Tirthaprakasha 4.p34
Tīrthaprakāśa 4.p34
- Language
- Sanskrit
4.p34
ityuktayorvarṣayormaryādāparvatāvāha ānīleti | uttaro nīlaḥ dakṣiṇo niṣadhaḥ tatparyanta āyāmo yayostau | tatra paścime mālyavān pūrvasmin gandhamādanaḥ | “tathaivelāvṛtamapareṇa pūrveṇa ca mālyavadgandhamādanāvānīlaniṣadhāyāmau” iti śukokteḥ | pūrveṇa mālyavān śailaḥ tatpramāṇaḥ prakīrtitaḥ | iti vāyupurāṇaṃ kalpabhedena neyam | loko jambūdvīpaṃ tadeva padmaṃ tasya patrāṇi | bhāratakuruvarṣayorbhadrāśvaketumālayośca parasparaṃ samānatvādābhimukhyenāvasthānācca | patrasādṛśyācca patrāṇītyuktam | maryādāśailā gandhamādanahimavanmālyavacchṛṅgiṇasteṣāṃ bāhyataḥ sthitāḥ | meroścaturdikṣu dvau dvau paridhiparvatāvāha jaṭhara ityādipañcabhiḥ | ilāvṛtavarṣa evāvāntaravibhāgahetutvānmaryādāparvatā ityuktam | jaṭharadevakūṭau dakṣiṇottarāyatau meroḥ pūrvataḥ, gandhamādanakailāsau pūrvapaścimāyatau dakṣiṇataḥ, niṣadhapāriyātrau dakṣiṇottarāyatau paścimataḥ, triśṛṅgajaṭharau pūrvapaścimāyatāvuttarata iti | tathā, uttaraṃ yatsamudrasya himādreścaiva dakṣiṇam | varṣaṃ tadbhārataṃ nāma bhāratī yatra santatiḥ || navayojanasāhasro vistāro'sya mahāmate | karmabhūmiriyaṃ svargamapavargaṃ ca gacchatām || mahendro malayaḥ sahyaḥ śuktimānṛkṣaparvataḥ | vindhyaśca pāriyātraśca saptātra kulaparvatāḥ || ataḥ samprāpyate svargo muktimasmātprayānti ca | tiryaktvaṃ narakaṃ cāpi yāntyataḥ puruṣā mune || itaḥ svargaśca mokṣaśca madhyaścāntaśca gamyate | na khalvanyatra martyānāṃ karma bhūmau vidhīyate || bhāratasyāsya varṣasya nava bhedānniṣāmaya | indradvīpaḥ kaśerumāṃstāmravarṇo gabhastimān || nāgadvīpastathā saumyo gāndharvastvathaṃ vāruṇaḥ | ayaṃ tu navamasteṣāṃ dvīpaḥ sāgarasaṃvṛtaḥ || yojanānāṃ sahasraṃ tu dvīpo'yaṃ dakṣiṇottarāt | pūrve kirātā yasya syuḥ paścime yavanāḥ smṛtāḥ || brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā madhye śūdrāśca bhāgaśaḥ | ijyāyuddhavaṇijyādyairvarttayanto vyavasthitāḥ || vedasmṛtimukhāścānyāḥ pāriyātrodbhavā mune | narmadāsurasādyāśca nadyo vindhyavinirgatāḥ || tāpīpayoṣṇīkāverīpramukhā ṛkṣasambhavāḥ | godāvarībhīmarathīkṛṣṇeveṇyādikāstathā || sahyapādodbhavā nadyaḥ smṛtāḥ pāpapraṇāśanāḥ | kṛtamālātāmraparṇīpramukhā malayodbhavāḥ || trisāmāṛṣikulyādyā mahendraprabhavāḥ smṛtāḥ | ṛṣikulyākumārādyā śuktimatpādasambhavāḥ || śatadrucandrabhāgādyā himavatpādaniḥsṛtāḥ | āsāṃ nadyupanadyaśca santyanyāśca sahasraśaḥ || tāsvime kurupāñcālamadhyadeśādayo janāḥ | pūrvadeśādikāścaiva kāmarūpanivāsinaḥ
Linked texts (5)
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Brahmāṇḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vāyupurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vāmanapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit