurmmaheṣudhī bīraḥ saৰbbaśāstrastra-kabidaḥ .. 100 tamahraśastraśobhāḍhyaṃ bīramālyabibhūṣitam . kuṅkumāgurukasturī-candanādikacarccitam .. 101 nānākusumama'lābhīrājānupabiśobhitam. nīrājaẏāmāsa mutastatra kāntimatī satī .. 102 nīrājaẏitbā bahulaśaḥ kirantī mauktikairmuhuḥ. galadaśrujalā caiba parirebhe patiṃ nijam ..

2.p34

dṛr̤haṃ sa parirambhetānāṃ ciramāśbāsaẏat tadā. bīrapatni kāntimati birahaṃ mā kṛthā mama .. 104 eṣa gacchāmi sabidhe taba bhāme patibrate. ityuktbā tāṃ nijāṃ patnīṃ rathamākrūha he bara mā. taṃ praẏāntaṃ patiśreṣṭhaṃ naẏanairnimeṣoj‌jhitai bilokaẏāmāsa tadā patibrataparāẏaṇā .. 106 sa yayau janakaṃ draṣṭuṃ jananīṃ premabihbalām‌. gatbā pitaramambāt ca babande śirasā mudā .. 107 mātā putraṃ parisbajya sbāṅke cāropaẏat tadā. muñcantī bāṣpanicaẏaṃ sbastyasta nijagāda sā .. 1 8 pitaraṃ prāha bharataṃ rāmo yajñakaraḥ paraḥ. pālanīẏo lakṣmaṇena bhabādṛśai mahātmabhiḥ .. 109 ājñaptohasojjananyā ca pitrā saṃharṣitāṅgakaḥ. yayau śatrughnakaṭakaṃ mahābīrabibhūṣitam‌ .. 110 rathibhiḥ pattibhiḥ śūraiḥ sadaśbaiḥ sādibhirbhṛtam yayau mudā raghūttaṃsa-mahāyajñahaẏāgraṇīḥ .. 111 gacchan‌pāñcāladeśāṃśca kuruṃścaibottarān‌kuruna daśārṇaśrībiśālāṃśca sarbbaśobhāsamanbitaḥ .. 112 tatra tatropaśṛṇbāno raghubīrayaśo'khilam‌. rābaṇāsuraghātena bhaktarakṣābidhāẏakam‌. punaśca haẏamedhādi-kāryyamārabhya pābanam‌. 113 yaśo bitanban‌bhubanellokān‌rāmehabibhādbaẏāt tebhyastuṣṭo dadau hārāna ratnāni bibidhāni ca mahādhanāni bāsāṃsi śatrughnaḥ prabaro mahān‌. sumatināৰma tejasbī sarbbabidyābiśāradaḥ .. 115 raghunāthasya sacibaḥ śatrughnānucaro baraḥ. yayau tena mahābīro grāmān‌janapadān‌ bahuna .. raghunāthapratāpena na kohapi hṛtabān‌ haẏam‌.

2.p35

deśādhipā ye bahabo mahābala'babhūṣitāḥ ..117 hastyaśbarathapādāta-caturaṅgasamanbitāḥ. sampado bahuśo nītbā muktāmāṇikyasaṃyutāḥ. śatrughnaṃ hyarakṣāyāmāgataṃ pৰṇatā muhuḥ ..118 idaṃ rājyaṃ dhanaṃ saৰbbaṃ saputrapautrabāndhabam ..119 rāmacandrasya sarbbaṃ hi na madīẏaṃ raghūdbaha ..119 ebaṃ tadūktamākarṇa śatrughnaḥ parabīrahā. ājñāntāṃstatrasaṃsthāpya yayau taiḥ sahita pathi ebaṃ krameṇa saṃprāptaḥ śatrughne. hyama'yubṛḥ. ahicchatrāṃ purāṃ brahmannānājanasamākulām ..121 brahmadbijasamākīrṇāṃ nānāratnabibhūṣitāẏa. saubaৰṇaiḥ sphāṭibaihammyairgopuraiḥ samalaṅku kām yatra rambhātiraskāra-kāriṇyaḥ kamalānanāḥ. dṛśyaste saৰbbahammyeṣu lalanā līlaẏānbitāḥ ..123 yatra sadācāralalitāḥ sarbbabhogaikabhoganaḥ. dhanadānucara, yabattathā līlāmbitāḥ .. 124 yatra bīrā dhanurhastāḥ śarasandhānakaubidāḥ. kurbbinta taṃ surājānaṃ suhṛṣṭaṃ sumadābhidhama .. ebaṃbidhaṃ dadarśāsau nagaraṃ dūrataḥ prabhuḥ. pārśbe tasya puraśreṣṭhanūdyānaṃ śobhaẏānbitam .. punnāgairnāgacampaiśca tilakaiৰddebadārubhiḥ. aśokaiḥ pāṭalaiścūtai mbandāraiḥ kobida.rakaiḥ .. 128 āmrajambukadambaiśca piẏālaiścaibabasthitā. śālaistālaistamālaiśca mallikājātiyūthībhiḥ .. nāgaiḥ kadambaidbakuleścampakaimmardanābhidaiḥ. śobhitaṃ sa dadarśātha śatrughnaḥ parabīra ..129 haẏo gatastadbanamadhyadeśe tamālatālādiṣuśobhite bai.

2.p36

yayau tataḥ pṛṣṭhata eba bīro dhanurdharaiḥ sebitapādapadmaḥ.. 130 dadarśa tatra racitaṃ debāẏatanamadbhutam. indranīlaiśca baidūryaistathā mārakatairaṇi ..131 śobhitaṃ śuśubhebāha kailāsaprasthasannibham. jātarūpamaẏastambhaiḥ śobhitaṃ sadmanoṃ babam.. dṛṣṭbā tadraghunāthasya bhrātā debālaẏaṃ barama. papraccha sumatiṃ sbīẏaṃ mantriṇaṃ badatāṃ babaṃ.. śatrughna ubāca. badātāhābametat kiṃ kasya debasya ketanm. kā debatā pūjyate'tra kasya hetoḥ sthitāṃgha. 134 ebamāryyo saprajño mantribiprisasāda ha. śṛṇusbaikamanā bīra yathābadiha saṃśaẏaḥ.. 135 kāmākhyāẏāḥ paraṃ sthānaṃ biddhi biśiṣakaśarmadam yasyā darśanamātreṇa sarbbasiddhiḥ prajāẏate. 136 debāsurāścayāṃ stutbā natbā prāptākhilāṃstriẏam. dharmmakāmārthamokṣāṇāṃ dātrī bhaktānukampinī.. yā catā sumadenātrāhicchatrāpatinā purā. sthitā karoti sakalaṃ bhaktā āṃ duḥkhahāriṇī.. tāṃ namaskaru śatrughna sarbbabīraśiromaṇe. natbā susiddhiṃ prāpnoti susurāṇumahudurlabhām. iti śrutbātha tadbākyaṃ śatrughnaḥ śatru tāpanaḥ. papraccha saṃlobhārbhobhāsyāṃ kurūdbātaḥ ..140 śatrughna ubāca. ko'hacchatrāpati rājā sumadaḥ kintapaḥ kṛtam yenendhaṃ sarbbalokānāṃ mātātraiba saṃsthitā.. bada sarbbaṃ mahāmātya nānnā parigṛhītam. yābadbandu hi jānāsi tanmābanda mahāmate.. 142

