Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 5.18: aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | saptadvīpavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 5.18

Language
Sanskrit

Contents

aṣṭādaśo'dhyāyaḥ | saptadvīpavarṇanam

5.18.1

sanatkumāra uvāca |
vakṣye'haṃ bhārataṃ varṣaṃ himādreścaiva dakṣiṇe |
uttare tu samudrasya bhāratī yatra saṃsṛtiḥ ||

5.18.2

navayojanasāhasro vistāro'sya mahāmune |
svargāpavargayoḥ karmabhūmireṣā smṛtā budhaiḥ ||

5.18.3

ataḥ samprāpyate pumbhiḥ svargo naraka eva ca |
bhāratasyāpi varṣasya nava bhedān bravīmi te ||

5.18.4

indradyumnaḥ kaseruśca tāmravarṇo gabhastimān |
nāgadvīpastathā saumyo gandharvastvatha vāruṇaḥ ||

5.18.5

ayaṃ tu navamasteṣāṃ dvīpaḥ sāgarasambhṛtaḥ |
yojanānāṃ sahasraṃ tu dvīpo'yaṃ dakṣiṇottaraḥ ||

5.18.6

pūrve kirātā yasya syurdakṣiṇe yavanāḥ sthitāḥ |
paścime ca tathā jñeyā uttare hi tapasvinaḥ ||

5.18.7

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā madhye śūdrāśca bhūyaśaḥ |
ijyāyuddhapaṇāsevā vartayanto vyavasthitāḥ ||

5.18.8

mahendro malayaḥ sahyaḥ sudāmā carkṣaparvataḥ |
vindhyaśca pāriyātraśca saptātra kulaparvatāḥ ||

5.18.9

vedasmṛtipurāṇādyāḥ pāriyātrodbhavā mune |
sarvapāpaharā jñeyā darśanātsparśanādapi ||

5.18.10

narmadā surasādyāśca saptānyāśca sahasraśaḥ |
vindhyodbhavā mahānadyaḥ sarvapāpaharāḥ śubhāḥ ||

5.18.11

godāvarībhīmarathītāpīpramukhanimnagāḥ |
girervinirgatā ṛkṣātsadyaḥ pāpabhayāpahāḥ ||

5.18.12

sahyapādodbhavā nadyaḥ kṛṣṇāveṇyādikāstathā |
kṛtamālātāmraparṇīpramukhā malayodbhavāḥ ||

5.18.13

triyāmā carṣikulyādyā mahendraprabhavāḥ smṛtāḥ |
ṛṣikulyā kumāryādyāḥ śuktimatpādasambhavāḥ ||

5.18.14

nānājanapadāsteṣu maṇḍaleṣu vasanti vai |
āsāṃ pibanti pānīyaṃ saraḥsu vividheṣu ca ||

5.18.15

catvāri bhārate varṣe yugānyāsan mahāmune |
kṛtādīni na cānyeṣu dvīpeṣu prabhavanti hi ||

5.18.16

dānāni cātra dīyante sukṛtaiścātra yājñikaiḥ |
tapastapanti yatayaḥ paralokārthamādarāt ||

5.18.17

yato hi karmabhūreṣā jambūdvīpe mahāmune |
atrāpi bhārataṃ śreṣṭhamato'nyā bhogabhūmayaḥ ||

5.18.18

kadācillabhate martyaḥ sahasrairmunisattama |
atra janmasahasrāṇāṃ mānuṣyaṃ puṇyasañcayaiḥ ||

5.18.19

svargāpavargāspadamārgabhūte dhanyāstu te bhāratabhūmibhāge |
gāyanti devāḥ kila gītakāni bhavanti bhūyaḥ puruṣāḥ surāste ||

5.18.20

vihṛtya śambhoḥ paramātmarūpe |
phalāni sarvāṇi tu karmajāni yāsyāmyahaṃ tattanutāṃ hi tasya ||

5.18.21

āpsyanti dhanyāḥ khalu te manuṣyāḥ sukhairyutāḥ karmaṇi sanniviṣṭāḥ |
janurhi yeṣāṃ khalu bhārate'sti te svargamokṣobhayalābhavantaḥ ||

5.18.22

lakṣayojanavistāraḥ samastaparimaṇḍalaḥ |
jambūdvīpo mayā khyātaḥ kṣārodadhisusaṃvṛtaḥ ||

5.18.23

saṃveṣṭya kṣāramudadhiṃ śatasāhasrasammitam |
tato hi dviguṇo brahman plakṣadvīpaḥ prakīrtitaḥ ||

5.18.24

gomantaścaiva candraśca nārado dardurastathā |
somakaḥ sumanāḥ śailo vaibhrājaścaiva sattamaḥ ||

5.18.25

varṣācaleṣu ramyeṣu sahitāḥ satataṃ prajāḥ |
vasanti devagandharvā varṣeṣveteṣu nityaśaḥ ||

