Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 5.22: dvāviṃśo'dhyāyaḥ | dehotpattivarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 5.22

Language
Sanskrit

Contents

dvāviṃśo'dhyāyaḥ | dehotpattivarṇanam

5.22.1

vyāsa uvāca |
vidhiṃ tāta vadedānīṃ jīvajanma vidhānataḥ |
garbhe sthitiṃ ca tasyāpi vairāgyārthaṃ munīśvara ||

5.22.2

sanatkumāra uvāca |
śṛṇu vyāsa samāsena śāstrasāramaśeṣataḥ |
vadiṣyāmi suvairāgyaṃ mumukṣorbhavabandhakṛt ||

5.22.3

pākapātrasya madhye tu pṛthagannaṃ pṛthagjalam |
agnerūrdhvaṃ jalaṃ sthāpyaṃ tadannaṃ ca jalopari ||

5.22.4

jalasyādhaḥ sa cāgnirhi sthito'gniṃ dhamate śanaiḥ |
vāyunā dhamyamāno'gniratyuṣṇaṃ kurute jalam ||

5.22.5

tadannamuṣṇatoyena samantātpacyate punaḥ |
dvidhā bhavati tatpakvaṃ pṛthakkiṭṭaṃ pṛthagrasaḥ ||

5.22.6

malairdvādaśabhiḥ kiṭṭaṃ bhinnaṃ dehādbahirbhavet |
rasastu dehe sarati sa puṣṭastena jāyate ||

5.22.7

karṇākṣināsikā jihvā dantāḥ śiśno gudaṃ nakhāḥ |
malāśrayaḥ kaphaḥ svedo viṇmūtraṃ dvādaśa smṛtāḥ ||

5.22.8

hṛtpadme pratibaddhāśca sarvanāḍyaḥ samantataḥ |
jñeyā rasapravāhinyastatprakāraṃ bruve mune ||

5.22.9

tāsāṃ mukheṣu taṃ sūkṣmaṃ prāṇaḥ sthāpayet rasam |
rasena tena nāḍīstāḥ prāṇaṃ pūrayate punaḥ ||

5.22.10

punaḥ prayānti sampūrṇāḥ tāśca dehaṃ samantataḥ |
tataḥ sa nāḍīmadhyasthaḥ śarīreṇātmanā rasaḥ ||

5.22.11

pacyate pacyamānācca bhavetpākadvayaṃ punaḥ |
tvak tayā veṣṭyate pūrvaṃ rudhiraṃ ca prajāyate ||

5.22.12

raktāllomāni māṃsaṃ ca keśāḥ snāyuśca māṃsataḥ |
snāyutaśca tathāsthīni nakhā majjāsthisambhavāḥ ||

5.22.13

majjākāraṇavaikalyaṃ śukraṃ hi prasavātmakam |
iti dvādaśadhānnasya pariṇāmaḥ prakīrtitāḥ ||

5.22.14

śukro'nnājjāyate śukrāddivyadehasya sambhavaḥ |
ṛtukāle yadā śukraṃ nirdoṣaṃ yonisaṃsthitam ||

5.22.15

tadā tad vāyusaṃspṛṣṭaṃ strīraktenaikatāṃ vrajet |
visargakāle śukrasya jīvaḥ kāraṇasaṃyutaḥ ||

5.22.16

saṃvṛtaḥ praviśedyoniṃ karmabhiḥ svairniyojitaḥ |
tacchukraraktamekasthamekāhātkalalaṃ bhavet ||

5.22.17

pañcarātreṇa kalalaṃ budbudākāratāṃ vrajet |
budbudaḥ saptarātreṇa māṃsapeśī bhavet punaḥ ||

5.22.18

grīvā śiraśca skandhau ca pṛṣṭhavaṃśastathodaram |
pāṇipādaṃ tathā pārśve kaṭirgātraṃ tathaiva ca ||

5.22.19

dvimāsābhyantareṇaiva kramaśaḥ śambhavediha |
tribhirmāsaiḥ prajāyante sarve hyaṅkurasandhayaḥ ||

5.22.5.22.20

māsaiścaturbhiraṅgulyaḥ prajāyante yathākramam |
mukhaṃ nāsā ca karṇau māsaiḥ pañcabhireva ca ||

5.22.21

dantapaṅktistathā guhyaṃ jāyante ca nakhāḥ punaḥ |
karṇayostu bhavecchidraṃ ṣaṇmāsābhyantareṇa tu ||

5.22.22

pāyurmehamupasthaṃ ca nābhiścābhyupajāyate |
sandhayo ye ca gātreṣu māsairjāyanti saptabhiḥ ||

5.22.23

aṅgapratyaṅgasampūrṇaḥ paripakvaḥ sa tiṣṭhati |
udare māturācchanno jarāyau munisattama ||

5.22.24

māturāhāracauryeṇa ṣaḍvidhena rasena tu |
nābhinālanibaddhena varddhate sa dine dine ||

5.22.25

tataḥ smṛtiṃ labhejjīvaḥ sampūrṇe'smin śarīrake |
sukhaṃ duḥkhaṃ vijānāti nidrāsvapnaṃ purākṛtam ||