2.p37

sumatirubāca. hemakūṭo giriḥ pūtaḥ sarbbadebopaśobhitaḥ. tatrāsti tīrthaṃ bimalamṛṣibṛndasusebitam ..143 sumado hi tapastepe hatamātṛpitṛprajaḥ. aribhiḥ sarbbasāmantairjjagāma tapase hi tam..144 barṣāṇi trīṇi sa padā tbekena manasā smaran. jagatāṃ mātaraṃ dadhyau nāsāgrastimitekṣaṇaḥ .. barṣāṇi trīṇi śuṣkāṇāṃ parṇānāṃ bhakṣaṇaṃ caran. cakāra paramograṃ sa tapaḥ paramaduṣkaram .. 146 barṣāṇi trīṇi salile śītakāle mamajja saḥ. grīṣme cacāra pañcāgnīn prābṛṭsu jaladonmakhaḥ .. trīṇi barṣāṇi pabanaṃ saṃrudhya sbāntagocaram. bhabānīṃ sa smaran dhīro na ca kiñcana paśyati .. barṣe tu dbādaśehatīte dṛṣṭbaitat paramaṃ tapaḥ. bibhāẏa manasātība śatruḥ pasparddha taṃ bhaẏāt .. ādideśa sa kāmantu paribārasamābṛtam. apsarobhiḥ susaṃyuktaṃ brahmendrabijaẏe dakṣam gaccha kāma sakhe mahyaṃ priẏamācara mohana. sumadasya tapobighnaṃ samācara yathā bhabet ..151 iti śৰutbā mahadbākyaṃ turāsāṅga sbaẏaṃ prabhuḥ. ubāca biśbabijaẏe praur̤hagarbbe. hyabubrah .. 15 kāma ubāca. sbāmin kohasauhisumadaḥ kiṃ tapaḥsbalpakaṃpunaḥ brahmādīnāṃ tapo bhaṅgaṃ karomyasya tu kā kathā madbāṇabinirbhinnaścandrastārāṃ gataḥ purā. tbamapyahalyāṃ gatabān biśbāmi sthakhorbbaśīm .. cintāṃ mā kuru debendra sebake maẏi saṃsthite eṣa gacchāmi sumadaṃ debān pālaẏa māriṣa ..155

2.p38

ebamuktbā kāmadebo hemakūṭaṃ giriṃ yayau. basantena yutaḥ sakhya tathaibāpsarasāṃ gaṇaiḥ ..156 basantastatra sakalān bṛkṣān puṣpaphalairyutān. kokilāṣaṭpadaśreṇyā juṣṭānāñca cakāra saḥ .. bāẏuḥ suśītalo bāti dakṣiṇāṃ diśamāśritaḥ. kṛtamālāsarittīre labaṅgakusumānbitaḥ .. 158 ebaṃbidhe bane bṛtte rambhā nāmāpsarobarā. sakhībhiḥ saṃbṛtā tatra jagāma sumadāntikam .. 59 tatrāẏabhata gānaṃ sā kinnarasbaraśobhanā. mṛdaṅgapaṇabānaika-bādyabhedabiśāradā .. 160 tadgānamākarṇya narādhipo'sau basantamālokā manoharañca. tathāṅgapuṣṭāraṭitaṃ manoramaṃ cakāra cakṣuḥparibartanaṃ budhaḥ .. 161 taṃ prabuddhaṃ nṛpaṃ bīkṣya kāmaḥ puṣpāẏudhastbaran. cakāra sajyaṃ sa tadā dhanustatpṛṣṭhato'nagha .. ekāpsarā tatra nṛpasya pādaẏoḥ sambāhanaṃ nartitanetrapallabā. cakāra cānya tu kaṭākṣamokṣaṇaṃ cakāra kācidṛśamaṅgaceṣṭitam .. 163 apsarobhistathākīrṇaḥ kāmabihbalamānasaḥ. cintaẏāmāsa matimān jitendriyaśiromaṇiḥ .. eta! me tapaso bighnakāriṇyohapsarāṃ barāḥ. śakreṇa preṣitāḥ sarbbāḥ kariṣyanti yathātathyam .. iti sañcintya sutapāṃstānobāca barāṅganāḥ. kā yūẏaṃ kutৰsaṃsthāḥ kiṃ bhabatīnāṃ cikīrṣitam atyadbhutaṃ jātamaho yadbhabatyo'kṣigocarāḥ yāṃstapobhiḥ suduprāpāstā me tapasa āgatāḥ .. iti śrīpādye pātālekhaṇḍe pañcamohadhyāẏaḥ ..

2.p39

ṣaṣṭho'dhyāẏaḥ. śeṣa ubāca. iti bākyaṃ samākarṇya sumadasya tapodheḥ. jagaduḥ kāmasenāstaṃ rambhādyapsaraso mudā .. 1 tbattapobiৰbbadhūṃ kānta prāptāḥ sarbbā barāṅganāḥ. tāsāṃ yaubanasarbbasbaṃ bhuṅkṣa tyaja tapaḥphalam iẏaṃ ghṛtācī subhagā campakābhaśarīrabhūt. karpūragandhalalita. bhuṅakta amṛthāmṛtam .. 3 etāṃ mahābhāga suśobhibibhramāṃ manoharāṅgīṃ ghanapīnasatkucām. kāntopabhuṅkṣāśu nijograpuṇyataḥ prāptāṃ punastbaṃ tyaja duḥkhasāgaram .. 4 māmapyanarghyābharaṇopaśobhitāṃ mandāramālāpariśobhabakṣasam. nānāratākhyānabicāracakṣurāṃ dṛr̤haṃ yathā syātparirambhaṇaṃ kuru .. 5 pibāmṛtaṃ māmakabaktraniৰgataṃ bimānamāruhya baraṃ maẏā saha. sumeruśṛṅgaṃ bahupuṇyasebitaṃ saṃprāpya bhogāṃ kuru sattapaḥphalam .. 6 tilottamā yaubanarūpaśobhitā gṛhṇātu te mūrddhani tāpatrāraṇe. śucāmaro santatabāryyāmbucau gaṅgāprabāhābiৰ sundabottama .. 7 śṛṇudha bhoḥ kāmakathā manoeharāḥ pibāmṛtaṃ debagaṇāddabāñchitam. udyānamāsādya ca nandanārbhidhaṃ barāṅganābhirbiharaṃ kuru prabho .. 8 ityuktamākarṇya mahāmatirnṛpo bicāraẏāmāsa kuto hyupasthitaḥ.

2.p40

maẏā susuṣṭhutapasaḥ surāṅganā pratyūha ebātra bidheẏameṣa kim .. 9 iticintāturo rājā sbānte sākrantya dhīradhīḥ. jagāda matimāna bīraḥ sumado debatādbanāḥ .. 10 yūẏaṃ tu mama cittasthā jaganmātusbarūpakāḥ. maẏā sañcintyate yā hi sāpi tbadrūpaṇī matā ..11 idaṃ tucchaṃ sbargasukhaṃ tbaẏontaṃ sārbbabalpakam. matsbāminī maẏā bhaktyā sebitā dāsyate baram.. yatkṛpāto bidhiḥ satyalokaṃ prāpto mahānabhūt sā me dāsyati sarbbaṃ hi bhaktaduḥkhanibāriṇī .. kiṃ nandanaṃ kiṃ sbargastaḥ kanakena sumaṇḍitaḥ. kiṃ sudhā sbalpapuṇyena prāpya. dānabaduḥkhitā ..14 iti bākyaṃ samākarṇya kāmasta bibidhaiḥ śaraiḥ. prāharannaradebasya karttaṃ kiñcinne bai prabhuḥ .. 15 kaṭākṣainūpurārābaiḥ parirambhairbbilokitaiḥ. na tasya cittabibhrāntiṃ karttuṃ śaktā barāṅganāḥ ..16 gatbā yathākrataṃ sarbbaṃ jagadurdhīrabīryyatḥ. tacchṛtbā maghabā tāto moghamārastamātmanaḥ. 17 atha niścitya mānāṃ taṃ sbapadābjehasya caṇḍikā. bhitondriẏaṃ mahāṃ jaṃ sbabhaktyābhūtsuyoginī padmāspadapṛṣṭhānṭhitā pāśāṅkuśadharā barā. dhanurbbāṇadharā mānya. jagatpābanapābanī .. 20 tāṃ bīkṣya mārata taumāna sudhākoṭisamaprabhām dhanurbbāṇaśūlīpāśān‌ dadhānāt harṣamāptabān .. 21 śirasā bhūtale natnā mātra tbaṃ bhaktabhābitām. hasantīṃ nijabhakte tu spṛśantīṃ pāṇinā muhuḥ ..22 tuṣṭāba bhaktyaikalīnacittastattbārthamahāmatiḥ.

