Pramāṇa · Search · About · API

Shivapurana 5.8: aṣṭamo'dhyāyaḥ | narakalokavarṇanam

Śivapurāṇa (complete text) 5.8

Language
Sanskrit

Contents

aṣṭamo'dhyāyaḥ | narakalokavarṇanam

5.8.1

citragupta uvāca |
bho bho duṣkṛtakarmāṇaḥ paradravyāpahārakāḥ |
garvitā rūpavīryeṇa paradārāvamardakāḥ ||

5.8.2

yat svayaṃ kriyate karma tadidaṃ bhujyate punaḥ |
tatkimātmopaghātārthaṃ bhavadbhirduṣkṛtaṃ kṛtam ||

5.8.3

idānīṃ kiṃ pralapyadhvaṃ pīḍyamānāḥ svakarmabhiḥ |
bhujyantāṃ svāni karmāṇi nāsti doṣo hi kasyacit ||

5.8.4

sanatkumāra uvāca |
evaṃ te pṛthivīpālāḥ samprāptāstatsamīpataḥ |
svakīyaiḥ karmabhighaurairduṣkarmabaladarpiṇaḥ ||

5.8.5

tānapi krodhasaṃyuktaścitragupto mahāprabhuḥ |
saṃśikṣayati dharmajño yamarājānuśikṣayā ||

5.8.6

citragupta uvāca |
bho bho nṛpā durācārāḥ prajāvidhvaṃsakāriṇaḥ |
alpakālasya rājyasya kṛte kiṃ duṣkṛtaṃ kṛtam ||

5.8.7

rājyabhogena mohena balādanyāyataḥ prajāḥ |
yaddaṇḍitāḥ phalaṃ tasya bhujyatāmadhunā nṛpāḥ ||

5.8.8

kva tadrājyaṃ kalatraṃ ca yadarthamaśubhaṃ kṛtam |
tatsarvaṃ samparityajya yūyamekākinaḥ sthitāḥ ||

5.8.9

paśyāmi tadbalaṃ naṣṭaṃ yena vidhvaṃsitāḥ prajāḥ |
yamadūtairyojyamānā adhunā kīdṛśaṃ bhavet ||

5.8.10

sanatkumāra uvāca |
evaṃ bahuvidhairvākyairupalabdhā yamena te |
svāni karmāṇi śocanti tūṣṇīṃ tiṣṭhanti pārthivāḥ ||

5.8.11

iti karma samuddiśya nṛpāṇāṃ dharmarāḍ yamaḥ |
tatpāpapaṅkaśuddhyarthamidaṃ dūtān bravīti ca ||

5.8.12

yamarāja uvāca |
bho bhoścaṇḍa mahācaṇḍa gṛhītvā nṛpatīnbalāt |
niyamena viśudyadhvaṃ krameṇa narakāgniṣu ||

5.8.13

sanatkumāra uvāca |
tataḥ śīghraṃ samādāya nṛpān saṅgṛhya pādayoḥ |
bhrāmayitvā tu vegena nikṣipyordhvaṃ pragṛhya ca ||

5.8.14

sarvaprāyeṇa mahatātīva tapte śilātale |
āsphālayanti tarasā vajreṇeva mahādrumān ||

5.8.15

tataḥ sa raktaṃ śrotreṇa sravate jarjarīkṛtaḥ |
niḥsaṃjñaḥ sa tadā dehī niśceṣṭaḥ samprajāyate ||

5.8.16

tataḥ sa vāyunā spṛṣṭaḥ sa tairujjīvitaḥ punaḥ |
tataḥ pāpaviśuddhyarthaṃ kṣipanti narakārṇave ||

5.8.17

aṣṭāviṃśatisaṅkhyābhiḥ kṣityadhaḥ saptakoṭayaḥ |
saptamasya talasyānte ghore tamasi saṃsthitaḥ ||

5.8.18

ghorākhyā prathamā koṭiḥ sughorā tadadhaḥ sthitā |
atighorā mahāghorā ghorarūpā ca pañcamī ||

5.8.19

ṣaṣṭhī talātalākhyā ca saptamī ca bhayānakā |
aṣṭamī kālarātriśca navamī ca bhayotkaṭā ||

5.8.20

daśamī tadadhaścaṇḍā mahācaṇḍā tato'pyadhaḥ |
caṇḍakolāhalā cānyā pracaṇḍā caṇḍanāyikā ||

5.8.21

padmā padmāvatī bhītā bhīmā bhīṣaṇanāyikā |
karālā vikarālā ca vajrā viṃśatimā smṛtā ||

5.8.22

trikoṇā pañcakoṇā ca sudīrghā cākhilārtidā |
samā bhīmabalābhogrā dīptaprāyeti cāṣṭamī ||

5.8.23

iti te nāmataḥ proktā ghorā narakakoṭayaḥ |
aṣṭāviṃśatirevaitāḥ pāpānāṃ yātanātmikāḥ ||