5.22.26

mṛtaścāhaṃ punarjāto jātaścāhaṃ punarmṛtaḥ |
nānāyonisahasrāṇi mayā dṛṣṭāni jāyatā ||

5.22.27

adhunā jātamātro'haṃ prāptasaṃskāra eva ca |
śreyo'munā kariṣyāmi yena garbhe na sambhavaḥ ||

5.22.28

garbhasthaścintayannevamahaṃ garbhādviniḥsṛtaḥ |
anveṣyāmi śivajñānaṃ saṃsāravinivartakam ||

5.22.29

evaṃ sa garbhaduḥkhena mahatā paripīḍitaḥ |
jīvaḥ karmavaśādāste mokṣopāyaṃ vicintayan ||

5.22.30

yathā girivarākrāntaḥ kaścidduḥkhena tiṣṭhati |
tathā jarāyuṇā dehī duḥkhaṃ tiṣṭhati veṣṭitaḥ ||

5.22.31

patitaḥ sāgare yadvadduḥkhamāste samākulaḥ |
garbhodakena siktāṅgaḥ sarvadākulitastadā ||

5.22.32

lohakumbhe yathā nyastaḥ pacyate kaścidagninā |
garbhakumbhe tathā kṣiptaḥ pacyate jaṭharāgninā ||

5.22.33

sūcībhiragnivarṇābhirnirbhinnasya nirantaram |
yadduḥkhaṃ jāyate tasya tatra saṃsthasya cādhikam ||

5.22.34

garbhāvāsātparaṃ duḥkhaṃ kaṣṭaṃ naivāsti kutracit |
dehināṃ duḥkhabahulaṃ sughoramatisaṅkaṭam ||

5.22.35

ityetatsumahadduḥkhaṃ pāpināṃ parikīrtitam |
kevalaṃ dharmabudhdīnāṃ saptamāsairbhavaḥ sadā ||

5.22.36

garbhātsudurlabhaṃ duḥkhaṃ yoniyantranipīḍanāt |
bhavetpāpātmanāṃ vyāsa na hi dharmayutātmanām ||

5.22.37

ikṣuvatpīḍyamānasya yantreṇaiva samantataḥ |
śirasā tāḍyamānasya pāpamudgarakeṇa ca ||

5.22.38

yantreṇa pīḍitā yadvanniḥsārāḥ ssyustilāḥ kṣaṇāt |
tathā śarīraṃ nissāraṃ yoniyantranipīḍanāt ||

5.22.39

asthipādatulāstambhaṃ snāyubandhena yantritam |
raktamāṃsamṛdāliptaṃ viṇmūtradravyabhājanam ||

5.22.40

keśaromanakhacchannaṃ rogāyatanamāturam |
vadanaikamahādvāraṃ gavākṣāṣṭakabhūṣitam ||

5.22.41

oṣṭhadvayakapāṭaṃ ca tathā jihvārgalānvitam |
bhogatṛṣṇāturaṃ mūḍhaṃ rāgadveṣavaśānugam ||

5.22.42

saṃvartitāṅgapratyaṅgaṃ jarāyupariveṣṭitam |
saṅkaṭenāviviktena yonimārgeṇa nirgatam ||

5.22.43

viṇmūtraraktasiktāṅgaṃ vikośikasamudbhavam |
asthipañjaravikhyātamasmin jñeyaṃ kalevaram ||

5.22.44

śatatrayaṃ ṣaṣṭyadhikaṃ pañca peśīśatāni ca |
sārdhābhistisṛbhiśchannaṃ samantādromakoṭibhiḥ ||

5.22.45

śarīraṃ sthūlasūkṣmābhirdṛśyādṛśyā hi tāḥ smṛtāḥ |
etāvatībhirnāḍībhiḥ koṭibhistatsamantataḥ ||

5.22.46

asvedamadhubhiryābhirantasthaḥ sravate bahiḥ |
dvātriṃśaddaśanāḥ proktā viṃśatiśca nakhāḥ smṛtāḥ ||

5.22.47

pittasya kuḍavaṃ jñeyaṃ kaphasyāthāḍhakaṃ smṛtam |
vasāyāśca palaṃ viṃśattadardhaṃ kapilasya ca ||

5.22.48

pañcārddhaṃ tu tulā jñeyā palāni daśa medasaḥ |
palatrayaṃ mahāraktaṃ majjāyāśca caturguṇam ||

5.22.49

śukro'rddhaṃ kuḍavaṃ jñeyaṃ tadbījaṃ dehināṃ balam |
māṃsasya caikapiṇḍena palasāhasramucyate ||

5.22.50

raktaṃ palaśataṃ jñeyaṃ viṇmūtraṃ yatpramāṇataḥ |
añjalayaśca catvāraścatvāro munisattama ||

5.22.51

iti dehagṛhaṃ hyetannityasyānityamātmanaḥ |
aviśuddhaṃ viśuddhasya karmabandhādvinirmitam ||

5.22.51.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ dehotpattivarṇanaṃ nāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ ||

5.22.51.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

5.22.51.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

5.22.51.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Linked texts (8)