2.p41

gadgadasbarasaṃyuktaḥ kaṇṭakāṅgopaśobhitaḥ. 23 jaẏa debi mahādebi bhaktabṛnaidakasebite. brahmarudrādidebendra-sebitāṅghi yugenahaghe ..2 mātastaba kalābindumotadbhīti carācaram. tbadṛte nāsti sarbbaṃ tanmāttarbhadre namohastu te.2 mahī tbaẏādhāraśaktyā sthāpitā calatīha na. saparbbatabanodyāna-diggajairūpaśobhitā ..26 sūryyastapati khe tīkṣṇairaṃśubhiḥ pratapanmahīm. tbacchaktyābasudhāsaṃsthaṃ rasaṃ gṛhṇan bimuñcati ..27 antarbbahiḥsthito bahnirlokānāṃ प्रकरotiśam tbatpratāpānmahādebi surāsuranamaskṛte. 28 tbaṃ bidyā tbaṃ mahāmāẏā biśbekṣālaukaikapābanī tbaṃ śaktyā sṛjasīdaṃ tbaṃ pālaẏantyapi mohinī. tbattaḥ sarbbe surāḥ prāpya siddhiṃ sukhamaẏanti bai māṃ pālaẏa kṛpānāthe bandite bhaktāballabhe ..30 rakṣa māṃ sebakaṃ mātastbadīẏacaraṇāmbuje. kuru me bāñchitāṃ siddhiṃ mahāpapuruṣapūrbbajo31 sumatirubāca. ebaṃ tuṣṭā jaganmātā bṛṇīṣa baramuktamam. ubāca bhaktaṃ sumada tapasā kṛśadehinam. 32 ityetadbākyamākarṇya prahṛṣṭaḥ sumado nṛpaḥ.33 bare nijaṃ hṛtaṃ rājyaṃ hatadurjjana kaṇṭakam. maheśīcaraṇadbandbe bhaktimabyābhicāriṇīm ..34 prānte muktintu saṃsārabāridhestaranīṃ punaḥ. 35 kāmākhyobāca. rājyaṃ prāpuhi sumada sarbatra hatakaṇṭakam. mahilāratnasañjuṣṭa-pādapadmadbaẏo bhaba .. 36 ..

2.p42

taba bairiparābhūtirmā bhūẏāt sumadātitha. yadā tu rābaṇaṃ hatbā raghunāthe. mahāyaśāḥ .. 37 kariṣyatyaśbamedhaṃ hi sarbbabhābopaśobhitam. tasya bhrātā mahābīraḥ śatrughnaḥ parabīrahā ..38 pālaẏan haẏamāẏāsyatyatra bīryādibhirbṛtaḥ. tasmai sarbbaṃ samarpya tbaṃ rājyamṛddhidhanādikam..39 pālaẏiṣyasi yodhaiḥ sbairdhanurddhāribhirudbhabaiḥ. tataḥ pṛthibyāṃ sarbbatra bhৰmiṣyasi mahāmate ..40 tato rāmaṃ namaskṛtya brahmendreśādisebitam . muktiṃ prāpsyasi duṣprāpāṃ yogigarbhramasābabaiḥ tābatkālāmaha sthātā yābadrāmahayāgamaḥ. paścāttbāṃ tu samuddhṛtya śantāsmi paramaṃ padam ..42 ityuktbāntarddadhe debī surāsuranamaskṛtā. sumadoepyahicchatrāẏāṃ śatrūna hatbā nṛpohabhabat. 43 eṣa rājā samarthohapi balabāhanasaṃyutaḥ. na grahīyyati te bāhaṃ mahāmāẏāsuśikṣitaḥ ..44 śrutbā prāptaṃ purīpārśbe haẏamedhahaẏottamam. tbāñca sarbbamahārājaiḥ sebitāṅghiṃ mahāmatiḥ. sarbbaṃ dāsyati sarbbajña rājā sumadanāmadhūk. adhunā tanmahārāja rāmacandrapratāpataḥ .. 46 śeṣa ubāca. iti bṛttaṃ samākarṇya sumadasya mahāyaśāḥ. sādhu sādhbiti cobāca jaharṣa matimān balī ..47 ahicchatrāpatiḥ sbastai sbagaṇaiḥ paribāritaḥ. sabhāẏāṃ sukhamāste yo bahurājanyasebitaḥ ..48 brāhmaṇā bedabidbāṃse baiśyā dhanasamṛddhaẏaḥ. rājānaṃ paryyapāsante sumadaṃ śobhaẏānbitam .. bedabidyābide. nena nyāẏinā brāhmaṇā barāḥ ..