5.8.24

tāsāṃ krameṇa vijñeyāḥ pañca pañcaiva nāyakāḥ |
pratyekaṃ sarvakoṭīnāṃ nāmataḥ sannibodhata ||

5.8.25

rauravaḥ prathamasteṣāṃ rudante yatra dehinaḥ |
mahārauravapīḍābhirmahānto'pi rudanti ca ||

5.8.26

tataḥ śītaṃ tathā coṣṇaṃ pañcādyā nāyakāḥ smṛtāḥ |
sughoraḥ sumahātīkṣṇastathā sañjīvanaḥ smṛtaḥ ||

5.8.27

mahātamo vilomaśca vilopaścāpi kaṇṭakaḥ |
tīvravegaḥ karālaśca vikarālaḥ prakampanaḥ ||

5.8.28

mahāvakraśca kālaśca kālasūtraḥ pragarjanaḥ |
sūcīmukhaḥ sunetiśca khādakaḥ suprapīḍanaḥ ||

5.8.29

kumbhīpākasupākau ca krakacaścātidāruṇaḥ |
aṅgārarāśibhavanaṃ medo'sṛkprahitastataḥ ||

5.8.30

tīkṣṇatuṇḍaśca śakunirmahāsaṃvartakaḥ kratuḥ |
taptajantuḥ paṅkalepaḥ pratimāṃsastrapūdbhavaḥ ||

5.8.31

ucchvāsaḥ sunirucchvāso sudīrghaḥ kūṭaśālmaliḥ |
duriṣṭaḥ sumahāvādaḥ pravāhaḥ supratāpanaḥ ||

5.8.32

tato megho vṛṣaḥ śālmaḥ siṃhavyāghragajānanāḥ |
śvasūkarājamahiṣaghūkakokavṛkānanāḥ ||

5.8.33

grāhakumbhīnanakrākhyāḥ sarpakūrmākhyavāyasāḥ |
gṛdhrolūkahalaukākhyāḥ śārdūlakrathakarkaṭāḥ ||

5.8.34

maṇḍūkaḥ pūtivaktrāśca raktākṣaḥ pūtimṛttikāḥ |
kaṇadhūmrastathāgniśca kṛmigandhivapustathā ||

5.8.35

agnīdhraścāpratiṣṭhaśca rudhirābhaḥ śvabhojanaḥ |
lālābhakṣāntrabhakṣau ca sarvabhakṣaḥ sudāruṇaḥ ||

5.8.36

kaṇṭakaḥ suviśālaśca vikaṭaḥ kaṭapūtanaḥ |
ambarīṣaḥ kaṭāhaśca kaṣṭā vaitaraṇī nadī ||

5.8.37

sutaptalohaśayana ekapādaḥ prapūraṇaḥ |
asitālavanaṃ ghoramasthibhaṅgaḥ supūraṇaḥ ||

5.8.38

vilātaso'suyantropi kūṭapāśaḥ pramardanaḥ |
mahācūrarṇo'sucūrṇo'pi taptalohamayaṃ tathā ||

5.8.39

parvataḥ kṣuradhārā ca tathā yamalaparvataḥ |
mūtraviṣṭhāśrukūpaśca kṣārakūpaśca śītalaḥ ||

5.8.40

musalolūkhalaṃ yantraṃ śilāśakaṭalāṅgalam |
tālapatrāsigahanaṃ mahāśakaṭamaṇḍapam ||

5.8.41

sammohamasthibhaṅgaśca taptaścalamayoguḍam |
bahuduḥkhaṃ mahākleśaḥ kaśmalaṃ samalaṃ malāt ||

5.8.42

hālāhalo virūpaśca svarūpaśca yamānugaḥ |
ekapādastripādaśca tīvraścācīvaraṃ tamaḥ ||

5.8.43

aṣṭāviṃśatirityete kramaśaḥ pañcapañcakam |
koṭīnāmānupūrvyeṇa pañca pañcaiva nāyakāḥ ||

5.8.44

rauravāya prabodhyante narakāṇāṃ śataṃ smṛtam |
catvāriṃśacca tatproktaṃ mahānarakamaṇḍalam ||

5.8.45

iti te vyāsa samproktā narakasya sthitirmayā |
prasaṅkhyānācca vairāgyaṃ śṛṇu pāpagatiṃ ca tām ||

5.8.45.c1

iti śrīśivamahāpurāṇe pañcamyāmumāsaṃhitāyāṃ narakalokavarṇanaṃ nāmāṣṭamo'dhyāyaḥ ||

5.8.45.p2

śrīgaṇeśāya namaḥ ||

5.8.45.p3

śrīgaurīśaṅkarābhyāṃ namaḥ ||

5.8.45.p4

śrīśivamahāpurāṇam ||

Linked texts (6)