5.18.26

nādhayo vyādhayo vāpi janānāṃ tatra kutracit |
daśa varṣasahasrāṇi tatra jīvanti mānavāḥ ||

5.18.27

anutaptā śikhī caiva pāpaghnī tridivā kṛpā |
amṛtā sukṛtā caiva saptaivātra ca nimnagāḥ ||

5.18.28

kṣudranadyastathā śailāstatra santi sahasraśaḥ |
tāḥ pibanti susaṃhṛṣṭā nadīrjanapadāstu te ||

5.18.29

na tatrāpi yugāvasthā yathā sthāneṣu saptasu |
tretāyugasamaḥ kālaḥ sarvadaiva mahāmune ||

5.18.30

viprakṣatriyavaiśyāste śūdrāśca munisattama |
kalpavṛkṣasamānastu tanmadhye sumahātaruḥ ||

5.18.31

plakṣastannāmasaṃjño vai plakṣadvīpo dvijottama |
ijyate tatra bhagavān śaṅkaro lokaśaṅkaraḥ ||

5.18.32

hariśca bhagavān brahmā yantrairmantraiśca vaidikaiḥ |
saṅkṣepeṇa tathā bhūyaḥ śālmaliṃ tvaṃ niśāmaya ||

5.18.33

saptavarṣāṇi tatraiva teṣāṃ nāmāni me śṛṇu |
śveto'tha haritaścaiva jīmūto rohitastathā ||

5.18.34

vaikalo mānasaścaiva suprabhaḥ saptamo mune |
śālmalena tu vṛkṣeṇa dvīpaḥ śālmalisaṃjñakaḥ ||

5.18.35

dviguṇena samudreṇa satataṃ saṃvṛtaḥ sthitaḥ |
varṣābhivyañjakā nadyastāsāṃ nāmāni me śṛṇu ||

5.18.36

śuklā raktā hiraṇyā ca candrā śubhrā vimocanā |
nivṛttiḥ saptamī tāsāṃ puṇyatoyāḥ suśītalāḥ ||

5.18.37

saptaiva tāni varṣāṇi caturvarṇairyutāni ca |
bhagavantaṃ sadā śambhuṃ yajante vividhairmakhaiḥ ||

5.18.38

devānāṃ tatra sānnidhyamatīva sumanorame |
eṣa dvīpaḥ samudreṇa surodena samāvṛtaḥ ||

5.18.39

dviguṇena kuśadvīpaḥ samantād bāhyataḥ sthitaḥ |
vasanti tatra daiteyā manujaiḥ saha dānavāḥ ||

5.18.40

tathaiva devagandharvā yakṣāḥ kimpuruṣādayaḥ |
varṇāstatraiva catvāro nijānuṣṭhānatatparāḥ ||

5.18.41

tatraiva ca kuśadvīpe brahmāṇaṃ ca janārdanam |
yajanti ca tatheśānaṃ sarvakāmaphalapradam ||

5.18.42

kuśeśayo hariścaiva dyutimān puṣpavāṃstathā |
maṇidrumo hemaśailaḥ saptamo mandarācalaḥ ||

5.18.43

nadyaśca sapta tāsāṃ tu nāmāni śṛṇu tattvataḥ |
dhūtapāpā śivā caiva pavitrā sammitistathā ||

5.18.44

vidyā dambhā mahī cānyā sarvapāpaharāstvimāḥ |
anyāḥ sahasraśaḥ santi śubhāpo hemavālukāḥ ||

5.18.45

kuśadvīpe kuśastambo ghṛtodena samāvṛtaḥ |
krauñcadvīpo mahābhāga śrūyatāṃ cāparo mahān ||

5.18.46

dviguṇena samudreṇa dadhimaṇḍena cāvṛtaḥ |
varṣācalā mahābuddhe teṣāṃ nāmāni me śṛṇu ||

5.18.47

krauñcaśca vāmanaścaiva tṛtīyaścāndhakārakaḥ |
divāvṛtirmanaścaiva puṇḍarīkaśca dundubhiḥ ||

5.18.48

nivasanti nirātaṅkā varṣaśaileṣu teṣu vai |
sarvasauvarṇaramyeṣu suhṛddevagaṇaiḥ prajāḥ ||

5.18.49

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāścānukramoditāḥ |
santi tatra mahānadyaḥ saptānyāstu sahasraśaḥ ||

5.18.50

gaurī kumudvatī caiva sandhyā rātrirmanojavā |
śāntiśca puṇḍarīkā ca yāḥ pibanti payaḥ śubham ||

5.18.51

bhagavān pūjyate tatra yogarudrasvarūpavān |
dadhimaṇḍodakaścāpi śākadvīpena saṃvṛtaḥ ||

5.18.52

dviguṇenādrayaḥ sapta teṣāṃ nāmāni me śṛṇu |
pūrve tatrodayagirirjaladhāraḥ pare yataḥ ||

5.18.53

pṛṣṭhato'stagiriścaiva hyavikeśaśca kesarī |
śākastatra mahāvṛkṣaḥ siddhagandharvasevitaḥ ||

5.18.54

tatra puṇyā janapadāścāturvarṇyasamanvitāḥ |
nadyaścātra mahāpuṇyāḥ sarvapāpabhayāpahāḥ ||

5.18.55

sukumārī kumārī ca nalinī veṇukā tathā |
ikṣuśca reṇukā caiva gabhastiḥ saptamī tathā ||

5.18.56

anyāḥ sahasraśastatra kṣudranadyo mahāmune |
mahīdharāstathā santi śataśo'tha sahasraśaḥ ||

5.18.57

dharmahānirna teṣvasti svargādāgatya mānavāḥ |
varṣeṣu teṣu pṛthivīṃ viharanti parasparam ||

5.18.58

śākadvīpe tu vai sūryaḥ prītyā janapadaiḥ sadā |
yathoktairijyate samyakkarmabhirniyatātmabhiḥ ||

5.18.59

kṣīrodenāvṛtaḥ so'pi dviguṇena samantataḥ |
kṣīrābdhiḥ sarvato vyāsa puṣkarākhyena saṃvṛtaḥ ||

5.18.60

dviguṇena mahāvarṣastatra khyāto'tra mānasaḥ |
yojanānāṃ sahasrāṇi ūrdhvaṃ pañcāśaducchritaḥ ||

5.18.61

tāni caiva tu lakṣāṇi sarvato valayākṛtiḥ |
puṣkaradvīpavalayaṃ madhyena vibhajanniva ||

5.18.62

tenaiva valayākārā dvīpavarṣasamākṛtiḥ |
daśavarṣasahasrāṇi tatra jīvanti mānavāḥ ||

5.18.63

nirāmayā vītaśokā rāgadveṣavivarjitāḥ |
adharmo na matasteṣāṃ na bandhavadhakau mune ||

5.18.64

satyānṛte na tasyāstāṃ sadaiva vasatiḥ sadā |
tulyaveṣāstu manujā hemavarṇaikarūpiṇaḥ ||

5.18.65

varṣaścāyaṃ tu kāleya bhaumaḥ svargopamopamaḥ |
sarvasya sukhadaḥ kālo jarārogavivarjitaḥ ||

5.18.66

puṣkare dhātakīkhaṇḍe mahāvīte mahāmune |
nyagrodhaṃ puṣkaradvīpe brahmaṇaḥ sthānamuttamam ||

5.18.67

tasminnivasate brahmā pūjyamānaḥ surāsuraiḥ |
svādūdakenāmbudhinā puṣkaraḥ pariveṣṭitaḥ ||

5.18.68

evaṃ dvīpāḥ samudraistu sapta saptabhirāvṛtāḥ |
dvīpāścaiva samudrāśca samānā dviguṇaiḥ paraiḥ ||

5.18.69

uktātiriktatā teṣāṃ samudreṣu samāni vai |
payāṃsi sarvadālpatvaṃ jāyante na kadācana ||

5.18.70

sthālīsthamagnisaṃyogādadhaḥsthaṃ munisattama |
tathenduvṛddhau salilamūrdhvagaṃ bhavati dhruvam ||

5.18.71

udayāstamane tvindorvardhantyāpo hrasanti ca |
ato nyūnātiriktāśca pakṣayoḥ śuklakṛṣṇayoḥ ||

5.18.72

apāṃ vṛddhikṣayau dṛṣṭau śataśastu daśottaram |
samudrāṇāṃ muniśreṣṭha sarveṣāṃ kathitaṃ tava ||

5.18.73

bhojanaṃ puṣkaradvīpe prajāḥ sarvāḥ sadaiva hi |
khaṇḍasya kurvate vipra tatra svayamupasthitam ||

5.18.74

svādūdakasya purato nāsti lokasya saṃsthitiḥ |
sauvarṇī dviguṇā bhūmiḥ sarvajantuvivarjitā ||

5.18.75

lokālokastataḥ śailaḥ sahasrāṇyacalo hi saḥ |
ucchrayeṇa hi tāvanti yojanāyutavistṛtaḥ ||

5.18.76

tamaścāṇḍakaṭāhena seyamurvī mahāmune |
pañcāśatkoṭivistārā sadvīpā samahīdharā ||

5.18.77

ādhārabhūtā sarveṣāṃ sarvabhūtaguṇādhikā |
seyaṃ dhātrī ca kāleya sarveṣāṃ jagatāmilā ||

5.18.77.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ brahmāṇḍakathane saptadvīpavarṇanaṃ nāmāṣṭādaśo'dhyāyaḥ ||

5.18.77.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

5.18.77.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

5.18.77.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Linked texts (9)