2.p43

badanti cāśīṣaṃ bhūpaṃ sarbbalokaikarakṣakam .. 50 etasmin samaẏe kaścidāgatya nṛpatiṃ jagau. sbāmin jāne kasyāsti haẏaḥ patra baro'ntike .. 51 tacchrutbā sebakaṃ śreṣṭhaṃ preṣaẏāmāsa satbaraḥ. jānīhi kasya rājohaẏamaśbo mama purāstike .. gatbātha sebakastatra jñātbā bṛttāntamādikaḥ. nibedaẏāmāsa nṛpaṃ mahārājantbasaubabhram .. 53 sa śrutbā raghunāthasya haẏaṃ ciramanusmarana. ājñāpaẏāmāsa janaṃ sarbba rājābiśāradaḥ .. 54 lokā madīẏāḥ sarbbe ye dhanadhānyasamākulāḥ. toraṇādīni geheṣu maṅgalāni sṛjantbatha .. 55 kanyāḥ sahasraśo ramyā ramyābharaṇabhūṣitāḥ. gajopari samārūr̤hā yānta śatrughnasammukham .. 56 ityādi sarbbamājñāpya yayau rājā sbaẏaṃ tadā. putrapautramahiṣyādi-paribārasamābṛtaḥ .. 57 śatrughnaḥ sumahāmātyaiḥ subhaṭaiḥ puṣkalādikaiḥ. saṃyuto bhūpatiṃ bīraṃ dadarśa sumadābhidham .. hastibhiḥ sādibhiyuktaiḥ pattibhiḥ paratāpanaiḥ. bājibhiryudbitairbīraiḥ saṃbṛtaṃ bīraśobhitam athāgatya mahārājaṃ śatrughnaṃ natabān mudā. dhanyo'smi kṛtakṛtyo'smi satkṛtañca kṛtaṃbapuḥ idaṃ rājyaṃ gṛhāṇāśu mahārājopaśobhitam mahāmāṇikyamuktādi-mahādhanasupūritam .. 61 sbāmiṃściraṃ pratīkṣe'haṃ haẏasyāgamanaṃ prati. kāmākhyā kathitaṃ pūrbbaṃ jātaṃ saṃprati tanmahat .. bilokya purāṃ mahyaṃ kṛtārthīkuru mānabān. pābaẏātmaikūlaṃ sarbbaṃ rāmānuja mahīpate ..63 ityuktbāropaẏāmāsa kuñjaraṃ candrasuprabham. puṣkalaṃ ca mahābīৰyyaṃ tathā sbaẏamathāruhat .. 64

2.p44

bherīpaṇabatūryyāṇāṃ bīṇādīnāṃ sbanastadā. byāpnoti sma mahārāja-sumadena praṇoditaḥ .. kanyāḥ samāgatya mahārabendraṃ śatrughnamindrādikasebitāṅghi m . karidbito mauktikabṛndasadbhestbarddhāpaẏāmāsurbinaprayuktāḥ .. 66 śanaiḥ śanaiḥ samāgatya purīmadhye janairbbṛta. barddhāpito gṛhaṃ prāpa toraṇādikabhūṣitam .. haẏaratnena saṃyuktastathā bīraiḥ suśobhitaḥ. rājñā puraskato rājā śatrughnaḥ prāpa mandiram .. arghyādibhiḥ pūjaẏitbā raghunāthānubhaṃ mudā. sarbbaṃ samarpaẏāmāsa rāmacandrāẏa dhīmate .. 69 śeṣa ubāca. atha sbāgatasambhūṣṭaiḥ śatrughnaṃ prāha bhūmipaḥ. raghunāthakathāṃ śreṣṭhāṃ śuśrūṣuḥ puruṣarṣabhaḥ .. 70 sumada ubāca. kaccidānte sukhaṃ rāmaḥ sarbbalokaśiromaṇiḥ. bhaktarakṣābatārohahaṃ mamānugrahakārakaḥ .. 71 dhanyā lokā ime puৰyyāṃ raghunāthamukhāmbujam. yehaniśaṃ parabeṇa kṣāt puṭakaiḥ parimoditāḥ adya jātaṃ madīyaṃ ca nistarāt puruṣarṣabha. kṛtārthaṃ kulabhūbyādi bastujātaṃ mahāmate .. 73 kāmākhyāẏā prasādo me kṛtaḥ pūrbbaṃ daẏātraẏā. raghunāthamukhāmbhojaṃ dakṣyehadya sakuṭumbabaḥ .. 74 ityuktabati bīre tu sumade pārthibottame. sarbbaṃ tat kathaẏāmāsa raghunāthaguṇodaẏam .. 75 dbirātraṃ tatra bai sthitbā raghunāthānujaḥ param. gamya cakāra dhisanāṃ rājñā saha mahāmatiḥ ..76

2.p45

taj‌jñātbā sumadaḥ śīghraṃ putraṃ rājyehabhyaṣecaẏat śatrughnena mahārājjā puṣkale nānumoditaḥ .. 7 bāsāṃsi bahuratnāni dhanāni bibidhāni ca. śatrughnasebakebhyoṃsau pradādāttatra mahāmatiḥ tato gamanamārebhe mantribhirbhahubittamaiḥ. pattibhirhbājibhirnāgaiḥ sadaśbai rathakoṭibhiḥ śatrughnaḥ sahitastena sumadena dhanurbhūtā. jagāma mārge bihasan raghunāthapratāpabhṛt .. 80 paẏoṣṇī tīramāsādya jagāma sahasottamaḥ. pṛṣṭhatohanuṣayuḥ sarbbe yodhā bairiprahāriṇaḥ 18 āśramāna bibidhāna paśyannṛṣīṇāṃ stutapaur̤ubhāma tatra tatra biśṛṇbāno raghunāthaguṇodaẏam .. 82 eṣa dhīmān harirẏāti hariṇā parisebitaḥ. haribhirbbāharibhibaktaiśca haribhardhyanu gairbbṛtaḥ .. 93 iti śṛṇban śubhā bāco munīnāṃ parataḥ prabhuḥ tutoṣa bhaktyātkalitacittabṛttisbabhūtāṃ mahān. dadarśa cāśramaṃ śuddhaṃ dbijajantusamākulam. bedadhbanihatāśeṣāmaṅgalaṃ śṛṇbatāṃ nṛṇām .. 85 agnihotrahabidhū mapabitritanabhohakhilam. munirdhyākrāneka-yāgayūpastuśobhitam .. 86 yatra gābasta hariṇā pālyante pālanocitāḥ. mūṣakā na khanantyaśman biḍālastābaẏāndhilam .. 87 maẏūrairnakuleḥ sārddhaṃ krīr̤anti phaninohaniśam. gajaiḥ siṃhairnityantatra sthīẏate mitratāṃ gataiḥ enāstyatratānībāra-bhakṣaṇeṣu kṛtāidarāḥ. na bhaẏaṃ kurbbate kāsyādrakṣitā munibṛndakaiḥ ..8

2.p46

gābaḥ kumbhasamodhaskyā nandinīsamabigrahāḥ. kuৰbbanti caraṇothena rajaselāṃ pabitratām. 90 munibaryyaiḥ samitpāṇi-padbairdhaৰmmakriẏocitām. dṛṣṭbā papraccha sumatiṃ saৰbbajñaṃ rāmamantriṇam .. 91 śatrughna ubāca. sumate kasya saṃsthānaṃ munerbhāti purogatam. nirdhbairajantusaṃsebyā munibṛndasamākulam .. 92 śroṣyāmi munibāৰttāñca bidadhāmi pabitratam. nijaṃ bapustadīẏābhiৰbbāৰttābhiৰbbarṇanādibhiḥ .. 93 iti śrutbā mahadbākyaṃ śatrughnasya mahātmanaḥ. kathaẏāmāsa sacibo raghunāthasya dhīmatataḥ.. 94 sumatirubāca. cyabanāśramaṃ biddhi mahātāpasaśobhitam. nirdhbairajantusaṅkīrṇaṃ munipatnībhirāratam .. 95 yohasau mahāmuniḥ sbargabaidyaẏoৰbhāgamadadhāt. sbāẏambhubamahāyajñe śakramānabibheidanaḥ .. 96 mahāmuneḥ prabhābohaẏaṃ na kenāpi samāpyate tapobalasamṛddhasya bedamūrttidharasya tu.. 97 śrutbā rāmānujo bāৰttāṃ cyabanasya mahātmanaḥ. saৰbbaṃ papraccha sumatiṃ śatrumānādibhañjanam .. 98 śatrughna ubāca. kadāsau dasraẏoৰbhāgaṃ cakāra surapaṅktiṣu. kiṃ kṛtaṃ debarājena sbāẏambhubamahāmakhe .. 99 sumatirubāca. brahmabaṃśetibikhyāto muniৰbhṛgu'riti śrutaḥ. kadācidgatabān sāẏaṃ samidāharaṇaṃ prati .. 100 tadā makhabināśāẏa damane rakṣaso balī. āgatyoccairjagādedaṃ mahābhaẏakaraṃ bacaḥ..

2.p47

kutrāsti munibandhuḥ sa kba bā bhanyāsitāṅganā. punaḥpunarubācedaṃ baco krodhasākulaḥ .. 102 tadā hutabaho jñātbā rākṣasadbhaẏamagāt param. darśaẏāmāsa tajjāẏāmantarbbatbīmaninditām .. 103 jagrāha rākṣasastāṃ tu krandantīṃ kurarīmiba. bhṛgo rakṣa pate rakṣa rakṣa nātha taponidhe.. ebaṃ badantīmārttāṃ sa gṛhītbā niragād‌bahiḥ. tuṣṭabākyaprabādena dharṣaẏan sa bhūgoḥ satīm. tato mahābhaẏatrasto garbhaścodakhamaddhātaḥ. papāta prajbalannetro baiśbānara ibāparaḥ .. 106 tenoktaṃ mā brajasbāṇḍa tbaṃ bhasmībhaba durmmate na hi sādhbī parāmarśaṃ kṛtbā śreẏohabhiyāsyasi .. ityuktaḥ sa papātāśu bhasmībhūtakalebaraḥ. mātā tadārbhakaṃ nītbā jagāmāśramamunmanāḥ ..108

2.p48

bhṛgurgṛhikṛtaṃ sarbbaṃ jñātbā kopasamākulaḥ. śaśāpa saptabastuṃ bhaba tuṣṭāririṣṭabhak .. 109 tadā śapto'tiduḥkhārto jagrāhāṅgighৰāśuśukṣaṇiḥ kuru me'nugrahaṃ sbāmin kṛpāṇaba mahāmate 110 mahyamebaco'bhītyā kathitaṃ na śurundruhā. tasmānmaẏopari rūpāṃ kuru dharmmaśiromaṇe 111 yadyapyebamathaitatta sarbbabhakṣyo bhabāna śuciḥ. ityuktabān hutabhuk daẏārddhromunistāpasaḥ ..112 garbhāccyutasya putrasya jātakarmmādikaṃ śuciḥ. cakāra bidhibadbipro darbhapāṇiḥ sumaṅgaleḥ ..113 cyabanāccyābanāṃ prāhuḥ sarbbe tatra tapasbinaḥ. śanaiḥ śanaiḥ sa bābbadhe śuklapratipadindubat ..114

First 48 of 105 passages. Read on

Linked texts (9)